[32] Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ jatūhi bhesajjehi
attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
jatūni bhesajjāni hiṅguṁ hiṅgujatuṁ 4 hiṅgusipātikaṁ takaṁ takapattiṁ
takapaṇṇiṁ sajjulasaṁ yāni vā panaññānipi atthi jatūni bhesajjāni
neva khādanīye khādanīyatthaṁ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti
tāni paṭiggahetvā yāvajīvaṁ pariharituṁ sati paccaye paribhuñjituṁ
asati paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti.

[33] Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ loṇehi bhesajjehi
attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
loṇāni bhesajjāni sāmuddaṁ kāḷaloṇaṁ sindhavaṁ ubbhidaṁ 5 bilaṁ 6
yāni vā panaññānipi atthi loṇāni bhesajjāni neva khādanīye
khādanīyatthaṁ pharanti na bhojanīye bhojanīyatthaṁ pharanti tāni
paṭiggahetvā yāvajīvaṁ pariharituṁ sati paccaye paribhuñjituṁ asati
paccaye paribhuñjantassa āpatti dukkaṭassāti.

[34] Tena kho pana samayena āyasmato ānandassa
1 Ma. pippaliṁ. Yu. pippalaṁ. 2 Po. Ma. vibhedagaṁ. 3 Po. Ma. koṭṭhaphalaṁ.
4 Po. Yu. hiṅgujatu. 5 Ma. ubbhiraṁ. 6 Po. viḷahaṁ.
Upajjhāyassa āyasmato velaṭṭhasīsassa thullakacchābādho hoti. Tassa
lasikāya cīvarāni kāye lagganti. Tāni bhikkhū udakena temetvā
temetvā apakaḍḍhanti. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ
āhiṇḍanto te bhikkhū tāni cīvarāni udakena temetvā temetvā
apakaḍḍhante disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
te bhikkhū etadavoca kimimassa bhikkhave bhikkhuno
ābādhoti. Imassa bhante āyasmato thullakacchābādho lasikāya
cīvarāni kāye lagganti tāni mayaṁ udakena temetvā temetvā
apakaḍḍhāmāti. Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave yassa
kaṇḍu vā piḷakā vā assāvo vā thullakacchā vā ābādho
kāyo vā duggandho cuṇṇāni bhesajjāni agilānassa chakanaṁ
mattikaṁ rajananipakkaṁ anujānāmi bhikkhave udukkhalaṁ musalanti.

[35] Tena kho pana samayena gilānānaṁ bhikkhūnaṁ cuṇṇehi
bhesajjehi cālitehi attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave cuṇṇacālaninti 1 . Saṇhehi attho hoti.
Anujānāmi bhikkhave dussacālaninti.

[36] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno amanussikābādho
hoti. Taṁ ācariyupajjhāyā upaṭṭhahantā nāsakkhiṁsu
arogaṁ kātuṁ. So sūkarasūnaṁ gantvā āmakamaṁsaṁ khādi āmakalohitaṁ
1 Po. cuṇṇapālinanti. Ma. cuṇṇacālinanti.
Pivi 1 . Tassa so amanussikābādho paṭippassambhi. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave amanussikābādhe āmakamaṁsaṁ
āmakalohitanti 2 .

[37] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno cakkhurogābādho
hoti. Taṁ bhikkhū 3 pariggahetvā uccāraṁpi passāvaṁpi
nikkhāmenti. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto
te bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccāraṁpi passāvaṁpi
nikkhāmente disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
te bhikkhū etadavoca kimimassa bhikkhave bhikkhuno ābādhoti.
Imassa bhante āyasmato cakkhurogābādho imaṁ mayaṁ pariggahetvā
uccāraṁpi passāvaṁpi nikkhāmemāti. Athakho bhagavā etasmiṁ
nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi
anujānāmi bhikkhave añjanaṁ kāḷañjanaṁ rasañjanaṁ sotañjanaṁ gerukaṁ
kapallanti. Añjanupapiṁsanehi 4 attho hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave candanaṁ tagaraṁ kāḷānusāriyaṁ
tālīsaṁ 5 bhaddamuttakanti. Tena kho pana samayena bhikkhū piṭṭhāni
añjanāni thālakesupi 6 sarāvakesupi nikkhipanti tiṇacuṇṇehipi
paṁsukehipi okiriyanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave añjaninti. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
uccāvacā añjaniyo dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā
1 Po. āmakamaṁsañca khādi āmakalohitañca pivi. 2 Po. ... amussikābādhena āmakamaṁsaṁ
khādituṁ pivituṁ āmakalohitanti. 3 Po. Yu. bhikkhuṁ. 4 Po. -padhiṁsanehi. Ma. Yu. papisanehi. 5 Po. tālisapattaṁ. 6 Ma. carukesu. Yu. thālikesu.
Ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi nāma 1 gihī kāmabhoginoti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave uccāvacā
añjanī 2 dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi
bhikkhave aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ visāṇamayaṁ naḷamayaṁ veḷumayaṁ
kaṭṭhamayaṁ jatumayaṁ phalamayaṁ lohamayaṁ saṅkhanābhimayanti. Tena kho
pana samayena añjanī 3 apārutā honti tiṇacuṇṇehipi paṁsukehipi
okiriyanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
apidhānanti. Apidhānaṁ nipatati. Anujānāmi bhikkhave suttakena
bandhitvā añjaniyā bandhitunti. Añjanī phalati 4 . Anujānāmi
bhikkhave suttakena sibbetunti. Tena kho pana samayena bhikkhū
aṅguliyā añjanti akkhīni dukkhāni honti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave añjanīsalākanti. Tena kho
pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā añjanīsalākāyo dhārenti
sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave uccāvacā añjanīsalākā dhāretabbā yo dhāreyya
āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṁ dantamayaṁ
visāṇamayaṁ .pe. Saṅkhanābhimayanti. Tena kho pana samayena
añjanīsalākā bhūmiyaṁ patati 5 pharusā hoti. Bhagavato etamatthaṁ
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho na dissati. 2-3 Po. Ma. añjanīyo. 4 Po. añjanīyo
phālanti. Ma. Yu. añjanī nipatati. 5 Yu. patitā.
Ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave salākodhāniyanti 1 . Tena kho
pana samayena bhikkhū añjaniṁpi añjanīsalākaṁpi hatthena pariharanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave añjanitthavikanti.
Aṁsavaddhako 2 na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakanti.

[38] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa
sīsābhitāpo hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave muddhani telakanti. Nakkhamanīyo hoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave natthukammanti. Natthu
galati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
natthukaraṇinti. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvacā
natthukaraṇiyo dhārenti sovaṇṇamayaṁ rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave uccāvacā natthukaraṇī
dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave
aṭṭhimayaṁ .pe. Saṅkhanābhimayanti. Natthu visamaṁ āsiñciyati.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave yamakaṁ
natthukaraṇinti 3 . Nakkhamanīyo hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave dhūmaṁ pātunti. Taññeva vaṭṭiṁ ālimpetvā
1 Ma. salākāṭhāniyanti. Po. salākādhāniyanti. 2 Sī. aṁsavaḍḍhako.
Yu. aṁsabandhako. 3 Po. Ma. Yu. yamaka natthukaraṇinti.
Pivanti kaṇṭho 1 dahati. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave dhūmanettanti. Tena kho pana samayena
chabbaggiyā bhikkhū uccāvacāni dhūmanettāni dhārenti sovaṇṇamayaṁ
rūpiyamayaṁ. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti seyyathāpi
gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
uccāvacāni dhūmanettāni dhāretabbāni yo dhāreyya āpatti
dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave aṭṭhimayaṁ .pe. Saṅkhanābhimayanti.
Tena kho pana samayena dhūmanettāni apārutāni honti pāṇakā
pavisanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
apidhānanti. Tena kho pana samayena bhikkhū dhūmanettāni hatthena
pariharanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
dhūmanettatthavikanti. Ekato ghaṁsiyanti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave yamakatthavikanti. Aṁsavaddhako
na hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
aṁsavaddhakaṁ bandhanasuttakanti.

[39] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa
vātābādho hoti. Vejjā evamāhaṁsu telaṁ pacitabbanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave telapākanti.
Tasmiṁ kho [2]- telapāke majjaṁ pakkhipitabbaṁ hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave telapāke majjaṁ pakkhipitunti.
1 Ma. Yu. kaṇṭhaṁ. 2 Ma. Yu. pana.
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū atipakkhittamajjāni 1
telāni pacanti tāni pivitvā majjanti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Na bhikkhave atipakkhittamajjaṁ telaṁ pātabbaṁ yo
piveyya yathādhammo kāretabbo. Anujānāmi bhikkhave yasmiṁ
telapāke majjassa na vaṇṇo na gandho na raso paññāyati
evarūpaṁ majjapakkhittaṁ telaṁ pātunti. Tena kho pana samayena
bhikkhūnaṁ bahuṁ atipakkhittamajjaṁ telaṁ pakkaṁ hoti. Athakho bhikkhūnaṁ
etadahosi kathannu kho atipakkhittamajje tele paṭipajjitabbanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave abbhañjanaṁ
adhiṭṭhātunti. Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa
bahuṁ 2 telaṁ pakkaṁ hoti. Telabhājanaṁ na vijjati 3 . Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave tīṇi tumbāni lohatumbaṁ
kaṭṭhatumbaṁ phalatumbanti. Tena kho pana samayena āyasmato
pilindavacchassa aṅgavāto hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave sedakammanti. Nakkhamanīyo hoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sambhārasedanti.
Nakkhamanīyo hoti. Anujānāmi bhikkhave mahāsedanti. Nakkhamanīyo
hoti. Anujānāmi bhikkhave bhaṅgodakanti. Nakkhamanīyo hoti.
Anujānāmi bhikkhave udakakoṭṭhakanti.
1 Po. Ma. atikkhittamajjāni. 2 Ma. Yu. bahutaraṁ. 3 Yu. saṁvijjati.

[40] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pabbavāto
hoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave
lohitaṁ mocetunti. Nakkhamanīyo hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave lohitaṁ mocetvā visāṇena
gahetunti 1 .

[41] Tena kho pana samayena āyasmato pilindavacchassa pādā
phālitā honti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave pādabbhañjananti. Nakkhamanīyo hoti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave pajjaṁ abhisaṅkharitunti.