[307] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. Atthi pana [2]- rājañña
1 Ma. abbādhati. 2 Ma. bho.
Pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa pariyāyo .pe. Yathākathaṁ
viya rājaññāti. Idha me bho kassapa mittāmaccā ñātisālohitā
pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesu
micchācārā paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā
paṭiviratā te aparena samayena ābādhikā honti
dukkhitā bāḷhagilānā yadāhaṁ jānāmi nadānime imamhā
ābādhā vuṭṭhahissantīti tyāhaṁ upasaṅkamitvā evaṁ vadāmi santi
kho bho eke samaṇabrāhmaṇā evaṁvādino evaṁdiṭṭhino ye te
pāṇātipātā paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesu micchācārā
paṭiviratā musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā
te kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjanti
devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyatanti bhavanto kho pāṇātipātā
paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesu micchācārā paṭiviratā
musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā sace
tesaṁ bhavati samaṇabrāhmaṇānaṁ saccaṁ vacanaṁ bhavanto kāyassa bhedā
parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjissanti devānaṁ tāvatiṁsānaṁ
sahabyataṁ sace kho bho kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ
lokaṁ upapajjeyyātha devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ yena me
āgantvā āroceyyātha itipi atthi paro loko atthi sattā
opapātikā atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti bhavanto
Kho pana me saddhāyikā paccayikā yaṁ bhavantebhi diṭṭhaṁ yathā
sāmaṁ diṭṭhaṁ evametaṁ bhavissatīti te me sādhūti paṭissutvā
neva āgantvā ārocenti na pana dūtaṁ pahiṇanti ayampi
kho bho kassapa pariyāyo yena me pariyāyena evaṁ hoti itipi
natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṁ
kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[308] Tenahi rājañña taññevettha paṭipucchissāmi yathā
te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi yaṁ kho pana rājañña
mānusakaṁ vassasataṁ devānaṁ tāvatiṁsānaṁ eso eko rattindivo
tāya rattiyā tiṁsa rattiyo māso tena māsena dvādasamāsiyo
saṁvaccharo tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ devānaṁ tāvatiṁsānaṁ
āyuppamāṇaṁ ye te mittāmaccā ñātisālohitā pāṇātipātā
paṭiviratā adinnādānā paṭiviratā kāmesu micchācārā paṭiviratā
musāvādā paṭiviratā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā [1]- kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ
sahabyataṁ sace pana tesaṁ evaṁ bhavissati yāva mayaṁ dve vā
tīṇi vā rattindivā 2 dibbehi pañcahi kāmaguṇehi samappitā
samaṅgibhūtā paricārema atha mayaṁ pāyāsissa rājaññassa gantvā
āroceyyāma itipi atthi paro loko atthi sattā opapātikā
atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti api nu te āgantvā
1 Ma. Yu. te. 2 Yu. rattindivāni.
Āroceyyuṁ itipi atthi paro loko atthi sattā opapātikā
atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. No hīdaṁ bho
kassapa api hi mayaṁ bho kassapa cirakālakatāpi bhaveyyāma ko
panetaṁ bhoto kassapassa āroceti atthi devā tāvatiṁsāti vā
evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsāti vā na mayaṁ bhoto kassapassa
saddahāma atthi devā tāvatiṁsāti vā evaṁdīghāyukā devā
tāvatiṁsāti vā. Seyyathāpi rājañña jaccandho puriso na passeyya
kaṇhasukkāni rūpāni na passeyya nīlakāni rūpāni na passeyya
pītakāni rūpāni na passeyya lohitakāni rūpāni na passeyya
mañjeṭṭhakāni 1 rūpāni na passeyya samavisamaṁ na passeyya
tārakāni rūpāni na passeyya candimasuriye so evaṁ vadeyya
natthi kaṇhasukkāni rūpāni natthi kaṇhasukkānaṁ rūpānaṁ dassāvī
natthi nīlakāni rūpāni natthi nīlakānaṁ rūpānaṁ dassāvī natthi
pītakāni rūpāni natthi pītakānaṁ rūpānaṁ dassāvī natthi lohitakāni
rūpāni natthi lohitakānaṁ rūpānaṁ dassāvī natthi mañjeṭṭhakāni
rūpāni natthi mañjeṭṭhakānaṁ rūpānaṁ dassāvī natthi samavisamaṁ
natthi samavisamassa dassāvī natthi tārakāni rūpāni natthi tārakānaṁ
rūpānaṁ dassāvī natthi candimasuriyā natthi candimasuriyānaṁ dassāvī
ahametaṁ na jānāmi ahametaṁ na passāmi tasmā taṁ natthīti
sammā nu kho bho 2 rājañña vadamāno vadeyyāti. No hīdaṁ
1 Ma. Yu. mañjiṭṭhakāni. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. Yu. so.
Bho kassapa atthi kaṇhasukkāni rūpāni atthi kaṇhasukkānaṁ
rūpānaṁ dassāvī atthi nīlakāni rūpāni atthi nīlakānaṁ rūpānaṁ
dassāvī .pe. Atthi samavisamaṁ atthi samavisamassa dassāvī
atthi tārakāni rūpāni atthi tārakānaṁ rūpānaṁ dassāvī atthi
candimasuriyā atthi candimasuriyānaṁ dassāvī ahametaṁ na jānāmi
ahametaṁ na passāmi tasmā taṁ natthīti na hi so bho kassapa
sammā vadamāno vadeyyāti. Evameva kho tvaṁ rājañña jaccandhūpamo
maññe paṭibhāsi yametaṁ 1 evaṁ vadesi ko panetaṁ bhoto kassapassa
āroceti atthi devā tāvatiṁsāti vā evaṁdīghāyukā devā
tāvatiṁsāti vā na mayaṁ bhoto kassapassa saddahāma atthi
devā tāvatiṁsāti vā evaṁdīghāyukā devā tāvatiṁsāti vā 2 na
kho rājañña evaṁ paro loko daṭṭhabbo yathā tvaṁ maññasi
iminā maṁsacakkhunā ye kho te rājañña samaṇabrāhmaṇā
araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevanti 3 te tattha
appamattā ātāpino pahitattā viharantā dibbacakkhuṁ visodhenti
te dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena imañceva lokaṁ
passanti parañca satte ca opapātike evañca kho rājañña
paro loko daṭṭhabbo na tveva yathā tvaṁ maññasi iminā
maṁsacakkhunā imināpi kho te rājañña pariyāyena evaṁ hotu
1 Ma. Yu. yaṁ maṁ tavaṁ .... 2 Ma. vāti. 3 Sī. Yu. ito paraṁ
appasaddāni appanigghosānīti dissati.
Itipi atthi paro loko atthi sattā opapātikā atthi
sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[309] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. Atthi pana rājañña
pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa pariyāyo .pe. Yathākathaṁ
viya rājaññāti. Idhāhaṁ bho kassapa passāmi samaṇabrāhmaṇe
sīlavante kalyāṇadhamme jīvitukāme amaritukāme sukhakāme dukkhapaṭikūle
tassa mayhaṁ bho kassapa evaṁ hoti sace kho ime
bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā evaṁ jāneyyuṁ
ito no matānaṁ seyyo bhavissatīti idānīme bhonto samaṇabrāhmaṇā
sīlavanto kalyāṇadhammā visaṁ vā khādeyyuṁ satthaṁ vā
āhareyyuṁ ubbandhitvā vā kālaṁ kareyyuṁ papāte vā papateyyuṁ
yasmā ca kho ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā
na evaṁ jānanti ito no matānaṁ seyyo bhavissatīti tasmā
ime bhonto samaṇabrāhmaṇā sīlavanto kalyāṇadhammā jīvitukāmā
amaritukāmā sukhakāmā dukkhapaṭikūlā 1 ayampi kho bho kassapa pariyāyo
yena me pariyāyena evaṁ hoti itipi natthi paro loko natthi
sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.
1 Ma. ito paraṁ attānaṁ na mārentītipi pāṭho.

[310] Tenahi rājañña upamante karissāmi upamāyapīdhekacce
viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti bhūtapubbaṁ rājañña
aññatarassa brāhmaṇassa dve pajāpatiyo ahesuṁ ekissā
putto ahosi dasavassuddesiko vā dvādasavassuddesiko vā ekā
gabbhinī upavijaññā athakho so brāhmaṇo kālamakāsi athakho
so māṇavako mātusapatiṁ 1 etadavoca yamidaṁ bhoti dhanaṁ vā
dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā sabbantaṁ mayhaṁ natthi
tuyhettha kiñci pitu me santako 2 bhoti dāyajjaṁ niyyādehīti.
Evaṁ vutte sā brāhmaṇī taṁ māṇavakaṁ etadavoca āgamehi
tāva tāta yāva vijāyāmi sace kumārako bhavissati tassapi
ekadeso bhavissati sace kumārikā bhavissati sāpi te upabhoggā 3
bhavissatīti. Dutiyampi kho so māṇavako mātusapatiṁ etadavoca
yamidaṁ bhoti dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ vā sabbantaṁ
mayhaṁ natthi tuyhettha kiñci pitu me santako 4 bhoti dāyajjaṁ
niyyādehīti. Dutiyampi kho sā brāhmaṇī taṁ māṇavakaṁ etadavoca
āgamehi tāva tāta yāva vijāyāmi sace kumārako bhavissati
tassapi ekadeso bhavissati sace kumārikā bhavissati sāpi te
upabhoggā bhavissatīti. Tatiyampi kho so māṇavako mātusapatiṁ
etadavoca yamidaṁ bhoti dhanaṁ vā dhaññaṁ vā rajataṁ vā jātarūpaṁ
1 mātusapattinti vā pāṭho. 2-4 Sī. Ma. Yu. ayaṁ na dissati.
3 Ma. Yu. opabhoggā. ito paraṁ īdisameva.
Vā sabbantaṁ mayhaṁ natthi tuyhettha kiñci pitu me santako
bhoti dāyajjaṁ niyyādehīti. Athakho sā brāhmaṇī satthaṁ gahetvā
ovarakaṁ pavisitvā udaraṁ uppātesi 1 yāva vijānāmi yadi vā
kumārako yadi vā kumārikāti sā attānañceva jīvitañca gabbhañca
sāpateyyañca yathā taṁ bālā abyattā anayabyasanaṁ āpannā
ayoniso dāyajjaṁ gavesantī evameva kho tvaṁ rājañña bālo
abyatto anayabyasanaṁ āpajjissasi ayoniso paralokaṁ gavesanto
seyyathā 2 brāhmaṇī bālā abyattā anayabyasanaṁ āpannā ayoniso
dāyajjaṁ gavesantī. Na kho rājañña samaṇabrāhmaṇā sīlavanto
kalyāṇadhammā apakkaṁ paripācenti apica paripākaṁ āgamenti
paṇḍitā. 3 Aññehi 4 rājañña samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlavantānaṁ
kalyāṇadhammānaṁ jīvitena yathā 5 rājañña samaṇabrāhmaṇā sīlavanto
kalyāṇadhammā ciraṁ dīghamaddhānaṁ tiṭṭhanti tathā 6 bahupuññaṁ pasavanti
bahujanahitāya ca paṭipajjanti bahujanasukhāya lokānukampāya 7 atthāya
hitāya sukhāya devamanussānaṁ. Imināpi kho [8]- rājaññe pariyāyena
evaṁ hotu itipi atthi paro loko .pe. Phalaṁ vipākoti.

[311] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko .pe. Phalaṁ vipākoti.
Atthi pana rājañña pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa
pariyāyo .pe. Yathākathaṁ viya rājaññāti. Idha me bho kassapa purisā
1 Ma. Yu. opādesi. 2 Ma. Yu. seyyathāpi sā .... 3 Ma. paṇḍitānaṁ.
4 Ma. Yu. attho hi. 5-6 Ma. Yu. yathā yathākho ... tathā tathā. 7 Ma. Yu. lokānukampakāya. 8 Ma. Yu. te.
Coraṁ āgucāriṁ gahetvā dassenti ayante bhante coro āgucārī
imassa yaṁ icchasi taṁ daṇḍaṁ vadehīti 1 tyāhaṁ evaṁ vadāmi
tenahibho imaṁ purisaṁ jīvantaṁyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṁ pidahitvā
allena cammena onaddhitvā allāya mattikāya bahalavilepanaṁ 2
karitvā uddhanaṁ āropetvā aggiṁ dethāti te me sādhūti
paṭissutvā taṁ purisaṁ jīvantaṁyeva kumbhiyā pakkhipitvā mukhaṁ pidahitvā
allena cammena onaddhitvā allāya mattikāya bahalavilepanaṁ karitvā
uddhanaṁ āropetvā aggiṁ denti. Yadā mayaṁ jānāma kālakato
so purisoti atha taṁ kumbhiṁ oropetvā ubbhinditvā mukhaṁ vivaritvā
saṇikaṁ vilokema 3 appevanāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāmāti
nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passāma. Ayampi kho bho kassapa
pariyāyo yena me pariyāyena evaṁ hoti itipi natthi paro
loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ
phalaṁ vipākoti. Tenahi rājañña taññevettha paṭipucchissāmi
yathā te khameyya tathā naṁ byākareyyāsi. Abhijānāsi no tvaṁ
rājañña divāseyyaṁ upagato supinakaṁ passitvā 4 ārāmarāmaṇeyyakaṁ
vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti. Abhijānāmahaṁ
bho kassapa divāseyyaṁ upagato supinakaṁ passitvā ārāmarāmaṇeyyakaṁ
vanarāmaṇeyyakaṁ bhūmirāmaṇeyyakaṁ pokkharaṇīrāmaṇeyyakanti. Rakkhanti
1 Ma. Yu. paṇehīti. ito paraṁ īdisameva. 2 Sī. Ma. Yu. bahalāvalepanaṁ.
ito paraṁ īdisameva. 3 Ma. Yu. nillokema. 4 Ma. passitā. ito paraṁ īdisameva.
Taṁ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi 1 celāvikāpi 2 komārikāpīti.
Evaṁ 3 bho kassapa rakkhanti maṁ tamhi samaye khujjāpi vāmanakāpi
celāvikāpi komārikāpīti. Api nu tā tuyhaṁ jīvaṁ passanti
pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vāti. No hīdaṁ bho kassapa. Tā hi
nāma rājañña tuyhaṁ jīvantassa jīvantiyo jīvaṁ na passissanti
pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vā kiṁ pana tvaṁ kālakatassa jīvaṁ
passissasi pavisantaṁ vā nikkhamantaṁ vā. Imināpi kho te rājañña
pariyāyena evaṁ hotu itipi atthi paro loko atthi sattā
opapātikā atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[312] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. Atthi pana rājañña
pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa pariyāyo .pe. Yathākathaṁ
viya rājaññāti. Idha me bho kassapa purisā coraṁ āgucāriṁ
gahetvā dassenti ayante bhante coro āgucārī imassa yaṁ
icchasi taṁ daṇḍaṁ vadehīti tyāhaṁ evaṁ vadāmi tenahi bho
imaṁ purisaṁ jīvantaṁyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṁ māretvā
punadeva tulāya tulethāti te me sādhūti paṭissutvā taṁ purisaṁ
jīvantaṁyeva tulāya tuletvā jiyāya anassāsakaṁ māretvā puneva
tulāya tulenti. Yadā so jīvati tadā lahutaro ca hoti
1 Yu. vāmanikāpi. 2 Ma. velāsikāpi. Yu. velānikāpi.
ito paraṁ īdisameva. 3 Yu. evampi.
Mudutaro ca kammaññataro ca yadā pana so kālakato hoti
tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro ca.
Ayampi kho bho kassapa pariyāyo yena me pariyāyena evaṁ hoti
itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi
sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[313] Tenahi rājañña upamante karissāmi upamāyapīdhekacce
viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti. Seyyathāpi rājañña
puriso divasantattaṁ ayoguḷaṁ ādittaṁ sampajjalitaṁ sañjotibhūtaṁ tulāya
tuleyya 1 tamenaṁ aparena samayena sītaṁ nibbutaṁ tulāya tuleyya kadā
nu kho so ayoguḷo lahutaro vā hoti mudutaro vā kammaññataro
vā yadā vā āditto sampajjalito sañjotibhūto yadā vā sīto
nibbutoti yadā so bho kassapa ayoguḷo tejosahagato ca hoti
vāyosahagato ca āditto sampajjalito sañjotibhūto tadā
lahutaro ca hoti mudutaro ca kammaññataro ca yadā pana so
ayoguḷo neva tejosahagato hoti na vāyosahagato sīto nibbuto
tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro cāti.
Evameva kho rājañña yadā ayaṁ kāyo āyusahagato ca hoti
usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca tadā lahutaro ca hoti
mudutaro ca kammaññataro ca yadā panāyaṁ kāyo neva
āyusahagato ca hoti na usmāsahagato ca na viññāṇasahagato ca
1 Yu. toleyya. ito paraṁ īdisameva.
Tadā garutaro ca hoti patthinnataro ca akammaññataro ca.
Imināpi kho te rājañña pariyāyena evaṁ hotu itipi atthi
paro loko atthi sattā opapātikā atthi sukatadukkaṭānaṁ
kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[314] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. Atthi pana rājañña
pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa pariyāyo .pe. Yathākathaṁ viya
rājaññāti. Idha me bho kassapa purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā
dassenti ayante bhante coro āgucārī imassa yaṁ icchasi
taṁ daṇḍaṁ vadehīti tyāhaṁ evaṁ vadāmi tenahi bho imaṁ purisaṁ
anupahacca chaviñca cammañca maṁsañca nahāruñca aṭṭhiñca
aṭṭhimiñjañca jīvitā voropetha appevanāmassa jīvaṁ nikkhamantaṁ
passeyyāmāti te me sādhūti paṭissutvā taṁ purisaṁ anupahacca
chaviñca cammañca maṁsañca nahāruñca aṭṭhiñca aṭṭhimiñjañca jīvitā
voropenti. Yadā so addhamato hoti tyāhaṁ evaṁ vadāmi
tenahi bho imaṁ purisaṁ uttānaṁ nipātetha appevanāmassa jīvaṁ
nikkhamantaṁ passeyyāmāti te taṁ purisaṁ uttānaṁ nipātenti.
Nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passāma tyāhaṁ evaṁ vadāmi tenahi
bho imaṁ purisaṁ avakujjaṁ nipātetha passena nipātetha dutiyena
Passena nipātetha uddhaṁ ṭhapetha omuddhakaṁ ṭhapetha pāṇinā
ākoṭetha leṇḍunā 1 ākoṭetha daṇḍena ākoṭetha satthena
ākoṭetha odhunātha sandhunātha niddhunātha appevanāmassa jīvaṁ
nikkhamantaṁ passeyyāmāti te taṁ purisaṁ odhunanti sandhunanti
niddhunanti. Nevassa mayaṁ jīvaṁ nikkhamantaṁ passeyyāma 2 . Tassa
tadeva cakkhuṁ hoti te rūpā tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti. Tadeva
sotaṁ hoti te saddā tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti. Tadeva
ghānaṁ hoti te gandhā tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti. Sāyeva 3
jivhā hoti te rasā tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti. Sveva
kāyo hoti te phoṭṭhabbā tañcāyatanaṁ nappaṭisaṁvedeti. Ayampi
kho bho kassapa pariyāyo yena me pariyāyena evaṁ hoti itipi
natthi paro loko natthi sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṁ
kammānaṁ phalaṁ vipākoti.

[315] Tenahi rājañña upamante karissāmi upamāyapīdhekacce
viññū purisā bhāsitassa atthaṁ ājānanti. Bhūtapubbaṁ rājañña
aññataro saṅkhadhamo saṅkhamādāya paccantimaṁ janapadaṁ agamāsi.
So yena aññataro gāmo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā majjhe
gāmassa ṭhito tikkhattuṁ saṅkhaṁ upaḷāsetvā saṅkhaṁ bhūmiyaṁ nikkhipitvā
ekamantaṁ nisīdi. Athakho rājañña tesaṁ paccantajanapadānaṁ manussānaṁ 4
1 leḍḍunātipi pāṭho. 2 Ma. passāma. 3 Ma. sāva. 4 Sī. Yu.
paccantajānaṁ manussānaṁ. Ma. paccantajanapadamanussānaṁ.
Etadahosi ambho kassa 1 nu kho eso saddo evaṁrajaniyo
evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti. Sannipatitvā
taṁ saṅkhadhamaṁ etadavocuṁ ambho kassa nu kho eso saddo
evaṁrajaniyo evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti
eso kho bho saṅkho nāma yassa so saddo evaṁrajaniyo
evaṁkammaniyo evaṁmadaniyo evaṁbandhaniyo evaṁmuñcaniyoti. Te taṁ
saṅkhaṁ uttānaṁ nipātesuṁ vadehi bho saṅkha vadehi bho saṅkhāti.
Neva so saṅkho saddamakāsi. Te taṁ saṅkhaṁ avakujjaṁ nipātesuṁ passena
nipātesuṁ dutiyena passena nipātesuṁ uddhaṁ ṭhapesuṁ omuddhakaṁ
ṭhapesuṁ pāṇinā ākoṭesuṁ leṇḍunā ākoṭesuṁ daṇḍena
ākoṭesuṁ satthena ākoṭesuṁ odhuniṁsu sandhuniṁsu niddhuniṁsu vadehi
bho saṅkha vadehi bho saṅkhāti. Neva so saṅkho saddamakāsi.
Athakho rājañña tassa saṅkhadhamassa etadahosi yāva kho 2 bālā
ime paccantajanapadā manussā kathañhi nāma ayoniso saṅkhasaddaṁ
gavesissantīti. Tesaṁ pekkhamānānaṁ saṅkhaṁ gahetvā tikkhattuṁ saṅkhaṁ
upaḷāsetvā saṅkhaṁ ādāya pakkāmi. Athakho rājañña tesaṁ
paccantajanapadānaṁ manussānaṁ etadahosi yadā kira bho ayaṁ saṅkho
nāma purisasahagato ca hoti vāyāmasahagato ca vāyosahagato 3 ca
tadāyaṁ saṅkho saddaṁ karoti yadā panāyaṁ saṅkho neva purisasahagato
hoti na vāyāmasahagato na vāyosahagato nāyaṁ saṅkho saddaṁ
1 Yu. kissa nu kho. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. Yu. kho saddo
natthi. 3 Ma. vāyusahagato. ito paraṁ īdisameva.
Karotīti. Evameva kho rājañña yadāyaṁ kāyo āyusahagato ca
hoti usmāsahagato ca viññāṇasahagato ca tadā abhikkamatipi
paṭikkamatipi tiṭṭhatipi nisīdatipi seyyaṁpi kappeti cakkhunāpi rūpaṁ
passati sotenapi saddaṁ suṇāti ghānenapi gandhaṁ ghāyati
jivhāyapi rasaṁ sāyati kāyenapi phoṭṭhabbaṁ phusati manasāpi dhammaṁ
vijānāti yadā panāyaṁ kāyo neva āyusahagato ca hoti na
usmāsahagato ca na viññāṇasahagato ca tadā neva abhikkamati
na paṭikkamati na tiṭṭhati na nisīdati na seyyaṁ kappeti cakkhunāpi
rūpaṁ na passati sotenapi saddaṁ na suṇāti ghānenapi gandhaṁ na
ghāyati jivhāyapi rasaṁ na sāyati kāyenapi phoṭṭhabbaṁ na phusati
manasāpi dhammaṁ na vijānāti. Imināpi kho te rājañña pariyāyena
evaṁ hotu itipi atthi paro loko atthi sattā opapātikā
atthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.
Paṭhamabhāṇavāraṁ.

[316] Kiñcāpi bhavaṁ kassapo evamāha athakho evamme
ettha hoti itipi natthi paro loko natthi sattā opapātikā
natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti. Atthi pana rājañña
pariyāyo .pe. Atthi bho kassapa pariyāyo .pe. Yathākathaṁ viya
rājaññāti. Idha me bho kassapa purisā coraṁ āgucāriṁ gahetvā
dassenti ayaṁ te bhante coro āgucārī imassa yaṁ icchasi
Taṁ daṇḍaṁ vadehīti tyāhaṁ evaṁ vadāmi tenahi bho imassa
purisassa chaviṁ chindatha appevanāmassa jīvaṁ passeyyāmāti te
tassa purisassa chaviṁ chindanti. Nevassa mayaṁ jīvaṁ passāma. Tyāhaṁ
evaṁ vadāmi tenahi bho imassa purisassa cammaṁ chindatha maṁsaṁ chindatha
nahāruṁ chindatha aṭṭhiṁ chindatha aṭṭhimiñjaṁ chindatha appevanāmassa
jīvaṁ passeyyāmāti te tassa purisassa aṭṭhimiñjaṁ chindanti.
Nevassa mayaṁ jīvaṁ passāma 1 . Ayampi kho bho kassapa pariyāyo
yena me pariyāyena evaṁ hoti itipi natthi paro loko natthi
sattā opapātikā natthi sukatadukkaṭānaṁ kammānaṁ phalaṁ vipākoti.