[635] Rāgadosaparikliṭṭhā 2 eke samaṇabrāhmaṇā
avijjānīvutā posā piyarūpābhinandino
suraṁ pivanti merayaṁ paṭisevanti methunaṁ
rajataṁ jātarūpañca sādiyanti aviddasū
micchājīvena jīvanti eke samaṇabrāhmaṇā
ete upakkilesā vuttā buddhenādiccabandhunā
yehi upakkilesehi upakkiliṭṭhā eke samaṇabrāhmaṇā
na tapanti na bhāsanti 3 asuddhā sarajā migā 4
andhakārena onaddhā taṇhādāsā sanettikā
vaḍḍhenti kaṭasiṁ ghoraṁ ādiyanti punabbhavanti.

[636] Evaṁvādī kirāhaṁ āyasmante upāsake saddhe pasanne
akkosāmi paribhāsāmi appasādaṁ karomi yohaṁ adhammaṁ
adhammoti vadāmi dhammaṁ dhammoti vadāmi avinayaṁ avinayoti
vadāmi vinayaṁ vinayoti vadāmi.

[637] Ekamidaṁ āvuso samayaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane
kalandakanivāpe. Tena kho pana 5 samayena rājantepure rājaparisāyaṁ
1 Ma. Yu. itisaddo natthi. 2 Yu. rāgadosaparikkiliṭṭhā. 3 ito paraṁ na
virocanti te sadātipi pāṭho vijjati. 4 Ma. Yu. magā. 5 Yu. panāvuso.
Sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarā kathā udapādi kappati
samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ sādiyanti samaṇā
sakyaputtiyā jātarūparajataṁ paṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā
jātarūparajatanti. Tena kho panāvuso samayena maṇicūḷako gāmaṇī
tassaṁ parisāyaṁ nisinnako 1 hoti. Athakho āvuso maṇicūḷako
gāmaṇī taṁ parisaṁ etadavoca mā ayyā 2 evaṁ avacuttha na
kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ na sādiyanti samaṇā
sakyaputtiyā jātarūparajataṁ nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā
jātarūparajataṁ nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā
apetajātarūparajatāti. Asakkhi kho āvuso maṇicūḷako gāmaṇī taṁ
parisaṁ saññāpetuṁ. Athakho āvuso maṇicūḷako gāmaṇī taṁ parisaṁ
saññāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
āvuso maṇicūḷako gāmaṇī bhagavantaṁ etadavoca idha bhante
rājantepure rājaparisāyaṁ sannisinnānaṁ sannipatitānaṁ ayamantarā kathā
udapādi kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ sādiyanti
samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ paṭiggaṇhanti samaṇā
sakyaputtiyā jātarūparajatanti evaṁ vutte ahaṁ bhante taṁ parisaṁ
etadavocaṁ mā ayyā 2 evaṁ avacuttha na kappati samaṇānaṁ
sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ na sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā
1 Ma. Yu. nisinno. 2 Yu. ayyo.
Jātarūparajataṁ nappaṭiggaṇhanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ
nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā sakyaputtiyā apetajātarūparajatāti
asakkhiṁ kho ahaṁ bhante taṁ parisaṁ saññāpetuṁ kaccāhaṁ bhante
evaṁ byākaramāno vuttavādī ceva bhagavato homi na ca bhagavantaṁ
abhūtena abbhācikkhāmi dhammassa cānudhammaṁ 1 byākaromi na ca
koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchatīti. Taggha
tvaṁ gāmaṇi evaṁ byākaramāno vuttavādī ceva me hosi 2 na
ca maṁ abhūtena abbhācikkhasi dhammassa cānudhammaṁ byākarosi
na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṁ ṭhānaṁ āgacchati
na hi gāmaṇi kappati samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ jātarūparajataṁ na
sādiyanti samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ nappaṭiggaṇhanti
samaṇā sakyaputtiyā jātarūparajataṁ nikkhittamaṇisuvaṇṇā samaṇā
sakyaputtiyā apetajātarūparajatā yassa kho gāmaṇi jātarūparajataṁ
kappati pañcapi kāmaguṇā tassa kappanti 3 yassa pañca
kāmaguṇā kappanti ekaṁsenetaṁ 4 gāmaṇi dhāreyyāsi assamaṇadhammo
asakyaputtiyadhammoti apicāhaṁ gāmaṇi evaṁ vadāmi tiṇaṁ
tiṇatthikena pariyesitabbaṁ dāruṁ 5 dārutthikena pariyesitabbaṁ sakaṭaṁ
sakaṭatthikena pariyesitabbaṁ puriso purisatthikena pariyesitabbo na
tvevāhaṁ gāmaṇi kenaci pariyāyena jātarūparajataṁ sāditabbaṁ
1 Yu. vā anudhammaṁ. 2 Ma. me ahosi. Yu. meti natthi. 3 Ma. Yu. pañcapi
tassa kāmaguṇā kappanti. 4 Yu. ekaṁsena. 5 Ma. dārū.
Pariyesitabbanti vadāmīti evaṁvādī kirāhaṁ āyasmante upāsake
saddhe pasanne akkosāmi paribhāsāmi appasādaṁ karomi yohaṁ
adhammaṁ adhammoti vadāmi dhammaṁ dhammoti vadāmi avinayaṁ
avinayoti vadāmi vinayaṁ vinayoti vadāmi.

[638] Ekamidaṁ āvuso samayaṁ bhagavā tattheva 1 rājagahe
āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ ārabbha jātarūparajataṁ paṭikkhipi
sikkhāpadañca paññāpesi. Evaṁvādī kirāhaṁ āyasmante upāsake
saddhe pasanne akkosāmi paribhāsāmi appasādaṁ karomi yohaṁ
adhammaṁ adhammoti vadāmi dhammaṁ dhammoti vadāmi avinayaṁ
avinayoti vadāmi vinayaṁ vinayoti vadāmīti.
Evaṁ vutte vesālikā upāsakā āyasmantaṁ yasaṁ kākaṇḍakaputtaṁ
etadavocuṁ eko va bhante ayyo yaso kākaṇḍakaputto
samaṇo sakyaputtiyo sabbe vime assamaṇā asakyaputtiyā vasatu
bhante ayyo yaso kākaṇḍakaputto vesāliyaṁ mayaṁ ayyassa
yasassa kākaṇḍakaputtassa ussukkaṁ karissāma cīvarapiṇḍapāta-
senāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti. Athakho āyasmā yaso
kākaṇḍakaputto vesālike upāsake saññāpetvā anudūtena
bhikkhunā saddhiṁ ārāmaṁ agamāsi.

[639] Athakho vesālikā vajjiputtakā bhikkhū anudūtaṁ bhikkhuṁ
pucchiṁsu khamāpitā āvuso yasena kākaṇḍakaputtena vesālikā
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Upāsakāti. Upāsakehi 1 pāpikaṁ no āvuso kataṁ eko va
yaso kākaṇḍakaputto samaṇo sakyaputtiyo kato sabbe va
mayaṁ assamaṇā asakyaputtiyā katāti. Athakho vesālikā
vajjiputtakā bhikkhū ayaṁ āvuso yaso kākaṇḍakaputto amhehi
asammato gihīnaṁ pakāsesi handassa mayaṁ ukkhepanīyakammaṁ karomāti.
Te tassa ukkhepanīyakammaṁ kattukāmā sannipatiṁsu. Athakho
āyasmā yaso kākaṇḍakaputto vehāsaṁ abbhuggantvā kosambiyaṁ
paccuṭṭhāsi. Athakho āyasmā yaso kākaṇḍakaputto
pāṭheyyakānañca avantidakkhiṇāpathakānañca bhikkhūnaṁ santike dūtaṁ
pāhesi āgacchantu āyasmantā imaṁ adhikaraṇaṁ ādiyissāma yāva 2
pure adhammo dippati dhammo paṭibāhiyati avinayo dippati vinayo
paṭibāhiyati pure adhammavādino balavanto honti dhammavādino
dubbalā honti avinayavādino balavanto honti vinayavādino
dubbalā hontīti.

[640] Tena kho pana samayena āyasmā sambhūto sāṇavāsī
ahogaṅge pabbate paṭivasati. Athakho āyasmā yaso
kākaṇḍakaputto yena ahogaṅgo pabbato yenāyasmā sambhūto
sāṇavāsī tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sambhūtaṁ
1 Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. Yu. yāvasaddo natthi.
Sāṇavāsiṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno
kho āyasmā yaso kākaṇḍakaputto āyasmantaṁ sambhūtaṁ sāṇavāsiṁ
etadavoca ime bhante vesālikā vajjiputtakā bhikkhū vesāliyaṁ
dasa vatthūni dīpenti kappati siṅgiloṇakappo kappati dvaṅgulakappo
kappati gāmantarakappo kappati āvāsakappo kappati
anumatikappo kappati āciṇṇakappo kappati amathitakappo
kappati jalogiṁ pātuṁ kappati adasakaṁ nisīdanaṁ kappati jātarūparajatanti
handa mayaṁ bhante imaṁ adhikaraṇaṁ ādiyāma 1 pure
adhammo dippati dhammo paṭibāhiyati avinayo dippati vinayo
paṭibāhiyati pure adhammavādino balavanto honti dhammavādino
dubbalā honti avinayavādino balavanto honti vinayavādino
dubbalā hontīti. Evamāvusoti kho āyasmā sambhūto sāṇavāsī
āyasmato yasassa kākaṇḍakaputtassa paccassosi. Athakho
saṭṭhimattā pāṭheyyakā bhikkhū sabbe āraññakā 2 sabbe piṇḍapātikā
sabbe paṁsukūlikā sabbe tecīvarikā sabbe va arahanto ahogaṅge
pabbate sannipatiṁsu. Asītimattā 3 avantidakkhiṇāpathakā bhikkhū
appekacce āraññakā appekacce piṇḍapātikā appekacce
paṁsukūlikā appekacce tecīvarikā sabbe va arahanto ahogaṅge
pabbate sannipatiṁsu.
1 Ma. Yu. ādiyissāma. 2 Ma. āraññikā. 3 Ma. Yu. athāsītimattā.

[641] Athakho therānaṁ bhikkhūnaṁ mantayamānānaṁ etadahosi idaṁ
kho adhikaraṇaṁ kakkhaḷañca vāḷañca kathaṁ nu kho mayaṁ pakkhaṁ
labheyyāma yena mayaṁ imasmiṁ adhikaraṇe balavantatarā assāmāti.
Tena kho pana samayena āyasmā revato soreyye paṭivasati
bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito
viyatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo. Athakho therānaṁ
bhikkhūnaṁ etadahosi ayaṁ kho āyasmā revato soreyye paṭivasati
bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito
viyatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo sace mayaṁ
āyasmantaṁ revataṁ pakkhaṁ labhissāma 1 evaṁ mayaṁ imasmiṁ adhikaraṇe
balavantatarā assāmāti. Assosi kho āyasmā revato
dibbāya sotadhātuyā visuddhāya atikkantamānusikāya therānaṁ bhikkhūnaṁ
mantayamānānaṁ sutvānassa etadahosi idaṁ kho adhikaraṇaṁ
kakkhaḷañca vāḷañca na kho me taṁ paṭirūpaṁ yohaṁ evarūpe
adhikaraṇe osakkeyyaṁ idāni ca pana te bhikkhū āgacchissanti
sohaṁ tehi ākiṇṇo na phāsuṁ viharissāmi 2 yannūnāhaṁ paṭikacceva
gaccheyyanti. Athakho āyasmā revato soreyyā saṅkassaṁ
agamāsi. Athakho therā bhikkhū soreyyaṁ gantvā pucchiṁsu kahaṁ
āyasmā revatoti. Te evamāhaṁsu esāyasmā revato
1 Yu. labheyyāma. 2 Ma. phāsu gamissāmi. Yu. gamissāmi.
Saṅkassaṁ gatoti. Athakho āyasmā revato saṅkassā kaṇṇakujjaṁ
agamāsi. Athakho therā bhikkhū saṅkassaṁ gantvā pucchiṁsu kahaṁ
āyasmā revatoti. Te evamāhaṁsu esāyasmā revato
kaṇṇakujjaṁ gatoti. Athakho āyasmā revato kaṇṇakujjā
udumbaraṁ agamāsi. Athakho therā bhikkhū kaṇṇakujjaṁ gantvā
pucchiṁsu kahaṁ āyasmā revatoti. Te evamāhaṁsu esāyasmā
revato udumbaraṁ gatoti. Athakho āyasmā revato udumbarā
aggaḷapuraṁ agamāsi. Athakho therā bhikkhū udumbaraṁ gantvā
pucchiṁsu kahaṁ āyasmā revatoti. Te evamāhaṁsu esāyasmā
revato aggaḷapuraṁ gatoti. Athakho āyasmā revato aggaḷapurā
sahajātiṁ agamāsi. Athakho therā bhikkhū aggaḷapuraṁ gantvā
pucchiṁsu kahaṁ āyasmā revatoti. Te evamāhaṁsu esāyasmā
revato sahajātiṁ gatoti. Athakho therā bhikkhū āyasmantaṁ
revataṁ sahajātiyā 1 sambhāvesuṁ.

[642] Athakho āyasmā sambhūto sāṇavāsī āyasmantaṁ yasaṁ
kākaṇḍakaputtaṁ etadavoca ayaṁ āvuso āyasmā revato
bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito
viyatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo sace mayaṁ
āyasmantaṁ revataṁ pañhaṁ pucchissāma paṭibalo āyasmā revato
ekeneva pañhena sakalampi rattiṁ vītināmetuṁ idāni ca panāyasmā
1 Ma. sahajātiyaṁ.
Revato antevāsiṁ 1 sarabhāṇakaṁ bhikkhuṁ ajjhesissati so tvaṁ tassa
bhikkhuno sarabhaññapariyosāne āyasmantaṁ revataṁ upasaṅkamitvā
imāni dasa vatthūni puccheyyāsīti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā
yaso kākaṇḍakaputto āyasmato sambhūtassa sāṇavāsissa
paccassosi. Athakho āyasmā revato antevāsiṁ sarabhāṇakaṁ bhikkhuṁ
ajjhesi. Athakho āyasmā yaso kākaṇḍakaputto tassa
bhikkhuno sarabhaññapariyosāne yenāyasmā revato tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ revataṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā yaso kākaṇḍakaputto āyasmantaṁ
revataṁ etadavoca kappati bhante siṅgiloṇakappoti ko so
āvuso siṅgiloṇakappoti. Kappati bhante siṅginā loṇaṁ
pariharituṁ yattha aloṇikaṁ 2 bhavissati tattha paribhuñjissāmīti.
Nāvuso kappatīti. Kappati bhante dvaṅgulakappoti. Ko so
āvuso dvaṅgulakappoti. Kappati bhante dvaṅgulāya chāyāya
vītivattāya vikāle bhojanaṁ bhuñjitunti. Nāvuso kappatīti.
Kappati bhante gāmantarakappoti. Ko so āvuso gāmantarakappoti.
Kappati bhante idāni gāmantaraṁ gamissāmīti bhuttāvinā
pavāritena anatirittaṁ bhojanaṁ bhuñjitunti. Nāvuso kappatīti.
Kappati bhante āvāsakappoti. Ko so āvuso āvāsakappoti.
Kappati bhante sambahulā āvāsā samānasīmā nānūposathaṁ kātunti.
1 Ma. Yu. antevāsikaṁ. 2 Ma. Yu. aloṇakaṁ.
Nāvuso kappatīti. Kappati bhante anumatikappoti. Ko so
āvuso anumatikappoti. Kappati bhante vaggena saṅghena kammaṁ
kātuṁ āgate bhikkhū anumānessāmāti 1 . Nāvuso kappatīti.
Kappati bhante āciṇṇakappoti. Ko so āvuso āciṇṇakappoti.
Kappati bhante idaṁ me upajjhāyena ajjhāciṇṇaṁ
idaṁ me ācariyena ajjhāciṇṇanti 2 ajjhācaritunti. Āciṇṇakappo
kho āvuso ekacco kappati ekacco na kappatīti.
Kappati bhante amathitakappoti. Ko so āvuso amathitakappoti.
Kappati bhante yaṁ taṁ khīraṁ khīrabhāvaṁ vijahitaṁ asampattaṁ dadhibhāvaṁ 3
bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ pātunti. Nāvuso kappatīti.
Kappati bhante jalogiṁ 4 pātunti. Kā sā 5 āvuso jalogīti.
Kappati bhante yā sā surā asutā 6 asampattā majjabhāvaṁ sā
pātunti. Nāvuso kappatīti. Kappati bhante adasakaṁ
nisīdananti. Nāvuso kappatīti. Kappati bhante jātarūparajatanti.
Nāvuso kappatīti. Ime bhante vesālikā vajjiputtakā bhikkhū
vesāliyaṁ imāni dasa vatthūni dīpenti handa mayaṁ bhante imaṁ
adhikaraṇaṁ ādiyāma 7 pure adhammo dippati dhammo paṭibāhiyati
1 Yu. anujānessāmāti. 2 Ma. Yu. Rā. āciṇñaṁ taṁ. 3 Ma. dadhibhāvaṁ taṁ.
4 Yu. jalogi. 5 Yu. ko so. 6 Yu. asurātā. 7 Ma. Yu. ādiyissāma.
Avinayo dippati vinayo paṭibāhiyati pure adhammavādino balavanto
honti dhammavādino dubbalā honti avinayavādino balavanto
honti vinayavādino dubbalā hontīti. Evamāvusoti kho āyasmā
revato āyasmato yasassa kākaṇḍakaputtassa paccassosi.
Paṭhamabhāṇavāraṁ

[643] Assosuṁ kho vesālikā vajjiputtakā bhikkhū yaso
kira kākaṇḍakaputto imaṁ 1 adhikaraṇaṁ ādiyitukāmo pakkhaṁ pariyesati
labhati ca kira pakkhanti. Athakho vesālikānaṁ vajjiputtakānaṁ
bhikkhūnaṁ etadahosi idaṁ kho adhikaraṇaṁ kakkhaḷañca vāḷañca kaṁ
nu kho mayaṁ pakkhaṁ labheyyāma yena mayaṁ imasmiṁ adhikaraṇe
balavantatarā assāmāti. Athakho vesālikānaṁ vajjiputtakānaṁ
bhikkhūnaṁ etadahosi ayaṁ kho āyasmā revato bahussuto
āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito viyatto
medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo sace mayaṁ āyasmantaṁ
revataṁ pakkhaṁ labheyyāma evaṁ mayaṁ imasmiṁ adhikaraṇe balavantatarā
assāmāti. Athakho vesālikā vajjiputtakā bhikkhū pahūtaṁ
sāmaṇakaṁ parikkhāraṁ paṭiyādesuṁ pattampi cīvarampi nisīdanampi
sūcigharampi kāyabandhanampi parissāvanampi dhamakarakampi. Athakho
vesālikā vajjiputtakā bhikkhū taṁ sāmaṇakaṁ parikkhāraṁ ādāya
nāvāya sahajātiṁ ujjaviṁsu nāvāya paccorohitvā aññatarasmiṁ
1 Ma. idaṁ.
Rukkhamūle bhattavissaggaṁ karonti.

[644] Athakho āyasmato sāḷhassa rahogatassa paṭisallīnassa
evaṁ cetaso parivitakko udapādi ke nu kho dhammavādino
pācīnakā vā bhikkhū pāṭheyyakā vāti. Athakho āyasmato sāḷhassa
dhammañca vinayañca [1]- paccavekkhantassa etadahosi adhammavādino
pācīnakā bhikkhū dhammavādino pāṭheyyakā bhikkhūti. Athakho
aññatarā suddhāvāsakāyikā devatā āyasmato sāḷhassa cetasā
cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ
vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya evameva
suddhāvāsesu devesu antarahitā āyasmato sāḷhassa sammukhe
pāturahosi. Athakho sā devatā āyasmantaṁ sāḷhaṁ etadavoca
sādhu sādhu 2 bhante sāḷha adhammavādino pācīnakā bhikkhū dhammavādino
pāṭheyyakā bhikkhū tenahi bhante sāḷha yathā dhammo tathā
tiṭṭhāhīti. Pubbecāhaṁ 3 devate etarahi ca yathā dhammo tathā
ṭhito apicāhaṁ na tāva diṭṭhiṁ āvikaromi appevanāma 4 maṁ
imasmiṁ adhikaraṇe sammanneyyāti.