[1040] Pācittiyanti yaṁ vuttaṁ taṁ suṇohi yathākathaṁ.
Pāteti kusalaṁ dhammaṁ ariyamaggaṁ aparajjhati
cittasammohanaṭṭhānaṁ tenetaṁ iti vuccati.

[1041] Pāṭidesanīyanti yaṁ vuttaṁ taṁ suṇohi yathākathaṁ.
Bhikkhu aññātako santo kicchā laddhāya bhojanaṁ
sāmaṁ gahetvā bhuñjeyya gārayhanti pavuccati.
Nimantanāsu bhuñjanto 2 chandāya vosāsati tattha bhikkhunī
anivāretvā tahiṁ bhuñje gārayhanti pavuccati.
Saddhācittaṁ kulaṁ gantvā appabhogaṁ anāḷhiyaṁ 3
agilāno tahiṁ bhuñje gārayhanti pavuccati.
Yo ce araññe viharanto sāsaṅke sabhayānake
aviditaṁ tahiṁ bhuñje gārayhanti pavuccati.
Bhikkhunī aññātikā santā yaṁ paresaṁ mamāyitaṁ
sappi telaṁ madhu phāṇitaṁ
macchamaṁsaṁ athopi khīraṁ dadhiṁ
1 Ma. Yu. nissajjitvāna deseti. 2 Ma. bhuñjantā. Yu. bhuñjantaṁ.
3 Ma. anāḷilaṁ.
Sayaṁ viññāpeyya bhikkhunī
gārayhapattā sugatassa sāsane.

[1042] Dukkaṭanti yaṁ vuttaṁ taṁ suṇohi yathākathaṁ.
Aparaddhaṁ viraddhañca khalitaṁ yañca dukkaṭaṁ
yaṁ manusso kare pāpaṁ āvi vā yadi vā raho
dukkaṭanti pavedenti tenetaṁ iti vuccati.

[1043] Dubbhāsitanti yaṁ vuttaṁ taṁ suṇohi yathākathaṁ.
Dubbhāsitaṁ durābhaṭṭhaṁ saṅkiliṭṭhañca yaṁ padaṁ
yañca viññū garahanti tenetaṁ iti vuccati.

[1044] Sekhiyanti yaṁ vuttaṁ taṁ suṇohi yathākathaṁ.
Sekhassa sikkhamānassa ujumaggānusārino
ādi cetaṁ caraṇañca mukhaṁ saññamasaṁvaro
sikkhā etādisā 1 natthi tenetaṁ iti vuccati.
Channamativassati vivaṭaṁ nātivassati
tasmā channaṁ vivaretha evantaṁ nātivassati.
Gati migānaṁ pavanaṁ ākāso pakkhinaṁ gati
vibhavo gati dhammānaṁ nibbānaṁ arahato gatīti.
Gāthāsaṅgaṇikaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ

[1045] Sattanagaresu paññattā 2 vipatti caturopi ca
1 Po. Ma. Yu. etādisī. 2 Yu. paññattaṁ.
Bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca sādhāraṇā asādhāraṇā
sāsanaṁ anuggahāya gāthāsaṅgaṇikaṁ idanti.
-----------
Adhikaraṇabhedaṁ

[1046] Cattāri adhikaraṇāni vivādādhikaraṇaṁ anuvādādhikaraṇaṁ
āpattādhikaraṇaṁ kiccādhikaraṇaṁ. Imāni cattāri adhikaraṇāni.
Imesaṁ catunnaṁ adhikaraṇānaṁ kati ukkoṭā. Imesaṁ catunnaṁ
adhikaraṇānaṁ dasa ukkoṭā vivādādhikaraṇassa dve ukkoṭā
anuvādādhikaraṇassa cattāro ukkoṭā āpattādhikaraṇassa tayo
ukkoṭā kiccādhikaraṇassa eko ukkoṭo. Imesaṁ catunnaṁ
adhikaraṇānaṁ ime dasa ukkoṭā. Vivādādhikaraṇaṁ ukkoṭento
kati samathe ukkoṭeti anuvādādhikaraṇaṁ ukkoṭento kati samathe
ukkoṭeti āpattādhikaraṇaṁ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti
kiccādhikaraṇaṁ ukkoṭento kati samathe ukkoṭeti. Vivādādhikaraṇaṁ
ukkoṭento dve samathe ukkoṭeti anuvādādhikaraṇaṁ ukkoṭento
cattāro samathe ukkoṭeti āpattādhikaraṇaṁ ukkoṭento tayo
samathe ukkoṭeti kiccādhikaraṇaṁ ukkoṭento ekaṁ samathaṁ
ukkoṭeti.

[1047] Kati ukkoṭā katīhākārehi ukkoṭanaṁ pasavati
katīhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṁ ukkoṭeti kati puggalā
adhikaraṇaṁ ukkoṭentā āpattiṁ āpajjanti. Dvādasa ukkoṭā
dasahākārehi ukkoṭanaṁ pasavati catūhaṅgehi samannāgato puggalo
Adhikaraṇaṁ ukkoṭeti cattāro puggalā adhikaraṇaṁ ukkoṭentā
āpattiṁ āpajjanti. Katame dvādasa ukkoṭā. Akataṁ kammaṁ
dukkaṭaṁ kammaṁ puna kātabbaṁ kammaṁ anīhataṁ dunnīhataṁ puna nīhanitabbaṁ
avinicchitaṁ duvinicchitaṁ puna vinicchitabbaṁ avūpasantaṁ duvūpasantaṁ puna
vūpasametabbanti ime dvādasa ukkoṭā. Katamehi dasahākārehi
ukkoṭanaṁ pasavati. Tatthajātakaṁ adhikaraṇaṁ ukkoṭeti tatthajātakaṁ
vūpasantaṁ adhikaraṇaṁ ukkoṭeti antarāmagge adhikaraṇaṁ ukkoṭeti
antarāmagge vūpasantaṁ adhikaraṇaṁ ukkoṭeti tattha gataṁ adhikaraṇaṁ
ukkoṭeti tattha gataṁ vūpasantaṁ adhikaraṇaṁ ukkoṭeti sativinayaṁ
ukkoṭeti amūḷhavinayaṁ ukkoṭeti tassapāpiyasikaṁ ukkoṭeti
tiṇavatthārakaṁ ukkoṭeti. Imehi dasahākārehi ukkoṭanaṁ pasavati.
Katamehi catūhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṁ ukkoṭeti.
Chandāgatiṁ gacchanto adhikaraṇaṁ ukkoṭeti dosāgatiṁ .pe.
Mohāgatiṁ bhayāgatiṁ gacchanto adhikaraṇaṁ ukkoṭeti. Imehi
catūhaṅgehi samannāgato puggalo adhikaraṇaṁ ukkoṭeti. Katame
cattāro puggalā adhikaraṇaṁ ukkoṭentā āpattiṁ āpajjanti.
Tadahupasampanno ukkoṭeti ukkoṭanakaṁ pācittiyaṁ āgantuko
ukkoṭeti ukkoṭanakaṁ pācittiyaṁ kārako ukkoṭeti ukkoṭanakaṁ
pācittiyaṁ chandadāyako ukkoṭeti ukkoṭanakaṁ pācittiyaṁ.
Ime cattāro puggalā adhikaraṇaṁ ukkoṭentā āpattiṁ āpajjanti.

[1048] Vivādādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ
kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ
kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ. Āpattādhikaraṇaṁ
kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ.
Kiccādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ
kiṁsamuṭṭhānaṁ. Vivādādhikaraṇaṁ vivādanidānaṁ vivādasamudayaṁ vivādajātikaṁ
vivādappabhavaṁ vivādasambhāraṁ vivādasamuṭṭhānaṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ
anuvādanidānaṁ anuvādasamudayaṁ anuvādajātikaṁ anuvādappabhavaṁ
anuvādasambhāraṁ anuvādasamuṭṭhānaṁ. Āpattādhikaraṇaṁ
āpattinidānaṁ āpattisamudayaṁ āpattijātikaṁ āpattippabhavaṁ
āpattisambhāraṁ āpattisamuṭṭhānaṁ. Kiccādhikaraṇaṁ kiccanidānaṁ 1
kiccasamudayaṁ kiccajātikaṁ kiccappabhavaṁ kiccasambhāraṁ kiccasamuṭṭhānaṁ.
Vivādādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ
kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ .pe. Āpattādhikaraṇaṁ
kiccādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ
kiṁsamuṭṭhānaṁ. Vivādādhikaraṇaṁ hetunidānaṁ hetusamudayaṁ hetujātikaṁ
hetuppabhavaṁ hetusambhāraṁ hetusamuṭṭhānaṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ .pe.
Āpattādhikaraṇaṁ kiccādhikaraṇaṁ hetunidānaṁ hetusamudayaṁ hetujātikaṁ
hetuppabhavaṁ hetusambhāraṁ hetusamuṭṭhānaṁ. Vivādādhikaraṇaṁ
kiṁnidānaṁ kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ.
1 Po. Ma. kiccayanidānaṁ.
Anuvādādhikaraṇaṁ .pe. Āpattādhikaraṇaṁ kiccādhikaraṇaṁ kiṁnidānaṁ
kiṁsamudayaṁ kiṁjātikaṁ kiṁpabhavaṁ kiṁsambhāraṁ kiṁsamuṭṭhānaṁ. Vivādādhikaraṇaṁ
paccayanidānaṁ paccayasamudayaṁ paccayajātikaṁ paccayappabhavaṁ
paccayasambhāraṁ paccayasamuṭṭhānaṁ. Anuvādādhikaraṇaṁ .pe.
Āpattādhikaraṇaṁ kiccādhikaraṇaṁ paccayanidānaṁ paccayasamudayaṁ paccayajātikaṁ
paccayappabhavaṁ paccayasambhāraṁ paccayasamuṭṭhānaṁ.

[1049] Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ kati mūlāni kati samuṭṭhānā.
Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ tettiṁsa mūlāni tettiṁsa samuṭṭhānā. Catunnaṁ
adhikaraṇānaṁ katamāni tettiṁsa mūlāni. Vivādādhikaraṇassa dvādasa
mūlāni anuvādādhikaraṇassa cuddasa mūlāni āpattādhikaraṇassa cha
mūlāni kiccādhikaraṇassa ekaṁ mūlaṁ saṅgho. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ
imāni tettiṁsa mūlāni. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ katame tettiṁsa
samuṭṭhānā. Vivādādhikaraṇassa aṭṭhārasa bhedakaravatthūni samuṭṭhānā
anuvādādhikaraṇassa catasso vipattiyo samuṭṭhānā āpattādhikaraṇassa
satta āpattikkhandhā samuṭṭhānā kiccādhikaraṇassa
cattāri kammāni samuṭṭhānā. Catunnaṁ adhikaraṇānaṁ ime tettiṁsa
samuṭṭhānā.