พุทธธรรมสงฆ์


Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[247] Evamme sutaṁ. Ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati
pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo 1 nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato
vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ. Tena kho pana samayena
sakkassa devānamindassa ussukkaṁ udapādi bhagavantaṁ dassanāya.
Athakho sakkassa devānamindassa etadahosi kahaṁ nu kho bhagavā
etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddhoti. Addasā kho sakko
devānamindo bhagavantaṁ magadhesu viharantaṁ pācīnato rājagahassa
ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate
indasālaguhāyaṁ disvāna deve tāvatiṁse āmantesi ayaṁ mārisā
bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma
brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ
yadi pana mārisā mayantaṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma
arahantaṁ sammāsambuddhanti. Evaṁ bhaddantavāti kho devā tāvatiṁsā
sakkassa devānamindassa paccassosuṁ. Athakho sakko devānamindo
pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ 2 āmantesi ayaṁ tāta pañcasikha bhagavā
magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo nāma brāhmaṇagāmo
tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ yadi hi 3
1 Ma. Yu. ambasaṇḍā. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. gandhabbadevaputtaṁ.
3 Ma. Yu. hisaddo natthi.
Pana tāta pañcasikha mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma
arahantaṁ sammāsambuddhanti. Evaṁ bhaddantavāti kho pañcasikho
gandhabbaputto 1 sakkassa devānamindassa paṭissutvā veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ 2
ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṁ upāgami. Athakho sakko
devānamindo devehi tāvatiṁsehi parivuto pañcasikhena gandhabbaputtena
purakkhato seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ
pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya evameva kho devesu
tāvatiṁsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍo
nāma brāhmaṇagāmo tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.
Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti
ambasaṇḍo ca brāhmaṇagāmo yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.
Apissudaṁ parito gāmesu manussā evamāhaṁsu ādittassu nāmajja
vediyako pabbato jhāyatassu nāmajja vediyako pabbato jalatassu 3
nāmajja vediyako kiṁ su nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto
ambasaṇḍo ca brāhmaṇagāmoti. Saṁviggā lomahaṭṭhajātā
ahesuṁ. Athakho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ
āmantesi durupasaṅkamā kho tāta pañcasikha tathāgatā mādisena
jhāyī jhānaratā tadanantaraṁ 4 paṭisallīnā yadi pana tvaṁ tāta pañcasikha
bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādeyyāsi tayā tāta paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā
1 Ma. gandhabbadevaputto. 2 Ma. Yu. beluvapaṇḍuvīṇaṁ. ito paraṁ īdisameva.
3 jhāyitassu ... jalitassūtipi pāṭhadvayena bhavitabbaṁ. 4 Ma. tadantaraṁ.
Mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhanti.
Evaṁ bhaddantavāti kho pañcasikho gandhabbaputto
sakkassa devānamindassa paṭissutvā veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena
indasālaguhā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ettāvatā me
bhagavā neva avidūre kho 1 vasati nāccāsannena saddañca me sossatīti
ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbaputto
veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya 2 assāvesi imā ca gāthāyo abhāsi
buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā 3 arahantūpasañhitā
kāmūpasañhitā

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[248] Vande te pitaraṁ bhadde timbaruṁ suriyavacchase 4
yena jātāsi kalyāṇī ānandajananī mama.
Vātova sedataṁ kanto pānīyaṁva pipāsato
aṅgiraṁsī 5 piyā mesi dhammo arahataṁ 6 iva.
Āturasseva bhesajjaṁ bhojanaṁva jighacchato
parinibbāpayi 7 bhadde jalantamiva vārinā.
Sītodakaṁ pokkharaṇiṁ yuttaṁ kiñjakkhareṇunā
nāgo ghammābhitattova ogāhe te thanūdaraṁ.
Accaṅkusova nāgo ca jitaṁ me tuttatomaraṁ
kāraṇaṁ nappajānāmi sammatto lakkhaṇūruyā.
1 Ma. avidūre bhavissati. 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Sī. saṅghūpasañhitāti pāṭho
na dissati. 4 Sī. Yu. suriyavaccase. 5 Ma. aṅgarasi. Yu. aṅgīrasī. 6 Ma.
arahatāmiva. 7 Ma. parinibbāpaya maṁ.
Tayi gadhitacittosmi 1 cittaṁ vipariṇāmitaṁ
paṭiggantuṁ na sakkomi vaṅkaghattova 2 ambujo.
Vāmūru saja maṁ bhadde saja maṁ mandalocane
palissaja maṁ kalyāṇi etaṁ me abhipatthitaṁ.
Appako vata me santo kāmo vellitakesiyā
anekabhāvo 3 samapādi 4 arahanteva dakkhiṇā.
Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ arahantesu tādisu
taṁ me sabbaṅgakalyāṇi tayā saddhiṁ vipaccataṁ.
Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ asmiṁ paṭhavimaṇḍale
taṁ me sabbaṅgakalyāṇi tayā saddhiṁ vipaccataṁ.
Sakyaputtova jhānena ekodi nipako sato
amataṁ muni jigiṁsāno 5 tamahaṁ suriyavacchase.
Yathāpi muni nandeyya patvā sambodhimuttamaṁ
evaṁ nandeyyaṁ kalyāṇi missabhāvaṁ 6 gato tayā.
Sakko ce me varaṁ dajjā tāvatiṁsānamissaro
tāhaṁ bhadde vareyyāhe evaṁ kāmo daḷho mama.
Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ pitaraṁ te sumedhase
vandamāno namassāmi yassāsetādisī pajāti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[249] Evaṁ vutte bhagavā pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ etadavoca
1 Ma. ... gedhita .... 2 vaṅkaghasovātipi pāṭho. Ma. vaṅkaghasto va. Yu. vaṅkaghasatova.
3 anekabhāgotipi pāṭho. 4 Ma. samuppādi. 5 Ma. jigīsāno. 6 Ma. Yu. missībhāvaṁ.
Saṁsandati kho te pañcasikha tantissaro gītassarena gītassaro ca
tantissarena neva 1 pana te pañcasikha tantissaro gītassaraṁ ativattati
na 2 gītassaro ca tantissaraṁ kadā saṁyūḷhā pana te pañcasikha imā
gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā
kāmūpasañhitāti. Ekamidāhaṁ bhante samayaṁ bhagavā
uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe
paṭhamābhisambuddho. Tena kho panāhaṁ bhante samayena bhaddā nāma
suriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā tamābhikaṅkhāmi.
Sā kho pana bhante bhaginī parakāminī hoti sikhaṇḍi 3 nāma mātalissa
saṅgāhakassa putto tamābhikaṅkhati. Yato kho ahaṁ bhante taṁ bhaginiṁ
nālatthaṁ kenaci pariyāyena athāhaṁ veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena
timbaruno gandhabbarañño nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ upasaṅkamitvā
veḷuvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesiṁ imā [4]- gāthā abhāsiṁ buddhūpasañhitā
dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā
vande te pitaraṁ bhadde timbaruṁ suriyavacchase
yena jātāsi kalyāṇī ānandajananī mama. .pe.
Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ pitaraṁ te sumedhase
vandamāno namassāmi yassāsetādisī pajāti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[250] Evaṁ vutte bhante bhaddā suriyavacchasā maṁ etadavoca
na kho me mārisa so bhagavā sammukhā diṭṭho apica sutoyeva me so
1 Ma. Yu. na ca pana. 2 Ma. Yu. nasaddo natthi. 3 Ma. sikhaṇḍī.
4 Ma. Yu. imā ca gāthāyo.
Bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāya sabhāya upanaccantiyā yato
kho tvaṁ mārisa taṁ bhagavantaṁ kittesi hotu no ajja samāgamoti.
Soyeva no bhante tassā bhaginiyā saddhiṁ samāgamo ahosi na 1
vadāmi tato pacchāti. Athakho sakkassa devānamindassa etadahosi
paṭisammodati kho 2 pañcasikho gandhabbaputto bhagavatā bhagavā ca
pañcasikhenāti. Athakho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbaputtaṁ
āmantesi abhivādehi me tvaṁ tāta pañcasikha bhagavantaṁ sakko
bhante devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā
vandatīti. Evaṁ bhaddantavāti kho pañcasikho gandhabbaputto sakkassa
devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṁ abhivādesi 3 sakko bhante
devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti.
Evaṁ sukhī hotu pañcasikha sakko devānamindo sāmacco saparijano
sukhakāmā hi devā manussā asurā nāgā gandhabbā ye caññe
santi puthukāyāti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[251] Evañca pana tathāgatā evarūpe mahesakkhe yakkhe
abhivadanti. Abhivadito sakko devānamindo bhagavato indasālaguhaṁ
pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Devāpi
tāvatiṁsā indasālaguhaṁ pavisitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
aṭṭhaṁsu. Pañcasikhopi gandhabbaputto indasālaguhaṁ pavisitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Tena kho pana samayena
1 Ma. Yu. na cadāni. 2 Ma. khosaddo natthi. 3 Ma. abhivādeti.
Indasālaguhā visamā santi samā samapādi sambādhā santi uruddhā 1
samapādi andhakāro guhāyaṁ antaradhāyi āloko udapādi yathā taṁ
devānaṁ devānubhāvena.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[252] Athakho bhagavā sakkaṁ devānamindaṁ etadavoca acchariyamidaṁ
āyasmato kosiyassa abbhūtamidaṁ āyasmato kosiyassa tava
bahukiccassa bahukaraṇīyassa yadidaṁ idhāgamananti. Cirapaṭikāhaṁ bhante
bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkamitukāmo apica devānaṁ tāvatiṁsānaṁ
kehici kiccakaraṇīyehi byāvaṭo evāhaṁ nāsakkhiṁ bhagavantaṁ dassanāya
upasaṅkamituṁ. Ekamidaṁ bhante samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
salaḷāgārake. Athakhohaṁ bhante sāvatthiṁ agamāsiṁ bhagavantaṁ
dassanāya. Tena kho pana bhante samayena bhagavā aññatarena
samādhinā nisinno hoti. Bhujagī 2 nāma vessavaṇassa mahārājassa
paricārikā bhagavantaṁ paccupaṭṭhitā hoti pañjalikā namassamānā
tiṭṭhati. Athakhohaṁ bhante bhujagiṁ etadavocaṁ abhivādehi me tvaṁ
bhagini bhagavantaṁ sakko bhante devānamindo sāmacco saparijano
bhagavato pāde sirasā vandatīti. Evaṁ vutte bhante sā bhujagī
maṁ etadavoca akālo kho mārisa bhagavantaṁ dassanāya paṭisallīno
bhagavāti. Tenahi bhagini yadā bhagavā tamhā samādhimhā vuṭṭhito
hoti atha mama vacanena bhagavantaṁ abhivādehi sakko bhante
1 Sī. Yu. urundā. Ma. uruddā. 2 Sī. Yu. bhuñjatī ca nāma. Ma. bhūjati ca nāma.
Devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatīti.
Kacci me sā bhante bhaginī bhagavantaṁ abhivādesi sarati bhagavā tassā
bhaginiyā vacananti. Abhivādesi maṁ sā devānaminda bhaginī sarāmahaṁ
tassā bhaginiyā vacanaṁ apicāhaṁ āyasmato cakkanemisaddena 1 tamhā
samādhimhā vuṭṭhitoti. Ye te bhante devā amhehi paṭhamataraṁ
tāvatiṁsakāyaṁ upapannā tesaṁ me sammukhā sutaṁ sammukhā paṭiggahitaṁ
yadā tathāgatā loke uppajjanti arahanto sammāsambuddhā dibbā
kāyā paripūrenti hāyanti asurakāyāti. Taṁ me idaṁ bhante
sakkhidiṭṭhaṁ yato tathāgato loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho
dibbā kāyā paripūrenti hāyanti asurakāyāti. Idheva bhante
kapilavatthusmiṁ gopikā nāma sakyadhītā ahosi buddhe pasannā
dhamme pasannā saṅghe pasannā sīlesu paripūrīkārinī 2 sā itthīcittaṁ 3
virājetvā purisacittaṁ 4 bhāvetvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ
saggaṁ lokaṁ upapannā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ amhākaṁ
puttattaṁ ajjhupagatā tatrāpi naṁ evaṁ jānanti gopako devaputto
gopako devaputtoti. Aññepi bhante tayo bhikkhū bhagavati
brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapannā te pañcahi
kāmaguṇehi samappitā samaṅgibhūtā paricārayamānā amhākaṁ upaṭṭhānaṁ
āgacchanti amhākaṁ pāricariyaṁ. Te amhākaṁ upaṭṭhānaṁ āgate
amhākaṁ pāricariyaṁ gopako devaputto paṭicodesi kutomukhā nāma
1 Ma. nemisaddena. 2 Ma. Yu. paripūrakārinī. ito paraṁ īdisameva. 3 Ma.
itthittaṁ. 4 Ma. purisattaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Tumhe mārisā tassa bhagavato dhammaṁ āyūhittha 1 ahaṁ hi nāma
itthikā samānā buddhe pasannā dhamme pasannā saṅghe pasannā
sīlesu paripūrīkārinī itthīcittaṁ virājetvā purisacittaṁ bhāvetvā
kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannā devānaṁ
tāvatiṁsānaṁ sahabyataṁ sakkassa devānamindassa puttattaṁ ajjhupagatā
idhāpi maṁ evaṁ jānanti gopako devaputto gopako devaputtoti
tumhe pana mārisā bhagavati brahmacariyaṁ caritvā hīnaṁ
gandhabbakāyaṁ upapannā duddiṭṭharūpaṁ vata bho addasāma ye
mayaṁ addasāma sahadhammike hīnaṁ gandhabbakāyaṁ upapanneti. Tesaṁ
bhante gopakena devaputtena paṭicoditānaṁ dve devā diṭṭhe va
dhamme satiṁ paṭilabhiṁsu kāyaṁ brahmapurohitaṁ. Eko pana devo
kāme ajjhāvasi.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[253] Upāsikā cakkhumato ahosiṁ
nāmaṁpi mayhaṁ ahu gopikāti
buddhe ca dhamme ca abhippasannā
saṅghañcupaṭṭhāsiṁ pasannacittā.
Tasseva buddhassa sudhammatāya
sakkassa puttomhi mahānubhāvo
mahājutiko tidivūpapanno
jānanti maṁ idhāpi gopakoti.
1 Ma. assuttha. Yu. assutvā.
Addasaṁ bhikkhavo diṭṭhapubbe
gandhabbakāyūpagate vasine
ime hi te gotamasāvakāse
ye ca mayaṁ pubbe manussabhūtā.
Annena pānena upaṭṭhahimhā
pādūpasaṅgayha sake nivesane
kutomukhā nāma ime bhavanto
buddhassa dhammaṁ 1 na paṭiggahesuṁ.
Paccattaṁ veditabbo hi dhammo
sudesito cakkhumatānubuddho
ahaṁpi tumhe va upāsamānā 2
sutvāna ariyānaṁ subhāsitāni.
Sakkassa puttomhi mahānubhāvo
mahājutiko tidivūpapanno
tumhe pana seṭṭhamupāsamānā
anuttare 3 brahmacariyaṁ caritvā.
Hīnakāyaṁ upapannā bhavanto
anānulomā bhavatūpapatti
duddiṭṭharūpaṁ vata addasāma
sahadhammike hīnakāyūpapanne.
1 Ma. ... dhammāni paṭiggahesuṁ. 2 Ma. upāsamāno. 3 Ma. anuttaraṁ.
Gandhabbakāyūpagatā bhavanto
devānamāgacchatha pāricariyaṁ
agāre vasato mayhaṁ imaṁ passa visesataṁ.
Itthī hutvā svājja 1 pumomhi devā
dibbehi kāmehi samaṅgibhūto
te coditā gotamasāvakena
saṁvegamāpādu samecca gopakaṁ.
Handa vigāyāma 2 viyāyamāma
mā no mayaṁ parapessā ahumhā
tesaṁ duve vīriyamārabhiṁsu
anussaraṁ gotamasāsanāni.
Idheva cittāni virājayitvā
kāmesu ādīnavamaddasiṁsu
te kāmasaññojanabandhanāni
pāpimato 3 yogāni duraccayāni.
Nāgova santāni 4 guṇāni chetvā 5
deve tāvatiṁse atikkamiṁsu
saindadevā sapajāpatīkā
sabbe sudhammāya sabhāyupaviṭṭhā.
1 Ma. Yu. svajja pumomhi devo. 2 Ma. viyāyāma byāyāma. Yu. vitāyāma.
3 Ma. Yu. pāpimayogāni. 4 Ma. sannāni. 5 Sī. Yu. bhetvā.
Tesannisinnā 1 na atikkamiṁsu
vīrā virāgā virajaṁ karontā
te disvā saṁvegamakāsi vāsavo
devābhibhū devagaṇassa majjhe.
Ime hi te hīnakāyūpapannā
deve tāvatiṁse atikkamanti
saṁvegajātassava 2 te nisamma
[3]- Gopako vāsavaṁ ajjhabhāsi.
Buddho janindatthi manussaloke
kāmābhibhū sakyamunīti ñāyati
tasseva te puttā satiyā vihīnā
cuditā 4 mayā te sati paccalatthuṁ.
Tiṇṇaṁ tesaṁ avasinettha eko
gandhabbakāyūpagato vasīno
dve va 5 sambodhipadānusārino
devepi hīḷenti samāhitattā.
Etādisī dhammapakāsanettha
na tattha kiṁ kaṅkhati koci sāvako
nittiṇṇaoghaṁ vicikicchachinnaṁ
buddhaṁ namassāma jinaṁ janindaṁ.
1 Ma. tesaṁ nisinnānaṁ atikkamiṁsu. Yu. te sannisinnānaṁ .... 2 Ma. Yu.
saṁvegajātassa vaco nisamma. 3 Ma. Yu. so .... 4 Ma. coditā. 5 Ma. ca. Yu. ceva.
Yaṁ te dhammaṁ idhaññāya visesaṁ ajjhagamaṁsu 1 te
kāyaṁ brahmapurohitaṁ duve tesaṁ visesagū.
Tassa dhammassa pattiyā āgatamhāpi 2 mārisa
katāvakāsā bhagavatā pañhaṁ pucchemu mārisāti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[254] Athakho bhagavato etadahosi dīgharattaṁ visuddho kho ayaṁ
sakko 3 yaṅkiñci maṁ pañhaṁ pucchissati sabbantaṁ atthasañhitaṁyeva
pucchissati no anatthasañhitaṁ yañcassāhaṁ puṭṭho byākarissāmi
taṁ khippameva ājānissatīti. Athakho bhagavā sakkaṁ devānamindaṁ
gāthāya ajjhabhāsi
puccha vāsava maṁ pañhaṁ yaṅkiñci manasicchasi
tassa tasseva pañhassa ahaṁ antaṁ karomi teti.
Paṭhamabhāṇavāraṁ.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[255] Katāvakāso sakko devānamindo bhagavatā 4 imaṁ bhagavantaṁ
paṭhamaṁ pañhaṁ apucchi kiṁsaññojanā nu kho mārisa devā manussā
asurā nāgā gandhabbā ye caññe santi puthukāyā te averā
adaṇḍā asapattā abyāpajjhā viharemu averinoti iti ca
nesaṁ hoti atha ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjhā
viharanti saverinoti. Itthaṁ sakko devānamindo bhagavantaṁ [5]- pañhaṁ
apucchi. Tassa bhagavā pañhaṁ puṭṭho byākāsi issāmacchariyasaññojanā
kho devānaminda devā manussā asurā nāgā gandhabbā
1 Ma. Yu. ajjhagaṁsu. 2 Ma. āgatamhāsi. Yu. ... se. 3 Ma. Yu. yakkho.
4 Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 5 Sī. Yu. imaṁ paṭhamaṁ ....
Ye caññe santi puthukāyā te averā adaṇḍā asapattā
abyāpajjhā viharemu averinoti iti ca nesaṁ hoti atha
ca pana saverā sadaṇḍā sasapattā sabyāpajjhā viharantā
saverinoti. Itthaṁ bhagavā sakkassa devānamindassa pañhaṁ puṭṭho
byākāsi. Attamano sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ
abhinandi anumodi evametaṁ bhagavā evametaṁ sugata tiṇṇā
mettha kaṅkhā vigatā kathaṁkathā bhagavato pañhāveyyākaraṇaṁ
sutvāti.

Suttantapiṭake dīghanikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 10)

[256] Itiha sakko devānamindo bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā
anumoditvā bhagavantaṁ uttariṁ pañhaṁ apucchi issāmacchariyaṁ pana
mārisa kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kismiṁ hi sati issāmacchariyaṁ
hoti kismiṁ hi asati issāmacchariyaṁ na hotīti.
Issāmacchariyaṁ kho devānaminda piyāppiyanidānaṁ piyāppiyasamudayaṁ
piyāppiyajātikaṁ piyāppiyapabhavaṁ piyāppiye sati issāmacchariyaṁ
hoti piyāppiye asati issāmacchariyaṁ na hotīti. Piyāppiyaṁ
pana mārisa kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kismiṁ sati piyāppiyaṁ
hoti kismiṁ asati piyāppiyaṁ na hotīti. Piyāppiyaṁ kho devānaminda
chandanidānaṁ chandasamudayaṁ chandajātikaṁ chandapabhavaṁ chande
sati piyāppiyaṁ hoti chande asati piyāppiyaṁ na hotīti. Chando
pana mārisa kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo kismiṁ sati
Chando hoti kismiṁ asati chando na hotīti. Chando kho
devānaminda vitakkanidāno vitakkasamudayo vitakkajātiko vitakkapabhavo
vitakke sati chando hoti vitakke asati chando na hotīti.
Vitakko pana mārisa kiṁnidāno kiṁsamudayo kiṁjātiko kiṁpabhavo
kismiṁ sati vitakko hoti kismiṁ asati vitakko na hotīti.
Vitakko kho devānaminda papañcasaññāsaṅkhānidāno papañcasaññāsaṅkhāsamudayo
papañcasaññāsaṅkhājātiko papañcasaññāsaṅkhāpabhavo
papañcasaññāsaṅkhāya sati vitakko hoti papañcasaññāsaṅkhāya
asati vitakko na hotīti.