[210] So eva kho te mahānāma dhammo ajjhattaṁ
appahīno yena te ekadā lobhadhammāpi cittaṁ pariyādāya
tiṭṭhanti dosadhammāpi cittaṁ pariyādāya tiṭṭhanti mohadhammāpi cittaṁ
pariyādāya tiṭṭhanti. So ca hi te mahānāma dhammo ajjhattaṁ
pahīno abhavissa. Na tvaṁ agāraṁ ajjhāvaseyyāsi na kāme
paribhuñjeyyāsi. Yasmā ca kho te mahānāma so eva dhammo
ajjhattaṁ appahīno tasmā tvaṁ agāraṁ ajjhāvasasi kāme paribhuñjasi.

[211] Appassādā kāmā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo
ettha bhiyyoti iti cepi mahānāma ariyasāvakassa yathābhūtaṁ sammappaññāya
sudiṭṭhaṁ hoti. So ca aññatreva kāmehi aññatra
akusalehi dhammehi pītisukhaṁ nādhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ
atha kho so neva tāva anāvaṭṭī kāmesu hoti. Yato ca kho
mahānāma ariyasāvakassa appassādā kāmā bahudukkhā bahūpāyāsā
ādīnavo ettha bhiyyoti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ hoti.
So ca aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi pītisukhaṁ
adhigacchati aññaṁ vā tato santataraṁ atha kho so anāvaṭṭī
kāmesu hoti. Mayhampi kho mahānāma pubbeva sambodhā
anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato appassādā kāmā bahudukkhā
bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhiyyoti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya
sudiṭṭhaṁ hoti. So ca aññatreva kāmehi aññatra
akusalehi dhammehi pītisukhaṁ nājjhagamiṁ 1 aññaṁ vā tato santataraṁ
atha khvāhaṁ neva tāva anāvaṭṭī kāmesu paccaññāsiṁ. Yato
ca kho me mahānāma appassādā kāmā bahudukkhā bahūpāyāsā
ādīnavo ettha bhiyyoti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya sudiṭṭhaṁ
ahosi. So ca aññatreva kāmehi aññatra akusalehi dhammehi
pītisukhaṁ ajjhagamiṁ aññañca tato santataraṁ athāhaṁ anāvaṭṭī
kāmesu paccaññāsiṁ.
1 Ma. Yu. nājjhagamaṁ.

[212] Ko ca mahānāma kāmānaṁ assādo. Pañcime
mahānāma kāmaguṇā katame pañca cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā
kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā sotaviññeyyā
saddā ... Ghānaviññeyyā gandhā ... Jivhāviññeyyā rasā ...
Kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā
rajanīyā ime kho mahānāma pañca kāmaguṇā.
Yaṁ kho mahānāma ime pañca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṁ
somanassaṁ ayaṁ kāmānaṁ assādo.

[213] Ko ca mahānāma kāmānaṁ ādīnavo. Idha mahānāma
kulaputto yena sippuṭṭhānena jīvikaṁ kappeti yadi muddhāya yadi
gaṇanāya yadi saṅkhānena yadi kasiyā yadi vaṇijjāya yadi gorakkhena
yadi issatthena yadi rājaporisena yadi sippaññatarena sītassa
purakkhato uṇhassa purakkhato ḍaṁsamakasavātātapasariṁsapasamphassehi
rissamāno khuppipāsāya miyyamāno ayampi mahānāma kāmānaṁ
ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu. Tassa ce mahānāma kulaputtassa evaṁ
uṭṭhahato ghaṭato vāyamato te bhogā nābhinipphajjanti so
socati kilamati paridevati urattāḷiṁ kandati sammohaṁ āpajjati
moghaṁ vata me uṭṭhānaṁ aphalo vata me vāyāmoti. Ayampi
mahānāma kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu
Kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu. Tassa ce mahānāma
kulaputtassa evaṁ uṭṭhahato ghaṭato vāyamato te bhogā abhinipphajjanti
so tesaṁ bhogānaṁ ārakkhādhikaraṇaṁ dukkhaṁ domanassaṁ
paṭisaṁvedeti kinti me bhoge neva rājāno hareyyuṁ na corā
hareyyuṁ na aggi ḍaheyya na udakaṁ vaheyya na appiyā dāyādā
hareyyunti. Tassa evaṁ ārakkhato gopayato te bhoge rājāno
vā haranti corā vā haranti aggi vā ḍahati udakaṁ vā vahati
appiyā dāyādā vā haranti so socati kilamati paridevati urattāḷiṁ
kandati sammohaṁ āpajjati yampi me ahosi tampi no natthīti.
Ayampi mahānāma kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho
kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu.

[214] Puna caparaṁ mahānāma kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu rājānopi rājūhi vivadanti khattiyāpi khattiyehi
vivadanti brāhmaṇāpi brāhmaṇehi vivadanti gahapatīpi gahapatīhi
vivadanti mātāpi puttena vivadati puttopi mātarā vivadati pitāpi
puttena vivadati puttopi pitarā vivadati bhātāpi bhātarā vivadati
bhātāpi bhaginiyā vivadati bhaginīpi bhātarā vivadati sahāyopi sahāyena
vivadati. Te tattha kalahaviggahavivādāpannā aññamaññaṁ pāṇīhipi
upakkamanti leḍḍūhipi upakkamanti daṇḍehipi upakkamanti satthehipi
upakkamanti te tattha maraṇampi niggacchanti maraṇamattampi
Dukkhaṁ. Ayampi mahānāma kāmānaṁ ādīnavo dukkhakkhandho
kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu.

[215] Puna caparaṁ mahānāma kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā ubhatobyuḷhaṁ
saṅgāmaṁ pakkhandanti. Usūsupi khippamānesu sattīsupi
khippamānāsu asīsupi vijjotalantesu te tattha usūhipi vijjhanti
sattiyāpi vijjhanti asināpi sīsaṁ chindanti te tattha maraṇampi
niggacchanti maraṇamattampi dukkhaṁ. Ayampi mahānāma kāmānaṁ
ādīnavo sandiṭṭhiko dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu.

[216] Puna caparaṁ mahānāma kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ sannayhitvā
aṭṭāvalepanā upakāriyo pakkhandanti. Usūsupi khippamānesu sattīsupi
khippamānāsu asīsupi vijjotalantesu te tattha usūhipi vijjhanti
sattiyāpi vijjhanti chakaṇaṭiyāpi 1 osiñcanti abhivaggenapi omaddanti
asināpi sīsaṁ chindanti te tattha maraṇampi niggacchanti maraṇamattampi
dukkhaṁ. Ayampi mahānāma kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko
dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu.

[217] Puna caparaṁ mahānāma kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu sandhimpi chindanti nillopampi haranti ekāgārikampi
1 Ma. chakaṇakāyapi.
Karonti panthepi tiṭṭhanti paradārampi gacchanti tamenaṁ
rājāno gahetvā vividhāni kammakaraṇāni kārenti. Kasāhipi
tāḷenti vettehipi tāḷenti aḍḍhadaṇḍakehipi tāḷenti .pe.
Jotimālikampi karonti hatthapajjotikampi karonti erakavattikampi
karonti cīrakavāsikampi karonti eṇeyyakampi karonti balisamaṁsikampi
karonti kahāpaṇakampi karonti khārāpaṭicchakampi karonti palighapalivattikampi
karonti palālapīṭhakampi karonti tattenapi telena
osiñcanti sunakhehipi khādāpenti jīvantampi sūle uttāsenti
asināpi sīsaṁ chindanti te tattha maraṇampi niggacchanti maraṇamattampi
dukkhaṁ. Ayampi mahānāma kāmānaṁ ādīnavo sandiṭṭhiko
dukkhakkhandho kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu.

[218] Puna caparaṁ mahānāma kāmahetu kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ
kāmānameva hetu kāyena duccaritaṁ caranti vācāya duccaritaṁ
caranti manasā duccaritaṁ caranti te kāyena duccaritaṁ caritvā
vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā
parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjanti. Ayaṁ 1
mahānāma kāmānaṁ ādīnavo samparāyiko dukkhakkhandho kāmahetu
kāmanidānaṁ kāmādhikaraṇaṁ kāmānameva hetu.

[219] Ekamidāhaṁ mahānāma samayaṁ rājagahe viharāmi gijjhakūṭe
pabbate. Tena kho pana samayena sambahulā niganthā isigilipasse
1 Ma. ayampi.
Kāḷasilāyaṁ ubbhaṭṭhakā honti āsanapaṭikkhittā opakkamikā dukkhā
tippā kharā kaṭukā vedanā vediyanti. Atha khvāhaṁ 1 mahānāma
sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena isigilipasse 2 kāḷasilā
yena 3 niganthā tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā te niganthe etadavocaṁ
kinnu tumhe āvuso niganthā ubbhaṭṭhakā hotha 4 āsanapaṭikkhittā
opakkamikā dukkhā tippā kharā kaṭukā vedanā vediyathāti.
Evaṁ vutte mahānāma te niganthā maṁ etadavocuṁ nigantho
āvuso nāṭaputto sabbaññū sabbadassāvī aparisesaṁ ñāṇadassanaṁ
paṭijānāti carato ca me tiṭṭhato ca suttassa ca jāgarassa ca
satataṁ samitaṁ ñāṇadassanaṁ paccupaṭṭhitanti so evamāha atthi
kho bho 5 niganthā pubbe pāpakammaṁ kataṁ taṁ imāya dukkhāya 6
dukkarakārikāya nijjaretha 7 yaṁ panettha etarahi kāyena saṁvutā
vācāya saṁvutā manasā saṁvutā taṁ āyatiṁ pāpassa kammassa akaraṇaṁ
iti purāṇānaṁ kammānaṁ tapasā byantībhāvā navānaṁ kammānaṁ
akaraṇā āyatiṁ anavassavo āyatiṁ anavassavā kammakkhayo kammakkhayā
dukkhakkhayo dukkhakkhayā vedanākkhayo vedanākkhayā sabbaṁ dukkhaṁ
nijjiṇṇaṁ bhavissatīti. Tañca pana amhākaṁ ruccati ceva khamati
ca tena camha attamanāti.
1 Sī. Yu. atha khohaṁ. 2 Sī. Yu. isigilipassaṁ. 3 Ma. Yu. te.. 4 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho
natthi. 5 Sī. Yu. vo. 6 Sī. Ma. Yu. kaṭukāya. 7 Ma. nijjīretha.