[666] Puthupaññatāya saṁvattantīti katamā puthupaññā.
Puthunānākhandhesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānādhātūsu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāāyatanesu ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāpaṭiccasamuppādesu ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāsuññatamanulabbhesu 2 ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāatthesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā
puthunānādhammesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāniruttīsu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāpaṭibhāṇesu ñāṇaṁ
pavattatīti puthupaññā puthunānāsīlakkhandhesu ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāsamādhikkhandhesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā
puthunānāpaññākkhandhesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāvimuttikkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāvimuttiñāṇadassanakkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāṭhānāṭṭhānesu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāvihārasamāpattīsu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāariyasaccesu ñāṇaṁ
1 Ma. mahante ariyamagge. 2 Ma. Yu. ... manupalabbhesu.
Pavattatīti puthupaññā puthunānāsatipaṭṭhānesu ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāsammappadhānesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā
puthunānāiddhipādesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāindriyesu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānābalesu ñāṇaṁ
pavattatīti puthupaññā puthunānābojjhaṅgesu ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthunānāariyamaggesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā
puthunānāsāmaññaphalesu ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthunānāabhiññāsu
ñāṇaṁ pavattatīti puthupaññā puthujjanasādhāraṇe
dhamme samatikkamma 1 paramaṭṭhe nibbāne ñāṇaṁ pavattatīti
puthupaññā puthupaññatāya saṁvattantīti ayaṁ puthupaññā.

[667] Vipulapaññatāya saṁvattantīti katamā vipulapaññā.
Vipule atthe pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule dhamme
pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulā niruttiyo pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipulāni paṭibhāṇāni pariggaṇhātīti vipulapaññā
vipule sīlakkhandhe pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule samādhikkhandhe
pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule paññākkhandhe pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipule vimuttikkhandhe pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipule vimuttiñāṇadassanakkhandhe pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipulāni ṭhānāṭṭhānāni pariggaṇhātīti vipulapaññā
vipulā vihārasamāpattiyo pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulāni
1 Ma. atikkamma.
Ariyasaccāni pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule satipaṭṭhāne
pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule sammappadhāne pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipule iddhipāde pariggaṇhātīti vipulapaññā
vipulāni indriyāni pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulāni balāni
pariggaṇhātīti vipulapaññā vipule bojjhaṅge pariggaṇhātīti
vipulapaññā vipule ariyamagge pariggaṇhātīti vipulapaññā
vipulāni sāmaññaphalāni pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulā
abhiññāyo pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulaṁ paramaṭṭhaṁ nibbānaṁ
pariggaṇhātīti vipulapaññā vipulapaññatāya saṁvattantīti ayaṁ
vipulapaññā.

[668] Gambhīrapaññatāya saṁvattantīti katamā gambhīrapaññā.
Gambhīresu khandhesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīrāsu
dhātūsu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu āyatanesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu paṭiccasamuppādesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu suññatamanulabbhesu 1
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu atthesu ñāṇaṁ pavattatīti
gambhīrapaññā gambhīresu dhammesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā
gambhīrāsu niruttīsu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu
paṭibhāṇesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu sīlakkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu samādhikkhandhesu
1 Ma. Yu. ... manupalabbhesu.
Ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu paññākkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu vimuttikkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu vimuttiñāṇadassanakkhandhesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu ṭhānāṭṭhānesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīrāsu vihārasamāpattīsu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu ariyasaccesu ñāṇaṁ
pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu satipaṭṭhānesu ñāṇaṁ pavattatīti
gambhīrapaññā gambhīresu sammappadhānesu ñāṇaṁ pavattatīti
gambhīrapaññā gambhīresu iddhipādesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā
gambhīresu indriyesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā
gambhīresu balesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu
bojjhaṅgesu ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu ariyamaggesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīresu sāmaññaphalesu
ñāṇaṁ pavattatīti gambhīrapaññā gambhīrāsu abhiññāsu ñāṇaṁ
pavattatīti gambhīrapaññā gambhīre paramaṭṭhe nibbāne ñāṇaṁ
pavattatīti gambhīrapaññā gambhīrapaññatāya saṁvattantīti ayaṁ
gambhīrapaññā.

[669] Assāmantapaññatāya saṁvattantīti katamā assāmantapaññā.
Yassa puggalassa atthavavatthānato atthapaṭisambhidā
adhigatā hoti sacchikatā phassitā paññāya dhammavavatthānato
Dhammapaṭisambhidā adhigatā hoti sacchikatā phassitā paññāya niruttivavatthānato
niruttipaṭisambhidā adhigatā hoti sacchikatā phassitā
paññāya paṭibhāṇavavatthānato paṭibhāṇapaṭisambhidā adhigatā hoti
sacchikatā phassitā paññāya tassa atthe ca dhamme ca niruttiyā
ca paṭibhāṇe ca na 1 añño koci sakkoti abhisambhavituṁ anabhisambhāvanīyo
ca so aññoti 2 assāmantapaññā puthujjanakalyāṇakassa
paññā aṭṭhamakassa paññāya dūre vidūre suvidūre
nasantike nasāmantā puthujjanakalyāṇakaṁ upādāya aṭṭhamako
assāmantapañño aṭṭhamakassa paññā sotāpannassa paññāya dūre
vidūre suvidūre nasantike nasāmantā aṭṭhamakaṁ upādāya sotāpanno
assāmantapañño sotāpannassa paññā sakadāgāmissa
paññāya dūre vidūre suvidūre nasantike nasāmantā sotāpannaṁ
upādāya sakadāgāmī assāmantapañño sakadāgāmissa paññā
anāgāmissa paññāya dūre vidūre suvidūre nasantike nasāmantā
sakadāgāmiṁ upādāya anāgāmī assāmantapañño anāgāmissa
paññā arahato paññāya dūre vidūre suvidūre nasantike nasāmantā
anāgāmiṁ upādāya arahā assāmantapañño arahato paññā
paccekabuddhassa paññāya dūre vidūre suvidūre nasantike nasāmantā
arahantaṁ upādāya paccekabuddho assāmantapañño paccekabuddhañca
sadevakañca lokaṁ upādāya tathāgato arahaṁ sammāsambuddho
1 Ma. nasaddo natthi. 2 Ma. Yu. aññehīti.
Aggo assāmantapañño paññāpabhedakusalo pabhinnañāṇo
adhigatapaṭisambhido catuvesārajjappatto dasabaladhārī purisāsabho
purisasīho purisanāgo purisājañño purisadhorayho anantañāṇo
anantatejo anantayaso aḍḍho mahaddhano dhanavā netā vinetā
anunetā paññapetā nijjhāpetā pekkhatā pasādetā so hi bhagavā
anuppannassa maggassa uppādetā asañjātassa maggassa
sañjānetā 1 anakkhātassa maggassa akkhātā maggaññū maggavidū
maggakovido maggānugā 2 ca pana 3 etarahi sāvakā viharanti
pacchāgatā 4 so hi bhagavā jānaṁ jānāti passaṁ passati cakkhubhūto
ñāṇabhūto dhammabhūto brahmabhūto vattā pavattā atthassa ninnetā
amatassa dātā dhammasāmī tathāgato natthi tassa bhagavato aññātaṁ
adiṭṭhaṁ aviditaṁ asacchikataṁ aphassitaṁ paññāya atītānāgatapaccuppannaṁ
upādāya sabbe dhammā sabbākārena buddhassa bhagavato
ñāṇamukhe āpāthaṁ āgacchanti yaṅkiñci neyyaṁ nāma atthadhammaṁ 5
jānitabbaṁ attattho vā parattho vā ubhayattho vā diṭṭhadhammiko vā
attho samparāyiko vā attho uttāno vā attho gambhīro
vā attho guḷho vā attho paṭicchanno vā attho neyyo
vā attho nīto vā attho anavajjo vā attho nikkileso
vā attho vodāno vā attho paramaṭṭho vā attho sabbantaṁ
antobuddhañāṇe parivattati sabbaṁ kāyakammaṁ buddhassa ñāṇānuparivattati
1 Ma. sañjanetā. 2 Ma. Yu. maggānugāmī. 3 Ma. ca panassa. 4 Ma. pacchā
samannāgatā. Yu. ... sammannāgatā. 5 Ma. atthi. aparaṁpi evaṁ ñātabbaṁ.
Sabbaṁ vacīkammaṁ buddhassa ñāṇānuparivattati sabbaṁ
manokammaṁ buddhassa ñāṇānuparivattati atīte buddhassa appaṭihataṁ
ñāṇaṁ anāgate buddhassa appaṭihataṁ ñāṇaṁ paccuppanne
buddhassa appaṭihataṁ ñāṇaṁ yāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ
yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ neyyaṁ neyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ
ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ neyyaṁ atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati
ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho natthi aññamaññaṁ pariyantaṭṭhāyino
te dhammā yathā dvinnaṁ samuggapaṭalānaṁ suphassitānaṁ 1 heṭṭhimasamuggapaṭalaṁ
uparimaṁ nātivattati uparimasamuggapaṭalaṁ heṭṭhimaṁ
nātivattati aññamaññaṁ pariyantaṭṭhāyino evamevaṁ 2 buddhassa
bhagavato neyyañca ñāṇañca aññamaññaṁ pariyantaṭṭhāyino te
dhammā yāvatakaṁ neyyaṁ tāvatakaṁ ñāṇaṁ yāvatakaṁ ñāṇaṁ tāvatakaṁ
neyyaṁ neyyapariyantikaṁ ñāṇaṁ ñāṇapariyantikaṁ neyyaṁ neyyaṁ
atikkamitvā ñāṇaṁ nappavattati ñāṇaṁ atikkamitvā neyyapatho
natthi aññamaññaṁ pariyantaṭṭhāyino te dhammā sabbadhammesu
buddhassa ñāṇaṁ pavattati sabbe dhammā buddhassa bhagavato
āvajjanapaṭibaddhā ākaṅkhāpaṭibaddhā manasikārapaṭibaddhā cittuppādapaṭibaddhā
sabbasattesu buddhassa [3]- ñāṇaṁ pavattati sabbesaṁ
sattānaṁ buddho āsayaṁ jānāti anusayaṁ jānāti cariyaṁ 4 jānāti
adhimuttiṁ jānāti apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye
1 Ma. phusitānaṁ. 2 Ma. evameva. evamuparipi. 3 Ma. bhagavato. 4 Ma. caritaṁ.
Svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye bhabbābhabbe
satte pajānāti sadevako loko samārako sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī
pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe parivattati
yathā ye keci macchakacchapā antamaso timitimiṅgalaṁ upādāya
antomahāsamudde parivattanti evamevaṁ sadevako loko samārako
sabrahmako sassamaṇabrāhmaṇī pajā sadevamanussā antobuddhañāṇe
parivattati yathā ye keci pakkhino antamaso garuḷaṁ venateyyaṁ
upādāya ākāsassa padese parivattanti evamevaṁ yepi
te sārīputta sattā paññavanto 1 tepi buddhañāṇassa padese
parivattanti buddhañāṇaṁ devamanussānaṁ pañhaṁ 2 pharitvā atighaṁsitvā
tiṭṭhati yepi te khattiyapaṇḍitā brāhmaṇapaṇḍitā gahapatipaṇḍitā
samaṇapaṇḍitā nipuṇā kataparappavādā bālavedhirūpā 3
te 4 bhindantā paññā 5 caranti paññāgatena diṭṭhigatāni te
pañhañca 6 abhisaṅkharitvā tathāgataṁ upasaṅkamitvā pucchanti guḷhāni
ca paṭicchannāni ca kathitā vissajjitā ca 7 te pañhā ca 8 bhagavatā
honti niddiṭṭhikāraṇā 9 upakkhittakā 10 ca 11 te bhagavato
sampajjanti atha kho bhagavā 12 tattha abhirocati yadidaṁ paññāyāti
aggo assāmantapañño assāmantapaññatāya saṁvattantīti ayaṁ
assāmantapaññā.
1 Sī. sammappaññāya. Ma. sārīputtasamā paññāya. 2 Ma. Yu. paññaṁ.
3 Ma. Yu. vāla .... 4 Ma. vo. 5 Ma. Yu. paññe. 6 Ma. Yu. pañhaṁ.
7 Yu. va. 8 Ma. Yu. casaddo natthi. 9 Ma. Yu. niddiṭaṭhakāraṇā. 10 Sī.
dakkhittabhāvato. 11 Yu. casaddo natthi. 12 Yu. bhagavāva.

[670] Bhūripaññatāya saṁvattantīti katamā bhūripaññā.
Rāgaṁ abhibhuyyatīti bhūripaññā abhibhavitāti bhūripaññā dosaṁ
abhibhuyyatīti bhūripaññā abhibhavitāti bhūripaññā mohaṁ abhibhuyyatīti
bhūripaññā abhibhavitāti bhūripaññā kodhaṁ .pe. Upanāhaṁ
makkhaṁ paḷāsaṁ issaṁ macchariyaṁ māyaṁ sāṭheyyaṁ thambhaṁ
sārambhaṁ mānaṁ atimānaṁ madaṁ pamādaṁ sabbe kilese
sabbe duccarite sabbe abhisaṅkhāre .pe. Sabbe bhavagāmikamme
abhibhuyyatīti bhūripaññā abhibhavitāti bhūripaññā rāgo ari taṁ
ariṁ maddanipaññāti 1 bhūripaññā doso ari taṁ ariṁ maddanipaññāti
bhūripaññā moho ari taṁ ariṁ maddanipaññāti
bhūripaññā kodho .pe. Upanāho makkho paḷāso issā
macchariyaṁ māyā sāṭheyyaṁ thambho sārambho māno
atimāno mado pamādo sabbe kilesā sabbe duccaritā
sabbe abhisaṅkhārā .pe. Sabbe bhavagāmikammā ari taṁ ariṁ
maddanipaññāti bhūripaññā bhūri vuccati paṭhavī tāya paṭhavīsamāya
vitthatāya vipulāya paññāya samannāgatoti bhūripaññā api ca
paññāya metaṁ adhivacanaṁ bhūri medhāpariṇāyikāti bhūripaññā
bhūripaññatāya saṁvattantīti ayaṁ bhūripaññā.

[671] Paññābāhullāya saṁvattantīti katamaṁ paññābāhullaṁ.
1 Sī. sabbattha mandanipaññāti.
Idhekacco paññāgaruko hoti paññācarito paññāsayo paññādhimutto
paññādhajo paññāketu paññādhipateyyo vicayabahulo
pavicayabahulo okkhāyanabahulo sampekkhāyanabahulo sampekkhāyanadhammo 1
vibhūtaviharitaccarito 2 taggaruko tabbahulo tanninno taṁpoṇo
taṁpabbhāro 3 tadadhimutto tadādhipateyyo yathā gaṇagaruko vuccati
gaṇabāhulikoti cīvaragaruko vuccati cīvarabāhulikoti pattagaruko
vuccati pattabāhulikoti senāsanagaruko vuccati senāsanabāhulikoti
evamevaṁ idhekacco paññāgaruko hoti paññācarito
paññāsayo paññādhimutto paññādhajo paññāketu paññādhipateyyo
vicayabahulo pavicayabahulo okkhāyanabahulo sampekkhāyanabahulo
sampekkhāyanadhammo vibhūtaviharitaccarito taggaruko tabbahulo
tanninno taṁpoṇo taṁpabbhāro tadadhimutto tadādhipateyyo
paññābāhullāya saṁvattantīti idaṁ paññābāhullaṁ.

[672] Sīghapaññatāya saṁvattantīti katamā sīghapaññā. Sīghaṁ
sīghaṁ sīlāni paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ indriyasaṁvaraṁ
paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ bhojane mattaññutaṁ paripūretīti
sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ jāgariyānuyogaṁ paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ
sīghaṁ sīlakkhandhaṁ paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ samādhikkhandhaṁ
paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ paññākkhandhaṁ paripūretīti
1 Ma. samokkhāyanabahlo sapekkhāyanabahulo. evamuparipi. 2 Ma. vibhūtavihārī
taccarito. evamuparipi. 3 Sī. Ma. tappoṇo tappabbhāro. evamuparipi.
Sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ vimuttikkhandhaṁ paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ
sīghaṁ vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ
ṭhānāṭṭhānāni paṭivijjhatīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ vihārasamāpattiyo
paripūretīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ ariyasaccāni paṭivijjhatīti
sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ satipaṭṭhāne bhāvetīti sīghapaññā sīghaṁ
sīghaṁ sammappadhāne bhāvetīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ iddhipāde
bhāvetīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ indriyāni bhāvetīti sīghapaññā
sīghaṁ sīghaṁ balāni bhāvetīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ bojjhaṅge
bhāvetīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ ariyamaggaṁ bhāvetīti sīghapaññā
sīghaṁ sīghaṁ sāmaññaphalāni sacchikarotīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ
abhiññāyo paṭivijjhatīti sīghapaññā sīghaṁ sīghaṁ paramaṭṭhaṁ nibbānaṁ
sacchikarotīti sīghapaññā sīghapaññatāya saṁvattantīti ayaṁ
sīghapaññā.

[673] Lahupaññatāya saṁvattantīti katamā lahupaññā.
Lahuṁ lahuṁ sīlāni paripūretīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ indriyasaṁvaraṁ
paripūretīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ bhojane mattaññutaṁ paripūretīti
lahupaññā lahuṁ lahuṁ jāgariyānuyogaṁ paripūretīti lahupaññā lahuṁ
lahuṁ sīlakkhandhaṁ .pe. Samādhikkhandhaṁ paññākkhandhaṁ vimuttikkhandhaṁ
vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ paripūretīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ
ṭhānāṭṭhānāni paṭivijjhatīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ vihārasamāpattiyo
Paripūretīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ ariyasaccāni paṭivijjhatīti
lahupaññā lahuṁ lahuṁ satipaṭṭhāne bhāvetīti lahupaññā lahuṁ
lahuṁ sammappadhāne bhāvetīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ iddhipāde
bhāvetīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ indriyāni bhāvetīti lahupaññā
lahuṁ lahuṁ balāni bhāvetīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ bojjhaṅge
bhāvetīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ ariyamaggaṁ bhāvetīti lahupaññā
lahuṁ lahuṁ sāmaññaphalāni sacchikarotīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ
abhiññāyo paṭivijjhatīti lahupaññā lahuṁ lahuṁ paramaṭṭhaṁ nibbānaṁ
sacchikarotīti lahupaññā lahupaññatāya saṁvattantīti ayaṁ
lahupaññā.

[674] Hāsapaññatāya saṁvattantīti katamā hāsapaññā.
Idhekacco hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo sīlāni
paripūretīti hāsapaññā hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo
pāmujjabahulo indriyasaṁvaraṁ paripūretīti hāsapaññā hāsabahulo
vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo bhojane mattaññutaṁ paripūretīti
hāsapaññā hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo
jāgariyānuyogaṁ paripūretīti hāsapaññā hāsabahulo vedabahulo
tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo sīlakkhandhaṁ .pe. Samādhikkhandhaṁ
paññākkhandhaṁ vimuttikkhandhaṁ vimuttiñāṇadassanakkhandhaṁ paripūretīti
hāsapaññā ṭhānāṭṭhānāni paṭivijjhatīti vihārasamāpattiyo
Paripūretīti ariyasaccāni paṭivijjhatīti satipaṭṭhāne bhāvetīti
sammappadhāne bhāvetīti iddhipāde bhāvetīti indriyāni
bhāvetīti balāni bhāvetīti bojjhaṅge bhāvetīti ariyamaggaṁ
bhāvetīti sāmaññaphalāni sacchikarotīti hāsapaññā hāsabahulo
vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo abhiññāyo paṭivijjhatīti
hāsapaññā hāsabahulo vedabahulo tuṭṭhibahulo pāmujjabahulo
paramaṭṭhaṁ nibbānaṁ sacchikarotīti hāsapaññā hāsapaññatāya
saṁvattantīti ayaṁ hāsapaññā.

[675] Javanapaññatāya saṁvattantīti katamā javanapaññā.
Yaṅkiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā
oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yandūre santike vā
sabbaṁ rūpaṁ aniccato khippaṁ javatīti javanapaññā dukkhato khippaṁ
javatīti javanapaññā anattato khippaṁ javatīti javanapaññā yā
kāci vedanā .pe. Yā kāci saññā ye keci saṅkhārā
yaṅkiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā
vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yandūre santike
vā sabbaṁ viññāṇaṁ aniccato khippaṁ javatīti javanapaññā
dukkhato khippaṁ javatīti javanapaññā anattato khippaṁ javatīti
javanapaññā cakkhuṁ .pe. Jarāmaraṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
aniccato khippaṁ javatīti javanapaññā dukkhato khippaṁ javatīti
Javanapaññā anattato khippaṁ javatīti javanapaññā rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
aniccaṁ khayaṭṭhena dukkhaṁ bhayaṭṭhena anattā
asārakaṭṭhenāti tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā
rūpanirodhe nibbāne khippaṁ javatīti javanapaññā vedanā saññā
saṅkhārā viññāṇaṁ cakkhuṁ .pe. Jarāmaraṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
aniccaṁ khayaṭṭhena dukkhaṁ bhayaṭṭhena anattā asārakaṭṭhenāti
tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā jarāmaraṇaṁ
rūpanirodhe 1 nibbāne khippaṁ javatīti javanapaññā rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ
aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ
virāgadhammaṁ nirodhadhammanti tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ
katvā rūpanirodhe nibbāne khippaṁ javatīti javanapaññā vedanā
saññā saṅkhārā viññāṇaṁ cakkhuṁ .pe. Jarāmaraṇaṁ
atītānāgatapaccuppannaṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ
vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammanti tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā
vibhūtaṁ katvā jarāmaraṇanirodhe nibbāne khippaṁ javatīti javanapaññā
javanapaññatāya saṁvattantīti ayaṁ javanapaññā.