พุทธธรรมสงฆ์
Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[808] Sīho yathā dāṭhabalī pasayha rājā migānaṁ abhibhuyyacārīti
yathā sīho migarājā dāṭhabalī dāṭhāvudho sabbe tiracchānagate
pāṇe abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā
madditvā carati vicarati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti
evameva 1 paccekasambuddhopi paññābalī paññāvudho sabbapāṇabhūte [2]-
paññāya abhibhuyya abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā
madditvā carati vicarati iriyati vatteti pāleti yapeti
yāpetīti sīho yathā dāṭhabalī pasayha rājā migānaṁ abhibhuyyacārī.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[809] Sevetha pantāni senāsanānīti yathā sīho migarājā
araññavanapatthāni ajjhogāhetvā 3 carati vicarati iriyati vatteti
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. puggale. 3 Ma. araññavanamajjhogāhetvā.
evamuparipi.
Pāleti yapeti yāpeti evameva 1 paccekasambuddhopi araññavanapatthāni
pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni
vijanavātāni manussarāhaseyyakāni paṭisallānasāruppāni. So eko
gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṁ kappeti eko
gāmaṁ piṇḍāya pavisati eko abhikkamati eko paṭikkamati eko
raho nisīdati eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti eko carati vicarati iriyati
vatteti pāleti yapeti yāpetīti sevetha pantāni senāsanāni.
Eko care khaggavisāṇakappo. Tenāha so paccekasambuddho
sīho yathā dāṭhabalī pasayha
rājā migānaṁ abhibhuyyacārī
sevetha pantāni senāsanāni
eko care khaggavisāṇakappoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[810] Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ
āsevamāno muditañca kāle
sabbena lokena avirujjhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[811] Mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ āsevamāno muditañca
kāleti so paccekasambuddho mettāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ
pharitvā viharati tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti
uddhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ mettāsahagatena
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena
abyāpajjhena 1 pharitvā viharati karuṇāsahagatena cetasā muditāsahagatena
cetasā upekkhāsahagatena cetasā ekaṁ disaṁ pharitvā viharati
tathā dutiyaṁ tathā tatiyaṁ tathā catutthaṁ iti uddhamadho tiriyaṁ
sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā
vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā
viharatīti mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ āsevamāno muditañca
kāle.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[812] Sabbena lokena avirujjhamānoti mettādīnaṁ 2
bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikulā honti
ye pacchimāya disāya sattā ye uttarāya disāya sattā ye
dakkhiṇāya disāya sattā ye puratthimāya anudisāya sattā ye
pacchimāya anudisāya sattā ye uttarāya anudisāya sattā ye
dakkhiṇāya anudisāya sattā ye adhogamāya 3 disāya sattā ye
uparimāya disāya sattā ye dasasu disāsu vidisāsu 4 sattā te
appaṭikulā honti [5]-. Sabbena lokena avirujjhamānoti sabbena
sattalokena 6 avirujjhamāno appaṭivirujjhamāno aghaṭṭiyamāno 7
appaṭihaññamānoti sabbena lokena avirujjhamāno. Eko care
khaggavisāṇakappo. Tenāha so paccekasambuddho
mettaṁ upekkhaṁ karuṇaṁ vimuttiṁ
1 Ma. abyāpajjena. evamīdisesu padesu. 2 Ma. mettāya. 3 Ma. heṭṭhimāya.
4 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 5 Ma. karuṇāya bhāvitattā .pe. muditāya bhāvitattā
.pe. upekkhāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā .pe. ye dasasu disāsu
sattā te appaṭikūlā honti. 6 Ma. lokena. 7 Ma. anāghāmatiyāno.
Āsevamāno muditañca kāle
sabbena lokena avirujjhamāno
eko care khaggavisāṇakappoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[813] Rāgañca dosañca pahāya mohaṁ
sandālayitvāna saññojanāni
asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi
eko care khaggavisāṇakappo.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[814] Rāgañca dosañca pahāya mohanti rāganti yo
rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Dosanti
yo cittassa āghāto .pe. Caṇḍikkaṁ assuropo anattamanatā
cittassa. Mohoti dukkhe añāṇaṁ .pe. Avijjālaṅgī moho
akusalamūlaṁ. Rāgañca dosañca pahāya mohanti so paccekasambuddho
rāgañca dosañca mohañca pahāya pajahitvā vinodetvā
byantīkaritvā anabhāvaṅgametvāti rāgañca dosañca pahāya
mohaṁ.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[815] Sandālayitvāna saññojanānīti dasa saññojanāni
kāmarāgasaññojanaṁ paṭighasaññojanaṁ .pe. Avijjāsaññojanaṁ.
Sandālayitvāna saññojanānīti [1]- saññojanāni sandālayitvāna
padālayitvāna sampadālayitvāna pajahitvāna vinodetvāna byantīkaritvāna
anabhāvaṅgametvānāti sandālayitvāna saññojanāni.
1 Ma. dasa.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[816] Asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhīti so paccekasambuddho
jīvitapariyosāne asantāsī aparisantāsī 1 anutrāsī anubbiggo anussukī
anutrāso abhiru acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo
vigatalomahaṁsoti [2]- asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi. Eko care
khaggavisāṇakappo. Tenāha so paccekasambuddho
rāgañca dosañca pahāya mohaṁ
sandālayitvāna saññojanāni
asantasaṁ jīvitasaṅkhayamhi
eko care khaggavisāṇakappoti.

Suttantapiṭake khuddakanikāyassa cūḷaniddeso (เล่ม 30)

[817] Bhajanti sevanti ca kāraṇatthā
nikkāraṇā dullabhā ajja mittā
attatthapaññā asucī manussā
eko care khaggavisāṇakappo.