พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[406] Kathaṁ passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati
passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati.
Katamo kāyasaṅkhāro. Dīghaṁ assāsā kāyikā ete dhammā
kāyapaṭibaddhā kāyasaṅkhārā te kāyasaṅkhāre passambhento nirodhento
vūpasamento sikkhati dīghaṁ passāsā kāyikā ete dhammā
kāyapaṭibaddhā kāyasaṅkhārā te kāyasaṅkhāre passambhento
nirodhento vūpasamento sikkhati rassaṁ assāsā rassaṁ passāsā
sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsā kāyikā ete dhammā kāyapaṭibaddhā
kāyasaṅkhārā te kāyasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento
sikkhati yathārūpehi kāyasaṅkhārehi yā kāyassa ānamanā vinamanā
sannamanā paṇamanā iñjanā phandanā calanā kampanā passambhayaṁ
kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ
passasissāmīti sikkhati yathārūpehi kāyasaṅkhārehi yā kāyassa
nāanamanā navinamanā nasannamanā nappaṇamanā aniñjanā naphandanā
acalanā akampanā santaṁ sukhumaṁ passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti
sikkhati passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati
iti kira passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati passambhayaṁ
kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati evaṁ sante vātūpaladdhiyā
ca pabhāvanā na hoti assāsapassāsānañca pabhāvanā na hoti
ānāpānassatiyā ca pabhāvanā na hoti ānāpānassatisamādhissa
Ca pabhāvanā na hoti na ca taṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi
vuṭṭhahantipi iti kira passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmīti
sikkhati passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati evaṁ
sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti assāsapassāsānañca
pabhāvanā hoti ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti ānāpānassatisamādhissa
ca pabhāvanā hoti tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā
samāpajjantipi vuṭṭhahantipi yathākathaṁ viya seyyathāpi kaṁse
ākoṭite paṭhamaṁ oḷārikā saddā pavattanti oḷārikānaṁ saddānaṁ
nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi
oḷārike sadde atha pacchā sukhumakā saddā pavattanti sukhumakānaṁ
saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā
niruddhepi sukhumake sadde atha pacchā sukhumanimittārammaṇattāpi
cittaṁ pavattati evameva paṭhamaṁ oḷārikā assāsapassāsā
pavattanti oḷārikānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā
sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike assāsapassāse
atha pacchā sukhumakā assāsapassāsā pavattanti sukhumakānaṁ assāsapassāsānaṁ
nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā
niruddhepi sukhumake assāsapassāse atha pacchā sukhumakānaṁ assāsapassāsānaṁ
nimittārammaṇattāpi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati evaṁ
sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti assāsapassāsānañca
Pabhāvanā hoti ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti ānāpānassatisamādhissa
ca pabhāvanā hoti tañca naṁ samāpattiṁ
paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ
assāsapassāsakāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ kāyo upaṭṭhānaṁ
no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva sati ca tāya satiyā
tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati tena vuccati kāye kāyānupassanā
satipaṭṭhānabhāvanā.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[407] Anupassatīti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati .pe. Evantaṁ
kāyaṁ anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsā 1 saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi
avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi yo tattha
saṁvaraṭṭho ayaṁ adhisīlasikkhā yo tattha avikkhepaṭṭho ayaṁ
adhicittasikkhā yo tattha dassanaṭṭho ayaṁ adhipaññāsikkhā
imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati .pe. Sacchikātabbaṁ
sacchikaronto sikkhati passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti .pe.
Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ
avikkhepaṁ pajānato indriyāni samodhāneti .pe. Tena vuccati
samatthañca paṭivijjhati 2 aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca
1 Ma. Yu. assāsapassāsānaṁ. evamuparipi. 2 Ma. Yu. paṭivijjhatīti. evamuparipi.
Upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni kāye kāyānupassanāya.
Bhāṇavāraṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[408] Kathaṁ pītipaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati pītipaṭisaṁvedī
passasissāmīti sikkhati.
Katamā pīti. Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
pajānato uppajjati pītipāmujjaṁ .pe. Dīghaṁ passāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pītipāmujjaṁ .pe.
Rassaṁ assāsavasena rassaṁ passāsavasena sabbakāyapaṭisaṁvedī
assāsavasena sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ
assāsavasena passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa
ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pītipāmujjaṁ yā pītipāmujjaṁ
āmodanā pamodanā hāso pahāso cittassa odagyaṁ
attamanatā cittassa ayaṁ pīti [1]- paṭividitā hoti dīghaṁ assāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti
tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti dīghaṁ
passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā
hoti tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti
rassaṁ assāsavasena rassaṁ passāsavasena sabbakāyapaṭisaṁvedī
assāsavasena passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena passambhayaṁ
1 Ma. Yu. ayaṁ pīti. kathaṁ sā pīti ....
Kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato
sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā
hoti āvajjato sā pīti paṭividitā hoti jānato ...
Passato paccavekkhato cittaṁ adhiṭṭhahato saddhāya adhimuccato
viriyaṁ paggaṇhato satiṁ upaṭṭhāpayato cittaṁ samādahato paññāya
pajānato abhiññeyyaṁ abhijānato pariññeyyaṁ parijānato
pahātabbaṁ pajahato bhāvetabbaṁ bhāvayato sacchikātabbaṁ sacchikaroto
sā pīti paṭividitā hoti evaṁ sā [1]- pītipaṭisaṁvedī
assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ
vedanā upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva sati ca tāya
satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassatīti tena vuccati
vedanāsu vedanānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā 2 .
Anupassatīti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati .pe. Evantaṁ
vedanaṁ anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Pītipaṭisaṁvedī
assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena
vuccati samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[409] Kathaṁ sukhapaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati.
1 Ma. Yu. pīti paṭividitā hoti. 2 Ma. Yu. ... bhāvanāti. evamuparipi.
Sukhanti dve sukhāni kāyikañca sukhaṁ cetasikañca sukhaṁ.
Katamaṁ kāyikaṁ sukhaṁ. Yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ vedayitaṁ 1
kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā idaṁ kāyikaṁ sukhaṁ. Katamaṁ
cetasikaṁ sukhaṁ. Yaṁ [2]- cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ
cetosamphassajā sātā sukhā vedanā idaṁ cetasikaṁ sukhaṁ.
Kathaṁ te sukhā paṭividitā honti. Dīghaṁ assāsavasena cittassa
ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā
tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti dīghaṁ passāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya
satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti .pe. Sacchikātabbaṁ
sacchikaroto te sukhā paṭividitā honti evante
sukhā paṭividitā honti sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā
upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ vedanā upaṭṭhānaṁ no sati
sati upaṭṭhānaṁ ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena taṁ
vedanaṁ anupassatīti tena vuccati vedanāsu vedanānupassanā
satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ vedanaṁ anupassati. Aniccato anupassati .pe.
Evantaṁ vedanaṁ anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe. Sukhapaṭisaṁvedī
1 Ma. Yu. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. Yu. cetasikaṁ sātaṁ ...
Assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati
samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[410] Kathaṁ cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati
cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passasissāmīti sikkhati.
Katamo cittasaṅkhāro. Dīghaṁ assāsavasena saññā ca vedanā
ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā dīghaṁ
passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā
cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā .pe. Sukhapaṭisaṁvedī assāsavasena
sukhapaṭisaṁvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete
dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā ayaṁ cittasaṅkhāro.
Kathaṁ te cittasaṅkhārā paṭividitā honti. Dīghaṁ assāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya
satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā honti dīghaṁ
passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā
hoti tāya satiyā tena ñāṇena te cittasaṅkhārā paṭividitā
honti .pe. Sacchikātabbaṁ sacchikaroto te cittasaṅkhārā
paṭividitā honti evante cittasaṅkhārā paṭividitā honti
cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati
anupassanāñāṇaṁ vedanā upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva
Sati ca tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassatīti tena
vuccati vedanāsu vedanānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati. Aniccato anupassati
.pe. Evantaṁ vedanaṁ anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
Cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ
avikkhepaṁ pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti
tena vuccati samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[411] Kathaṁ passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assasissāmīti sikkhati
passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ passasissāmīti sikkhati.
Katamo cittasaṅkhāro. Dīghaṁ assāsavasena saññā ca vedanā
ca cetasikā ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te
cittasaṅkhāre passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati dīghaṁ
passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā ete dhammā
cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te cittasaṅkhāre passambhento
nirodhento vūpasamento sikkhati cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī assāsavasena
cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī passāsavasena saññā ca vedanā ca cetasikā
ete dhammā cittapaṭibaddhā cittasaṅkhārā te cittasaṅkhāre
passambhento nirodhento vūpasamento sikkhati passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ
Assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ
vedanā upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva sati
ca tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassatīti tena
vuccati vedanāsu vedanānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati .pe. Evantaṁ vedanaṁ
anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ
avikkhepaṁ pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti
tena vuccati samatthañca paṭivijjhati aṭṭha anupassane ñāṇāni
aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni vedanāsu
vedanānupassanāya.
Bhāṇavāraṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[412] Kathaṁ cittapaṭisaṁvedī assasissāmīti sikkhati cittapaṭisaṁvedī
passasissāmīti sikkhati.
Katamaṁ taṁ cittaṁ. Dīghaṁ assāsavasena viññāṇacittaṁ yaṁ cittaṁ
mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ [1]- manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ
viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu dīghaṁ passāsavasena
1 Ma. Yu. mano. evamuparipi. 2 Sī. Yu. tajjamāno. evamuparipi.
.pe. Passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ assāsavasena viññāṇacittaṁ yaṁ
cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ
viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu idaṁ cittaṁ.
Kathaṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti. Dīghaṁ assāsavasena cittassa
ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya satiyā
tena ñāṇena taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti dīghaṁ passāsavasena
cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti tāya
satiyā tena ñāṇena cittaṁ paṭividitaṁ hoti .pe. Sacchikātabbaṁ
sacchikaroto taṁ cittaṁ paṭividitaṁ hoti evantaṁ cittaṁ paṭividitaṁ
hoti cittapaṭisaṁvedī assāsavasena viññāṇacittaṁ upaṭṭhānaṁ
sati anupassanāñāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ
ceva sati ca tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassatīti
tena vuccati citte cittānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati .pe. Evantaṁ
cittaṁ anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
Cittapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena
vuccati samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[413] Kathaṁ abhippamodayaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati abhippamodayaṁ
cittaṁ passasissāmīti sikkhati.
Katamo ca 1 cittassa abhippamodo. Dīghaṁ assāsavasena cittassa
ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo
yā cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso cittassa
odagyaṁ attamanatā cittassa dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ
avikkhepaṁ pajānato uppajjati cittassa abhippamodo yā
cittassa āmodanā pamodanā hāso pahāso cittassa 2 odagyaṁ
attamanatā cittassa .pe. Cittapaṭisaṁvedī assāsavasena cittapaṭisaṁvedī
passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato
uppajjati cittassa abhippamodo yā cittassa āmodanā
pamodanā hāso pahāso cittassa odagyaṁ attamanatā cittassa
ayaṁ cittassa abhippamodo. Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena
viññāṇacittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ cittaṁ
upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva sati ca tāya satiyā
tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassatīti tena vuccati citte cittānupassanā
satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati .pe. Evantaṁ cittaṁ
anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
1 Ma. Yu. casaddo natthi. 2 Ma. Yu. vitti. evamuparipi.
Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
Abhippamodayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ
avikkhepaṁ pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena
vuccati samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[414] Kathaṁ samādahaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati samādahaṁ
cittaṁ passasissāmīti sikkhati.
Katamañca samādhindriyaṁ 1 . Dīghaṁ assāsavasena cittassa
ekaggatā avikkhepo samādhi [2]- dīghaṁ passāsavasena cittassa
ekaggatā avikkhepo samādhi [2]- samādahaṁ cittaṁ assāsavasena [3]-
cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti
adhiṭṭhiti 4 avisāhāro avikkhepo ca 5 avisāhatamānasatā samatho
samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi ayaṁ [6]- samādahaṁ cittaṁ
assāsavasena 7 viññāṇacittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanāñāṇaṁ cittaṁ
upaṭṭhānaṁ no sati sati upaṭṭhānaṁ ceva sati ca tāya satiyā
tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassatīti tena vuccati citte
cittānupassanā satipaṭṭhānabhāvanā.
Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati .pe. Evantaṁ cittaṁ
anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
1 Ma. Yu. katamo samādhi. 2 Ma. yā cittassa ṭhiti .pe. samādhibalaṁ sammāsamādhi.
3 Ma. samādahaṁ cittaṁ passāsavasena .... 4 Ma. Yu. avaṭṭhiti. 5 Ma. Yu. casaddo
natthi. 6 Ma. samādhi. 7 Ma. assāsapassāsavasena.
Samādahaṁ cittaṁ assāsavasena 1 cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati
samatthañca paṭivijjhati.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa paṭisambhidāmaggo (เล่ม 31)

[415] Kathaṁ vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati vimocayaṁ
cittaṁ passasissāmīti sikkhati. Rāgato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti
sikkhati rāgato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmīti sikkhati
dosato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati dosato vimocayaṁ
cittaṁ passasissāmīti sikkhati mohato vimocayaṁ cittaṁ
assasissāmīti sikkhati mohato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmīti
sikkhati .pe. Mānato vimocayaṁ cittaṁ diṭṭhiyā vimocayaṁ cittaṁ
vicikicchāya vimocayaṁ cittaṁ thīnamiddhato vimocayaṁ cittaṁ uddhaccato
vimocayaṁ cittaṁ ahirikato vimocayaṁ cittaṁ anottappato
vimocayaṁ cittaṁ assasissāmīti sikkhati anottappato vimocayaṁ
cittaṁ passasissāmīti sikkhati vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena
viññāṇacittaṁ upaṭṭhānaṁ sati .pe..
Anupassatīti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati .pe. Evantaṁ cittaṁ
anupassati.
Bhāvanāti catasso bhāvanā .pe. Āsevanaṭṭhena bhāvanā.
Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsā saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi .pe.
Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ
1 Ma. assāsapassāsavasena.
Pajānato .pe. Pajānanto indriyāni samodhāneti tena vuccati
samatthañca paṭivijjhati. Aṭṭha anupassane ñāṇāni aṭṭha ca
upaṭṭhānānussatiyo cattāri sutantikavatthūni citte cittānupassanāya.