[132] Tena kho pana samayena rājagahakassa seṭṭhissa sattavassiko
sīsābādho hoti. Bahū mahantā mahantā disāpāmokkhā vejjā
āgantvā tikicchantā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ bahuṁ hiraññaṁ ādāya
agamaṁsu. Apica vejjehi paccakkhāto hoti. Ekacce vejjā
evamāhaṁsu pañcamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ karissatīti. Ekacce
vejjā evamāhaṁsu sattamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ karissatīti.
Athakho rājagahakassa negamassa etadahosi ayaṁ kho seṭṭhī gahapati
bahūpakāro rañño ceva negamassa ca apica vejjehi paccakkhāto
ekacce vejjā evamāhaṁsu pañcamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ
karissatīti ekacce vejjā evamāhaṁsu sattamaṁ divasaṁ seṭṭhī
gahapati kālaṁ karissatīti ayaṁ ca rañño jīvako vejjo taruṇo
bhadrako yannūna mayaṁ rājānaṁ jīvakaṁ vejjaṁ yāceyyāma seṭṭhiṁ
1 Yu. bhūsāpetvā. 2 Po. Ma. upaṭṭhāhi.
Gahapatiṁ tikicchitunti. Athakho rājagahako negamo yena rājā
māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ
māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ etadavoca ayaṁ deva seṭṭhī gahapati
bahūpakāro devassa ceva negamassa ca apica vejjehi paccakkhāto [1]-
ekacce vejjā evamāhaṁsu pañcamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ
karissatīti ekacce vejjā evamāhaṁsu sattamaṁ divasaṁ seṭṭhī
gahapati kālaṁ karissatīti sādhu devo jīvakaṁ vejjaṁ āṇāpetu
seṭṭhiṁ gahapatiṁ tikicchitunti. Athakho rājā māgadho seniyo
bimbisāro jīvakaṁ komārabhaccaṁ āṇāpesi gaccha bhaṇe jīvaka
seṭṭhiṁ gahapatiṁ tikicchāhīti. Evaṁ devāti kho jīvako
komārabhacco rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā
yena seṭṭhī gahapati tenupasaṅkami upasaṅkamitvā seṭṭhissa
gahapatissa vikāraṁ sallakkhetvā seṭṭhiṁ gahapatiṁ etadavoca sacāhantaṁ
gahapati arogaṁ kareyyaṁ 2 kiṁ me assa deyyadhammoti. Sabbaṁ
sāpateyyañca te ācariya hotu ahañca te dāsoti. Sakkhasi
pana tvaṁ gahapati ekena passena satta māse nipajjitunti.
Sakkomahaṁ ācariya ekena passena satta māse nipajjitunti.
Sakkhasi pana tvaṁ gahapati dutiyena passena satta māse
nipajjitunti. Sakkomahaṁ ācariya dutiyena passena satta māse
1 Po. hoti. 2 Yu. arogāpeyyaṁ.
Nipajjitunti. Sakkhasi 1 pana tvaṁ gahapati uttāno satta māse
nipajjitunti. Sakkomahaṁ ācariya uttāno satta māse
nipajjitunti. Athakho jīvako komārabhacco seṭṭhiṁ gahapatiṁ mañcake
nipajjāpetvā 2 mañcake sambandhitvā sīsacchaviṁ uppāṭetvā 3 sibbiniṁ
vināmetvā dve pāṇake nīharitvā janassa dassesi passatha 4
ime dve pāṇake ekaṁ khuddakaṁ ekaṁ mahallakaṁ ye te ācariyā
evamāhaṁsu pañcamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ karissatīti tehāyaṁ
mahallako pāṇako diṭṭho pañcamaṁ divasaṁ seṭṭhissa gahapatissa
matthaluṅgaṁ pariyādayissati matthaluṅgassa pariyādānā seṭṭhī gahapati
kālaṁ karissati sudiṭṭho tehi ācariyehi yepi te ācariyā
evamāhaṁsu sattamaṁ divasaṁ seṭṭhī gahapati kālaṁ karissatīti tehāyaṁ
khuddako pāṇako diṭṭho sattamaṁ divasaṁ seṭṭhissa gahapatissa
matthaluṅgaṁ pariyādayissati matthaluṅgassa pariyādānā seṭṭhī gahapati
kālaṁ karissati sudiṭṭho tehipi 5 ācariyehīti sibbiniṁ
sampaṭicchādetvā 6 sīsacchaviṁ sibbetvā ālepaṁ adāsi. Athakho seṭṭhī
gahapati sattāhassa accayena jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca nāhaṁ
ācariya sakkomi ekena passena satta māse nipajjitunti. Nanu
me tvaṁ gahapati paṭissuṇi sakkomahaṁ ācariya ekena passena
1 Ma. Yu. sakkhissasi. 2 Po. nipātetvā. 3 Yu. upphāletvā. 4 Yu.
passathayyo. 5 Ma. Yu. pisaddo na dissati. 6 Yu. sampādetvā.
Satta māse nipajjitunti. Saccāhaṁ ācariya paṭissuṇiṁ apāhaṁ
marissāmi nāhaṁ sakkomi ekena passena satta māse nipajjitunti.
Tenahi tvaṁ gahapati dutiyena passena satta māse nipajjāhīti.
Athakho seṭṭhī gahapati sattāhassa accayena jīvakaṁ komārabhaccaṁ
etadavoca nāhaṁ ācariya sakkomi dutiyena passena satta māse
nipajjitunti. Nanu me tvaṁ gahapati paṭissuṇi sakkomahaṁ ācariya
dutiyena passena satta māse nipajjitunti. Saccāhaṁ ācariya
paṭissuṇiṁ apāhaṁ marissāmi nāhaṁ sakkomi dutiyena passena
satta māse nipajjitunti. Tenahi tvaṁ gahapati uttāno satta
māse nipajjāhīti. Athakho seṭṭhī gahapati sattāhassa accayena
jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca nāhaṁ ācariya sakkomi uttāno
satta māse nipajjitunti. Nanu me tvaṁ gahapati paṭissuṇī
sakkomahaṁ ācariya uttāno satta māse nipajjitunti. Saccāhaṁ
ācariya paṭissuṇiṁ apāhaṁ marissāmi nāhaṁ sakkomi uttāno
satta māse nipajjitunti. Ahañce taṁ gahapati na vadeyyaṁ
ettakaṁpi tvaṁ na nipajjeyyāsi apica paṭikaccevāsi 1 mayā ñāto
tīhi sattāhehi seṭṭhī gahapati arogo bhavissatīti uṭṭhehi gahapati
arogosi jānāhi kiṁ me deyyadhammoti. Sabbaṁ sāpateyyañca
te ācariya hotu ahañca te dāsoti. Alaṁ gahapati mā
1 Yu. paṭigacceva.
Me tvaṁ sabbaṁ sāpateyyaṁ adāsi mā ca me dāso rañño
satasahassaṁ dehi mayhaṁ satasahassanti. Athakho seṭṭhī gahapati
arogo samāno rañño satasahassaṁ adāsi jīvakassa
komārabhaccassa satasahassaṁ.

[133] Tena kho pana samayena bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa
mokkhacikāya kīḷantassa antagaṇṭhābādho hoti. Tena 1 yāgupi
pītā na sammāpariṇāmaṁ gacchati bhattaṁpi bhuttaṁ na sammāpariṇāmaṁ
gacchati uccāropi passāvopi na paguṇo. So tena kiso
hoti lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto.
Athakho bārāṇaseyyakassa seṭṭhissa etadahosi mayhaṁ kho puttassa
tādiso ābādho yāgupi pītā na sammāpariṇāmaṁ gacchati
bhattaṁpi bhuttaṁ na sammāpariṇāmaṁ gacchati uccāropi passāvopi na
paguṇo so tena kiso lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto
dhamanisanthatagatto yannūnāhaṁ rājagahaṁ gantvā rājānaṁ jīvakaṁ
vejjaṁ yāceyyaṁ puttaṁ me tikicchitunti. Atha kho bārāṇaseyyako
seṭṭhī rājagahaṁ gantvā yena rājā māgadho seniyo bimbisāro
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ
etadavoca mayhaṁ kho deva puttassa tādiso ābādho yāgupi
pitā na sammāpariṇāmaṁ gacchati bhattaṁpi bhuttaṁ na sammāpariṇāmaṁ
gacchati uccāropi passāvopi na paguṇo so tena kiso
1 Ma. Yu. yena.
Lūkho dubbaṇṇo uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagatto sādhu
devo jīvakaṁ vejjaṁ āṇāpetu puttaṁ me tikicchitunti. Athakho
rājā māgadho seniyo bimbisāro jīvakaṁ komārabhaccaṁ āṇāpesi
gaccha bhaṇe jīvaka bārāṇasiṁ gantvā bārāṇaseyyakaṁ seṭṭhiputtaṁ
tikicchāhīti. Evaṁ devāti kho jīvako komārabhacco rañño
māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā bārāṇasiṁ gantvā
yena bārāṇaseyyako seṭṭhiputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bārāṇaseyyakassa seṭṭhiputtassa vikāraṁ sallakkhetvā janaṁ ussāretvā
tirokaraṇiṁ parikkhipitvā thambhe upanibandhitvā 1 bhariyaṁ purato
ṭhapetvā udaracchaviṁ uppāṭetvā 2 antagaṇṭhiṁ nīharitvā bhariyāya
dassesi passa te sāmikassa ābādhaṁ iminā yāgupi pītā
na sammāpariṇāmaṁ gacchati bhattaṁpi bhuttaṁ na sammāpariṇāmaṁ gacchati
uccāropi passāvopi na paguṇo imināyaṁ kiso lūkho dubbaṇṇo
uppaṇḍuppaṇḍukajāto dhamanisanthatagattoti antagaṇṭhiṁ viniveṭhetvā
antāni paṭipavesetvā udaracchaviṁ sibbetvā ālepaṁ adāsi.
Athakho bārāṇaseyyako seṭṭhiputto nacirasseva arogo ahosi.
Athakho bārāṇaseyyako seṭṭhī putto me arogo ṭhitoti
jīvakassa komārabhaccassa soḷasa sahassāni pādāsi. Athakho jīvako
komārabhacco tāni soḷasa sahassāni ādāya punadeva rājagahaṁ
1 Yu. ubbandhitvā. 2 Yu. upphāletvā.
Paccāgacchi.

[134] Tena kho pana samayena ujjeniyaṁ 1 rañño pajjotassa
paṇḍurogābādho hoti. Bahū mahantā mahantā disāpāmokkhā
vejjā āgantvā tikicchantā nāsakkhiṁsu arogaṁ kātuṁ bahuṁ
hiraññaṁ ādāya agamaṁsu. Athakho rājā pajjoto rañño
māgadhassa seniyassa bimbisārassa santike dūtaṁ pāhesi mayhaṁ kho
deva 2 tādiso ābādho sādhu devo jīvakaṁ vejjaṁ āṇāpetu
so maṁ tikicchissatīti. Athakho rājā māgadho seniyo bimbisāro
jīvakaṁ komārabhaccaṁ āṇāpesi gaccha bhaṇe jīvaka ujjeniṁ
gantvā rājānaṁ pajjotaṁ tikicchāhīti. Evaṁ devāti kho jīvako
komārabhacco rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā
ujjeniṁ gantvā yena rājā pajjoto tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā rañño pajjotassa vikāraṁ sallakkhetvā rājānaṁ pajjotaṁ
etadavoca [3]- sappiṁ deva nippacissāmi taṁ devo pivissatīti.
Alaṁ bhaṇe jīvaka yante sakkā vinā sappinā arogaṁ kātuṁ
taṁ karohi jegucchaṁ me sappi paṭikkūlanti. Athakho jīvakassa
komārabhaccassa etadahosi imassa kho rañño tādiso ābādho
na sakkā mayā 4 vinā sappinā arogaṁ kātuṁ yannūnāhaṁ sappiṁ
1 Yu. ayaṁ pāṭho na hoti. 2 Ma. Yu. devāti pāṭhapadaṁ na dissati.
3 Ma. sappiṁ dehi. 4 Yu. ayaṁ pāṭho na paññāyati.
Nippaceyyaṁ kasāvavaṇṇaṁ kasāvagandhaṁ kasāvarasanti. Athakho jīvako
komārabhacco nānābhesajjehi sappiṁ nippaci kasāvavaṇṇaṁ kasāvagandhaṁ
kasāvarasaṁ. Athakho jīvakassa komārabhaccassa etadahosi imassa
kho rañño sappi pītaṁ pariṇāmentaṁ uddekaṁ dassati caṇḍāyaṁ
rājā ghātāpeyyāpi 1 maṁ yannūnāhaṁ paṭikacceva āpuccheyyanti.
Athakho jīvako komārabhacco yena rājā pajjoto tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā rājānaṁ pajjotaṁ etadavoca mayaṁ kho deva vejjā
nāma tādisena muhuttena mūlāni uddharāma bhesajjāni saṁharāma
sādhu devo vāhanāgāresu ca dvāresu ca āṇāpetu yena vāhanena
jīvako icchati tena vāhanena gacchatu yena dvārena icchati
tena dvārena gacchatu yaṁ kālaṁ icchati taṁ kālaṁ gacchatu yaṁ
kālaṁ icchati taṁ kālaṁ pavisatūti. Athakho rājā pajjoto
vāhanāgāresu ca dvāresu ca āṇāpesi yena vāhanena jīvako
icchati tena vāhanena gacchatu yena dvārena icchati tena
dvārena gacchatu yaṁ kālaṁ icchati taṁ kālaṁ gacchatu yaṁ kālaṁ icchati
taṁ kālaṁ pavisatūti. Tena kho pana samayena rañño pajjotassa
bhaddavatikā nāma hatthinikā paññāsayojanikā hoti. Athakho jīvako
komārabhacco rañño pajjotassa taṁ sappiṁ upanāmesi kasāvaṁ
devo pivatūti. Athakho jīvako komārabhacco rājānaṁ pajjotaṁ
sappiṁ pāyetvā hatthisālaṁ gantvā bhaddavatikāya hatthinikāya nagaramhā
1 Ma. Yu. ghātāpeyyāsimaṁ.
Nippati. Athakho rañño pajjotassa taṁ sappi pītaṁ pariṇāmentaṁ
uddekaṁ adāsi. Athakho rājā pajjoto manusse etadavoca
duṭṭhena bhaṇe jīvakena sappiṁ pāyitomhi tenahi bhaṇe jīvakaṁ
vejjaṁ vicināthāti. Bhaddavatikāya deva hatthinikāya nagaramhā
nippatoti 1 . Tena kho pana samayena rañño pajjotassa kāko
nāma dāso saṭṭhiyojaniko hoti amanussena paṭicca jāto.
Athakho rājā pajjoto kākaṁ dāsaṁ āṇāpesi gaccha bhaṇe
kāka jīvakaṁ vejjaṁ nivattehi rājā taṁ ācariya nivattāpetīti
ete kho bhaṇe kāka vejjā nāma bahumāyā mā cassa kiñci
paṭiggahesīti. Athakho kāko dāso jīvakaṁ komārabhaccaṁ antarāmagge
kosambiyaṁ sambhāvesi pātarāsaṁ karontaṁ. Athakho kāko dāso
jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca rājā taṁ ācariya nivattāpetīti.
Āgamehi bhaṇe kāka yāva bhuñjāmi 2 handa bhaṇe kāka
bhuñjassūti. Alaṁ ācariya raññāmhi āṇatto ete kho
bhaṇe kāka vejjā nāma bahumāyā mā cassa kiñci paṭiggahesīti.
Tena kho pana samayena jīvako komārabhacco nakhena bhesajjaṁ
olumpetvā āmalakañca khādati pānīyañca pivati. Athakho jīvako
komārabhacco kākaṁ dāsaṁ etadavoca handa bhaṇe kāka āmalakañca
khāda pānīyañca pivassūti. Athakho kāko dāso ayaṁ kho vejjo
1 Ma. Yu. nippatitoti. 2 Yu. bhuñjāma.
Āmalakañca khādati pānīyañca pivati na arahati kiñci pāpakaṁ
hotunti 1 upaḍḍhāmalakañca khādi pānīyañca apāyi. Tassa taṁ
upaḍḍhāmalakaṁ khāditaṁ tattheva nicchāresi. Athakho kāko dāso
jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca atthi me ācariya jīvitanti.
Mā bhaṇe kāka bhāyi tvañceva arogo bhavissasi rājā ca
caṇḍo so rājā ghātāpeyyāpi maṁ tenāhaṁ na nivattāmīti
bhaddavatikaṁ hatthinikaṁ kākassa niyyādetvā yena rājagahaṁ tena
pakkāmi anupubbena yena rājagahaṁ yena rājā māgadho
seniyo bimbisāro tenupasaṅkami upasaṅkamitvā rañño māgadhassa
seniyassa bimbisārassa etamatthaṁ ārocesi. Suṭṭhu bhaṇe jīvaka
akāsi yaṁpi na nivatto caṇḍo so rājā ghātāpeyyāpi
tanti. Athakho rājā pajjoto arogo samāno jīvakassa
komārabhaccassa santike dūtaṁ pāhesi āgacchatu jīvako varaṁ
dassāmīti. Alaṁ deva 2 adhikāraṁ me devo saratūti. Tena kho
pana samayena rañño pajjotassa siveyyakaṁ dussayugaṁ uppannaṁ hoti
bahunnaṁ dussānaṁ bahunnaṁ dussayugānaṁ bahunnaṁ dussayugasatānaṁ bahunnaṁ
dussayugasahassānaṁ bahunnaṁ dussayugasatasahassānaṁ aggañca seṭṭhañca
pāmokkhañca uttamañca pavarañca. Athakho rājā pajjoto taṁ
siveyyakaṁ dussayugaṁ jīvakassa komārabhaccassa pāhesi. Athakho
1 Po. kātunti. 2 Po. Ma. Yu. ayyo.
Jīvakassa komārabhaccassa etadahosi idaṁ kho me siveyyakaṁ
dussayugaṁ raññā pajjotena pahitaṁ bahunnaṁ dussānaṁ bahunnaṁ dussayugānaṁ
bahunnaṁ dussayugasatānaṁ bahunnaṁ dussayugasahassānaṁ bahunnaṁ dussayugasatasahassānaṁ
aggañca seṭṭhañca pāmokkhañca uttamañca pavarañca nayimaṁ
añño koci paccārahati paribhuñjituṁ 1 aññatra tena bhagavatā arahatā
sammāsambuddhena raññā vā māgadhena seniyena bimbisārenāti.

[135] Tena kho pana samayena bhagavato kāyo dosābhisanno
hoti. Athakho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi
dosābhisanno kho ānanda tathāgatassa kāyo icchati tathāgato virecanaṁ
pātunti. Athakho āyasmā ānando yena jīvako komārabhacco
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca
dosābhisanno kho āvuso jīvaka tathāgatassa kāyo icchati tathāgato
virecanaṁ pātunti. Tenahi bhante ānanda bhagavato kāyaṁ katipāhaṁ
sinehethāti. Athakho āyasmā ānando bhagavato kāyaṁ katipāhaṁ
sinehetvā yena jīvako komārabhacco tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
jīvakaṁ komārabhaccaṁ etadavoca siniddho kho āvuso
jīvaka tathāgatassa kāyo yassadāni kālaṁ maññasīti. Athakho
jīvakassa komārabhaccassa etadahosi na kho me taṁ paṭirūpaṁ
yohaṁ bhagavato oḷārikaṁ virecanaṁ dadeyyaṁ 2 yannūnāhaṁ 3 tīṇi uppalahatthāni
nānābhesajjehi paribhāvetvā tathāgatassa upanāmeyyanti.
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 2 Ma. Yu. dadeyyanti.
3 Ma. Yu. yannūnāhaṁ .pe. komārabhaccoti na dissati.
Athakho jīvako komārabhacco tīṇi uppalahatthāni nānābhesajjehi
paribhāvetvā yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā ekaṁ
uppalahatthaṁ bhagavato upanāmesi imaṁ bhante bhagavā paṭhamaṁ
uppalahatthaṁ upasiṅghatu idaṁ bhagavantaṁ dasakkhattuṁ virecessatīti
dutiyaṁ uppalahatthaṁ bhagavato upanāmesi imaṁ bhante bhagavā dutiyaṁ
uppalahatthaṁ upasiṅghatu idaṁ bhagavantaṁ dasakkhattuṁ virecessatīti
tatiyaṁ uppalahatthaṁ bhagavato upanāmesi imaṁ bhante bhagavā tatiyaṁ
uppalahatthaṁ upasiṅghatu idaṁ bhagavantaṁ dasakkhattuṁ virecessati evaṁ
bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ bhavissatīti. Athakho jīvako komārabhacco
bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ datvā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Athakho jīvakassa komārabhaccassa
bahidvārakoṭṭhakā nikkhantassa etadahosi mayā kho bhagavato
samatiṁsāya virecanaṁ dinnaṁ dosābhisanno tathāgatassa kāyo na
bhagavantaṁ samatiṁsakkhattuṁ virecessati ekūnatiṁsakkhattuṁ bhagavantaṁ
virecessati apica bhagavā viritto nahāyissati nahātaṁ bhagavantaṁ
sakiṁ virecessati evaṁ bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ bhavissatīti.
Atha kho bhagavā jīvakassa komārabhaccassa cetasā cetoparivitakkamaññāya
āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi idhānanda jīvakassa
komārabhaccassa bahidvārakoṭṭhakā nikkhantassa etadahosi mayā
kho bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ dinnaṁ dosābhisanno tathāgatassa
Kāyo na bhagavantaṁ samatiṁsakkhattuṁ virecessati ekūnatiṁsakkhattuṁ
bhagavantaṁ virecessati apica bhagavā viritto nahāyissati nahātaṁ
bhagavantaṁ sakiṁ virecessati evaṁ bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ bhavissatīti
tenahānanda uṇhodakaṁ paṭiyādehīti 1 . Evaṁ bhanteti kho āyasmā
ānando bhagavato paṭissuṇitvā uṇhodakaṁ paṭiyādesi. Athakho
jīvako komārabhacco yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca viritto bhante bhagavāti.
Virittomhi jīvakāti. Idha mayhaṁ bhante bahidvārakoṭṭhakā
nikkhantassa etadahosi mayā kho bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ dinnaṁ
dosābhisanno tathāgatassa kāyo na bhagavantaṁ samatiṁsakkhattuṁ
virecessati ekūnatiṁsakkhattuṁ bhagavantaṁ virecessati apica bhagavā
viritto nahāyissati nahātaṁ bhagavantaṁ sakiṁ virecessati evaṁ
bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ bhavissatīti nahāyatu bhante bhagavā
nahāyatu sugatoti. Athakho bhagavā uṇhodakaṁ nahāyi nahātaṁ
bhagavantaṁ sakiṁ virecesi evaṁ bhagavato samatiṁsāya virecanaṁ ahosi.
Athakho jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca yāva bhante
bhagavato kāyo pakatatto hoti alaṁ yūsapiṇḍakenāti. Athakho
bhagavato kāyo nacirasseva pakatatto ahosi. Athakho jīvako
komārabhacco taṁ siveyyakaṁ dussayugaṁ ādāya yena bhagavā
1 Ma. Yu. paṭiyādethāti.
Tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho jīvako komārabhacco bhagavantaṁ etadavoca
ekāhaṁ bhante bhagavantaṁ varaṁ yācāmīti. Atikkantavarā kho jīvaka
tathāgatāti. Yañca bhante kappati yañca anavajjanti. Vadehi
jīvakāti. Bhagavā bhante paṁsukūliko bhikkhusaṅgho ca idaṁ me
bhante siveyyakaṁ dussayugaṁ raññā pajjotena pahitaṁ bahunnaṁ dussānaṁ
bahunnaṁ dussayugānaṁ bahunnaṁ dussayugasatānaṁ bahunnaṁ dussayugasahassānaṁ
bahunnaṁ dussayugasatasahassānaṁ aggañca seṭṭhañca pāmokkhañca
uttamañca pavarañca paṭiggaṇhātu me bhante bhagavā siveyyakaṁ
dussayugaṁ bhikkhusaṅghassa ca gahapaticīvaraṁ anujānātūti. Paṭiggahesi
bhagavā siveyyakaṁ dussayugaṁ. Athakho bhagavā jīvakaṁ komārabhaccaṁ
dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
Athakho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito
samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ
abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave gahapaticīvaraṁ yo icchati paṁsukūliko hotu
yo icchati gahapaticīvaraṁ sādiyatu itarītarena cāhaṁ 1 bhikkhave
santuṭṭhiṁ vaṇṇemīti.

[136] Assosuṁ kho rājagahe manussā bhagavatā kira bhikkhūnaṁ
1 Po. Ma. Yu. itaritarena pāhaṁ.
Gahapati varaṁ anuññātanti. Te ca manussā haṭṭhā ahesuṁ udaggā
idāni kho mayaṁ dānāni dassāma puññāni karissāma yato
bhagavatā bhikkhūnaṁ gahapaticīvaraṁ anuññātanti. Ekāheneva rājagahe
bahūni cīvarasahassāni uppajjiṁsu. Assosuṁ kho jānapadā manussā
bhagavatā kira bhikkhūnaṁ gahapaticīvaraṁ anuññātanti. Te ca manussā
haṭṭhā ahesuṁ udaggā idāni kho mayaṁ dānāni dassāma puññāni
karissāma yato bhagavatā bhikkhūnaṁ gahapaticīvaraṁ anuññātanti.
Ekāheneva janapadepi bahūni cīvarasahassāni uppajjiṁsu.

[137] Tena kho pana samayena saṅghassa pāvāro uppanno
hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
pāvāranti. Koseyyapāvāro uppanno hoti. Anujānāmi
bhikkhave koseyyapāvāranti. Kojavaṁ uppannaṁ hoti. Anujānāmi
bhikkhave kojavanti.
Paṭhamabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ 1 .

[138] Tena kho pana samayena kāsīrājā jīvakassa komārabhaccassa
aḍḍhakāsiyaṁ 2 kambalaṁ pāhesi upaḍḍhakāsīnaṁ upamānaṁ 3 .
Athakho jīvako komārabhacco taṁ aḍḍhakāsiyaṁ kambalaṁ ādāya
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho jīvako komārabhacco
1 Ma. paṭhamabhāṇavāro niṭṭhito. 2 Ma. Yu. aḍḍhakāsikaṁ. 3 Ma. Yu. khamamānaṁ.
Bhagavantaṁ etadavoca ayaṁ me bhante aḍḍhakāsiyo kambalo
kāsiraññā pahito upaḍḍhakāsīnaṁ upamāno 1 paṭiggaṇhātu me
bhante bhagavā kambalaṁ yaṁ mama assa dīgharattaṁ hitāya sukhāyāti.
Paṭiggahesi bhagavā kambalaṁ. Athakho bhagavā jīvakaṁ komārabhaccaṁ
dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi.
Athakho jīvako komārabhacco bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito
samādapito samuttejito sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne
etasmiṁ pakaraṇe 2 dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi
bhikkhave kambalanti.

[139] Tena kho pana samayena saṅghassa uccāvacāni cīvarāni
uppajjanti 3 . Athakho bhikkhūnaṁ etadahosi kiṁ nu kho bhagavatā cīvaraṁ
anuññātaṁ kiṁ ananuññātanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave cha cīvarāni khomaṁ kappāsikaṁ koseyyaṁ kambalaṁ
sāṇaṁ bhaṅganti. Tena kho pana samayena ye te bhikkhū gahapaticīvaraṁ
sādiyanti te kukkuccāyantā paṁsukūlaṁ na sādiyanti ekaṁyeva
bhagavatā cīvaraṁ anuññātaṁ na dveti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave gahapaticīvaraṁ sādiyantena paṁsukūlaṁpi
sādituṁ 4 tadubhayena cāhaṁ 5 bhikkhave santuṭṭhiṁ vaṇṇemīti.

[140] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kosalesu
1 Po. Ma. Yu. gamamāno. 2 Yu. etasmiṁ pakaraṇeti pāṭhadvayaṁ natthi. 3 Ma.
uppannāni honti. 4 Ma. sādiyituṁ. 5 Po. Ma. Yu. pāhaṁ.
Janapadesu addhānamaggapaṭipannā honti. Ekacce bhikkhū susānaṁ
okkamiṁsu paṁsukūlāya ekacce bhikkhū nāgamesuṁ. Ye te bhikkhū
susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya te paṁsukūlāni labhiṁsu. Ye te bhikkhū
nāgamesuṁ te evamāhaṁsu amhākaṁpi āvuso bhāgaṁ dethāti.
Te evamāhaṁsu na mayaṁ āvuso tumhākaṁ bhāgaṁ dassāma kissa
tumhe nāgamitthāti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave nāgamentānaṁ nākāmā bhāgaṁ dātunti. Tena kho pana
samayena sambahulā bhikkhū kosalesu janapadesu addhānamaggapaṭipannā
honti. Ekacce bhikkhū susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya ekacce
bhikkhū āgamesuṁ. Ye te bhikkhū susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya
te paṁsukūlāni labhiṁsu. Ye te bhikkhū āgamesuṁ te evamāhaṁsu
amhākaṁpi āvuso bhāgaṁ dethāti. Te evamāhaṁsu
na mayaṁ āvuso tumhākaṁ bhāgaṁ dassāma kissa tumhe na
okkamitthāti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave āgamentānaṁ akāmā bhāgaṁ dātunti. Tena kho pana
samayena sambahulā bhikkhū kosalesu janapadesu addhānamaggapaṭipannā
honti. Ekacce bhikkhū paṭhamaṁ susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya
ekacce bhikkhū pacchā okkamiṁsu. Ye te bhikkhū paṭhamaṁ susānaṁ
okkamiṁsu paṁsukūlāya te paṁsukūlāni labhiṁsu. Ye te bhikkhū
pacchā okkamiṁsu te na labhiṁsu. Te evamāhaṁsu amhākaṁpi
Āvuso bhāgaṁ dethāti. Te evamāhaṁsu na mayaṁ āvuso tumhākaṁ
bhāgaṁ dassāma kissa tumhe pacchā okkamitthāti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave pacchā okkamantānaṁ 1
nākāmā bhāgaṁ dātunti. Tena kho pana samayena sambahulā
bhikkhū kosalesu janapadesu addhānamaggapaṭipannā honti. Te
sadisā susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya. Ekacce bhikkhū paṁsukūlāni
labhiṁsu ekacce bhikkhū na labhiṁsu. Ye te bhikkhū na labhiṁsu
te evamāhaṁsu amhākaṁpi āvuso bhāgaṁ dethāti. Te evamāhaṁsu
na mayaṁ āvuso tumhākaṁ bhāgaṁ dassāma kissa tumhe na labhitthāti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sadisānaṁ
okkamantānaṁ akāmā bhāgaṁ dātunti. Tena kho pana samayena
sambahulā bhikkhū kosalesu janapadesu addhānamaggapaṭipannā honti.
Te katikaṁ katvā susānaṁ okkamiṁsu paṁsukūlāya. Ekacce bhikkhū
paṁsukūlāni labhiṁsu ekacce bhikkhū na labhiṁsu. Ye te bhikkhū na labhiṁsu
te evamāhaṁsu amhākaṁpi āvuso bhāgaṁ dethāti. Te evamāhaṁsu
na mayaṁ āvuso tumhākaṁ bhāgaṁ dassāma kissa tumhe na labhitthāti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave katikaṁ katvā
okkamantānaṁ akāmā bhāgaṁ dātunti.

[141] Tena kho pana samayena manussā cīvaraṁ ādāya ārāmaṁ
āgacchanti. Te paṭiggāhakaṁ alabhamānā paṭiharanti. Cīvaraṁ
1 Ma. Yu. okkantānaṁ.
Parittaṁ uppajjati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgataṁ bhikkhuṁ cīvarapaṭiggāhakaṁ sammannituṁ yo
na chandāgatiṁ gaccheyya na dosāgatiṁ gaccheyya na mohāgatiṁ gaccheyya
na bhayāgatiṁ gaccheyya gahitāgahitañca jāneyya. Evañca pana bhikkhave
sammannitabbo. Paṭhamaṁ bhikkhu yācitabbo yācitvā byattena
bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho
yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarapaṭiggāhakaṁ
sammanneyya. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho saṅgho
itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarapaṭiggāhakaṁ sammannati. Yassāyasmato
khamati itthannāmassa bhikkhuno cīvarapaṭiggāhakassa sammati 1 so
tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Sammato saṅghena
itthannāmo bhikkhu cīvarapaṭiggāhako. Khamati saṅghassa tasmā
tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.