[52] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhū kāsīsu vassaṁ
vutthā rājagahaṁ gacchantā bhagavantaṁ dassanāya antarāmagge na labhiṁsu
lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ pāripūriṁ bahuñca
1 Ma. Yu. sāmaṁ pāko.
Phalakhādanīyaṁ ahosi kappiyakārako ca na ahosi. Athakho te
bhikkhū kilantarūpā yena rājagahaṁ veḷuvanaṁ kalandakanivāpo yena
bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdiṁsu. Āciṇṇaṁ kho panetaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ
āgantukehi bhikkhūhi saddhiṁ paṭisammodituṁ. Athakho bhagavā te
bhikkhū etadavoca kacci bhikkhave khamanīyaṁ kacci yāpanīyaṁ kaccittha
appakilamathena addhānaṁ āgatā kuto ca tumhe bhikkhave
āgacchathāti. Khamanīyaṁ bhagavā yāpanīyaṁ bhagavā idha mayaṁ bhante
kāsīsu vassaṁ vutthā rājagahaṁ āgacchantā bhagavantaṁ dassanāya
antarāmagge na labhimhā lūkhassa vā paṇītassa vā bhojanassa yāvadatthaṁ
pāripūriṁ bahuñca phalakhādanīyaṁ ahosi kappiyakārako ca na ahosi
tena mayaṁ kilantarūpā addhānaṁ āgatāti. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave yattha phalakhādanīyaṁ passati kappiyakārako
ca na hoti sāmaṁ gahetvā haritvā kappiyakārakaṁ passitvā
bhūmiyaṁ nikkhipitvā paṭiggahāpetvā paribhuñjituṁ. Anujānāmi bhikkhave
uggahitaṁ paṭiggahetunti 1 .

[53] Tena kho pana samayena aññatarassa brāhmaṇassa navā
ca tilā navañca madhu 2 uppannā honti. Athakho tassa brāhmaṇassa
1 Sī. uggahītapaṭiggahītakanti. Ma. Yu. uggahitaṁ paṭiggahitunti.
2 Ma. Yu. madhuṁ.
Etadahosi yannūnāhaṁ nave ca tile navañca madhuṁ buddhappamukhassa
bhikkhusaṅghassa dadeyyanti. Athakho so brāhmaṇo
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi
sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ aṭṭhāsi.
Ekamantaṁ ṭhito kho so brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca adhivāsetu
me bhante bhavaṁ gotamo svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho so brāhmaṇo bhagavato
adhivāsanaṁ viditvā pakkāmi. Athakho so brāhmaṇo tassā
rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato
kālaṁ ārocāpesi kālo bho gotama niṭṭhitaṁ bhattanti.
Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena
tassa brāhmaṇassa nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte
āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena. Athakho so brāhmaṇo
buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā
santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ brāhmaṇaṁ bhagavā
dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā
uṭṭhāyāsanā pakkāmi. Athakho tassa brāhmaṇassa
acirapakkantassa bhagavato etadahosi yesaṁ kho mayā atthāya
buddhappamukho bhikkhusaṅgho 1 nimantito nave ca tile navañca madhuṁ
1 Ma. saṅgho.
Dassāmīti te mayā pamuṭṭhā dātuṁ yannūnāhaṁ nave ca tile
navañca madhuṁ kolambehi ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpeyyanti.
Athakho so brāhmaṇo nave ca tile navañca madhuṁ kolambehi 1
ca ghaṭehi ca ārāmaṁ harāpetvā 2 yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho so
brāhmaṇo bhagavantaṁ etadavoca yesaṁ kho mayā bho gotama
atthāya buddhappamukho bhikkhusaṅgho nimantito nave ca tile
navañca madhuṁ dassāmīti te mayā pamuṭṭhā dātuṁ paṭiggaṇhātu
me bhavaṁ gotamo nave ca tile navañca madhunti. Tenahi tvaṁ 3
brāhmaṇa bhikkhūnaṁ dehīti. Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe
appamattakepi pavārenti paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti sabbo ca
saṅgho pavārito hoti. Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti.
Paṭiggaṇhatha bhikkhave paribhuñjatha anujānāmi bhikkhave tato
nīhaṭaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitunti.

[54] Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa
upaṭṭhākakulaṁ saṅghassa atthāya khādanīyaṁ pāhesi 4 ayyassa
upanandassa dassetvā saṅghassa dātabbanti. Tena kho pana
samayena āyasmā upanando sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭho
1 Po. Ma. kolumbehi. 2 Sī. Yu. āharāpetvā. 3 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho
natthi. 4 Po. ito paraṁ imaṁ khādanīyanti pāṭhadvayaṁ.
Hoti. Athakho te manussā ārāmaṁ gantvā bhikkhū pucchiṁsu
kahaṁ bhante ayyo upanandoti. Esāvuso āyasmā upanando
sakyaputto gāmaṁ piṇḍāya paviṭṭhoti. Idaṁ bhante khādanīyaṁ
ayyassa upanandassa dassetvā saṅghassa dātabbanti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Tenahi bhikkhave paṭiggahetvā nikkhipatha
yāva upanando āgacchatīti. Athakho āyasmā upanando
sakyaputto purebhattaṁ kulāni payirūpāsitvā divā 1 āgacchati 2 .
Tena kho pana samayena bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti
paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti sabbo ca saṅgho pavārito hoti.
Bhikkhū kukkuccāyantā na paṭiggaṇhanti. Paṭiggaṇhatha bhikkhave
paribhuñjatha anujānāmi bhikkhave purebhattaṁ paṭiggahitaṁ bhuttāvinā
pavāritena anatirittaṁ paribhuñjitunti.

[55] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
sāvatthī 3 tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena sāvatthī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmato sārīputtassa kāyadāhābādho hoti. Athakho āyasmā
mahāmoggallāno yenāyasmā sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
āyasmantaṁ sārīputtaṁ etadavoca pubbe te āvuso
sārīputta kāyadāhābādho kena phāsu hotīti. Bhisehi ca me
1 Po. atidivā. 2 Ma. Yu. āgacchi. 3 Ma. Yu. sāvatthi.
Āvuso 1 mūlālikāhi cāti. Athakho āyasmā mahāmoggallāno
seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya
pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya evameva jetavane antarahito
mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre pāturahosi. Addasā 2 kho
aññataro nāgo āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ dūrato va āgacchantaṁ
disvāna āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca etu kho bhante
ayyo mahāmoggallāno svāgataṁ bhante ayyassa mahāmoggallānassa
kena bhante ayyassa attho kiṁ dammīti. Bhisehi
ca me āvuso attho mūlālikāhi cāti. Athakho so nāgo
aññataraṁ nāgaṁ āṇāpesi tenahi 3 bhaṇe ayyassa bhise ca
mūlālikāyo ca yāvadatthaṁ dehīti. Athakho so nāgo mandākiniṁ
pokkharaṇiṁ ogāhetvā soṇḍāya bhisamūlālikāyo 4 abbāhitvā
suvikkhālitaṁ vikkhāletvā bhaṇḍikaṁ bandhitvā 5 yenāyasmā mahāmoggallāno
tenupasaṅkami. Athakho āyasmā mahāmoggallāno
seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya
pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya evameva mandākiniyā pokkharaṇiyā
tīre antarahito jetavane pāturahosi. Sopi kho nāgo
mandākiniyā pokkharaṇiyā tīre antarahito jetavane pāturahosi.
Athakho so nāgo āyasmato mahāmoggallānassa bhise ca
1 Po. āvuso me. 2 Ma. Yu. addasa. 3 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 4 Ma. Yu.
bhisañca muḷāliñca. 5 Ma. bhaṇḍitvā.
Mūlālikāyo ca paṭiggahāpetvā jetavane antarahito mandākiniyā
pokkharaṇiyā tīre pāturahosi. Athakho āyasmā mahāmoggallāno
āyasmato sārīputtassa bhise ca mūlālikāyo ca upanāmesi.
Athakho āyasmato sārīputtassa bhise ca mūlālikāyo
ca paribhuttassa 1 kāyadāhābādho paṭippassambhi. Bahū bhisā ca
mūlālikāyo ca avasiṭṭhā honti. Tena kho pana samayena
bhikkhū dubbhikkhe appamattakepi pavārenti paṭisaṅkhāpi paṭikkhipanti
sabbo ca saṅgho pavārito hoti. Bhikkhū kukkuccāyantā na
paṭiggaṇhanti. Paṭiggaṇhatha bhikkhave paribhuñjatha anujānāmi
bhikkhave vanaṭṭhaṁ pokkharaṭṭhaṁ bhuttāvinā pavāritena anatirittaṁ
paribhuñjitunti.

[56] Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ bahuṁ phalakhādanīyaṁ
ussannaṁ hoti kappiyakārako ca na hoti. Bhikkhū
kukkuccāyantā phalaṁ na paribhuñjanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave abījaṁ nibbaṭabījaṁ akatakappaṁ phalaṁ paribhuñjitunti.

[57] Athakho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena
rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena rājagahaṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena aññatarassa
bhikkhuno bhagandalābādho hoti. Ākāsagotto vejjo
1 Po. paribhuñjantassa. Ma. bhuttassa.
Satthakammaṁ karoti. Athakho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto yena
tassa bhikkhuno vihāro tenupasaṅkami. Addasā 1 kho ākāsagotto
vejjo bhagavantaṁ dūrato va āgacchantaṁ disvāna bhagavantaṁ
etadavoca āgacchatu bhavaṁ gotamo imassa bhikkhuno vaccamaggaṁ
passatu seyyathāpi godhāmukhanti. Athakho bhagavā mamaṁ 2 khvāyaṁ
moghapuriso uppaṇḍetīti tato va paṭinivattitvā etasmiṁ nidāne
etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi
atthi bhikkhave amukasmiṁ vihāre bhikkhu gilānoti. Atthi bhagavāti.
Kintassa bhikkhave bhikkhuno ābādhoti 3 . Tassa bhante āyasmato
bhagandalābādho [4]- ākāsagotto vejjo satthakammaṁ karotīti.
Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ 5 bhikkhave tassa moghapurisassa
ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi
nāma so bhikkhave moghapuriso sambādhe satthakammaṁ kārāpessati 6
sambādhe bhikkhave sukhumā chavi duropayo vaṇo dupparihāraṁ
satthaṁ netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Vigarahitvā
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave sambādhe
satthakammaṁ kārāpetabbaṁ yo kārāpeyya āpatti thullaccayassāti.
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhagavatā
satthakammaṁ paṭikkhittanti vatthikammaṁ kārāpenti. Ye te bhikkhū
appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
1 Ma. Yu. addasa. 2 Ma. so maṁ. 3 Po. ābādho hotīti. 4 Po. hoti.
5 Ma. Yu. ananucchaviyaṁ. 6 Ma. Yu. kārāpessatīti.
Nāma chabbaggiyā bhikkhū vatthikammaṁ kārāpessantīti. Athakho te
bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira bhikkhave
chabbaggiyā bhikkhū vatthikammaṁ kārāpentīti. Saccaṁ bhagavāti .pe.
Vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave
sambādhassa sāmantā dvaṅgule satthakammaṁ vā vatthikammaṁ vā
kārāpetabbaṁ yo kārāpeyya āpatti thullaccayassāti.

[58] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ
viharati isipatane migadāye. Tena kho pana samayena bārāṇasiyaṁ
suppiyo ca 1 upāsako suppiyā ca upāsikā ubho 2 pasannā
honti dāyakā kārakā saṅghupaṭṭhākā. Athakho suppiyā upāsikā
ārāmaṁ gantvā vihārena vihāraṁ pariveṇena pariveṇaṁ upasaṅkamitvā
bhikkhū pucchati 3 ko bhante gilāno kassa kiṁ
āhariyatūti 4 . Tena kho pana samayena aññatarena bhikkhunā virecanaṁ
pītaṁ hoti. Athakho so bhikkhu suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca
mayā kho bhagini virecanaṁ pītaṁ attho me paṭicchādanīyenāti.
Suṭṭhu ayya āhariyissatīti 5 gharaṁ gantvā antevāsiṁ āṇāpesi
gaccha bhaṇe pavattamaṁsaṁ jānāhīti. Evaṁ ayyeti kho so puriso
1 Ma. nāma. 2 Ma. Yu. ubhato. 3 Po. pucchi. 4 Ma. Yu. āhariyyatūti.
5 Po. āharayissāmīti.
Suppiyāya upāsikāya paṭissuṇitvā kevalakappaṁ bārāṇasiṁ
āhiṇḍanto na addasa pavattamaṁsaṁ. Athakho so puriso yena suppiyā
upāsikā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā suppiyaṁ upāsikaṁ etadavoca
natthayye pavattamaṁsaṁ māghāto ajjāti. Athakho suppiyāya
upāsikāya etadahosi tassa kho gilānassa bhikkhuno paṭicchādanīyaṁ
alabhantassa ābādho vā abhivaḍḍhissati kālakiriyā 1 vā bhavissati
na kho me taṁ paṭirūpaṁ yāhaṁ paṭissuṇitvā na harāpeyyanti.
[2]- Potthanikaṁ gahetvā ūrumaṁsaṁ ukkantitvā dāsiyā adāsi handa
je imaṁ maṁsaṁ sampādetvā amukasmiṁ vihāre bhikkhu gilāno
tassa dajjehi 3 yo ca maṁ pucchati gilānāti paṭivedehīti uttarāsaṅgena
ūruṁ veṭhetvā ovarakaṁ pavisitvā mañcake nipajji.
Athakho suppiyo upāsako gharaṁ gantvā dāsiṁ pucchi kahaṁ
suppiyāti. Esāyya ovarake nipannāti. Athakho suppiyo upāsako
yena suppiyā upāsikā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā suppiyaṁ
upāsikaṁ etadavoca kissa nipannāsīti. Gilānamhīti. Kinte
ābādhoti. Athakho suppiyā upāsikā suppiyassa upāsakassa
etamatthaṁ ārocesi. Athakho suppiyo upāsako acchariyaṁ vata
bho abbhutaṁ vata bho yāva saddhāyaṁ suppiyā pasannā yatra
hi nāma attanopi maṁsāni pariccattāni kiṁ panimāya 4 aññaṁ
1 Ma. Yu. kālaṁ kiriyā. 2 Po. sā. 3 Ma. dajjāhi. 4 Sī. Ma. kimpimāya.
Kiñci adeyyaṁ bhavissatīti haṭṭho udaggo yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinno kho suppiyo upāsako bhagavantaṁ etadavoca
adhivāsetu me bhante bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenāti.
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena. Athakho suppiyo upāsako
bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā
padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Athakho suppiyo upāsako tassā
rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato
kālaṁ ārocāpesi kālo bhante niṭṭhitaṁ bhattanti. Athakho
bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena suppiyassa
upāsakassa nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte
āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena. Athakho suppiyo upāsako
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho suppiyaṁ upāsakaṁ bhagavā
etadavoca kahaṁ suppiyāti. Gilānā bhagavāti. Tenahi āgacchatūti.
Na bhagavā ussahatīti. Tenahi pariggahetvāpi ānethāti.
Athakho suppiyo upāsako suppiyaṁ upāsikaṁ pariggahetvā ānesi.
Tassā saha dassanena bhagavato tāvamahā vaṇo rūḷho ahosi
succhavi lomajāto. Athakho suppiyo ca upāsako suppiyā ca
upāsikā acchariyaṁ vata bho abbhutaṁ vata bho tathāgatassa
Mahiddhikatā mahānubhāvatā yatra hi nāma saha dassanena bhagavato
tāvamahā vaṇo rūḷho bhavissati succhavi lomajātoti haṭṭhā
udaggā buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena
sahatthā santappetvā sappavāretvā bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ
ekamantaṁ nisīdiṁsu. Athakho bhagavā suppiyañca upāsakaṁ
suppiyañca upāsikaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā
samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.

[59] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṁ
sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi ko bhikkhave suppiyaṁ
upāsikaṁ maṁsaṁ viññāpesīti. Evaṁ vutte so bhikkhu bhagavantaṁ
etadavoca ahaṁ kho bhante suppiyaṁ upāsikaṁ maṁsaṁ viññāpesinti 1 .
Āhariyittha bhikkhūti. Āhariyittha bhagavāti. Paribhuñji tvaṁ bhikkhūti.
Paribhuñjāhaṁ 2 bhagavāti. Paṭivekkhi tvaṁ bhikkhūti. Nāhaṁ bhagavā
paṭivekkhinti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa
appaṭivekkhitvā maṁsaṁ paribhuñjissasi manussamaṁsaṁ kho tayā moghapurisa
paribhuttaṁ netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya .pe.
Vigarahitvā [3]- dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi santi bhikkhave
manussā saddhā pasannā tehi attanopi maṁsāni pariccattāni
na bhikkhave manussamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti
thullaccayassa. Na ca bhikkhave appaṭivekkhitvā maṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ
1 Po. Ma. viññāpemīti. 2 Po. Ma. paribhuñjāmahaṁ. 3 Po. buddho bhagavā.
Yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti.

[60] Tena kho pana samayena rañño hatthī maranti. Manussā
dubbhikkhe hatthimaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ hatthimaṁsaṁ
denti. Bhikkhū hatthimaṁsaṁ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā hatthimaṁsaṁ
paribhuñjissanti rājaṅgaṁ hatthī sace rājā jāneyya na tesaṁ 1
attamano assāti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
hatthimaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti.
Tena kho pana samayena rañño assā maranti. Manussā
dubbhikkhe assamaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ
assamaṁsaṁ denti. Bhikkhū assamaṁsaṁ paribhuñjanti. Manussā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā
assamaṁsaṁ paribhuñjissanti rājaṅgaṁ assā sace rājā jāneyya
na tesaṁ 2 attamano assāti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave assamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti
dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe sunakhamaṁsaṁ
paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ sunakhamaṁsaṁ denti. Bhikkhū
sunakhamaṁsaṁ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā sunakhamaṁsaṁ paribhuñjissanti
1-2 Ma. Yu. nesaṁ.
Jeguccho sunakho paṭikkūloti 1 . Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave sunakhamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti
dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena manussā dubbhikkhe ahimaṁsaṁ
paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya carantānaṁ ahimaṁsaṁ denti. Bhikkhū
ahimaṁsaṁ paribhuñjanti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā ahimaṁsaṁ paribhuñjissanti
jeguccho ahi paṭikkūloti. Supassopi nāgarājā yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhito kho supasso nāgarājā bhagavantaṁ
etadavoca santi bhante nāgā assaddhā appasannā te
appamattakepi bhikkhū viheṭheyyuṁ sādhu bhante ayyā ahimaṁsaṁ na
paribhuñjeyyunti. Athakho bhagavā supassaṁ nāgarājānaṁ dhammiyā
kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Athakho
supasso nāgarājā bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito
samuttejito sampahaṁsito bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
pakkāmi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave ahimaṁsaṁ
paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho
pana samayena luddhakā 2 sīhaṁ hantvā sīhamaṁsaṁ 3 paribhuñjanti bhikkhūnaṁ
1 Po. sunakhamaṁso paṭikkulo jegucchoti. 2 Sī. Ma. Yu. luddakā. 3 Ma. Yu. maṁsaṁ.
Piṇḍāya carantānaṁ sīhamaṁsaṁ denti. Bhikkhū sīhamaṁsaṁ paribhuñjitvā
araññe viharanti. Sīhā sīhamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave sīhamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ
yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
luddhakā byagghaṁ hantvā byagghamaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya
carantānaṁ byagghamaṁsaṁ denti. Bhikkhū byagghamaṁsaṁ paribhuñjitvā
araññe viharanti. Byagghā byagghamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave byagghamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ
yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
luddhakā dīpiṁ hantvā dīpimaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya
carantānaṁ dīpimaṁsaṁ denti. Bhikkhū dīpimaṁsaṁ paribhuñjitvā araññe
viharanti. Dīpī dīpimaṁsagandhena bhikkhū paripātenti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave dīpimaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo
paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
luddhakā acchaṁ hantvā acchamaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya
carantānaṁ acchamaṁsaṁ denti. Bhikkhū acchamaṁsaṁ paribhuñjitvā araññe
viharanti. Acchā acchamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave acchamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo
paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
luddhakā taracchaṁ hantvā taracchamaṁsaṁ paribhuñjanti bhikkhūnaṁ piṇḍāya
Carantānaṁ taracchamaṁsaṁ denti. Bhikkhū taracchamaṁsaṁ paribhuñjitvā araññe
viharanti. Taracchā taracchamaṁsagandhena bhikkhū paripātenti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave taracchamaṁsaṁ paribhuñjitabbaṁ yo
paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassāti.
Suppiyabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.

[61] Athakho bhagavā bārāṇasiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena
andhakavindaṁ tena cārikaṁ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṁ
aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi. Tena kho pana samayena jānapadā manussā
bahuṁ loṇampi telampi taṇḍulampi khādanīyampi sakaṭesu āropetvā
buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa 1 piṭṭhito piṭṭhito anubaddhā honti
yadā paṭipāṭiṁ labhissāma tadā bhattaṁ karissāmāti pañcamattāni
ca vighāsādasatāni. Athakho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno
yena andhakavindaṁ tadavasari. Athakho aññatarassa brāhmaṇassa
paṭipāṭiṁ alabhantassa etadahosi adhikāni 2 kho me dve māsāni
buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ 3 anubaddhassa 4 yadā paṭipāṭiṁ labhissāmi
tadā bhattaṁ karissāmīti na ca me paṭipāṭi labbhati ahañcamhi
ekako 5 bahu ca me gharāvāsattho hāyati yannūnāhaṁ bhattaggaṁ
olokeyyaṁ yaṁ bhattagge nāssa taṁ paṭiyādeyyanti. Athakho
so brāhmaṇo bhattaggaṁ lolokento dve nāddasa yāguñca
1 Sī. saṅghassa. 2 Ma. Yu. atītāni. 3 Sī. saṅghaṁ.
4 Po. Ma. anubandhantassa. 5 Ma. ekattako.
Madhugoḷakañca. Athakho so brāhmaṇo yenāyasmā ānando
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ ānandaṁ etadavoca idha
me bho ānanda paṭipāṭiṁ alabhantassa etadahosi adhikāni kho
me dve māsāni buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ anubaddhassa yadā paṭipāṭiṁ
labhissāmi tadā bhattaṁ karissāmīti na ca me paṭipāṭi labbhati
ahañcamhi ekako bahu ca me gharāvāsattho hāyati yannūnāhaṁ
bhattaggaṁ olokeyyaṁ yaṁ bhattagge nāssa taṁ paṭiyādeyyanti
so kho ahaṁ bho ānanda bhattaggaṁ olokento dve nāddasaṁ
yāguñca madhugoḷakañca sacāhaṁ bho ānanda paṭiyādeyyaṁ yāguñca
madhugoḷakañca paṭiggaṇheyya me bhavaṁ gotamoti. Tenahi brāhmaṇa
bhagavantaṁ paṭipucchissāmīti 1 . Athakho āyasmā ānando bhagavato
etamatthaṁ ārocesi. Tenahi ānanda paṭiyādetūti. Tenahi
brāhmaṇa paṭiyādehīti. Athakho so brāhmaṇo tassā rattiyā
accayena pahūtaṁ yāguñca madhugoḷakañca paṭiyādāpetvā bhagavato
upanāmesi paṭiggaṇhātu me bhavaṁ gotamo yāguñca madhugoḷakañcāti.
Tenahi brāhmaṇa bhikkhūnaṁ dehīti. Bhikkhū kukkuccāyantā
na paṭiggaṇhanti. Paṭiggaṇhatha bhikkhave paribhuñjathāti. Athakho
so brāhmaṇo buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ pahūtāya yāguyā ca madhugoḷakena
ca sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṁ dhotahatthaṁ
onītapattapāṇiṁ [2]- ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ
1 Ma. Yu. pucchissāmīti. 2 Ma. abhivādetvā.
Brāhmaṇaṁ bhagavā etadavoca dasayime 1 brāhmaṇa ānisaṁsā
yāguyā katame dasa yāguṁ dento āyuṁ deti vaṇṇaṁ deti
sukhaṁ deti balaṁ deti paṭibhāṇaṁ deti yāgu pītā khudaṁ paṭihanati
pipāsaṁ paṭivinodeti 2 vātaṁ anulometi vatthiṁ sodheti 3 āmāvasesaṁ
pāceti ime kho brāhmaṇa dasānisaṁsā yāguyāti.