พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[456] Kathaṁ adhiṭṭhānaṭṭhena indriyāni daṭṭhabbāni.
Saddhindriyassa bhāvanāya chando uppajjati chandavasena saddhāvasena
saddhindriyaṁ adhiṭṭhāti chandavasena pāmujjaṁ uppajjati pāmujjavasena
saddhāvasena saddhindriyaṁ adhiṭṭhāti .pe. Evaṁ adhiṭṭhānaṭṭhena
indriyāni daṭṭhabbāni.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[457] Kathaṁ pariyādānaṭṭhena indriyāni daṭṭhabbāni. Adhimokkhaṭṭhena
saddhindriyaṁ assaddhiyaṁ pariyādiyati assaddhiyapariḷāhaṁ
pariyādiyati paggahaṭṭhena viriyindriyaṁ kosajjaṁ pariyādiyati kosajjapariḷāhaṁ
pariyādiyati upaṭṭhānaṭṭhena satindriyaṁ pamādaṁ pariyādiyati
pamādapariḷāhaṁ pariyādiyati avikkhepaṭṭhena samādhindriyaṁ
uddhaccaṁ pariyādiyati uddhaccapariḷāhaṁ pariyādiyati dassanaṭṭhena
paññindriyaṁ avijjaṁ pariyādiyati avijjāpariḷāhaṁ pariyādiyati
nekkhamme pañcindriyāni kāmacchandaṁ pariyādiyanti abyāpāde
Pañcindriyāni byāpādaṁ pariyādiyanti ālokasaññāya pañcindriyāni
thīnamiddhaṁ pariyādiyanti avikkhepe pañcindriyāni uddhaccaṁ
pariyādiyanti .pe. Arahattamagge pañcindriyāni sabbakilese
pariyādiyanti evaṁ pariyādānaṭṭhena indriyāni daṭṭhabbāni.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[458] Kathaṁ patiṭṭhāpakaṭṭhena indriyāni daṭṭhabbāni.
Saddho saddhindriyaṁ adhimokkhe patiṭṭhāpeti saddhassa saddhindriyaṁ
adhimokkhe patiṭṭhāpeti viriyavā viriyindriyaṁ paggahe patiṭṭhāpeti
viriyavato viriyindriyaṁ paggahe patiṭṭhāpeti satimā satindriyaṁ
upaṭṭhāne patiṭṭhāpeti satimato satindriyaṁ upaṭṭhāne patiṭṭhāpeti
samāhito samādhindriyaṁ avikkhepe patiṭṭhāpeti samāhitassa
samādhindriyaṁ avikkhepe patiṭṭhāpeti paññavā paññindriyaṁ
dassane patiṭṭhāpeti paññavato paññindriyaṁ dassane
patiṭṭhāpeti yogāvacaro pañcindriyāni nekkhamme patiṭṭhāpeti
yogāvacarassa pañcindriyāni nekkhamme patiṭṭhāpenti yogāvacaro
pañcindriyāni abyāpāde patiṭṭhāpeti yogāvacarassa
pañcindriyāni abyāpāde patiṭṭhāpenti yogāvacaro pañcindriyāni
ālokasaññāya patiṭṭhāpeti yogāvacarassa pañcindriyāni
ālokasaññā patiṭṭhāpenti yogāvacaro pañcindriyāni
avikkhepe patiṭṭhāpeti yogāvacarassa pañcindriyāni avikkhepe
patiṭṭhāpenti .pe. Yogāvacaro pañcindriyāni arahattamagge
Patiṭṭhāpeti yogāvacarassa pañcindriyāni arahattamagge patiṭṭhāpenti
evaṁ patiṭṭhāpakaṭṭhena indriyāni daṭṭhabbāni.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[459] Puthujjano samādhiṁ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti sekkho samādhiṁ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti vītarāgo samādhiṁ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti. Puthujjano samādhiṁ bhāvento sattahi ākārehi
upaṭṭhānakusalo hoti sekkho samādhiṁ bhāvento aṭṭhahi
ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti vītarāgo samādhiṁ bhāvento
dasahi ākārehi upaṭṭhānakusalo hoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[460] Puthujjano samādhiṁ bhāvento 1 katamehi sattahākārehi
upaṭṭhānakusalo hoti. Āvajjitattā ārammaṇupaṭṭhānakusalo
hoti samathanimittupaṭṭhānakusalo hoti paggahanimittupaṭṭhānakusalo
hoti avikkhepupaṭṭhānakusalo hoti obhāsupaṭṭhānakusalo hoti
sampahaṁsanupaṭṭhānakusalo hoti upekkhupaṭṭhānakusalo hoti puthujjano
samādhiṁ bhāvento imehi sattahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti.
Sekkho samādhiṁ bhāvento katamehi aṭṭhahākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti. Āvajjitattā ārammaṇupaṭṭhānakusalo hoti samathanimittupaṭṭhānakusalo
hoti paggahanimittupaṭṭhānakusalo hoti
avikkhepupaṭṭhānakusalo hoti obhāsupaṭṭhānakusalo hoti
1 Yu. bhāvayanto. evamuparipi.
Sampahaṁsanupaṭṭhānakusalo hoti upekkhupaṭṭhānakusalo hoti
ekattupaṭṭhānakusalo hoti sekkho samādhiṁ bhāvento imehi
aṭṭhahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti.
Vītarāgo samādhiṁ bhāvento katamehi dasahākārahi upaṭṭhānakusalo
hoti. Āvajjitattā ārammaṇupaṭṭhānakusalo hoti .pe.
Ekattupaṭṭhānakusalo hoti ñāṇupaṭṭhānakusalo hoti cittupaṭṭhānakusalo 1
hoti vītarāgo samādhiṁ bhāvento imehi dasahākārehi
upaṭṭhānakusalo hoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[461] Puthujjano vipassanaṁ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti katihākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti sekkho
vipassanaṁ bhāvento katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti katihākārehi
anupaṭṭhānakusalo hoti vītarāgo vipassanaṁ bhāvento
katihākārehi upaṭṭhānakusalo hoti katihākārehi anupaṭṭhānakusalo
hoti. Puthujjano vipassanaṁ bhāvento navahākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti navahākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti sekkho
vipassanaṁ bhāvento dasahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti
dasahākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti vītarāgo vipassanaṁ bhāvento
dvādasahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti dvādasahākārehi
anupaṭṭhānakusalo hoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[462] Puthujjano vipassanaṁ bhāvento katamehi navahākārehi
1 Ma. Yu. vimuttūpaṭṭhānakusalo. evamīdisesu padesu.
Upaṭṭhānakusalo hoti katamehi navahākārehi anupaṭṭhānakusalo
hoti. Aniccato upaṭṭhānakusalo hoti niccato anupaṭṭhānakusalo
hoti dukkhato upaṭṭhānakusalo hoti sukhato anupaṭṭhānakusalo
hoti anattato upaṭṭhānakusalo hoti attato
anupaṭṭhānakusalo hoti khayato upaṭṭhānakusalo hoti ghanato
anupaṭṭhānakusalo hoti vayato upaṭṭhānakusalo hoti āyuhanānupaṭṭhānakusalo 1
hoti vipariṇāmupaṭṭhānakusalo hoti dhuvato
anupaṭṭhānakusalo hoti animittupaṭṭhānakusalo hoti nimittānupaṭṭhānakusalo
hoti appaṇihitupaṭṭhānakusalo hoti paṇidhānupaṭṭhānakusalo 2
hoti suññatupaṭṭhānakusalo hoti abhinivesānupaṭṭhānakusalo
hoti puthujjano vipassanaṁ bhāvento imehi
navahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti imehi navahākārehi anupaṭṭhānakusalo
hoti.
Sekkho vipassanaṁ bhāvento katamehi dasahākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti katamehi dasahākārehi anupaṭṭhānakusalo hoti.
Sekkho vipassanaṁ bhāvento 3 aniccato upaṭṭhānakusalo hoti
niccato anupaṭṭhānakusalo hoti .pe. Suññatupaṭṭhānakusalo hoti
abhinivesānupaṭṭhānakusalo hoti ñāṇupaṭṭhānakusalo hoti
aññāṇānupaṭṭhānakusalo hoti sekkho vipassanaṁ bhāvento imehi
dasahākārehi upaṭṭhānakusalo hoti imehi dasahākārehi anupaṭṭhānakusalo
1 Ma. Yu. āyūha .... 2 Ma. paṇidhianupaṭṭhānakusalo. 3 Ma. Yu. sekkho vipassanaṁ
bhāventoti ime tayo pāṭhā natthi.
Hoti.
Vītarāgo vipassanaṁ bhāvento katamehi dvādasahākārehi upaṭṭhānakusalo
hoti katamehi dvādasahākārehi anupaṭṭhānakusalo
hoti. Aniccato upaṭṭhānakusalo hoti niccato anupaṭṭhānakusalo
hoti .pe. Ñāṇupaṭṭhānakusalo hoti aññāṇānupaṭṭhānakusalo
hoti visaññogupaṭṭhānakusalo hoti saññogānupaṭṭhānakusalo
hoti nirodhupaṭṭhānakusalo hoti saṅkhārānupaṭṭhānakusalo
hoti vītarāgo vipassanaṁ bhāvento imehi dvādasahākārehi
upaṭṭhānakusalo hoti imehi dvādasahākārehi anupaṭṭhānakusalo
hoti āvajjitattā ārammaṇupaṭṭhānakusalavasena
indriyāni samodhāneti gocarañca pajānāti samatthañca
paṭivijjhati .pe. Dhamme samodhāneti gocarañca pajānāti
samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[463] Indriyāni samodhānetīti kathaṁ indriyāni samodhāneti.
Adhimokkhaṭṭhena saddhindriyaṁ samodhāneti .pe. Samathanimittupaṭṭhānakusalavasena
paggahanimittupaṭṭhānakusalavasena avikkhepupaṭṭhānakusalavasena [1]-
sampahaṁsanupaṭṭhānakusalavasena upekkhupaṭṭhānakusalavasena
ekattupaṭṭhānakusalavasena ñāṇupaṭṭhānakusalavasena cittupaṭṭhānakusalavasena 2
aniccato upaṭṭhānakusalavasena niccato anupaṭṭhānakusalavasena
dukkhato upaṭṭhānakusalavasena sukhato anupaṭṭhānakusalavasena
1 Ma. Yu. obhāsūpaṭṭhānakusalavasena. 2 Ma. Yu. vimuttū ....
Anattato upaṭṭhānakusalavanena attato anupaṭṭhānakusalavasena khayato
upaṭṭhānakusalavasena ghanato anupaṭṭhānakusalavasena vayato upaṭṭhānakusalavasena
āyuhanānupaṭṭhānakusalavasena vipariṇāmupaṭṭhānakusalavasena
dhuvato anupaṭṭhānakusalavasena animittupaṭṭhānakusalavasena
nimittānupaṭṭhānakusalavasena appaṇihitupaṭṭhānakusalavasena paṇidhānupaṭṭhānakusalavasena
suññatupaṭṭhānakusalavasena abhinivesānupaṭṭhānakusalavasena
ñāṇupaṭṭhānakusalavasena aññāṇānupaṭṭhānakusalavasena
visaññogupaṭṭhānakusalavasena saññogānupaṭṭhānakusalavasena
nirodhupaṭṭhānakusalavasena [1]- indriyāni samodhāneti gocarañca pajānāti
samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[464] Catusaṭṭhiyā ākārehi tiṇṇannaṁ indriyānaṁ vasībhāvatāpaññā
āsavānaṁ khaye ñāṇaṁ katamesaṁ tiṇṇannaṁ
indriyānaṁ anaññātaññassāmītindriyassa aññindriyassa
aññātāvindriyassa.
Anaññātaññassāmītindriyaṁ katiṭṭhānāni gacchati aññindriyaṁ
katiṭṭhānāni gacchati aññātāvindriyaṁ katiṭṭhānāni
gacchati. Anaññātaññassāmītindriyaṁ ekaṁ ṭhānaṁ gacchati sotāpattimaggaṁ
aññindriyaṁ cha ṭhānāni gacchati sotāpattiphalaṁ sakadāgāmimaggaṁ
sakadāgāmiphalaṁ anāgāmimaggaṁ anāgāmiphalaṁ arahattamaggaṁ
aññātāvindriyaṁ ekaṁ ṭhānaṁ gacchati arahattaphalaṁ.
1 Ma. Yu. saṅakhārānupaṭṭhānakusalavasena.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[465] Sotāpattimaggakkhaṇe anaññātaññassāmītindriyassa
saddhindriyaṁ adhimokkhaparivāraṁ hoti viriyindriyaṁ paggahaparivāraṁ
hoti satindriyaṁ upaṭṭhānaparivāraṁ hoti samādhindriyaṁ avikkhepaparivāraṁ
hoti paññindriyaṁ dassanaparivāraṁ hoti manindriyaṁ
vijānanaparivāraṁ hoti somanassindriyaṁ abhinandanaparivāraṁ 1 hoti
jīvitindriyaṁ pavattasantatādhipateyyaparivāraṁ hoti sotāpattimaggakkhaṇe
jātā dhammā ṭhapetvā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ sabbeva kusalā
honti sabbeva anāsavā honti sabbeva niyyānikā honti
sabbeva apacayagāmino honti sabbeva lokuttarā honti sabbeva
nibbānārammaṇā honti sotāpattimaggakkhaṇe anaññātaññassāmītindriyassa
imāni aṭṭhindriyāni sahajātaparivārā
honti aññamaññaparivārā honti nissayaparivārā honti
sampayuttaparivārā honti sahagatā honti sahajātā honti
saṁsaṭṭhā honti sampayuttā honti teva tassa ākārā ceva
honti parivārā ca sotāpattiphalakkhaṇe .pe..
Arahattaphalakkhaṇe aññātāvindriyassa saddhindriyaṁ adhimokkhaparivāraṁ
hoti .pe. Jīvitindriyaṁ pavattasantatādhipateyyaparivāraṁ
hoti. Arahattaphalakkhaṇe jātā dhammā sabbeva abyākatā honti
ṭhapetvā cittasamuṭṭhānaṁ rūpaṁ sabbeva anāsavā honti sabbeva
lokuttarā honti sabbeva nibbānārammaṇā honti. Arahattaphalakkhaṇe
1 Ma. abhisandanaparivāraṁ.
Aññātāvindriyassa imāni aṭṭhindriyāni sahajātaparivārā
honti .pe. Teva tassa ākārā ceva honti parivārā
ca iti imāni aṭṭhaṭṭhakāni catusaṭṭhī honti.