[142] Tena kho pana samayena cīvarapaṭiggāhakā bhikkhū cīvaraṁ
paṭiggahetvā tattheva ujjhitvā pakkamanti. Cīvaraṁ nassati.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave pañcahaṅgehi
samannāgataṁ bhikkhuṁ cīvaranidāhakaṁ 2 sammannituṁ yo na chandāgatiṁ
gaccheyya na dosāgatiṁ gaccheyya na mohāgatiṁ gaccheyya na
bhayāgatiṁ gaccheyya nidahitānidahitañca 3 jāneyya. Evañca pana
bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo yācitvā
1 Ma. Yu. sammuti. 2 Po. Ma. cīvaranidahakaṁ. 3 Ma. Yu. nihitānihitañca.
Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo suṇātu me
bhante saṅgho yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho itthannāmaṁ
bhikkhuṁ cīvaranidāhakaṁ sammanneyya. Esā ñatti. Suṇātu me
bhante saṅgho saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvaranidāhakaṁ sammannati.
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno cīvaranidāhakassa sammati
so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Sammato
saṅghena itthannāmo bhikkhu cīvaranidāhako. Khamati saṅghassa
tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.

[143] Tena kho pana samayena cīvaranidāhakā bhikkhū 1 maṇḍapepi
rukkhamūlepi nimbakosepi ajjhokāsepi 2 cīvaraṁ nidahanti 3 . Undurehipi 4
upacikāhipi khajjanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave bhaṇḍāgāraṁ sammannituṁ yaṁ saṅgho ākaṅkhati vihāraṁ vā
aḍḍhayogaṁ vā pāsādaṁ vā hammiyaṁ vā guhaṁ vā. Evañca
pana bhikkhave sammannitabbo. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho
ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho yadi saṅghassa pattakallaṁ
saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ bhaṇḍāgāraṁ sammanneyya. Esā ñatti.
Suṇātu me bhante saṅgho saṅgho itthannāmaṁ vihāraṁ bhaṇḍāgāraṁ
sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa vihārassa
bhaṇḍāgārassa sammati so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya.
Sammato saṅghena itthannāmo vihāro bhaṇḍāgāraṁ. Khamati
1 Ma. cīvaranidahako bhikkhu. 2 Po. Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na disasati. 3 Ma. nidahati.
4 Ma. undūrehipi.
Saṅghassa tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.

[144] Tena kho pana samayena saṅghassa bhaṇḍāgāre cīvaraṁ
aguttaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgataṁ bhikkhuṁ bhaṇḍāgārikaṁ sammannituṁ
yo na chandāgatiṁ gaccheyya na dosāgatiṁ gaccheyya na mohāgatiṁ
gaccheyya na bhayāgatiṁ gaccheyya guttāguttañca jāneyya.
Evañca pana bhikkhave sammannitabbo. Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo
yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo suṇātu
me bhante saṅgho yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho itthannāmaṁ
bhikkhuṁ bhaṇḍāgārikaṁ sammanneyya. Esā ñatti. Suṇātu me
bhante saṅgho saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ bhaṇḍāgārikaṁ sammannati.
Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno bhaṇḍāgārikassa sammati
so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Sammato saṅghena
itthannāmo bhikkhu bhaṇḍāgāriko. Khamati saṅghassa tasmā
tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.

[145] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhaṇḍāgārikaṁ
vuṭṭhāpenti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
bhaṇḍāgāriko vuṭṭhāpetabbo yo vuṭṭhāpeyya āpatti dukkaṭassāti.

[146] Tena kho pana samayena saṅghassa bhaṇḍāgāre cīvaraṁ
ussannaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
Bhikkhave sammukhībhūtena saṅghena bhājetunti. Tena kho pana samayena
sabbo 1 saṅgho cīvaraṁ bhājento kolāhalaṁ akāsi. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgataṁ
bhikkhuṁ cīvarabhājakaṁ sammannituṁ yo na chandāgatiṁ gaccheyya na
dosāgatiṁ gaccheyya na mohāgatiṁ gaccheyya na bhayāgatiṁ gaccheyya
bhājitābhājitañca jāneyya. Evañca pana bhikkhave sammannitabbo.
Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo yācitvā byattena bhikkhunā paṭibalena
saṅgho ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho yadi saṅghassa
pattakallaṁ saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarabhājakaṁ sammanneyya.
Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho saṅgho itthannāmaṁ
bhikkhuṁ cīvarabhājakaṁ sammannati. Yassāyasmato khamati itthannāmassa
bhikkhuno cīvarabhājakassa sammati so tuṇhassa yassa nakkhamati
so bhāseyya. Sammato saṅghena itthannāmo bhikkhu cīvarabhājako.
Khamati saṅghassa tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti. Athakho
cīvarabhājakānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi kathaṁ nu kho cīvaraṁ bhājetabbanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave paṭhamaṁ uccinitvā
tulayitvā vaṇṇāvaṇṇaṁ katvā bhikkhū gaṇetvā vaggaṁ bandhitvā
cīvarapaṭivisaṁ ṭhapetunti. Athakho cīvarabhājakānaṁ bhikkhūnaṁ etadahosi
kathaṁ nu kho sāmaṇerānaṁ cīvarapaṭiviso dātabboti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sāmaṇerānaṁ upaḍḍhapaṭivisaṁ
1 Ma. ayaṁ pāṭho na dissati.
Dātunti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu
sakena bhāgena uttaritukāmo hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave uttarantassa sakaṁ bhāgaṁ dātunti. Tena kho
pana samayena aññataro bhikkhu atirekabhāgena uttaritukāmo hoti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave anukkhepe
dinne atirekabhāgaṁ dātunti. Athakho cīvarabhājakānaṁ bhikkhūnaṁ
etadahosi kathaṁ nu kho cīvarapaṭiviso dātabbo āgatapaṭipāṭiyā
nu kho udāhu yathāvuḍḍhanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave vikalake tosetvā kusapātaṁ kātunti.

[147] Tena kho pana samayena bhikkhū chakaṇenapi paṇḍumattikāyapi
cīvaraṁ rajenti 1 . Cīvaraṁ dubbaṇṇaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave cha rajanāni mūlarajanaṁ khandharajanaṁ
tacarajanaṁ pattarajanaṁ puppharajanaṁ phalarajananti. Tena kho pana samayena
bhikkhū sītūdakāya 2 cīvaraṁ rajenti. Cīvaraṁ duggandhaṁ hoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave rajanaṁ pacituṁ cūḷarajanakumbhinti 3 .
Rajanaṁ uttariyati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave uttarāḷuvaṁ 4 bandhitunti. Tena kho pana samayena
bhikkhū na jānanti rajanaṁ pakkaṁ vā apakkaṁ vā. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave udake vā nakhapiṭṭhikāya vā
1 Ma. Yu. rajanti. 2 Sī. sītundakāya. Ma. sītudakāya. Yu. situnnakāya.
3 Po. Yu. culla-. Ma. cullaṁ. 4 Ma. Yu. uttarāḷumpaṁ.
Thevakaṁ dātunti. Tena kho pana samayena bhikkhū rajanaṁ oropentā
kumbhiṁ āvaṭṭanti 1 kumbhī bhijjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave rajanuḷuṅkaṁ daṇḍakathālikanti 2 . Tena kho pana
samayena bhikkhūnaṁ rajanabhājanaṁ na saṁvijjati. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave rajanakolambaṁ rajanaghaṭanti.
Tena kho pana samayena bhikkhū pātiyāpi pattepi cīvaraṁ maddanti.
Cīvaraṁ paribhijjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave rajanadoṇikanti. Tena kho pana samayena bhikkhū chamāyaṁ
cīvaraṁ pattharanti cīvaraṁ paṁsukitaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave tiṇasanthārakanti. Tiṇasanthārako
upacikāhi khajjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave cīvaravaṁsaṁ cīvararajjunti. Majjhena laggenti rajanaṁ ubhato
galati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
kaṇṇe bandhitunti. Kaṇṇo jīrati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave kaṇṇasuttakanti. Rajanaṁ ekato galati.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave samparivattakaṁ
samparivattakaṁ rajetuṁ na ca acchinne theve pakkamitunti. Tena
kho pana samayena cīvaraṁ patthinnaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave udake osādetunti 3 . Tena
kho pana samayena cīvaraṁ pharusaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
1 Po. Yu. āvajjanti. Sī. āviñjanti. Ma. āvicchanti. 2 Ma. thālakanti.
3 Ma. Yu. osāretunti.
Anujānāmi bhikkhave pāṇinā ākoṭetunti.

[148] Tena kho pana samayena chabbaggiyā 1 bhikkhū acchinnakāni
cīvarāni 2 dhārenti dantakasāvāni 3 dhārenti. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti 4 . Bhikkhū 5 bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na
bhikkhave acchinnakāni cīvarāni dhāretabbāni yo dhāreyya āpatti
dukkaṭassāti.

[149] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
dakkhiṇāgiri tena cārikaṁ pakkāmi. Addasā 6 kho bhagavā māgadhakkhettaṁ 7
accibaddhaṁ pālibaddhaṁ mariyādabaddhaṁ siṅghāṭakabaddhaṁ 8 disvāna āyasmantaṁ
ānandaṁ āmantesi passasi no tvaṁ ānanda māgadhakkhettaṁ accibaddhaṁ
pālibaddhaṁ mariyādabaddhaṁ siṅghāṭakabaddhanti. Evaṁ bhanteti.
Ussahasi tvaṁ ānanda bhikkhūnaṁ evarūpāni cīvarāni saṁvidahitunti.
Ussahāmi bhagavāti. Athakho bhagavā dakkhiṇāgirismiṁ yathābhirantaṁ
viharitvā punadeva rājagahaṁ pacchāgacchi. Athakho āyasmā ānando
sambahulānaṁ bhikkhūnaṁ cīvarāni saṁvidahitvā yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavoca passatu me bhante bhagavā
cīvarāni saṁvidahitānīti. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 2 Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 3 Ma. Yu.
dantakāsāvāni. 4 Ma. ito paraṁ seyyathāpi nāma gihī kāmabhoginoti dissati.
5 tatthāyaṁ pāṭho na hoti. 6 Yu. addasa. 7 Ma. Yu. magadhakhettaṁ.
8. Yu. accibandhaṁ pālibandhaṁ mariyādabandhaṁ siṅghāṭakabandhaṁ. Po. Ma. acchibandhaṁ.
Pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi paṇḍito bhikkhave
ānando mahāpañño bhikkhave ānando yatra hi nāma mayā
saṅkhittena bhāsitassa vitthārena atthaṁ ājānissati kusimpi nāma
karissati aḍḍhakusimpi nāma karissati maṇḍalampi nāma karissati
aḍḍhamaṇḍalampi nāma karissati vivaṭṭampi nāma karissati anuvivaṭṭampi
nāma karissati gīveyyakampi nāma karissati jaṅgheyyakampi
nāma karissati bāhantampi nāma karissati chinnakañca 1 bhavissati
satthalūkhaṁ samaṇasāruppaṁ paccatthikānañca anabhijjhitaṁ anujānāmi
bhikkhave chinnakaṁ saṅghāṭiṁ chinnakaṁ uttarāsaṅgaṁ chinnakaṁ antaravāsakanti.

[150] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
vesālī tena cārikaṁ pakkāmi. Addasā kho bhagavā 2 antarā ca
rājagahaṁ antarā ca vesāliṁ addhānamaggapaṭipanno sambahule bhikkhū
cīvarehi ubbhaṇḍīkate 3 sīsepi cīvarabhisiṁ karitvā khandhepi cīvarabhisiṁ
karitvā kaṭiyāpi cīvarabhisiṁ karitvā āgacchante disvāna bhagavato
etadahosi atilahuṁ kho ime moghapurisā cīvare bāhullāya
āvaṭṭā yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ cīvare sīmaṁ bandheyya mariyādaṁ
ṭhapeyyanti. Athakho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena vesālī
tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati gotamake cetiye.
Tena kho pana samayena bhagavā sītāsu hemantikāsu rattīsu
antaraṭṭhakāsu himapātasamaye rattiṁ ajjhokāse ekacīvaro nisīdi na
1 Po. Ma. chinnakaṁ. 2 Ma. addasa bhagavā. 3 Ma. Yu. ubbhaṇḍikate.
Bhagavantaṁ sītaṁ ahosi 1 nikkhante paṭhame yāme sītaṁ bhagavantaṁ
ahosi dutiyaṁ bhagavā cīvaraṁ pārupi na bhagavantaṁ sītaṁ ahosi
nikkhante majjhime yāme sītaṁ bhagavantaṁ ahosi tatiyaṁ bhagavā
cīvaraṁ pārupi na bhagavantaṁ sītaṁ ahosi nikkhante pacchime yāme
uddhate 2 aruṇe nandimukhiyā rattiyā sītaṁ bhagavantaṁ ahosi catutthaṁ
bhagavā cīvaraṁ pārupi na bhagavantaṁ sītaṁ ahosi. Athakho bhagavato
etadahosi yepi kho te kulaputtā imasmiṁ dhammavinaye sītālukā
sītabhīrukā tepi sakkonti ticīvarena yāpetuṁ yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ
cīvare sīmaṁ bandheyyaṁ mariyādaṁ ṭhapeyyaṁ ticīvaraṁ anujāneyyanti.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā
bhikkhū āmantesi idhāhaṁ bhikkhave antarā ca rājagahaṁ antarā
ca vesāliṁ addhānamaggapaṭipanno addasaṁ sambahule bhikkhū cīvarehi
ubbhaṇḍīkate sīsepi cīvarabhisiṁ karitvā khandhepi cīvarabhisiṁ karitvā
kaṭiyāpi cīvarabhisiṁ karitvā āgacchante disvāna me etadahosi
atilahuṁ kho ime moghapurisā cīvare bāhullāya āvaṭṭā yannūnāhaṁ
bhikkhūnaṁ cīvare sīmaṁ bandheyyaṁ mariyādaṁ ṭhapeyyanti. Idhāhaṁ bhikkhave
sītāsu hemantikāsu rattīsu antaraṭṭhakāsu himapātasamaye rattiṁ
ajjhokāse ekacīvaro nisīdiṁ na maṁ sītaṁ ahosi nikkhante
paṭhame yāme sītaṁ maṁ ahosi dutiyāhaṁ cīvaraṁ pārupiṁ na maṁ
1 na bhagavantaṁ sītaṁ ahosīti bhagavato sītaṁ nāhosīti aṭṭhakathā. 2 Po. Ma. uddassate.
Sītaṁ ahosi nikkhante majjhime yāme sītaṁ maṁ ahosi tatiyāhaṁ
cīvaraṁ pārupiṁ na maṁ sītaṁ ahosi nikkhante pacchime yāme
uddhate aruṇe nandimukhiyā rattiyā sītaṁ maṁ ahosi catutthāhaṁ cīvaraṁ
pārupiṁ na maṁ sītaṁ ahosi tassa mayhaṁ bhikkhave etadahosi
yepi kho te kulaputtā imasmiṁ dhammavinaye sītālukā sītabhīrukā
tepi sakkonti ticīvarena yāpetuṁ yannūnāhaṁ bhikkhūnaṁ cīvare sīmaṁ
bandheyyaṁ mariyādaṁ ṭhapeyyaṁ ticīvaraṁ anujāneyyanti anujānāmi
bhikkhave ticīvaraṁ dviguṇaṁ 1 saṅghāṭiṁ ekacciyaṁ uttarāsaṅgaṁ ekacciyaṁ
antaravāsakanti.

[151] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhagavatā
ticīvaraṁ anuññātanti aññeneva ticīvarena gāmaṁ pavisanti aññeneva 2
ticīvarena ārāme acchanti aññeneva 2 ticīvarena nahānaṁ
otaranti. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū atirekacīvaraṁ
dhāressantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā
bhikkhū āmantesi na bhikkhave atirekacīvaraṁ dhāretabbaṁ yo dhāreyya
yathādhammo kāretabboti. Tena kho pana samayena āyasmato
ānandassa atirekacīvaraṁ uppannaṁ hoti. Āyasmā ca ānando
taṁ cīvaraṁ āyasmato sārīputtassa dātukāmo hoti. Āyasmā
1 Po. Ma. Yu. diguṇaṁ. 2 Ma. Yu. aññena.
Ca sārīputto sākete viharati. Athakho āyasmato ānandassa
etadahosi bhagavatā [1]- paññattaṁ na atirekacīvaraṁ dhāretabbanti
idañca me atirekacīvaraṁ uppannaṁ ahañcimaṁ cīvaraṁ āyasmato
sārīputtassa dātukāmo āyasmā ca sārīputto sākete viharati
kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabbanti. Athakho āyasmā ānando
bhagavato etamatthaṁ ārocesi. Kīvaciraṁ panānanda sārīputto
āgacchissatīti. Navamaṁ vā bhagavā divasaṁ dasamaṁ vāti. Athakho
bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū
āmantesi anujānāmi bhikkhave dasāhaparamaṁ atirekacīvaraṁ
dhāretunti. Tena kho pana samayena bhikkhūnaṁ atirekacīvaraṁ uppannaṁ
hoti 2 . Athakho bhikkhūnaṁ etadahosi kathaṁ nu kho amhehi 3
atirekacīvare paṭipajjitabbanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave atirekacīvaraṁ vikappetunti.