[365] Sammato cāyasmā sārīputto sambahulehi bhikkhūhi
saddhiṁ rājagahaṁ pavisitvā devadattaṁ rājagahe pakāsesi pubbe
devadattassa aññā pakati ahosi idāni aññā pakati yaṁ
devadatto kareyya kāyena vācāya na tena buddho vā dhammo
vā saṅgho vā daṭṭhabbo devadatto va tena daṭṭhabboti.
Tattha ye te manussā assaddhā appasannā dubbuddhino te
evamāhaṁsu ussuyyakā ime samaṇā sakyaputtiyā devadattassa
lābhasakkāraṁ ussuyyantīti. Ye pana te manussā saddhā pasannā
paṇḍitā subuddhimanto te evamāhaṁsu na kho idaṁ orakaṁ
bhavissati yathā bhagavā devadattaṁ rājagahe pakāsāpetīti.

[366] Athakho devadatto yena ajātasattu kumāro
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ajātasattuṁ kumāraṁ etadavoca pubbe
kho kumāra manussā dīghāyukā etarahi appāyukā ṭhānaṁ kho
panetaṁ vijjati yaṁ tvaṁ kumāro va samāno kālaṁ kareyyāsi tenahi
tvaṁ kumāra pitaraṁ hantvā rājā hohi ahaṁ bhagavantaṁ hantvā buddho
bhavissāmīti. Athakho ajātasattu kumāro ayyo kho devadatto
mahiddhiko mahānubhāvo jāneyyāpi 1 ayyo devadattoti ūruyā
potthanikaṁ bandhitvā divā divassa bhīto ubbiggo ussaṅkī
utrasto sahasā antepuraṁ pāvisi. Addasaṁsu kho antepurapālakā 2
mahāmattā ajātasattuṁ kumāraṁ divā divassa bhītaṁ ubbiggaṁ ussaṅkiṁ
utrastaṁ sahasā antepuraṁ pavisantaṁ disvāna aggahesuṁ. Te
vicinantā ūruyā potthanikaṁ baddhaṁ disvā ajātasattuṁ kumāraṁ
etadavocuṁ kiṁ tvaṁ kumāra kattukāmosīti. Pitaraṁ 3 hantukāmomhīti.
Kenāsi ussāhitoti. Ayyena devadattenāti. Ekacce
mahāmattā evaṁ matiṁ akaṁsu kumāro ca hantabbo devadatto
ca sabbe ca bhikkhū hantabbāti. Ekacce mahāmattā evaṁ
matiṁ akaṁsu na bhikkhū hantabbā na bhikkhū kiñci aparajjhanti
kumāro ca hantabbo devadatto cāti. Ekacce mahāmattā
evaṁ matiṁ akaṁsu na kumāro hantabbo na devadatto na
1 Ma. jāneyyāsi. 2 Ma. Yu. addasāsuṁ kho antepure upacārakā. 3 Ma. Yu. hi.
Bhikkhū hantabbā rañño ārocetabbaṁ yathā rājā vakkhati
tathā karissāmāti.

[367] Athakho te mahāmattā ajātasattuṁ kumāraṁ ādāya yena
rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā
rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṁ ārocesuṁ.
Kathaṁ bhaṇe mahāmattehi mati katāti. Ekacce deva mahāmattā
evaṁ matiṁ akaṁsu kumāro ca hantabbo devadatto ca sabbe
ca bhikkhū hantabbāti ekacce mahāmattā evaṁ matiṁ akaṁsu na
bhikkhū hantabbā na bhikkhū kiñci aparajjhanti kumāro ca
hantabbo devadatto cāti ekacce mahāmattā evaṁ matiṁ akaṁsu
na kumāro hantabbo na devadatto na bhikkhū hantabbā
rañño ārocetabbaṁ yathā rājā vakkhati tathā karissāmāti.
Kiṁ bhaṇe karissati buddho vā dhammo vā saṅgho vā nanu
bhagavatā paṭikacceva devadatto rājagahe pakāsāpito pubbe
devadattassa aññā pakati ahosi idāni aññā pakati yaṁ
devadatto kareyya kāyena vācāya na tena buddho vā dhammo
vā saṅgho vā daṭṭhabbo devadatto va tena daṭṭhabboti.
Tattha ye te mahāmattā evaṁ matiṁ akaṁsu kumāro ca hantabbo
devadatto ca sabbe ca bhikkhū hantabbāti te aṭṭhāne 1 akāsi.
1 Yu. abhabbe.
Ye te mahāmattā evaṁ matiṁ akaṁsu na bhikkhū hantabbā na
bhikkhū kiñci aparajjhanti kumāro ca hantabbo devadatto
cāti te nīce ṭhāne ṭhapesi. Ye te mahāmattā evaṁ matiṁ
akaṁsu na kumāro hantabbo na devadatto na bhikkhū hantabbā
rañño ārocetabbaṁ yathā rājā vakkhati tathā karissāmāti
te ucce ṭhāne ṭhapesi. Athakho rājā māgadho seniyo
bimbisāro ajātasattuṁ kumāraṁ etadavoca kissa maṁ tvaṁ kumāra
hantukāmosīti. Rajjenamhi deva atthikoti. Sace kho tvaṁ
kumāra rajjena atthiko etaṁ te rajjanti ajātasattussa kumārassa
rajjaṁ niyyādesi.

[368] Athakho devadatto yena ajātasattu kumāro
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ajātasattuṁ kumāraṁ etadavoca purise
mahārāja āṇāpehi ye samaṇaṁ gotamaṁ jīvitā voropessantīti.
Athakho ajātasattu kumāro manusse āṇāpesi yathā bhaṇe
ayyo devadatto āha tathā karothāti 1 . Athakho devadatto
ekaṁ purisaṁ āṇāpesi gacchāvuso amukasmiṁ okāse samaṇo
gotamo viharati taṁ jīvitā voropetvā iminā maggena āgacchāti
tasmiṁ magge dve purise ṭhapesi yo iminā maggena eko
puriso āgacchati taṁ jīvitā voropetvā iminā maggena
āgacchathāti tasmiṁ magge cattāro purise ṭhapesi ye iminā
1 Ma. kareyyāthāti.
Maggena dve purisā āgacchanti te jīvitā voropetvā iminā
maggena āgacchathāti tasmiṁ magge aṭṭha purise ṭhapesi ye
iminā maggena cattāro purisā āgacchanti te jīvitā
voropetvā iminā maggena āgacchathāti tasmiṁ magge soḷasa
purise ṭhapesi ye iminā maggena aṭṭha purisā āgacchanti
te jīvitā voropetvā āgacchathāti.

[369] Athakho so eko puriso asicammaṁ gahetvā dhanukalāpaṁ
sannayhitvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavato
avidūre bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto patthaddhena kāyena
aṭṭhāsi. Addasā kho bhagavā taṁ purisaṁ bhītaṁ ubbiggaṁ ussaṅkiṁ
utrastaṁ patthaddhena kāyena ṭhitaṁ disvāna taṁ purisaṁ etadavoca
ehāvuso mā bhāyīti. Athakho so puriso asicammaṁ ekamantaṁ
karitvā dhanukalāpaṁ nikkhipitvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavato pādesu sirasā nipatitvā bhagavantaṁ etadavoca
accayo maṁ bhante accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yvāhaṁ
duṭṭhacitto vadhakacitto idhupasaṅkanto tassa me bhante bhagavā
accayaṁ accayato paṭiggaṇhātu āyatiṁ saṁvarāyāti. Iṅgha 1 tvaṁ
āvuso accayo accagamā yathābālaṁ yathāmūḷhaṁ yathāakusalaṁ yaṁ
tvaṁ duṭṭhacitto vadhakacitto idhupasaṅkanto yato ca kho tvaṁ
1 Ma. Yu. taggha.
Āvuso accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikarosi tante mayaṁ
paṭiggaṇhāma vuḍḍhi hesā āvuso ariyassa vinaye yo
accayaṁ accayato disvā yathādhammaṁ paṭikaroti āyatiṁ saṁvaraṁ
āpajjatīti. Athakho bhagavā tassa purisassa anupubbikathaṁ kathesi
seyyathīdaṁ dānakathaṁ sīlakathaṁ saggakathaṁ kāmānaṁ ādīnavaṁ okāraṁ
saṅkilesaṁ nekkhamme ānisaṁsaṁ pakāsesi. Yadā taṁ bhagavā
aññāsi kallacittaṁ muducittaṁ vinīvaraṇacittaṁ udaggacittaṁ pasannacittaṁ
atha yā buddhānaṁ sāmukkaṁsikā dhammadesanā taṁ pakāsesi dukkhaṁ
samudayaṁ nirodhaṁ maggaṁ. Seyyathāpi nāma suddhaṁ vatthaṁ apagatakāḷakaṁ
sammadeva rajanaṁ paṭiggaṇheyya evameva tassa purisassa tasmiṁyeva
āsane virajaṁ vītamalaṁ dhammacakkhuṁ udapādi yaṅkiñci samudayadhammaṁ
sabbantaṁ nirodhadhammanti. Athakho so puriso diṭṭhadhammo pattadhammo
viditadhammo pariyogāḷhadhammo tiṇṇavicikiccho vigatakathaṁkatho
vesārajjappatto aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṁ etadavoca
abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante seyyathāpi bhante nikkujjitaṁ
vā ukkujjeyya paṭicchannaṁ vā vivareyya mūḷhassa vā maggaṁ
ācikkheyya andhakāre vā telappajjotaṁ dhāreyya cakkhumanto
rūpāni dakkhantīti evamevaṁ bhagavatā anekapariyāyena dhammo
pakāsito esāhaṁ bhante bhagavantaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammañca
bhikkhusaṅghañca upāsakaṁ maṁ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṁ
Saraṇaṁ gatanti. Athakho bhagavā taṁ purisaṁ etadavoca mā kho
tvaṁ āvuso iminā maggena gaccha iminā maggena gacchāhīti
aññena maggena uyyojesi.

[370] Athakho te dve purisā kiṁ nu kho so eko
puriso cirena āgacchatīti paṭipathaṁ gacchantā addasaṁsu bhagavantaṁ
aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ disvāna yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tesaṁ
bhagavā anupubbikathaṁ kathesi .pe. Aparappaccayā satthusāsane
bhagavantaṁ etadavocuṁ abhikkantaṁ bhante abhikkantaṁ bhante .pe.
Upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṁ gateti.
Athakho bhagavā te purise etadavoca mā kho tumhe āvuso
iminā maggena gacchatha iminā maggena gacchathāti aññena
maggena uyyojesi.

[371] Athakho te cattāro purisā .pe. Athakho te aṭṭha
purisā .pe. Athakho te soḷasa purisā kiṁ nu kho te aṭṭha
purisā cirena āgacchantīti paṭipathaṁ gacchantā addasaṁsu bhagavantaṁ
aññatarasmiṁ rukkhamūle nisinnaṁ disvāna yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Tesaṁ
bhagavā anupubbikathaṁ kathesi seyyathīdaṁ dānakathaṁ sīlakathaṁ .pe.
Aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṁ etadavocuṁ abhikkantaṁ bhante
Abhikkantaṁ bhante .pe. Upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge
pāṇupete saraṇaṁ gateti 1 . Athakho so eko puriso yena
devadatto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā devadattaṁ etadavoca
nāhaṁ bhante sakkomi taṁ bhagavantaṁ jīvitā voropetuṁ mahiddhiko
so bhagavā mahānubhāvoti. Alaṁ āvuso mā tvaṁ samaṇaṁ gotamaṁ
jīvitā voropesi ahameva samaṇaṁ gotamaṁ jīvitā voropessāmīti.

[372] Tena kho pana samayena bhagavā gijjhakūṭassa pabbatassa
chāyāyaṁ 2 caṅkamati. Athakho devadatto gijjhakūṭaṁ pabbataṁ
abhirūyhitvā 3 mahatiṁ silaṁ pavijjhi imāya samaṇaṁ gotamaṁ jīvitā
voropessāmīti. Dve pabbatakūṭā samāgantvā taṁ silaṁ sampaṭicchiṁsu.
Tato papaṭikā uppatitvā bhagavato pāde ruhiraṁ uppādesi.
Athakho bhagavā uddhaṁ ulloketvā devadattaṁ etadavoca bahuṁ tayā
moghapurisa apuññaṁ pasutaṁ yaṁ tvaṁ duṭṭhacitto vadhakacitto
tathāgatassa ruhiraṁ uppādesīti. Athakho bhagavā bhikkhū āmantesi
idaṁ bhikkhave devadattena paṭhamaṁ anantarikakammaṁ upacitaṁ yaṁ duṭṭhacittena
vadhakacittena tathāgatassa ruhiraṁ uppāditanti. Assosuṁ kho bhikkhū
devadattena kira bhagavato vadho payuttoti. Te ca 4 bhikkhū
bhagavato vihārassa parito parito caṅkamanti uccāsaddā mahāsaddā
1 Ma. pāṇupetaṁ saraṇaṁ gateti. 2 Ma. chāyāya. Yu. pacchāyāyaṁ.
3 Ma. ārūhitvā. Yu. abhirūhitvā. 4 Yu. tedha.
Sajjhāyaṁ karontā bhagavato rakkhāvaraṇaguttiyā. Assosi kho
bhagavā uccāsaddaṁ mahāsaddaṁ sajjhāyasaddaṁ sutvāna āyasmantaṁ
ānandaṁ āmantesi kinnu kho so ānanda uccāsaddo mahāsaddo
sajjhāyasaddoti. Assosuṁ kho bhante bhikkhū devadattena kira
bhagavato vadho payuttoti te ca bhante bhikkhū bhagavato vihārassa
parito parito caṅkamanti uccāsaddā mahāsaddā sajjhāyaṁ karontā
bhagavato rakkhāvaraṇaguttiyā so eso bhagavā uccāsaddo
mahāsaddo sajjhāyasaddoti. Tenahānanda mama vacanena te bhikkhū
āmantehi satthā āyasmante āmantetīti. Evaṁ bhanteti
kho āyasmā ānando bhagavato paṭissutvā yena te bhikkhū
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca satthā
āyasmante āmantetīti. Evamāvusoti kho te bhikkhū āyasmato
ānandassa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinne
kho te bhikkhū bhagavā etadavoca aṭṭhānametaṁ bhikkhave anavakāso
yo parupakkamena tathāgataṁ jīvitā voropeyya na parupakkamena
bhikkhave tathāgatā parinibbāyanti 1 . Pañcime bhikkhave satthāro
santo saṁvijjamānā lokasmiṁ katame pañca idha bhikkhave
ekacco satthā aparisuddhasīlo samāno parisuddhasīlomhīti paṭijānāti
1 Ma. Yu. Rā. anupakkamena bhikkhave tathāgatā parinibbāyanti.
Parisuddhaṁ me sīlaṁ pariyodātaṁ asaṅkiliṭṭhanti ca.
Tamenaṁ sāvakā evaṁ jānanti ayaṁ kho bhavaṁ satthā aparisuddhasīlo
samāno parisuddhasīlomhīti paṭijānāti parisuddhaṁ me sīlaṁ pariyodātaṁ
asaṅkiliṭṭhanti ca mayañceva kho pana gihīnaṁ āroceyyāma
nāssassa manāpaṁ yaṁ kho panassa amanāpaṁ kathantaṁ mayantena
samudācareyyāma sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārena yaṁ tumo karissati tumo va tena
paññāyissatīti. Evarūpaṁ kho bhikkhave satthāraṁ sāvakā sīlato
rakkhanti. Evarūpo ca pana satthā sāvakehi sīlato rakkhaṁ
paccāsiṁsati.

[373] Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco satthā aparisuddhājīvo
samāno parisuddhājīvomhīti paṭijānāti .pe. Evarūpaṁ kho
bhikkhave satthāraṁ sāvakā ājīvato rakkhanti. Evarūpo ca pana
satthā sāvakehi ājīvato rakkhaṁ paccāsiṁsati.

[374] Puna caparaṁ bhikkhave idhekacco satthā aparisuddhadhammadesano
samāno parisuddhadhammadesanomhīti paṭijānāti .pe.
Evarūpaṁ kho bhikkhave satthāraṁ sāvakā dhammadesanato rakkhanti.
Evarūpo ca pana satthā sāvakehi dhammadesanato rakkhaṁ paccāsiṁsati.