[161] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe upapajji nāyako.
Tadāhaṁ haṁsavatiyā jātā seṭṭhikule ahu
nānāratanapajjote mahāsukhasamappitā.
Upetvā taṁ mahāvīraṁ assosiṁ dhammamuttamaṁ
tato jātappasādāhaṁ upesiṁ saraṇaṁ jinaṁ.
Tadā mahākāruṇiko padumuttaranāyako 1
khippābhiññānamagganti 2 ṭhapayi 3 bhikkhuniṁ subhaṁ.
Taṁ sutvā muditā hutvā dānaṁ datvā mahesino
nipacca sirasā pāde taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
Anumodi mahāvīro bhadde yantebhipatthitaṁ
samijjhissati taṁ sabbaṁ sukhinī hohi nibbutā.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
bhaddā kuṇḍalakesāti hessati satthusāvikā.
1 Ma. ..ṇāmako. 2 Po. Yu. khippābhiññā namaggatte. 3 Ma. Yu. ṭhapesi.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Tato cutā yāmamagaṁ tatohaṁ tusitaṁ gatā
tato ca nimmānaratiṁ vasavattipuraṁ gatā 1 .
Yattha yatthūpapajjāmi tassa kammassa vāhasā
tattha tattheva rājūnaṁ mahesittamakārayiṁ.
Tato cutā manussesu rājūnaṁ cakkavattinaṁ
maṇḍalīnañca rājūnaṁ mahesittamakārayiṁ.
Sampattiṁ anubhotvāna devesu mānusesu ca
sabbattha sukhitā hutvā nekakappesu saṁsariṁ.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Upaṭṭhāko mahesissa tadā āsi narissaro
kāsirājā kikī nāma bārāṇasipuruttame.
Tassa dhītā catutthāsiṁ bhikkhudāsīti 2 vissutā
dhammaṁ sutvā jinaggassa pabbajjaṁ samarocayiṁ.
Anujāni na no tāto agāreva tadā mayaṁ
vīsaṁ vassasahassāni vicarimha atanditā.
Komāribrahmacariyaṁ rājakaññā sukheṭṭhitā
buddhopaṭṭhānaniratā muditā satta dhītaro.
1 Ma. Yu. tato. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. bhikkhudāyīti. Yu. bhikkhadāyīti.
Samaṇī samaṇaguttā ca bhikkhunī bhikkhudāsikā
dhammā ceva sudhammā ca sattamī saṅghadāsikā.
Khemā uppalavaṇṇanā ca paṭācārā ahantadā
kisāgotamī dhammadinnā visākhā hoti sattamī.
Tehi kammehi sukatehi cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni giribbajapuruttame
jātā seṭṭhikule phīte yadāhaṁ yobbane ṭhitā.
Coraṁ vadhatthaṁ niyyantaṁ disvā rattā tahiṁ ahaṁ
pitā me taṁ sahassena mocayitvā vadhā tato.
Adāsi tassa maṁ tāto viditvāna manaṁ mama
tassāhamāsi 1 vissaṭṭhā ativa dayitā hitā.
So me bhūsanalobhena baliṁ 2 paccāharaṁ diso
corappapātaṁ netvāna pabbate 3 cetayi vadhaṁ.
Tadāhaṁ paṇamitvāna sattukaṁ sukatañjalī
rakkhantī attano pāṇaṁ imaṁ vacanamabraviṁ.
Idaṁ suvaṇṇakāyuraṁ 4 muttā veḷuriyā bahū
sabbaṁ 5 harassu bhaddante mañca dāsīti sāvaya.
Oropayassu kalyāṇi mā 6 bāḷhaṁ paridevasi
na cāhaṁ abhijānāmi ahantvā vanamāgataṁ 7 .
1 Ma. ..ṃāsiṁ. 2 Ma. balimajjhāsayo diso. Yu. mārapaccāhaṭaṁ diso. 3 Ma. Yu.
pabbataṁ. 4 Ma. Yu. suvaṇṇakeyūraṁ. 5 Yu. saccaṁ. 6 Yu. mā bahuṁ paridevayi.
7 Ma. Yu. dhanamābhataṁ.
Yato sarāmi attānaṁ yato pattosmi viññutaṁ
na cāhaṁ abhijānāmi aññaṁ piyataraṁ tayā.
Ehi taṁ upaguyhissaṁ katvāna taṁ padakkhiṇaṁ
taṁ vandāmi 1 puna natthi mama tuyhañca saṅgamo.
Na hi sabbesu ṭhānesu puriso hoti paṇḍito
itthīpi paṇḍitā hoti tattha tattha vicakkhaṇā.
Na hi sabbesu ṭhānesu puriso hoti paṇḍito
itthīpi paṇḍitā hoti lahuṁ atthaṁ vicintitā 2 .
Lahuñca vata khippañca nekatthe 3 samacetayi
cittapuṇṇāyatāneva 4 tadāhaṁ sattukaṁ vadhiṁ.
Yo ca uppatitaṁ atthaṁ na khippaṁ anubujjhati
so haññate mandamati corova girigabbhare.
Yo ca uppatitaṁ atthaṁ khippameva nibodhati
muccate sattusambādhā tadāhaṁ sattukā yathā.
Tadāhaṁ pātayitvāna giriduggamhi sattukaṁ
santikaṁ setavatthānaṁ upetā 5 pabbajiṁ ahaṁ.
Saṇḍāsena ca kese me luñcitvā sabbaso tadā
pabbajitvāna samayaṁ ācikkhiṁsu nirantaraṁ.
Tato taṁ uggahetvāna 6 nisīditvāna ekikā
samayaṁ taṁ vicintesiṁ 7 suvāno 8 mānusaṁ karaṁ.
1 Ma. Yu. na ca dāni puno atthi. 2 Ma. Yu. vicintikā.
3 Ma. Yu. nikatthe samacetayiṁ. 4 Ma. migaṁ uṇṇāyatā evaṁ. Yu. migaṁ puṇṇāyateneva.
5 Yu. upetvā. 6 Ma. uggahetvāhaṁ. 7 Yu. vicintemi. 8 Yu. suvānā.
Chinnaṁ gayha samīpe me pātayitvā apakkami
disvā nimittaṁ alabhiṁ tiṭṭhantaṁ 1 puḷavākulaṁ.
Tato uṭṭhāya saṁviggā āpucchiṁ sahadhammike
te avocuṁ vijānanti taṁ atthaṁ sakyabhikkhavo.
Sāhaṁ tamatthaṁ pucchissaṁ upetvā buddhasāvake
te mamādāya gacchiṁsu buddhaseṭṭhassa santike.
So me dhammamadesesi khandhāyatanadhātuyo
asubhāniccaṁ dukkhāti anattāti ca nāyako.
Tassa dhammaṁ suṇitvāhaṁ dhammacakkhuṁ visodhayiṁ
tato viññātasaddhammā pabbajjaṁ upasampadaṁ.
Āyācito 2 tadā āha ehi bhaddeti nāyako
tadāhaṁ upasampannā parittaṁ toyamaddasaṁ.
Pādapakkhālanenāhaṁ ñatvā saudayabbayaṁ
tathā sabbepi saṅkhārā 3 iti saṁcintayiṁ tadā.
Tato cittaṁ vimucci 4 me anupādāya sabbaso
khippābhiññānamaggamme tadā paññāpayi jino.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
paracittāni jānāmi satthusāsanakārikā.
Pubbenivāsaṁ jānāmi dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
khepetvā āsave sabbe visuddhāsiṁ sunimmalā.
1 Ma. Yu. hatthaṁ taṁ. 2 Yu. āyā2ciṁ so. 3 Ma. saṅkhāre īdisaṁ cintayiṁ tadā.
4 Yu. vimuttaṁ.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassatthāya 1 pabbajitā agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto sabbasaṁyojanakkhayo.
Atthadhammaniruttīsu paṭibhāṇe tatheva ca
ñāṇaṁ me vipulaṁ 2 suddhaṁ buddhaseṭṭhassa vāhasā.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ bhaddā kuṇḍalakesā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Kuṇḍalakesītheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Dutiyaṁ kisāgotamītheriyāpadānaṁ (22)

[162] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
1 Yu. yassa catthāya. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. Yu. sabbattha vimalaṁ.
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ jātā aññatare kule
upetvā taṁ naravaraṁ saraṇaṁ samupāgamiṁ.
Dhammañca tassa assosiṁ catusaccūpasañhitaṁ
madhuraṁ paramassādaṁ cittasantisukhāvahaṁ 1 .
Tadāpi 2 bhikkhuniṁ dhīro lūkhacīvaradhārikaṁ 3
ṭhapento etadaggamhi vaṇṇayi purisuttamo.
Janetvānappakaṁ pītiṁ sutvā bhikkhuniyā guṇaṁ 4
kāraṁ katvāna buddhassa yathāsatti 5 yathābalaṁ.
Nipacca munidhīrantaṁ taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ
tadānumodi sambuddho ṭhānalābhāya nāyako.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
kisāgotami nāma nāmena hessati satthusāvikā.
Taṁ sutvā muditā hutvā yāvajīvaṁ tadā jinaṁ
mettacittā paricariṁ paccayehi vināyakaṁ.
Tehi 6 kammehi sukatehi cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
1 Ma. vaṭṭasantisukhāvahaṁ. 2 Ma. tadā ca. Yu. kadāci. 3 Ma. ..ḍhāriniṁ.
4 Ma. guṇe. 5 Yu. yathāsattiṁ. 6 Ma. Yu. tena kammena sūkatena.
Upaṭṭhāko mahesissa tadā āsi narissaro
kāsirājā kikī nāma bārāṇasipuruttame.
Pañcamī tassa dhītāhaṁ 1 dhammā nāmena vissutā
dhammaṁ sutvā jinaggassa pabbajjaṁ samarocayiṁ.
Anujāni na no tāto agāreva tadā mayaṁ
vīsavassasahassāni vicarimha atanditā.
Komāribrahmacariyaṁ rājakaññā sukhe ṭhitā
buddhopaṭṭhānaniratā muditā satta dhītaro.
Samaṇī samaṇaguttā ca bhikkhunī bhikkhudāsikā
dhammā ceva sudhammā ca sattamī saṅghadāsikā.
Khemā uppalavaṇṇā ca paṭācārā ca kuṇḍalā
ahañca dhammadinnā ca visākhā hoti sattamī.
Tehi kammehi sukatehi cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jātā seṭṭhikule ahaṁ
duggate adhane nīce 2 gatā ca sadhanaṁ kulaṁ.
Patiṭṭhapetvāna 3 sesā me dissanti 4 adhanā iti
yadā ca pasutā 5 āsiṁ sabbesaṁ dayitā tadā.
Yadā so taruṇo putto 6 komārako 7 sukheṭṭhito
sapāṇamiva kanto me tadā 8 yamavasaṁ gato.
1 Ma. Yu. dhītāsiṁ. 2 Ma. naṭṭhe. Yu. niṭṭhe. 3 Ma. Yu. patiṁ ṭhapetvā.
4 Ma. dessanti. 5 Yu. sasutā. 6 Ma. Yu. bhaddo. 7 Ma. komalako.
Yu. komalaṅgo. 8 Yu. tadāyaṁ parasaṅgato.
Sokaṭṭā dinavadanā assunettā rudamukhā
mataṁ 1 kuṇapamādāya vilapantī gamāmahaṁ.
Tadā ekena sandiṭṭhā upetvā bhisakkuttamaṁ 2
avocaṁ dehi bhesajjaṁ puttasañjīvananti bho.
Na vijjante matā yasmiṁ gehe siddhatthakaṁ tato
āharāti jino āha vinayopāyakovido.
Tadā gamitvā sāvatthiṁ na 3 labhiṁ tādisaṁ gharaṁ
kuto siddhatthakaṁ tasmā tato laddhā satiṁ ahaṁ.
Kuṇapaṁ chaḍḍayitvāna upesiṁ lokanāyakaṁ
dūrato ca 4 mamaṁ disvā avoca madhurassaro.
Yo ca vassasataṁ jīve apassaṁ udayabbayaṁ
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo passato udayabbayaṁ.
Na gāmadhammo nigamassa dhammo
na cāpiyaṁ ekakulassa dhammo
sabbassa lokassa sadevakassa
esova 5 dhammo yadidaṁ aniccatā.
Sāhaṁ 6 sutvānimā gāthā dhammacakkhuṁ visodhayiṁ
tato viññātasaddhammā pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Tathāpi pabbajitā santī yuñjantī jinasāsane
na cireneva kālena arahattaṁ apāpuṇiṁ.
1 Yu. evaṁ. 2 Yu. bhisamuttamaṁ. 3 Yu. na labhitvādisaṁ gharaṁ. 4 Ma. Yu. va.
5 Ma. eseva. 6 Yu. sahā sutvānimā gāthā.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
paracittāni jānāmi satthusāsanakārikā.
Pubbenivāsaṁ jānāmi dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
khepetvā āsave sabbe visuddhāsiṁ sunimmalā.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassatthāya pabbajitā agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto sabbasaṁyojanakkhayo.
Atthadhammaniruttīsu paṭibhāṇe tatheva ca
jhānaṁ me vipulaṁ suddhaṁ buddhaseṭṭhassa vāhasā.
Saṅkārakūṭā āharitvā susānā rathiyāpica
tato saṅghāṭikaṁ katvā lūkhaṁ dhāremi cīvaraṁ.
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho lūkhacīvaradhāraṇe
ṭhapesi etadaggamhi parisāsu vināyako.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ kisāgotamī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Kisāgotamītheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Tatiyaṁ dhammadinnātheriyāpadānaṁ (23)

[163] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Tadāhaṁ haṁsavatiyā kule aññatare ahu
parakammaṁ 1 karī āsiṁ nipakā sīlasaṁvutā.
Padumuttarassa buddhassa sujāto aggasāvako
vihārā abhinikkhamma piṇḍapātāya gacchati.
Ghaṭaṁ gahetvā gacchantī tadā udakahārikā
taṁ disvā adadiṁ pūvaṁ 2 pasannā sehi pāṇibhi.
Paṭiggahetvā tattheva nisinno paribhuñji so
tato netvāna taṁ gehaṁ adāsiṁ tassa bhojanaṁ.
Tato me ayyako tuṭṭho akāsi 3 suṇisaṁ sakaṁ
sassuyā saha gantvāna sambuddhaṁ abhivādayiṁ.
Tadā so dhammakathikaṁ bhikkhuniṁ parikittayaṁ
ṭhapesi etadaggamhi taṁ sutvā muditā ahaṁ.
Nimantayitvā sugataṁ sasaṅghaṁ lokanāyakaṁ
mahādānaṁ daditvāna taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ.
1 Ma. Yu. parakammakārī. 2 Yu. sūpaṁ. 3 Ma. Yu. akarī.
Tato maṁ sugato āha ghananinnādasussuro 1
mamupaṭṭhānaniratā 2 sasaṅghaparivesikā.
Saddhammassavane yuttā guṇavaḍḍhitamānasā
bhadde bhavassu muditā lacchasetaṁ 3 paṇidhiphalaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
dhammadinnāti nāmena hessati satthusāvikā.
Taṁ sutvā muditā hutvā yāvajīvaṁ mahāmuniṁ
mettacittā paricariṁ paccayehi vināyakaṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Upaṭṭhāko mahesissa tadā āsi narissaro
kāsirājā kikī nāma bārāṇasipuruttame.
Chaṭṭhā tassa 4 ahaṁ dhītā sudhammā iti vissutā
dhammaṁ sutvā jinaggassa pabbajjaṁ samarocayiṁ.
Anujāni na no tāto agāreva tadā mayaṁ
vīsaṁ vassasahassāni vicarimha atanditā.
Tatiyaṁ bhāṇavāraṁ.
1 Ma. Yu. ... sussaro. 2 Ma. Yu. mamupaṭṭhānanirate sasaṅghaparivesike.
mamupaṭṭhānayutte sasaṅghaparimānase. 3 Ma. Yu. lacchase. 4 Ma. Yu. tassāsahaṁ.
Komāribrahmacariyaṁ rājakaññā sukheṭṭhitā
buddhopaṭṭhānaniratā muditā satta dhītaro.
Samaṇī samaṇaguttā ca bhikkhunī bhikkhudāsikā
dhammā ceva sudhammā ca sattamī saṅghadāsikā.
Khemā uppalavaṇṇā ca paṭācārā ca kuṇḍalā
gotamī ca ahaṁ ceva visākhā hoti sattamī.
Tehi kammehi sukatehi cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni giribbajapuruttame
jātā seṭṭhikule phīte sabbakāmasamiddhane.
Yadā rūpaguṇūpetā paṭhame yobbane ṭhitā
tadā parakulaṁ gantvā vasiṁ sukhasamappitā.
Upetvā lokasaraṇaṁ suṇitvā dhammadesanaṁ
anāgāmiphalaṁ patto sāmiko me subuddhimā.
Tadā 1 taṁ anujānetvā pabbajiṁ anagāriyaṁ
na cireneva kālena arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Tadā upāsako so maṁ upagantvā apucchatha
gambhīre nipuṇe pañhe te sabbe byākariṁ ahaṁ.
Jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho etadagge ṭhapesi maṁ
bhikkhuniṁ dhammakathikaṁ nāññaṁ passāmi edisaṁ.
1 Ma. Yu. tadāhaṁ.
Dhammadinnā yathā dhīrā evaṁ dhāretha bhikkhavo
evāhaṁ paṇḍitā nāma 1 nāyakenānukampitā.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassatthāya pabbajitā agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto sabbasaṁyojanakkhayo.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
paracittāni jānāmi buddhasāsanakārikā 2 .
Pubbenivāsaṁ jānāmi dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
khepetvā āsave sabbe visuddhāsiṁ sunimmalā.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ dhammadinnā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Dhammadinnātheriyā apadānaṁ samattaṁ.
1 Ma. Yu. homi. 2 Ma. Yu. satthusāsana ....
Catutthaṁ sakulātheriyāpadānaṁ (24)

[164] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Hitāya sabbasattānaṁ sukhāya vadataṁ varo
atthāya purisājañño paṭipanno sadevake.
Yasaggappatto sirimā kittivaṇṇabhato 1 jino
pūjito 2 sabbalokassa disā sabbā suvissuto.
Uttiṇṇavicikiccho so vītivattakathaṁkatho
sampuṇṇamanasaṅkappo patto sambodhimuttamaṁ.
Anuppannassa maggassa uppādetā naruttamo
anakkhātañca akkhāsi asañjātañca sañjanī.
Maggaññū ca maggavidū maggakkhāyī narāsabho
maggassa kusalo satthā sārathīnaṁ varuttamo.
Mahākāruṇiko nātho 3 dhammaṁ deseti nāyako
nimugge kāmapaṅkamhi 4 samuddharati pāṇino.
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ jātā khattiyanandanā
surūpā sadhanā cāpi 5 dayitā ca 6 sirīmatī.
Ānandassa mahārañño dhītā paramasobhanā
vemātā bhaginī cāpi padumuttaranāmino.
1 Ma. Yu. kittivaṇṇagato. 2 Yu. jino sabbassa lokassa. 3 Ma. Yu. satthā.
4 Yu. mohapaṅkamhi. 5 Yu. sadhanā ṭhāsiṁ. 6 Yu. va.
Rājakaññāhi sahitā sabbābharaṇabhūsitā
upagamma 1 mahāvīraṁ assosiṁ dhammadesanaṁ.
Tadā hi so lokavidū 2 bhikkhuniṁ dibbacakkhukaṁ 3
catuparisāya 4 majjhe aggaṭṭhāne ṭhapesi taṁ.
Suṇitvā tamahaṁ haṭṭhā dānaṁ datvāna satthuno
pūjetvāna ca sambuddhaṁ dibbacakkhuṁ apatthayiṁ.
Tato avoca maṁ satthā nande lacchasi patthitaṁ
padīpadhammadānānaṁ phalametaṁ sunicchitaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
sakulāti 5 ca nāmena hessasi satthusāvikā.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Imamhi bhaddake kappe brahmabandhu mahāyaso
kassapo nāma nāmena uppajji vadataṁ varo.
Paribbājikinī 6 āsiṁ tadāhaṁ ekacārinī
bhikkhāya vicaritvāna alabhiṁ telamattakaṁ.
Tena dīpaṁ padīpetvā 7 upaṭṭhiṁ sabbasaṁvaraṁ 8
cetiyaṁ dipadaggassa vippasannena cetasā.
1 Ma. upāgamma. 2 Ma. lokagaru. Yu. lokagurū. 3 Yu. dibbacakkhukiṁ.
4 Ma. kittayaṁ parisāmajjhe. Yu. kittayī.... 5 Ma. Yu. sakulā nāma nāmena.
6 Ma. paribbājakinī. 7 Yu. pajāle2tvā. 8 Ma. sabbasaṁvariṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Yattha yatthūpapajjāmi tassa kammassa vāhasā
sañjalanti 1 mahādīpā tattha tattha gatāya me.
Tirokuḍḍaṁ tiroselaṁ samatiggayha pabbataṁ
passāmahaṁ yadicchāmi dīpadānassidaṁ phalaṁ.
Visuddhanayanā homi yasasā pajjalāmahaṁ 2
saddhā paññavatī 3 ceva dīpadānassidaṁ phalaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jātā vippakule ahaṁ
pahūtadhanadhaññamhi mudite rājapūjite.
Ahaṁ sabbaṅgasampannā sabbābharaṇabhūsitā
purappavese sugataṁ vātapāne ṭhitā ahaṁ.
Disvā jalantaṁ yasasā devamanussasakkataṁ
anubyañjanasampannaṁ lakkhaṇehi vibhūsitaṁ.
Udaggacittā sumanā pabbajjaṁ samarocayiṁ
na cireneva kālena arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
paracittāni jānāmi satthusāsanakārikā.
Pubbenivāsaṁ jānāmi dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
khepetvā āsave sabbe visuddhāsiṁ sunimmalā.
1 Ma. pajjalanti. 2 Ma. Yu. ca jalāmahaṁ. 3 Yu. paññā satī ceva.
Pariciṇṇo mayā satthā kataṁ buddhassa sāsanaṁ
ohito garuko bhāro bhavanetti samūhatā.
Yassatthāya pabbajitā agārasmā anagāriyaṁ
so me attho anuppatto sabbasaṁyojanakkhayo.
Tato mahākāruṇiko etadagge ṭhapesi maṁ
dibbacakkhukānaṁ 1 aggā sakulāti naruttamo.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ sakulā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Sakulātheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Pañcamaṁ nandātheriyāpadānaṁ (25)

[165] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Ovādako viññāpako tārako sabbapāṇinaṁ
desanākusalo buddho tāresi janataṁ bahuṁ.
1 Yu. dibbacakkhukinaṁ
Anukampako kāruṇiko hitesī sabbapāṇinaṁ
sampatte titthiye sabbe pañcasīle patiṭṭhahi 1 .
Evaṁ nirākulaṁ āsi suññataṁ titthiyehi ca
vicittaṁ arahantehi vasībhūtehi tādibhi.
Ratanānaṭṭhapaññāsaṁ uggato 2 so mahāmuni
kañcanagghiyasaṅkāso dvattiṁsavaralakkhaṇo.
Vassasatasahassāni āyu vijjati 3 tāvade
tāvatā tiṭṭhamāno so tāresi janataṁ bahuṁ.
Tadāhaṁ haṁsavatiyaṁ jātā seṭṭhikule ahu
nānāratanapajjote mahāsukhasamappitā.
Upetvā taṁ mahāvīraṁ assosiṁ dhammadesanaṁ
amataṁ paramassādaṁ paramatthaṁ nivedakaṁ.
Tadā nimantayitvāna sasaṅghaṁ lokanāyakaṁ 4
datvā tassa mahādānaṁ pasannā sehi pāṇibhi.
Jhāyinīnaṁ bhikkhunīnaṁ aggaṭṭhānaṁ apatthayiṁ
nipacca sirasā vīraṁ sasaṅghaṁ lokanāyakaṁ.
Tadā adantadamako tilokasaraṇo pabhū
byākāsi narasundharo 5 lacchasetaṁ supatthitaṁ.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
1 Ma. Yu. patiṭṭhapi. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. uggato va mahāmuni.
3 Yu. tiṭṭhati. 4 Yu. tibhavantagaṁ. 5 Ma. narasārathi. Yu. narasaddūlo.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
nandāti nāma nāmena hessati satthusāvikā.
Taṁ sutvā muditā hutvā yāvajīvaṁ tadā jinaṁ
mettacittā paricariṁ paccayehi vināyakaṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Tato cutā yāmamagaṁ tatohaṁ tusitaṁ gatā 1
tato ca nimmānaratiṁ vasavattipuraṁ gatā.
Yattha yatthūpapajjāmi tassa kammassa vāhasā
tattha tattheva rājūnaṁ mahesittamakārayiṁ.
Tato cutā manussatte rājūnaṁ cakkavattinaṁ
maṇḍalīnañca rājūnaṁ mahesittamakārayiṁ.
Sampattiṁ anubhotvāna devesu manujesu ca
sabbattha sukhitā hutvā nekakappesu saṁsariṁ.
Pacchime bhavasampatte purasmiṁ 2 kapilavhaye
rañño suddhodanassāhaṁ dhītā āsiṁ aninditā.
Raṁsiriva 3 rūpiniṁ disvā nanditaṁ āsi taṁ kulaṁ
tena nandāti me nāmaṁ sundarā 4 pavarā ahaṁ.
Yuvatīnañca sabbāsaṁ kalyāṇīti ca vissutā
tasmiṁpi nagare ramme ṭhapetvā taṁ yasodharaṁ.
1 Yu. agaṁ. 2 suramme. 3 Ma. Yu. siriyā .... 4 Ma. Yu. sundaraṁ pavaraṁ ahuṁ.
Jeṭṭho bhātā tilokaggo pacchimo 1 arahā tathā
ekakinī 2 gahaṭṭhāhaṁ mātuyā paricoditā.
Sākiyamhi kule jātā putte buddhānujā tuvaṁ
nandenapi vinā bhūtā agāre kiṁ nu lacchasi 3 .
Jarāvasānaṁ yobbaññaṁ rūpaṁ asucisammataṁ
rogantamapicārogyaṁ jīvitaṁ maraṇantikaṁ.
Idaṁpi te subhaṁ rūpaṁ sasikantaṁ 4 manoharaṁ
bhūsanānaṁ 5 alaṅkāraṁ sirisaṅketasannibhaṁ.
Pūjitaṁ lokasāraṁva nayanānaṁ rasāyanaṁ
puññānaṁ kittijananaṁ okkākakulanandanaṁ.
Na cireneva kālena jarā samabhibhossati 6
pahāya 7 gehaṁ gārayhaṁ cara dhammamanindite.
Sutvāhaṁ mātu vacanaṁ pabbajiṁ anagāriyaṁ
dehena na tu cittena rūpayobbanalolitā 8 .
Mahatā ca payattena jhānajjhena saraṁ mamaṁ
kātuñca vadate mātā na cāhaṁ tattha ussukā.
Tato mahākāruṇiko disvā maṁ kamalānanaṁ 9
nibbindanatthaṁ rūpasmiṁ mama cakkhupathe jino.
Sakena ānubhāvena itthiṁ māpesi sobhanaṁ 10
dassanīyaṁ suruciraṁ mamatopi surūpiniṁ.
1 Yu. majjhimo. 2 Ma. Yu. ekākinī. 3 Ma. ... nu acchasi. Yu. ... na
acchasi. 4 Yu. passa kantaṁ .... 5 Yu. maṁ bhūsanaṁ alaṅkāraṁ. 6 Ma. samadhisessati.
Yu. samadhihessati. 7 Ma. Yu. vihāya gehaṁ kāruññe. 8 Ma. Yu. ..ḷāḷitā.
9 Ma. Yu. kāmalālasaṁ. 10 Ma. Yu. sobhiniṁ.
Tamahaṁ vimhitā disvā ativimhitadehiniṁ 1
cintayiṁ saphalaṁ meti nettalābhañca mānusaṁ.
Tamahaṁ ehi subhaṇe 2 yenattho taṁ vadehi me
kulante nāmagottañca vada me yadi te piyaṁ.
Na pañhakālo 3 subhaṇe ucchaṅge maṁ nivesaya 4
sīdantiva mamaṅgāni pasuppaya 5 muhuttakaṁ.
Tato sīsaṁ mamaṅke sā katvā sayi susobhaṇā 6
tassā lalāte 7 patitā luddhā paramadāruṇā.
Saha tassā nipātena pīḷakā upapajjatha
pagghariṁsu pabhinnā ca kuṇapā pubbalohitā.
Sambhinnaṁ 8 vadanañcāpi kuṇapapūtigandhikaṁ 9
uddhumātaṁ vinīlañca sabbañcāpi 10 sarīrakaṁ.
Sā pavedhitasabbaṅgī nissasantī mahuṁ mahuṁ
vedayantī sakaṁ dukkhaṁ karuṇaṁ paridevayi.
Dukkhena dukkhitā homi phusayantī ca vedanā
mahādukkhe nimuggamhi saraṇaṁ hohi me sakhī.
Kuhiṁ vadanasobhante kuhinte tuṅganāsikā
tambabimbavaroṭṭhante vadanante kuhiṁ gataṁ.
Kuhiṁ sasinibhaṁ vaṇṇaṁ kambugivā kuhiṁ gatā
dāmāmālañca te kaṇṇaṁ vevaṇṇaṁ samupāgataṁ.
1 Yu. avinicchitadehiniṁ. 2 Ma. Yu. subhage. ito paraṁ īdisameva. 3 Ma. vañcakālo.
4 Ma. nivāsaya. 5 Yu. passayissaṁ. 6 Ma. Yu. sulocanā. 7 Ma. Yu.
nalāte. 8 Ma. pabhinnaṁ. 9 Ma. ...gandhanaṁ. 10 Ma. pubbañcāpi.
Makulapadumākārā 1 kalasāva 2 payodharā
pabhinnā pūtikuṇapā duṭṭhagandhajamāgatā 3 .
Vedimajjhā 4 puthussoṇi suṇāva nītakibbisā
jātā amajjhabharitā aho rūpaṁ asassataṁ.
Sabbaṁ sarīrasañjātaṁ pūtigandhaṁ bhayānakaṁ
susānamiva jegucchaṁ 5 ramante yattha bāliyā 6 .
Tadā mahākāruṇiko bhātā me lokanāyako
disvā saṁviggacittaṁ maṁ imā gāthā abhāsatha.
Āturaṁ kuṇapaṁ pūtiṁ passa nande samussayaṁ
asubhāya cittaṁ bhāvehi ekaggaṁ susamāhitaṁ.
Yathā idaṁ tathā etaṁ yathā etaṁ tathā idaṁ
duggandhaṁ pūtikaṁ vāti bālānaṁ abhinanditaṁ.
Evametaṁ avekkhanti rattindivamatanditā
tato sakāya paññāya abhinibbijja dakkhasi.
Tatohaṁ āsi 7 saṁviggā sutvā gāthā subhāsitā
tatraṭṭhitāvahaṁ santī arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Yattha yattha nisinnāhaṁ tadā jhānaparāyanā
jino tasmiṁ guṇe tuṭṭho etadagge ṭhapesi maṁ.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
1 Ma. Yu. makuḷakhārakākārā. 2 Ma. kalikāva. 3 Ma. duṭṭhagandhittamāgatā.
Yu. ...gandhitavamāgatā. 4 Ma. vedimajjhāva susussoṇī. 5 Ma. bībhacchaṁ.
6 Ma. Yu. bālisā. 7 Ma. atisaṁviggā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ nandā bhikkhunī janapadakalyāṇī imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Nandātheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Chaṭṭhaṁ soṇātheriyāpadānaṁ (26)

[166] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Tadā 1 seṭṭhikule jātā sukhitā sajjitā 2 piyā
upetvā taṁ munivaraṁ assosiṁ madhuraṁ vacaṁ.
Āraddhaviriyānaggaṁ vaṇṇeti 3 bhikkhuniṁ jino 4
taṁ sutvā muditā hutvā kāraṁ katvāna satthuno.
Abhivādiya sambuddhaṁ taṁ ṭhānaṁ patthayiṁ tadā
anumodi mahāvīro sijjhataṁ paṇidhi tava.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
1 Yu. tadāhaṁ. 2 Ma. pūjitā. 3 Ma. vaṇṇesi. Yu. vaṇṇentaṁ. 4 Yu. jinaṁ.
Tassa dhammesu dāyādā orasā dhammanimmitā
soṇāti nāma nāmena hessati satthusāvikā.
Taṁ sutvā muditā hutvā yāvajīvaṁ tathā jinaṁ
mettacittā paricariṁ paccayehi vināyakaṁ.
Tena kammena sukatena cetanāpaṇidhīhi ca
jahitvā mānusaṁ dehaṁ tāvatiṁsaṁ agañchahaṁ.
Pacchime ca bhave dāni jātā seṭṭhikule ahaṁ
sāvatthiyaṁ puravare iddhe phīte mahaddhane.
Yadā ca yobbanaṁ pattā gantvā patikulaṁ ahaṁ
dasa puttāni ajaniṁ surūpāni visesato.
Sukhe ṭhitā ca te sabbe jananettamanoharā
amittānampi rucitā mama 1 pageva te piyā.
Tato mayhaṁ akāmāya dasaputtapurakkhato
pabbajittha sa me bhattā devadevassa sāsane.
Tadekikā vicintesiṁ jīvitenālamatthu me
jināya 2 patiputtehi buddhāyapi 3 varākiyā.
Ahaṁpi tattha gacchissaṁ sampatto yattha me pati
evāhaṁ cintayitvāna pabbajiṁ anagāriyaṁ.
Tato mamaṁ 4 bhikkhuniyo ekaṁ bhikkhunupassaye
vihāya gañchumovādaṁ tāpehi udakaṁ iti.
1 Yu. mamaṁ pāgeva. 2 Ma. cattāya. 3 Ma. Yu. vuḍḍhāya ca. 4 Ma. Yu. ca maṁ.
Tadā udakamānetvā 1 okiritvāna kumbhiyā
culle ṭhapetvā āsinā tato cittaṁ samādahiṁ.
Khandhe aniccato disvā dukkhato ca anattato
khepetvā āsave sabbe arahattaṁ apāpuṇiṁ.
Tadāgantvā bhikkhuniyo uṇhodakamapucchisuṁ
tejodhātuṁ adhiṭṭhāya khippaṁ santāpayiṁ jalaṁ.
Vimhitā tā jinavaraṁ etamatthamasāvayuṁ 2
taṁ sutvā mudito nātho imaṁ gāthaṁ abhāsatha.
Yo ca vassasataṁ jīve kusīto hīnavīriyo
ekāhaṁ jīvitaṁ seyyo viriyārabhato daḷhaṁ.
Ārādhito mahāvīro mayā suppaṭipattiyā
āraddhaviriyānaggaṁ mamāha sa mahāmuni.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ soṇā bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Soṇātheriyā apadānaṁ samattaṁ.
1 Ma. udakamāhitvā. 2 Yu. etamatthaṁva sāvayuṁ.
Sattamaṁ bhaddakāpilānītheriyāpadānaṁ (27)

[167] Padumuttaro nāma jino sabbadhammāna 1 pāragū
ito satasahassamhi kappe uppajji nāyako.
Tadā 2 hi haṁsavatiyaṁ videho nāma nāmako
seṭṭhī pahūtaratano tassa jāyā ahosahaṁ.
Kadāci so narādiccaṁ upecca saparijjano
dhammaṁ assosi buddhassa sabbadukkhakkhayāvahaṁ 3 .
Sāvakaṁ dhutavādānaṁ aggaṁ kittesi nāyako
sutvā sattāhikaṁ dānaṁ datvā buddhassa tādino.
Nipacca sirasā pāde taṁ ṭhānaṁ abhipatthayiṁ 4
sa hāsayanto parisaṁ tadā hi narapuṅgavo.
Seṭṭhino anukampāya imā gāthā abhāsatha
lacchase patthitaṁ ṭhānaṁ nibbuto hohi puttaka.
Satasahasse ito kappe okkākakulasambhavo
gotamo nāma nāmena satthā loke bhavissati.
Tassa dhammesu dāyādo oraso dhammanimmito
kassapo nāma nāmena hessati satthusāvako.
Taṁ sutvā mudito hutvā yāvajīvaṁ tadā jinaṁ
mettacitto paricari paccayehi vināyakaṁ.
1 Yu. sabbadhammesu cakkhumā. 2 Ma. Yu. tadāhu. 3 Ma. sabbadukkhabhayappahaṁ.
4 Yu. abhipatthayi.
Sāsanaṁ jotayitvāna so madditvā kutitthiye
veneyyaṁ vinayitvāna 1 nibbuto so sasāvako.
Nibbute tamhi lokagge pūjanatthāya satthuno
ñātimitte samānetvā saha tehi akārayi.
Sattayojanikaṁ thūpaṁ ubbedhaṁ ratanāmayaṁ
jalantaṁ sataraṁsīva sālarājaṁva phullitaṁ.
Sattasatasahassāni cātiyo 2 satta kārayiṁ
naḷaggi viya jotante 3 rataneheva sattahi.
Gandhatelehi pūretvā dīpāni ujjalayiṁ tahiṁ
pūjanatthāya mahesissa sabbasattānukampino 4 .
Sattasatasahassāni puṇṇakumbhāni kārayiṁ
rataneheva puṇṇāni pūjanatthāya mahesino.
Majjhe aṭṭhaṭṭhakumbhīnaṁ ussitā kañcanagghiyo
atirocanti vaṇṇena sāradeva divākaro.
Catudvāresu sobhanti toraṇā ratanāmayā
ussitā phalakā rammā sobhanti ratanāmayā.
Virocanti parikkhāyo 5 avaṭaṁsā sunimmitā
ussitāni paṭākāni ratanāni virocare.
Surattaṁ sukatañcetaṁ 6 cetiyaṁ ratanāmayaṁ
atirocati vaṇṇena sasajjhāva divākaro.
1 Ma. vinayitvā ca. 2 Ma. pātiyo tattha kārayi. Yu. ... kāriyiṁ. 3 Ma. jotantī.
4 Ma. Yu. sabbabhūtānukampino. 5 Ma. Yu. parikkhittā. 6 Ma. Yu. sukataṁ cittaṁ.
Thūpassa me disā tisso 1 haritālena pūrayiṁ 2
ekā 3 manosilāyekā añjanena ca ekikā.
Pūjaṁ etādisaṁ rammaṁ kāretvā varavādino 4
adāsiṁ dānaṁ saṅghassa yāvajīvaṁ yathābalaṁ.
Sahāhaṁ 5 seṭṭhinā tena tāni puññāni sabbaso
yāvajīvaṁ karitvāna sahāva sugatiṁ gatā.
Sampattiyonubhutvāna 6 devatte atha mānuse
chāyā viya sarīrena saha teneva saṁsariṁ.
Ekanavute ito kappe vipassī nāma nāyako
uppajji cārunayano sabbadhammavipassako.
Tadā hi bandhumatiyā brāhmaṇo sādhusammato
addho santo guṇenāsi dhanena ca suduggato.
Tadāpi tassāhaṁ āsiṁ brāhmaṇī samacetasā
kadāci so dijavaro saṅgamesi mahāmuniṁ.
Nisinnaṁ janakāyamhi desentaṁ amataṁpadaṁ
sutvā dhammaṁ pamudito adāsi ekasāṭakaṁ.
Gharaṁ ekena vatthena gantvānetaṁ mamabravi
anumoda mahāpuññe dinnaṁ buddhassa sāṭakaṁ.
Tadāhaṁ añjaliṁ katvā anumodiṁ suviditā
sudinno sāṭako sāmi buddhaseṭṭhassa tādino.
1 Ma. Yu. vedayo. 2 Ma. pūrayi. 3 Ma. Yu. ekaṁ manosilāyekaṁ ... ekikaṁ.
4 Yu. varadhārino. 5 Ma. sahāva. 6 Ma. Yu. sampattiyonubhotvāna.
Sukhito sajjito hutvā saṁsaranto bhavābhave
bārāṇasīpure ramme rājā āsi mahīpati.
Tadā tassa mahesīhaṁ itthīgumbassa uttamā
tassāpi 1 dutiyikā āsiṁ pubbasinehena uttari 2 .
Piṇḍāya vicarante so aṭṭha paccekanāyake
disvā pamudito hutvā datvā piṇḍaṁ mahārahaṁ.
Buddhe 3 nimantayitvāna katvā ratanamaṇḍapaṁ
kammārehi katamaṭṭhaṁ 4 sovaṇṇaṁ satahatthakaṁ 5 .
Samānetvāna te sabbe tesaṁ dānamadāsi so
senāsane 6 paviṭṭhānaṁ pasanno sehi pāṇibhi.
Taṁpi dānaṁ sahādāsiṁ kāsirājenahantadā
punāhaṁ bārāṇasiyaṁ jātā kāsikagāmake.
Kuṭumbikakule phīte sukhito so sabhātuko
jeṭṭhassa bhātuno jāyā ahosiṁ supatibbatā.
Paccekabuddhaṁ disvāna mama bhattukaniyaso
bhātu bhattaṁ tassa datvā āgate tamhi pāvadi.
Nābhinandittha so dānaṁ tato tassa adāsahaṁ
buddhānāniya taṁ annaṁ puno tasseva so adā.
Taṁ dānaṁ chaḍḍayitvāna duṭṭhā buddhassahaṁ tadā
pattaṁ kalalapuṇṇantaṁ adāsiṁ tassa tādino.
1 Ma. Yu. tassāti dayitā āsiṁ. 2 Ma. bhattuno. 3 Ma. puno. 4 Ma. Yu.
kataṁ pattaṁ. 5 Ma. Yu. vata tattakaṁ. 6 Ma. soṇṇāsane Yu. sovaṇṇāsane.
Dāne ca gahaṇe ceva apace padusepica
samacittamukhaṁ 1 disvā tadāhaṁ saṁvijiṁ bhusaṁ.
Puno pattaṁ gahetvāna sodhayitvā sugandhinā
pasannacittā pūretvā saghataṁ sakkaraṁ adaṁ.
Yattha yatthūpapajjāmi surūpā homi dānato
buddhassa apakārena duggandhā madanena ca 2 .
Puno kassapadhīrassa niṭṭhāpitamhi cetiye 3
sovaṇṇaṁ iṭṭhakaṁ varaṁ adāsiṁ muditā ahaṁ.
Catujjātena gandhena temayitvā tamiṭṭhakaṁ 4
muttā duggandhadosamhā sabbaṅgasusamāgatā 5 .
Sattapātisahassāni ratanehi ca sattahi
kāretvā ghatapūrāni vaṭṭīni ca sahassaso.
Pakkhipetvā padīpetvā ṭhapayiṁ satta pantiyo
pūjanatthaṁ lokanāthassa vippasannena cetasā.
Tadāpi tasmiṁ puññasmiṁ bhāginīhaṁ visesato
puno kāsīsu sañjāto sumitto iti vissuto.
Tassāhaṁ bhariyā āsiṁ sukhitā sajjitā piyā
tadā paccekamunino adāsi ghanaveṭṭhanaṁ.
Tassāpi bhāginī āsiṁ moditvā dānamuttamaṁ
punopi kāsiraṭṭhamhi jāto koliyajātiyā.
1 Yu. samacittasukhaṁ disvā mahāsaṅghaṁ cajiṁ bhusaṁ. 2 Ma. Yu. vadanena ca.
3 Ma. nidhāyantamhi. Yu. niṭṭhāyantamhi. 4 Ma. Yu. nicayitvā.
5 Yu. ...samuppāgatā.
Tadā koliyaputtānaṁ satehi saha pañcahi
pañca paccekabuddhānaṁ satāni samupaṭṭhahi 1 .
Temāsaṁ vāsayitvāna 2 adāsi 3 ca ticīvaraṁ
jāyā tassa tadā āsiṁ puññakammapathānugā.
Tato cuto ahu rājā nando nāma mahāyaso
tassāpi mahesī āsiṁ sabbakāmasamiddhinī.
Tato 4 ahu cavitvāna brahmadatto mahīpati
padumāvatiputtānaṁ paccekamuninaṁ tadā.
Satāni pañcanūnāni yāvajīvaṁ upaṭṭhahiṁ
rājuyyāne nivāsetvā nibbutāni ca pūjayiṁ.
Cetiyāni ca kāretvā pabbajitvā ubho mayaṁ
bhāvetvā appamaññāyo brahmalokaṁ agamhase.
Tato cuto mahātitthe sujāto pipphalāyano
mātā sumanadevī ca kosigotto dijo pitā.
Ahaṁ madde janapade sākalāyaṁ puruttame
kapilassa dijassāsiṁ dhītā mātā sucīmati.
Ghanakañcanabimbena nimminitvāna maṁ pitā
adā kassapadhīrassa kāmehi 5 vajjitassa ca.
Kadāci so taruṇiko 6 gantvā kammantapekkhako
kākādikehi khajjante pāṇe disvāna saṁviji.
1 Yu. samupaṭṭhahiṁ. 2 Ma. tappayitvāna. 3 Yu. adaṁsu ca ticīvare. 4 Ma. tato
rājā bhavitvāna. Yu. cuto. 5 Yu. kāmā sā vajjitassa me. 6 Ma. Yu. kāruṇiko.
Gharepāhaṁ 1 tile jāte disvānātapatāpane 2
kimikākehi khajjante saṁvegamalabhiṁ tadā.
Tadā so pabbaji dhīro ahaṁ taṁ anupabbajiṁ
pañcavassāni nivasiṁ paribbājapathe 3 ahaṁ.
Yadā pabbajitā āsi gotamī jinaposikā
tadāhaṁ tamupāgantvā buddhena anusāsitā.
Na cireneva kālena arahattaṁ apāpuṇiṁ
aho kalyāṇamittattaṁ kassapassa sirīmato.
Putto buddhassa dāyādo kassapo susamāhito
pubbe nivāsaṁ so 4 vedi saggāpāyañca passati.
Atho jātikkhayaṁ patto abhiññāvosito muni
etāhi tīhi vijjāhi tevijjo hoti brāhmaṇo.
Tatheva bhaddakāpilānī tevijjā maccuhāyinī
dhārentī antimaṁ dehaṁ jetvā māraṁ savāhanaṁ.
Disvā ādīnavaṁ loke ubho pabbajitā mayaṁ
tayamhā 5 khīṇāsavā dantā sītibhūtāmha nibbutā.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
1 Ma. Yu. ghare vāhaṁ. 2 Yu. ..ṭāpite. 3 Ma. ...vate. 4 Ma. Yu. yo.
5 Yu. amha.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ bhaddakāpilānī bhikkhunī imā gāthāyo abhāsitthāti.
Bhaddakāpilānītheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Aṭṭhamaṁ yasodharātheriyāpadānaṁ (28)
[1]-

[168] Purakkhatā bhikkhunīhi satehi sahassehi sā 2
mahiddhikā mahāpaññā sambuddhaṁ upasaṅkamiṁ.
Sambuddhaṁ abhivādetvā satthuno cakkalakkhaṇe
nisinnā ekamantamhi idaṁ vacanamabraviṁ.
Aṭṭhasattativassāhaṁ pacchimā 3 vattayi vayā
pabbhāramhi anuppattā ārocemi mahāmuniṁ.
Paripakko vayo mayhaṁ parittaṁ mama 4 jīvitaṁ
pahāya vo gamissāmi kataṁ me saraṇamattano.
Vayamhi 5 pacchime kāle maraṇaṁ uparuddhati
ajja rattiṁ mahāvīra pāpuṇissāmi nibbutiṁ.
Natthi jāti jarā byādhi maraṇañca mahāmune
ajarāmarābhayapuraṁ 6 gamissāmi asaṅkhataṁ.
Yāvatā parisā nāma samupāsanti 7 satthuno
aparādhaṁ pajānanti khamantaṁ sammukhā mune.
1 Ma. ekasmiṁ samaye ramme .pe. nikkhamitvā sakassamā.
2 Yu. saha pañcahi. 3 Ma. pacchimo vattate vayo. Yu. pacchimo vattati vayo.
4 Yu. ala. 5 Yu. vayo ca. 6 Ma. Yu. ajarāmaraṇaṁ pūraṁ. 7 Yu. samupāyāti.
Saṁsaritvā 1 ca saṁsāre khalitañce mamantayi 2
ārocemi 3 mahāvīra aparādhaṁ khamassu me.
Iddhiñcāpi nidassehi mama sāsanakārike
parisānañca sabbāsaṁ kaṅkhaṁ chindassu sāsane 4 .
Yasodharā ahaṁ vīra agāre te pajāpati
sākiyamhi kule jātā itthīaṅge 5 patiṭṭhitā.
Thīnaṁ satasahassānaṁ navutīnaṁ chaḷuttari
agāre te ahaṁ vīra pāmokkhā sabbamissarā.
Rūpācāraguṇūpetā yobbanaṭṭhāpi 6 sabbadā
sabbā maṁ apacāyanti devatā viya mānusā.
Kaññāsahassapamukhā 7 sakyaputtanivesane
samānasukhadukkhā tā devatā viya nandane.
Kāmadhātumatikkantā 8 paṇḍitā 9 rūpadhātuyā
rūpena sadisā natthi ṭhapetvā lokanāyakaṁ.
Sambuddhaṁ abhivādetvā iddhiṁ dassesi satthuno
nekā nānāvidhākārā mahāiddhīpi dassayi.
Cakkavāḷasamaṁ kāyaṁ sīsaṁ uttarato kuru
ubho pakkhā duve dīpā jambūdīpaṁ sarīrato.
Dakkhiṇañca saraṁ piñchaṁ nānāsākhā tu pattakā
candañca sūriyañcakkhī merupabbatato sikhaṁ.
1 Yu. saṁsarantañca. 2 Yu. tvaṁ mayi. 3 Yu. āroceva. 4 Ma. yāvatā.
5 Yu. itthī atho. 6 Ma. Yu. yobbanaṭṭhā piyaṁ vadā. 7 Ma. Yu. ...satasahassa....
8 Ma. ...atikkamma. 9 Ma. Yu. saṇṭhitā.
Cakkavāḷagiriṁ tuṇḍaṁ jambūrukkhaṁ samūlakaṁ
vījamānā upāgantvā vandate lokanāyakaṁ.
Hatthivaṇṇaṁ tathevassaṁ pabbataṁ jalajantathā 1
candañca suriyaṁ meruṁ sakkavaṇṇañca dassayi.
Yasodharā ahaṁ vīra pāde vandāmi cakkhuma
sahassalokadhātūnaṁ phullapaddhena 2 chādayi.
Brahmavaṇṇañca māpetvā dhammaṁ desesi suññataṁ
yasodharā ahaṁ vīra pāde vandāmi cakkhuma.
Iddhīsu ca vasī homi dibbāya sotadhātuyā
cetopariyañāṇassa vasī homi mahāmune.
Pubbenivāsaṁ jānāmi dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
sabbāsavā parikkhīṇā natthi dāni punabbhavo.
Atthadhammaniruttīsu paṭibhāṇe tatheva ca
ñāṇaṁ mayhaṁ mahāvīra uppannaṁ tava santike.
Buddhānaṁ 3 lokanāthānaṁ saṅgamaṁ te sudassitaṁ 4
adhikāraṁ bahuṁ mayhaṁ tuyhatthāya mahāmune.
Yaṁ mayhaṁ purimaṁ 5 kammaṁ kusalaṁ sarase mune
tuyhatthāya mahāvīra puññaṁ upacitaṁ mayā.
Abhabbaṭṭhāne vajjitvā vārayitvā anācaraṁ
tuyhatthāya mahāvīra sañcattaṁ 6 jīvitaṁ mayā.
1 Ma. jaladhiṁ. 2 Yu. phullapaccena chādayiṁ. 3 Ma. Yu. pubbānaṁ. 4 Ma. nidassitaṁ.
5 Ma. pūritaṁ. 6 Yu. samattaṁ.
Nekakoṭisahassāni bhariyatthāyadāsi maṁ
na tattha vimanā homi tuyhatthāya mahāmune.
Nekakoṭisahassāni upakārāyadāsi maṁ
na tattha vimanā homi tuyhatthāya mahāmune.
Nekakoṭisahassāni bhojanatthāyadāsi maṁ
na tattha vimanā homi tuyhatthāya mahāmune.
Nekakoṭisahassāni jīvitāni pariccajiṁ
bhayamokkhaṁ karissanti dadāmi 1 mama jīvitaṁ
aṅgagate alaṅkāre vatthe nānāvidhe bahū
itthībhaṇḍe na guyhāmi tuyhatthāya mahāmune.
Dhanadhaññapariccāgaṁ gāmāni nigamāni ca
khettaṁ puttā ca dhītā ca paricattaṁ 2 mahāmuni.
Hatthī assaṁ gavañcāpi dāsiyo paricārikā
tuyhatthāya mahāvīra paricattā asaṅkhayā.
Yaṁ mayhaṁ paṭimantesi dānaṁ dassāmi yācake
vimanaṁ me na passāmi dadato dānamuttamaṁ.
Nānāvidhaṁ bahuṁ dukkhaṁ saṁsāre ca bahuvidhe
tuyhatthāya mahāvīra anubhuttaṁ 3 asaṅkhayaṁ.
Sukhappattānumodāmi na ca dukkhesu dummanā
sabbattha tusitā homi tuyhatthāya mahāmuni.
1 Yu. cajāmi. 2 Ma. Yu. pariccattā. 3 Yu. pariccattaṁ.
Anumaggena sambuddho yaṁ dhammaṁ abhinīhari
anubhotvā sukhadukkhaṁ patto bodhiṁ mahāmuni.
Brahmadevañca sambuddhaṁ gotamaṁ lokanāyakaṁ
aññesaṁ lokanāthānaṁ saṅgamante bahuṁ mayā.
Adhikāraṁ bahuṁ mayhaṁ tuyhatthāya mahāmuni
gavesantī 1 buddhadhammaṁ ahante paricārikā.
Kappasatasahasse ca caturo ca asaṅkhaye
dīpaṅkaro mahāvīro uppajji lokanāyako.
Paccantadesavisaye nimantetvā tathāgataṁ
tassa āgamanaṁ maggaṁ sodhenti tuṭṭhamānasā.
Tena kālena so āsi sumedho nāma brāhmaṇo
maggañca paṭiyādesi āyato sabbadassino.
Tena kālenahaṁ āsiṁ kaññā brāhmaṇasambhavā
sumittā nāma nāmena upagañchiṁ samāgamaṁ.
Aṭṭha uppalahatthāni pūjanatthāya satthuno
ādāya janassa majjhe addasaṁ isimuttamaṁ 2 .
Cirānugataṁ dayitaṁ 3 atikkantaṁ 4 manoharaṁ
disvā tadā amaññissaṁ saphalaṁ jīvitaṁ mama.
Parakkamantaṁ saphalaṁ addasaṁ isino tadā
pubbakammena sambuddhe cittañcāpi pasīdi me.
1 Ma. gavesato. Yu. gavesantā. 2 Ma. Yu. isimuggataṁ. 3 Yu. dassitaṁ. 4 Yu.
paṭikkantaṁ.
Bhiyyo cittaṁ pasādesiṁ ise udaggamānase 1
deyyaṁ aññaṁ na passāmi demi pupphāni te ise.
Pañca hatthā tava hontu tayo hontu mamaṁ ise
tena saddhiṁ samā hontu bodhitthāya 2 tava ise.
Catutthaṁ bhāṇavāraṁ.
Isi gahetvā pupphāni āgacchantaṁ mahāyasaṁ
pūjesi janassa majjhe bodhitthāya mahāisiṁ.
Passitvā janassa majjhe dīpaṅkaramahāmuni
viyākāsi mahāvīro isimuggatamānasaṁ.
Aparimeyye ito kappe dīpaṅkaramahāmuni
mama kammaṁ viyākāsi ujubhāvaṁ mahāmuni.
Samacittā samakammā samakārī bhavissati
piyā hessati kammena tuyhatthāya mahāise.
Sudassanā supiyā ca manāpā 3 piyavādinī
tassa dhammesu dāyādā viharissati 4 iddhikā.
Yathāpi bhaṇḍasāmuggaṁ anurakkhanti sāmino
evaṁ kusaladhammānaṁ anurakkhissate ayaṁ.
Tassa taṁ 5 anukampanti pūrayissati pāramī
sīhova pañjaraṁ hitvā 6 pāpuṇissati bodhiyaṁ.
1 Ma. Yu. uggatamānase. 2 Ma. bodhatthāya. Yu. bodhanatthāya. ito paraṁ īdisameva.
3 Yu. manasā. 4 Yu. piyā hessatiṁ iddhikā. 5 Ma. te. 6 Ma. bhetvā.
Yu. hetvā.
Aparimeyye ito kappe yaṁ maṁ buddho viyākari
taṁ vācaṁ anumodantī evaṁkārī bhaviṁ ahaṁ.
Tassa kammassa sukatassa tattha cittaṁ pasādayiṁ
devamānusakaṁ yoniṁ anubhotvā asaṅkhayaṁ.
Sukhadukkhaṁ anubhotvāna 1 devesu mānusesu ca
pacchime bhavasampatte ajāyiṁ sākiye kule.
Rūpavatī bhogavatī yasasīlavatī tato
sabbaṅgasampadā homi kulesu patisakkatā 2 .
Lābhasilokasakkāraṁ lokadhammasamāgamaṁ
cittañca dukkhitaṁ natthi vasāmi akutobhayā.
Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā rañño antepure tadā
khattiyānaṁ pure vīra upakārañca 3 niddisi.
Upakārā ca yā nārī yā ca nārī sukhe dukkhe
atthakkhāyī ca yā nārī yā nārī cānukampikā.
Pañcakoṭisatā buddhā navakoṭisatāni ca
etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ.
Adhikāraṁ mahā 4 mayhaṁ mahārāja 5 suṇohi me
ekādasakoṭisatā honti 6 lokagganāyakā.
Etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
1 Ma. sukhadukkhenubhotvāhaṁ. Yu. sukhadukkhenubhotvāna. 2 Ma. abhisakkatā. Yu.
atisakkatā. 3 Yu. upakāratthañca. 4 Yu. sadā. ito paraṁ īdisameva.
5 Ma. dhammarājā. ito paraṁ īdisameva. 6 Ma. buddhā dvādasakoṭiyo.
Vīsakoṭisatā buddhā tiṁsakoṭisatāni ca
etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ.
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me
cattāḷīsakoṭisatā pañcakoṭisatāni 1 ca.
Etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Saṭṭhikoṭisatā buddhā sattatikoṭisatāni ca
etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ.
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me
asītikoṭisatā buddhā navutikoṭisatāni ca.
Etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Koṭisatasahassāni honti lokagganāyakā
etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ.
Adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me
navakoṭisahassāni apare lokanāyakā.
Etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Koṭisatasahassāni pañcāsīti mahesinaṁ
pañcāsītikoṭisatā sattavīsati koṭiyo 2 .
1 Ma. Yu. paññāsakoṭisatāni ca. 2 Ma. sattatiṁsā ca koṭiyo. Yu. sattatisahassakoṭiyo.
Etesaṁ devadevānaṁ mahādānaṁ pavattayiṁ
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Paccekabuddhā vītarāgā 1 aṭṭhamatthakakoṭiyo 2
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Khīṇāsavā vītamalā asaṅkheyyā buddhasāvakā
adhikāraṁ mahā mayhaṁ mahārāja suṇohi me.
Evaṁ dhammesu ciṇṇānaṁ sadā saddhammacārino
dhammacārī sukhaṁ seti asmiṁ loke paramhi ca.
Dhammañcare sucaritaṁ na taṁ duccaritaṁ care
dhammacārī sukhaṁ seti asmiṁ loke paramhi ca.
Nibbinditvāna saṁsāre pabbajiṁ anagāriyaṁ
sahassaparivārena pabbajitvā akiñcanā.
Agāraṁ vijahitvāna pabbajiṁ anagāriyaṁ
aḍḍhamāse asampatte catusaccaṁ apāpuṇiṁ.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca paccayaṁ sayanāsanaṁ
upanenti bahūneke 3 sāgareyeva 4 ummiyo.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāmi anāsavā.
Svāgataṁ vata me āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
1 Yu. dhūtarāgā. 2 Ma. aṭṭhaṭṭhamakakoṭiyo. Yu. aṭṭhāṭṭhamakoṭiyo. 3 Ma. bahū
janā. 4 Yu. sāgarasseva.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Evaṁ bahuvidhaṁ dukkhaṁ sampattiṁ ca bahubbidhaṁ
visuddhabhāvasampattā labhāmi sabbasampadā.
Yo 1 dadāti sakattānaṁ puññatthāya mahesino
sahāyasampadā honti nibbānapadamasaṅkhataṁ.
Parikkhīṇaṁ atītañca paccuppannaṁ anāgataṁ
sabbakammaṁ mamaṁ khīṇaṁ pāde vandāmi cakkhumāti.
Itthaṁ sudaṁ yasodharā bhikkhunī bhagavato sammukhā imā gāthāyo
abhāsitthāti.
Yasodharātheriyā apadānaṁ samattaṁ.
Navamaṁ dasasahassatheriyāpadānaṁ (29)

[169] Kappe satasahasse ca caturo ca asaṅkhaye
dīpaṅkaro nāma jino uppajji lokanāyako.
Dīpaṅkaro mahāvīro viyākāsi vināyako
sumedhañca sumittañca samānasukhadukkhataṁ.
Sadevakañca passanto vicaranto sadevakaṁ
tesaṁ pakittane amhe 2 upagamma samāgamaṁ.
1 Ma. yā. 2 Yu. amha.
Amhaṁ sabbapati hoti 1 anāgatasamāgame
sabbāva tuyhaṁ bhariyā manāpā piyavādikā.
Dānaṁ sīlamayaṁ sabbaṁ bhāvanā 2 ca subhāvitā
dīgharattamidaṁ 3 sabbaṁ paricattaṁ mahāmune.
Gandhamālaṁ vilepanaṁ dīpañca ratanāmayaṁ
yaṅkiñci patthitaṁ sabbaṁ paricattaṁ mahāmuni.
Aññaṁ vāpi kataṁ kammaṁ paribhogañca mānusaṁ
dīgharattaṁ hi no sabbaṁ paricattaṁ mahāmune.
Anekajātisaṁsāraṁ bahupuññaṁ hi no kataṁ
issaraṁ anubhotvāna saṁsaritvā bhavābhave.
Pacchime bhavasampatte sakyaputtanivesane
nānākulupapannāyo accharā kāmavaṇṇinī.
Lābhaggena yasaṁ pattā pūjitā sabbasakkatā
lābhiyo annapānānaṁ sadā sammānitā mayaṁ.
Agāraṁ pajahitvāna pabbajimhanagāriyaṁ
aḍḍhamāse asampatte sabbā pattāmha nibbutiṁ.
Lābhiyo annapānānaṁ vatthasenāsanāni ca
upenti paccayā sabbe sadā sakkatapūjitā.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāma anāsavā.
1 Ma. hohi. Yu. sabbā patī honti. 2 Yu. bhāvanaṁ ca subhāvitaṁ.
3 Ma. dīgharattañca no. Yu. dīgharattañca mayaṁ.
Svāgataṁ vata no āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsananti.
Itthaṁ sudaṁ yasodharīpamukhāni dasa bhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā
imā gāthāyo abhāsitthāti.
Dasasahassatherīnaṁ apadānaṁ samattaṁ.
Dasamaṁ aṭṭhārasatherīsahassānamapadānaṁ (30)

[170] Aṭṭhārasasahassāni bhikkhunī sākiyasambhavā
yasodharīpamukhāni sambuddhaṁ upasaṅkamuṁ.
Aṭṭhārasasahassāni 1 sabbā honti mahiddhikā
vandanti munino pāde ārocenti yathābalaṁ.
Jāti khīṇā jarā byādhi maraṇañca mahāmune 2
anāsavaṁ padaṁ santaṁ amataṁ yāma nāyakaṁ 3 .
Khalitañca pure atthi sabbāsampi mahāmuni
aparādhaṁ pajānanti khama amhaṁ vināyaka.
Iddhiñcāpi nidassetha mama sāsanakārikā
parisānañca sabbāsaṁ kaṅkhaṁ chindatha yāvatā.
Yasodharā 4 mahāvīra manāpā piyadassanā
1 Po. yasodharāsahassāni. Yu. yasodharīyasahassāni. 2 Ma. Yu. mahāmuni.
3 Ma. Yu. nāyaka. 4 Yu. yasodharī.
Sabbā tuyhaṁ mahāvīra agārasmiṁ pajāpati.
Thīnaṁ satasahassānaṁ navutīnaṁ chaḷuttari
agāre te mayaṁ vīra pāmokkhā sabbaissarā.
Rūpācāraguṇūpetā yobbanaṭṭhā piyaṁvadā
sabbāyo 1 apacāyanti 2 devatā viya mānusā.
Aṭṭhārasasahassāni sabbā sākiyasambhavā
yasodharī 3 sahassāni pāmokkhā issarā tadā.
Kāmadhātumatikkantā 4 saṇṭhitā rūpadhātuyā
rūpena sadisā natthi sahassānaṁ mahāmune 5 .
Sambuddhaṁ abhivādetvā iddhiṁ desesu satthuno
nekā nānāvidhākārā mahāiddhīpi 6 dassayuṁ.
Cakkavāḷasamaṁ kāyaṁ sīsaṁ uttarato kuru
ubho pakkhā duve dīpā jambūdīpaṁ sarīrato.
Dakkhiṇañca saraṁ 7 piṇchaṁ nānāsākhā tu pattakā
candañca suriyañcakkhī merupabbatato sikhaṁ.
Cakkavāḷagiriṁ tuṇḍaṁ jambūrukkhaṁ samūlakaṁ
vījamānā 8 upāgantvā vandante 9 lokanāyakaṁ.
Hatthivaṇṇaṁ tathevassaṁ pabbataṁ jalajantadā 10
candañca suriyaṁ meruṁ sakkavaṇṇañca dassayuṁ.
1 Ma. Yu. sabbā no. 2 Po. apasahanti. 3 Ma. yasodharā. Yu. yasovatī.
4 Ma. ..ṃatikkamma. 5 Ma. Yu. mahāmuni. ito paraṁ īdisameva. 6 Yu. mahāiddhiṁ
vidassayuṁ. 7 Po. sasirañca. 8 Po. Yu. vījamānaṁ. 9 Ma. Yu. vandantī.
10 Ma. jaladhiṁ tathā.
Yasodharā 1 mayaṁ vīra pāde vandāma cakkhuma
tava cirappabhāvena 2 nipphannā naranāyaka.
Iddhīsu ca vasī homa dibbāya sotadhātuyā
cetopariyañāṇassa vasī homa mahāmune.
Pubbenivāsaṁ jānāma dibbacakkhuṁ visodhitaṁ
sabbāsavaparikkhīṇā natthi dāni punabbhavo.
Atthadhammaniruttīsu paṭibhāṇe tatheva ca
ñāṇaṁ amhaṁ mahāvīra uppannaṁ tava santike.
Buddhānaṁ 3 lokanāthānaṁ saṅgamaṁ no nidassitaṁ
adhikārā bahū amhe tuyhatthāya mahāmune.
Yaṁ amhaṁ purimaṁ kammaṁ kusalaṁ sarase mune
tuyhatthāya mahāvīra puññānupacitāni 4 no.
Abhabbaṭṭhāne vajjetvā vārayimha 5 anācaraṁ
tuyhatthāya mahāvīra sañcattaṁ 6 jīvitampi no.
Nekakoṭisahassāni bhiriyatthāyadāsi no
na tattha vimanā homa tuyhatthāya mahāmune.
Nekakoṭisahassāni upakārāyadāsi no
na tattha vimanā homa tuyhatthāya mahāmune.
Nekakoṭisahassāni bhojanatthāyadāsi no
na tattha vimanā homa tuyhatthāya mahāmune.
1 Yu. yasovaṇṇā. 2 Yu. vīrappabhāvena. 3 Ma. Yu. pubbānaṁ. ito paraṁ īdisameva.
4 Po. puññaṁ upacitaṁ mayā. 5 Yu. pācayimha anāvaraṁ. 6 Ma. Yu. cattāni jīvitāni
no.
Nekakoṭisahassāni jīvitāni cajimhase 1
bhayamokkhaṁ karissāma jīvitāni cajimhase 2 .
Aṅgagate alaṅkāre vatthe nānāvidhe bahū
itthībhaṇḍe na guyhāma tuyhatthāya mahāmune.
Dhanadhaññapariccāgaṁ gāmāni nigamāni ca
khettaṁ puttañca 3 dhītañca paricattaṁ mahāmune.
Hatthiassaṁ 4 gavañcāpi dāsiyo paricārikā
tuyhatthāya mahāvīra paricattaṁ asaṅkhayaṁ.
Yaṁ amhe paṭimantesi dānaṁ dassāma yācake
vimanaṁ no na passāma dadato dānamuttamaṁ.
Nānāvidhaṁ bahuṁ dukkhaṁ saṁsāre ca bahubbidhe
tuyhatthāya mahāvīra anubhuttaṁ 5 asaṅkhayaṁ.
Sukhaṁ pattānumodāma na ca dukkhesu dummanā
sabbattha tusitā homa tuyhatthāya mahāmune.
Anumaggena sambuddho yaṁ 6 dhammaṁ abhinīhari
anubhotvā sukhadukkhaṁ patto bodhiṁ mahāmune.
Brahmadevañca sambuddhaṁ gotamaṁ lokanāyakaṁ
aññesaṁ lokanāthānaṁ saṅgamantehi no bahu 7 .
Adhikāraṁ bahu amhaṁ 8 tuyhatthāya mahāmune
gavesato 9 buddhadhammaṁ 10 mayante paricārikā.
1-2 Yu. cajimha no. 3 Ma. puttā ca jītā ca paricattā .... 4 Ma. hatthīassā
gavācāpi. 5 Yu. paricattaṁ. 6 Yu. saddhammaṁ. 7 Ma. bahū. Yu. bahuṁ.
8 Ma. Yu. amhe. 9 Yu. gavesantā. 10 Ma. buddhadhamme.
Kappe ca satasahasse caturo ca asaṅkhaye
dīpaṅkaro mahāvīro uppajji lokanāyako.
Paccantadesavisaye nimantetvā tathāgataṁ
tassa āgamanaṁ maggaṁ sodhenti tuṭṭhamānasā.
Tena kālena so āsi sumedho nāma brāhmaṇo
maggañca paṭiyādesi āyato sabbadassino.
Tena kālena ahumha 1 sabbā brāhmaṇasambhavā
phalukajātipupphāni āharimha samāgamaṁ.
Tasmiṁ so samaye buddho dīpaṅkaro mahāyaso
viyākāsi mahāvīro isimuggatamānasaṁ.
Calati ravati paṭhavī 2 saṅkampati sadevake
tassa kammaṁ pakittento isimuggatamānasaṁ.
Devakaññā manussā ca mayañcāpi 3 sadevakā
nānāpūjaniyaṁ bhaṇḍaṁ pūjayitvāna patthayuṁ.
Tesaṁ buddho viyākāsi jotidīpasanāmako
ajja ye patthitā atthi te bhavissanti sammukhā.
Aparimeyye ito kappe yaṁ no buddho viyākari
taṁ vācaṁ anumodantī 4 evaṁkārī ahumha no.
Tassa kammassa sukatassa tattha cittaṁ pasādayuṁ
devamānusakaṁ yoniṁ anubhotvā asaṅkhayaṁ.
1 Po. āsumha. Yu. āsimha. 2 Ma. Yu. puthavī. 3 Po. amhevāpi sadevatā.
Yu. amhecāpi. 4 Po. Yu. anumodantā. ma anumodentā.
Sukhadukkhe anubhotvāna devesu mānusesu ca
pacchime bhavasampatte jātāmha sākiye kule.
Rūpavatī bhogavatī yasasīlavatī tato
sabbaṅgasampadā homa kulesu atisakkatā.
Lābhasilokasakkāraṁ lokadhammasamāgamaṁ
cittañca dukkhitaṁ natthi vasāma akutobhayā.
Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā rañño antepure tadā
khattiyānaṁ pure tāsaṁ 1 upakārañca niddisi.
Upakārā ca yā nārī yā ca nārī sukhe dukkhe
atthakkhāyī ca yā nārī yā ca nārīnukampikā.
Dhammañcare sucaritaṁ na taṁ duccaritaṁ care
dhammacārī sukhaṁ seti asmiṁ loke paramhi ca.
Agāraṁ pajahitvāna 2 pabbajimhānagāriyaṁ
aḍḍhamāse asampatte catusaccaṁ phusimha no.
Cīvaraṁ piṇḍapātañca paccayaṁ sayanāsanaṁ
upanenti bahū amhe sāgarasseva ummiyo.
Kilesā jhāpitā mayhaṁ bhavā sabbe samūhatā
nāgīva bandhanaṁ chetvā viharāma anāsavā.
Svāgataṁ vata no āsi buddhaseṭṭhassa santike
tisso vijjā anuppattā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
1 Ma. Yu. vīra. 2 Ma. Yu. vijahitvāna.
Paṭisambhidā catasso vimokkhāpica aṭṭhime
chaḷabhiññā sacchikatā kataṁ buddhassa sāsanaṁ.
Evaṁ bahuvidhaṁ dukkhaṁ sampattiñca 1 bahubbidhaṁ
visuddhabhāvaṁ sampattā labhāma sabbasampadā.
Yā dadanti sakattānaṁ puññatthāya mahesino
sahāyasampadā honti nibbānaṁ 2 padamasaṅkhataṁ.
Parikkhīṇaṁ atītañca paccuppannaṁ anāgataṁ
sabbakammaṁpi 3 no khīṇaṁ pāde vandāma cakkhumā.
Nibbānāya vadantīnaṁ kiṁ vo vakkhāma uttariṁ
sattasaṅkhatadāso 4 yo pappotha amataṁpadanti.
Itthaṁ sudaṁ yasodharāpamukhāni aṭṭhārasa bhikkhunīsahassāni bhagavato sammukhā
imā gāthāyo abhāsitthāti.
Aṭṭhārasatherīsahassānaṁ apadānaṁ samattaṁ.
Uddānaṁ
kuṇḍalā gotamī ceva dhammadinnā ca sakulā
varanandā ca soṇā ca kāpilānī yasodharā.
Dasasahassabhikkhunī aṭṭhārasasahassakā
satāni ceva cattāri aṭṭhasattatimeva ca.
Kuṇḍalakesavaggo 5 tatiyo.
----------------------
1 Po. Ma. Yu. sampattī ca bahubidhā. 2 Ma. nibbānapadamasaṅkhataṁ. Yu.
nibbānamatasaṅkhataṁ. 3 Yu. saccaṁ kammaṁpi .... 4 Ma. sattasaṅgatadosaṁ hi. Yu.
santasaṅkhatadoso yo. 5 Ma. kuṇḍalakesivaggo.
Catuttho khattiyakaññāvaggo
paṭhamaṁ aṭṭhārasasahassakhattiyakaññātherīnamapadānaṁ (31)