[345] Tena kho pana samayena āyasmā bhaddiyo araññagatopi
rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udāneti 3 aho
sukhaṁ aho sukhanti. Athakho sambahulā bhikkhū yena bhagavā
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu. Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ
āyasmā bhante bhaddiyo araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi
abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi 4 aho sukhaṁ aho
sukhanti nissaṁsayaṁ kho bhante āyasmā bhaddiyo anabhirato va
brahmacariyaṁ carati taṁyeva vā purimaṁ rajjasukhaṁ samanussaranto
araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ
1 Ma. nimmānāyissatīti Yu. nimmāniyissati. 2 Ma. abhinipphādesi.
3 Ma. udānesi. 4 Yu. udāneti.
Udānesi 1 aho sukhaṁ aho sukhanti. Athakho bhagavā aññataraṁ
bhikkhuṁ āmantesi ehi tvaṁ bhikkhu mama vacanena bhaddiyaṁ bhikkhuṁ
āmantehi satthā taṁ āvuso bhaddiya āmantetīti. Evaṁ
bhanteti kho so bhikkhu bhagavato paṭissutvā yenāyasmā bhaddiyo
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ bhaddiyaṁ etadavoca satthā
taṁ āvuso bhaddiya āmantetīti.

[346] Evamāvusoti kho āyasmā bhaddiyo tassa bhikkhuno
paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ
bhaddiyaṁ bhagavā etadavoca saccaṁ kira tvaṁ bhaddiya araññagatopi
rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi aho
sukhaṁ aho sukhanti. Evambhanteti. Kiṁ pana tvaṁ bhaddiya
atthavasaṁ sampassamāno araññagatopi rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi
abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānesi aho sukhaṁ aho sukhanti.
Pubbe me bhante rañño satopi 2 antopi antepure rakkhā
susaṁvihitā hoti bahipi antepure rakkhā susaṁvihitā hoti
antopi nagare rakkhā susaṁvihitā hoti bahipi nagare rakkhā
susaṁvihitā hoti antopi janapade rakkhā susaṁvihitā hoti
bahipi janapade rakkhā susaṁvihitā hoti so kho ahaṁ bhante
1 Yu. udāneti. 2 Yu. Rā. rañño sato.
Evaṁ rakkhitopi 1 gopitopi santo bhīto ubbiggo ussaṅkī utrasto
viharāmi etarahi kho panāhaṁ eko 2 bhante araññagatopi
rukkhamūlagatopi suññāgāragatopi abhīto anubbiggo anussaṅkī
anutrasto apposukko pannalomo paradattavutto migabhūtena
cetasā viharāmīti imaṁ kho ahaṁ bhante atthavasaṁ sampassamāno
araññagatopi .pe. Abhikkhaṇaṁ udānaṁ udānemi aho sukhaṁ
aho sukhanti. Athakho bhagavā etamatthaṁ viditvā tāyaṁ velāyaṁ
imaṁ udānaṁ udānesi

[347] Yassantarato na santi kopā
itibhavābhavatañca vītivatto
taṁ vigatabhayaṁ sukhaṁ 4 asokaṁ
devā nānubhavanti dassanāyāti.

[348] Athakho bhagavā anupiyāyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena
kosambī tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena kosambī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati
ghositārāme.

[349] Athakho devadattassa rahogatassa paṭisallīnassa evañcetaso
parivitakko udapādi kaṁ 5 nu kho ahaṁ pasādeyyaṁ yasmiṁ
1 Yu. rakkhito. 2 Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 3 Yu. itisaddo natthi.
4 Ma. Yu. sukhiṁ. 5 Yu. kiṁ.
Me pasanne bahu lābhasakkāro uppajjeyyāti. Athakho devadattassa
etadahosi ayaṁ kho ajātasattu kumāro taruṇo ceva āyatiṁ
bhaddo ca yannūnāhaṁ ajātasattuṁ kumāraṁ pasādeyyaṁ tasmiṁ
me pasanne bahu lābhasakkāro uppajjissatīti. Athakho devadatto
senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya yena rājagahaṁ tena
pakkāmi anupubbena yena rājagahaṁ tadavasari. Athakho
devadatto sakavaṇṇaṁ paṭisaṁharitvā kumārakavaṇṇaṁ abhinimmitvā 1
ahimekhalikāya ajātasattussa kumārassa uccaṅke 2 pāturahosi.
Athakho ajātasattu kumāro bhīto ahosi ubbiggo ussaṅkī
utrasto. Athakho devadatto ajātasattuṁ kumāraṁ etadavoca
bhāyasi maṁ tvaṁ kumārāti. Āma bhāyāmi kosi tvanti.
Ahaṁ devadattoti. Sace kho tvaṁ bhante ayyo devadatto
iṅgha sakeneva vaṇṇena pātubhavassūti. Athakho devadatto
kumārakavaṇṇaṁ paṭisaṁharitvā saṅghāṭipattacīvaradharo ajātasattussa
kumārassa purato aṭṭhāsi. Athakho ajātasattu kumāro devadattassa
iminā iddhipāṭihāriyena abhippasanno pañcahi rathasatehi sāyaṁ
pātaṁ upaṭṭhānaṁ gacchati. Pañca ca thālipākasatāni bhattābhihāro
abhihariyyati. Athakho devadattassa lābhasakkārasilokena abhibhūtassa
pariyādinnacittassa evarūpaṁ icchāgataṁ uppajji ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ
1 Ma. Yu. abhinimminitvā. 2 Ma. Yu. ucchaṅge. Rā. uccaṅge.
Pariharissāmīti saha cittuppādā va devadatto tassā iddhiyā
parihāyi.

[350] Tena kho samayena kakkudho 1 nāma koḷiyaputto
āyasmato mahāmoggallānassa upaṭṭhāko adhunā kālakato aññataraṁ
manomayaṁ kāyaṁ upapanno. Tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho
hoti seyyathāpi nāma dve vā tīṇi vā māgadhikāni 2 gāmakkhettāni.
So tena attabhāvapaṭilābhena neva attānaṁ na
paraṁ byābādheti. Athakho kakkudho devaputto yenāyasmā
mahāmoggallāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ
mahāmoggalānaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito
kho kakkudho devaputto āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca
devadattassa bhante lābhasakkārasilokena abhibhūtassa pariyādinnacittassa
evarūpaṁ icchāgataṁ uppajji ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ pariharissāmīti
saha cittuppādā va bhante devadatto tassā iddhiyā parihīnoti.
Idamavoca kakkudho devaputto idaṁ vatvā āyasmantaṁ
mahāmoggallānaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tattheva
antaradhāyi.

[351] Athakho āyasmā mahāmoggallāno yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
1 Ma. Yu. Rā. kakudho. 2 Ma. Yu. māgadhakāni.
Nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā mahāmoggallāno
bhagavantaṁ etadavoca kakkudho nāma bhante koḷiyaputto mama
upaṭṭhāko adhunā kālakato aññataraṁ manomayaṁ kāyaṁ upapanno
tassa evarūpo attabhāvapaṭilābho seyyathāpi nāma dve vā
tīṇi vā māgadhikāni gāmakkhettāni so tena attabhāvapaṭilābhena
neva attānaṁ na paraṁ byābādheti athakho bhante kakkudho
devaputto yenāhaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā maṁ abhivādetvā
ekamantaṁ aṭṭhāsi ekamantaṁ ṭhito kho bhante kakkudho devaputto
maṁ etadavoca devadattassa bhante lābhasakkārasilokena abhibhūtassa
pariyādinnacittassa evarūpaṁ icchāgataṁ uppajji ahaṁ bhikkhusaṅghaṁ
pariharissāmīti saha cittuppādā va bhante devadatto tassā
iddhiyā parihīnoti idamavoca bhante kakkudho devaputto idaṁ
vatvā maṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tattheva antaradhāyīti.
Kiṁ pana te moggallāna kakkudho devaputto cetasā ceto
paricca vidito yaṅkiñci kakkudho devaputto bhāsati sabbantaṁ
tatheva hoti no aññathāti. Cetasā ceto paricca vidito
va me bhante kakkudho devaputto yaṅkiñci kakkudho devaputto
bhāsati sabbantaṁ tatheva hoti no aññathāti. Rakkhassetaṁ
moggallāna vācaṁ rakkhassetaṁ moggallāna vācaṁ idāni so
moghapuriso attanā va attānaṁ pātukarissati.

[352] Pañcime moggallāna satthāro santo saṁvijjamānā
lokasmiṁ. Katame pañca. Idha moggallāna ekacco satthā
aparisuddhasīlo samāno parisuddhasīlomhīti paṭijānāti parisuddhaṁ
me sīlaṁ pariyodātaṁ asaṅkiliṭṭhanti ca 1 . Tamenaṁ sāvakā evaṁ
jānanti ayaṁ kho bhavaṁ satthā aparisuddhasīlo samāno parisuddhasīlomhīti
paṭijānāti parisuddhaṁ me sīlaṁ pariyodātaṁ asaṅkiliṭṭhanti
ca mayaṁ ceva kho pana gihīnaṁ āroceyyāma nāssassa manāpaṁ
yaṁ kho panassa amanāpaṁ kathantaṁ 2 mayaṁ tena samudācareyyāma
sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena
yaṁ tumo karissati tumo va tena paññāyissatīti.
Evarūpaṁ kho moggallāna satthāraṁ sāvakā sīlato rakkhanti.
Evarūpo ca pana satthā sāvakehi sīlato rakkhaṁ paccāsiṁsati.

[353] Puna caparaṁ moggalāna idhekacco satthā aparisuddhājīvo
samāno parisuddhājīvomhīti paṭijānāti parisuddho me ājīvo
pariyodāto asaṅkiliṭṭhoti ca. Tamenaṁ sāvakā evaṁ jānanti
ayaṁ kho bhavaṁ satthā aparisuddhājīvo samāno parisuddhājīvomhīti
paṭijānāti parisuddho me ājīvo pariyodāto asaṅkiliṭṭhoti
ca mayaṁ ceva kho pana gihīnaṁ āroceyyāma nāssassa manāpaṁ
yaṁ kho panassa amanāpaṁ kathantaṁ mayaṁ tena samudācareyyāma
1 Yu. casaddo na paññāyati. 2 Ma. Yu. kathaṁ naṁ.
Sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārena
yaṁ tumo karissati tumo va tena paññāyissatīti.
Evarūpaṁ kho moggallāna satthāraṁ sāvakā ājīvato rakkhanti.
Evarūpo ca pana satthā sāvakehi ājīvato rakkhaṁ paccāsiṁsati.

[354] Puna caparaṁ moggallāna idhekacco satthā aparisuddhadhammadesano
samāno parisuddhadhammadesanomhīti paṭijānāti parisuddhā
me dhammadesanā pariyodātā asaṅkiliṭṭhāti ca. Tamenaṁ sāvakā
evaṁ jānanti ayaṁ kho bhavaṁ satthā aparisuddhadhammadesano samāno
parisuddhadhammadesanomhīti paṭijānāti parisuddhā me dhammadesanā
pariyodātā asaṅkiliṭṭhāti ca mayaṁ ceva kho pana gihīnaṁ āroceyyāma
nāssassa manāpaṁ yaṁ kho panassa amanāpaṁ kathantaṁ mayaṁ tena
samudācareyyāma sammannati kho pana cīvarapiṇḍapātasenāsanagilāna-
paccayabhesajjaparikkhārena yaṁ tumo karissati tumo va tena
paññāyissatīti. Evarūpaṁ kho moggallāna satthāraṁ sāvakā
dhammadesanato rakkhanti. Evarūpo ca pana satthā sāvakehi
dhammadesanato rakkhaṁ paccāsiṁsati.