[42] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno gaṇḍābādho
hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
satthakammanti. Kasāvodakena attho hoti. Anujānāmi bhikkhave
kasāvodakanti. Tilakakkena attho hoti. Anujānāmi bhikkhave
tilakakkanti. Kabaḷikāya attho hoti. Anujānāmi bhikkhave
kabaḷikanti. Vaṇabandhanacolena attho hoti. Anujānāmi
bhikkhave vaṇabandhanacolanti 2 . Vaṇo kaṇḍavati. Anujānāmi
bhikkhave sāsapakuḍḍena dhovitunti 3 . Vaṇo kilijjittha. Anujānāmi
bhikkhave dhūmaṁ kātunti. Vaḍḍhamaṁsaṁ vuṭṭhāti. Anujānāmi bhikkhave
loṇasakkharikāya chinditunti. Vaṇo na rūhati. Anujānāmi
bhikkhave vaṇatelanti. Telaṁ galati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
1 Po. goṇavisāṇena gāhetunti. Ma. gāhetunti. 2 Po. vaṇabandhanacoḷakanti.
3 Ma. Yu. sāsapakuttena phositunti.
Anujānāmi bhikkhave vikāsikaṁ sabbaṁ vaṇapaṭikammanti.

[43] Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho
hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
cattāri mahāvikaṭāni dātuṁ gūthaṁ muttaṁ chārikaṁ mattikanti. Athakho
bhikkhūnaṁ etadahosi appaṭiggahitāni nu kho udāhu paṭiggahetabbānīti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
sati kappiyakārake paṭiggahāpetuṁ asati kappiyakārake sāmaṁ
gahetvā paribhuñjitunti. Tena kho pana samayena aññatarena
bhikkhunā visaṁ pītaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave gūthaṁ pāyetunti. Athakho bhikkhūnaṁ etadahosi
appaṭiggahito nu kho udāhu paṭiggahetabboti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave yaṁ karonto
paṭiggaṇhāti sveva paṭiggaho kato na puna paṭiggahetabboti.

[44] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno
gharadinnakābādho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave sītāloḷiṁ pāyetunti. Tena kho pana samayena aññataro
bhikkhu duṭṭhagahaṇiko 1 hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave āmisakhāraṁ pāyetunti. Tena kho pana samayena
aññatarassa bhikkhuno paṇḍurogābādho hoti. Bhagavato etamatthaṁ
1 Sī. duṭṭhugahaṇiko.
Ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave muttaharīṭakaṁ pāyetunti. Tena
kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno chavidosābādho hoti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave gandhālepaṁ
kātunti. Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu abhisannakāyo
hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
virecanaṁ pātunti. Acchakañjiyā attho hoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave acchakañjikanti.
Akaṭayūsena attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave akaṭayūsanti. Kaṭākaṭena attho hoti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave kaṭākaṭanti.
Paṭicchādanīyena attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave paṭicchādanīyanti.

[45] Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho 1 rājagahe
pabbhāraṁ sodhāpeti lenaṁ kattukāmo. Athakho rājā māgadho
seniyo bimbisāro yena āyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro
āyasmantaṁ pilindavacchaṁ etadavoca kiṁ bhante thero kārāpetīti.
Pabbhāraṁ mahārāja sodhāpemi lenaṁ kattukāmoti. Attho bhante
1 Sī. pilindivaccho.
Ayyassa ārāmikenāti. Na kho mahārāja bhagavatā ārāmiko
anuññātoti. Tenahi bhante bhagavantaṁ paṭipucchitvā mama
āroceyyāthāti. Evaṁ mahārājāti kho āyasmā pilindavaccho
rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi. Athakho
āyasmā pilindavaccho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ dhammiyā
kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Athakho
rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena
dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṁsito
uṭṭhāyāsanā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
pakkāmi. Athakho āyasmā pilindavaccho bhagavato santike dūtaṁ
pāhesi rājā bhante māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṁ
dātukāmo kathaṁ nu kho bhante paṭipajjitabbanti. Athakho bhagavā
etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū
āmantesi anujānāmi bhikkhave ārāmikanti. Dutiyampi kho rājā
māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho rājā māgadho seniyo
bimbisāro āyasmantaṁ pilindavacchaṁ etadavoca anuññāto
bhante bhagavatā ārāmikoti. Evaṁ mahārājāti. Tenahi bhante
ayyassa ārāmikaṁ dammīti. Athakho rājā māgadho seniyo
Bimbisāro āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṁ paṭissuṇitvā
vissaritvā cirena satiṁ paṭilabhitvā aññataraṁ sabbatthakaṁ mahāmattaṁ
āmantesi yo mayā bhaṇe ayyassa ārāmiko paṭissuto
dinno so ārāmikoti 1 . Na kho deva ayyassa ārāmiko
dinnoti. Kīvaciraṁ nu kho bhaṇe ito ratti 2 hotīti. Athakho
so mahāmatto rattiyo gaṇetvā 3 rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ bimbisāraṁ
etadavoca pañca deva rattisatānīti. Tenahi bhaṇe ayyassa
pañca ārāmikasatāni dehīti 4 . Evaṁ devāti kho so mahāmatto
rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā āyasmato
pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni adāsi 5 . Pāṭiyekko
gāmo nivisi. Ārāmikagāmakotipi naṁ āhaṁsu pilindavacchagāmakotipi 6
naṁ āhaṁsu.

[46] Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho tasmiṁ
gāmake kulupako hoti. Athakho āyasmā pilindavaccho
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindavacchagāmakaṁ 7 piṇḍāya
pāvisi. Tena kho pana samayena tasmiṁ gāmake ussavo hoti.
Dārakā alaṅkatā mālākitā kīḷanti. Athakho āyasmā pilindavaccho
1 Po. dinno hoti so ārāmikoti. 2 Po. paṭisataṁ. Sī. Ma. Yu. hitaṁ.
3 Sī. Yu. vigaṇetvā. 4 Po. Sī. Ma. Yu. dethāti. 5 Sī. Ma. Yu. pādāsi.
6 Sī. pilindigāmakotipi. Yu. pilindagāmakotipi. 7 Po. Ma. Yu. pilindagāmaṁ.
Pilindavacchagāmake 1 sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa
ārāmikassa nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte
āsane nisīdi. Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā
dhītā aññe dārake alaṅkate 2 mālākite passitvā rodati
mālaṁ me detha alaṅkāraṁ me dethāti. Athakho āyasmā
pilindavaccho taṁ ārāmikiniṁ etadavoca kissāyaṁ dārikā rodatīti.
Ayaṁ bhante dārikā aññe dārake alaṅkate 3 mālākite passitvā
rodati mālaṁ me detha alaṅkāraṁ me dethāti kuto amhākaṁ
duggatānaṁ mālā kuto alaṅkāroti 4 . Athakho āyasmā pilindavaccho
aññataraṁ tiṇaṇḍūpakaṁ gahetvā taṁ ārāmikiniṁ etadavoca handimaṁ
tiṇaṇḍūpakaṁ tassā dārikāya sīse paṭimuñcāhīti 5 . Athakho
sā ārāmikinī taṁ tiṇaṇḍūpakaṁ gahetvā tassā dārikāya sīse
paṭimuñci. Sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā
pāsādikā. Natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā.
Manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṁ
amukassa deva ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā
pāsādikā natthi tādisā devassāpi antepure suvaṇṇamālā
kuto tassa duggatassa nissaṁsayaṁ corikāya ābhatāti. Athakho
rājā māgadho seniyo bimbisāro taṁ ārāmikakulaṁ bandhāpesi.
1 Po. Ma. Yu. pilindagāmake. 2-3 Po. Ma. dārike alaṅkite. 4 Po. Yu.
alaṅkārāti. 5 Po. Sī. Ma. Yu. paṭimuñcāti.
Dutiyampi kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā
pattacīvaramādāya pilindavacchagāmakaṁ piṇḍāya pāvisi pilindavacchagāmake
sapadānaṁ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa
nivesanaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi 1 kahaṁ
idaṁ 2 ārāmikakulaṁ gatanti. Etissā bhante suvaṇṇamālāya
kāraṇā raññā bandhāpitanti. Athakho āyasmā pilindavaccho
yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho
rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ pilindavacchaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ māgadhaṁ seniyaṁ
bimbisāraṁ āyasmā pilindavaccho etadavoca kissa mahārāja
ārāmikakulaṁ bandhāpitanti. Tassa bhante ārāmikassa ghare
suvaṇṇamālā abhirūpā dassanīyā pāsādikā natthi tādisā
amhākaṁpi antepure suvaṇṇamālā kuto tassa duggatassa
nissaṁsayaṁ corikāya ābhatāti. Athakho āyasmā pilindavaccho
rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṁ suvaṇṇanti
adhimucci. So [3]- ahosi sabbasovaṇṇamayo 4 . Idaṁ pana te
mahārāja tāvabahuṁ suvaṇṇaṁ kutoti 5 . Aññātaṁ bhante ayyassa
1 Ma. pucchati. 2 Po. Sī. Ma. Yu. imaṁ. 3 Ma. pāsādo. 4 Ma. sabbaso suvaṇṇamayo.
5 Po. kuto laddhanti.
Seveso 1 iddhānubhāvoti taṁ ārāmikakulaṁ muñcāpesi.

[47] Manussā ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya
uttarimanussadhammaṁ iddhipāṭihāriyaṁ dassitanti attamanā abhippasannā
āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṁsu seyyathīdaṁ
sappiṁ navanītaṁ telaṁ madhuṁ phāṇitaṁ. Pakatiyāpicāyasmā pilindavaccho
lābhī hoti pañcannaṁ bhesajjānaṁ laddhaṁ laddhaṁ parisāya
vissajjeti. Parisā cassa hoti bāhullikā laddhaṁ laddhaṁ kolambepi 3
ghaṭepi pūretvā paṭisāmeti parissāvanānipi thavikāyopi pūretvā
vātapānesu laggeti 4 . Tāni olīnavīlināni tiṭṭhanti. Undurehipi
vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti. Manussā vihāracārikaṁ
āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khīyanti vipācenti antokoṭṭhāgārikā
ime samaṇā sakyaputtiyā seyyathāpi rājā māgadho
seniyo bimbisāroti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ
ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā
.pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhū
evarūpāya bāhullāya cetessantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhū evarūpāya
bāhullāya cetessantīti 5 . Saccaṁ bhagavāti .pe. Vigarahitvā
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi yāni kho pana tāni gilānānaṁ
1 Po. Sī. Ma. Yu. ayyassa eso. 2 Ma. Yu. phāṇitanti. 3 Po. kolumbepi.
Ma. koḷumbepi. 4 Ma. Yu. lagganti. 5 Ma. Yu. cetentīti.
Bhikkhūnaṁ paṭisāyanīyāni bhesajjāni seyyathīdaṁ sappi navanītaṁ telaṁ madhu
phāṇitaṁ tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṁ sannidhikārakaṁ paribhuñjitabbāni
taṁ atikkāmayato yathādhammo kāretabboti.
Bhesajjānuññātabhāṇavāraṁ paṭhamaṁ.

[48] Athakho bhagavā sāvatthiyaṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena
rājagahaṁ tena cārikaṁ pakkāmi. Addasā 1 kho āyasmā kaṅkhārevato
antarāmagge guḷakaraṇaṁ okkamitvā guḷe piṭṭhaṁpi chārikaṁpi
pakkhipante disvāna akappiyo guḷo sāmiso na kappati
guḷo vikāle paribhuñjitunti kukkuccāyanto sapariso guḷaṁ na
paribhuñjati. Yepissa sotabbaṁ maññanti tepi guḷaṁ na paribhuñjanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Kimatthāya bhikkhave guḷe
piṭṭhaṁpi chārikaṁpi pakkhipantīti. Bandhanatthāya bhagavāti. Sace
bhikkhave bandhanatthāya guḷe piṭṭhaṁpi chārikaṁpi pakkhipanti so ca
guḷotveva saṅkhyaṁ 2 gacchati. Anujānāmi bhikkhave yathāsukhaṁ guḷaṁ
paribhuñjitunti. Addasā 3 kho āyasmā kaṅkhārevato antarāmagge
vacce muggaṁ jātaṁ passitvā akappiyā muggā pakkāpi
muggā jāyantīti kukkuccāyanto sapariso muggaṁ na paribhuñjati.
Yepissa sotabbaṁ maññanti tepi muggaṁ na paribhuñjanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Sace bhikkhave pakkāpi muggā
1-3 Ma. Yu. addasa. 2 Sī. Ma. Yu. saṅkhaṁ.
Jāyanti anujānāmi bhikkhave yathāsukhaṁ muggaṁ paribhuñjitunti
tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno udaravātābādho
hoti. So loṇasocirakaṁ 1 apāyi. Tassa so udaravātābādho
paṭippassambhi. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave yathāsukhaṁ 2 gilānassa loṇasocirakaṁ agilānassa udakasambhinnaṁ
pānaparibhogena paribhuñjitunti.

[49] Athakho bhagavā anupubbena cārikaṁ caramāno yena
rājagahaṁ tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā rājagahe viharati veḷuvane
kalandakanivāpe. Tena kho pana samayena bhagavato udaravātābādho
hoti. Athakho āyasmā ānando pubbepi bhagavato udaravātābādho
tekaṭulāya yāguyā phāsu hotīti sāmaṁ tilaṁpi taṇḍulaṁpi
muggaṁpi viññāpetvā anto vāsetvā anto sāmaṁ pacitvā
bhagavato upanāmesi pivatu bhagavā tekaṭulaṁ yāgunti.
Jānantāpi tathāgatā pucchanti jānantāpi na pucchanti kālaṁ
viditvā pucchanti kālaṁ viditvā na pucchanti atthasañhitaṁ
tathāgatā pucchanti no anatthasañhitaṁ anatthasañhite setughāto
tathāgatānaṁ. Dvīhākārehi buddhā bhagavanto bhikkhū paṭipucchanti
dhammaṁ vā desessāma sāvakānaṁ vā sikkhāpadaṁ paññāpessāmāti.
Athakho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi kutāyaṁ
1 Sī. Ma. Yu. loṇasovirakaṁ. 2 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati.
Ānanda yāgūti. Athakho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ
ārocesi. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ 1 ānanda
ananulomikaṁ appaṭirūpaṁ assāmaṇakaṁ akappiyaṁ akaraṇīyaṁ kathaṁ hi
nāma tvaṁ ānanda evarūpāya bāhullāya cetessasi yadapi ānanda
anto vutthaṁ tadapi akappiyaṁ yadapi anto pakkaṁ tadapi
akappiyaṁ yadapi sāmaṁ pakkaṁ tadapi akappiyaṁ netaṁ ānanda
appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Vigarahitvā dhammiṁ kathaṁ katvā
bhikkhū āmantesi na bhikkhave anto vutthaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ
pakkaṁ paribhuñjitabbaṁ yo paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa.
Anto ce bhikkhave vutthaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ tañce
paribhuñjeyya āpatti tiṇṇaṁ dukkaṭānaṁ. Anto ce bhikkhave
vutthaṁ anto pakkaṁ aññehi pakkaṁ tañce paribhuñjeyya āpatti
dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Anto ce bhikkhave vutthaṁ bahi pakkaṁ sāmaṁ
pakkaṁ tañce paribhuñjeyya āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Bahi
ce bhikkhave vutthaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ tañce paribhuñjeyya
āpatti dvinnaṁ dukkaṭānaṁ. Anto ce bhikkhave vutthaṁ bahi
pakkaṁ aññehi pakkaṁ tañce paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa.
Bahi ce bhikkhave vutthaṁ anto pakkaṁ aññehi pakkaṁ
tañce paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa. Bahi ce bhikkhave
1 Sī. Yu. ananucchaviyaṁ.
Vutthaṁ bahi pakkaṁ sāmaṁ pakkaṁ tañce paribhuñjeyya āpatti
dukkaṭassa. Bahi ce bhikkhave vutthaṁ bahi pakkaṁ aññehi pakkaṁ
tañce paribhuñjeyya anāpattīti.

[50] Tena kho pana samayena bhikkhū bhagavatā sāmapāko 1
paṭikkhittoti punapāke kukkuccāyanti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave punapākaṁ pacitunti.

[51] Tena kho pana samayena rājagahaṁ dubbhikkhaṁ hoti. Manussā
loṇampi telampi taṇḍulampi khādanīyampi ārāmaṁ āharanti.
Tāni bhikkhū bahi vāsenti ukkapiṇḍakāpi khādanti corāpi
haranti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
anto vāsetunti. Anto vāsetvā bahi pācenti damakā
parivārenti. Bhikkhū avissaṭṭhā paribhuñjanti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave anto pacitunti.
Dubbhikkhe kappiyakārakā bahutaraṁ haranti appataraṁ bhikkhūnaṁ denti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sāmaṁ pacituṁ.
Anujānāmi bhikkhave anto vutthaṁ anto pakkaṁ sāmaṁ pakkanti.