[758] Analaṅkaritvā anapekkhamānoti khiḍḍañca ratiñca
kāmasukhañca loke analaṅkaritvā anapekkhā 2 hutvā pajahitvā
vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṅgametvāti analaṅkaritvā
anapekkhamāno.

[759] Vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādīti vibhūsāti dve
vibhūsā atthi āgārikavibhūsā 3 atthi anāgārikavibhūsā.
Katamā āgārikavibhūsā. Kesā ca massu ca mālā ca gandhā 4
ca vilepanañca ābharaṇañca pilandhanañca vatthañca pasādhanañca
veṭṭhanañca 5 ucchādanaṁ parimaddanaṁ nahāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ
añjanaṁ mālāvilepanaṁ mukhacuṇṇakaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ visikkhābandhaṁ 6
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. anapekkho. 3 Ma. agārikavibhūsā. evamuparipi.
4 Ma. massū ca mālāgandhañca. evamuparipi. 5 Ma. pārupanañca veṭhanañca. evamuparipi.
6 Ma. sikhābandhaṁ. evamuparipi.
Daṇḍaṁ nāḷikaṁ khaggaṁ chattaṁ upāhanā uṇhisaṁ vālavijjanī
odātāni vatthāni dīgharassāni iti vā ayaṁ āgārikavibhūsā.
Katamā anāgārikavibhūsā. Cīvaramaṇḍanā pattamaṇḍanā senāsanamaṇḍanā
imassa vā pūtikāyassa bāhirānaṁ vā parikkhārānaṁ
maṇḍanā vibhūsanā keḷanā parikeḷanā gedhikatā gedhikattaṁ capalanā 1
cāpalyaṁ ayaṁ anāgārikavibhūsā.
Saccavādīti so paccekasambuddho saccavādī saccasandho theto
paccayiko [2]- lokassa vibhūsanaṭṭhānā ārato [3]- paṭivirato nikkhanto
nissaṭṭho vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti
vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī. Eko care khaggavisāṇakappo.
Tenāha so paccekasambuddho
khiḍḍā ratī kāmasukhañca loke
analaṅkaritvā anapekkhamāno
vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī
eko care khaggavisāṇakappoti.

[760] Puttañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ
dhanāni dhaññāni ca bandhavāni
hitvāna kāmāni yathodhikāni
eko care khaggavisāṇakappo.

[761] Puttañca dāraṁ pitarañca mātaranti puttanti cattāro
1 Ma. gaddhikatā gaddhikattaṁ capalatā. 2 Ma. avisaṁvādako. 3 Ma. virato.
Puttā atrajo putto khettajo putto dinnako putto antevāsiko
putto. Dārā vuccanti bhariyāyo. Pitāti yo so
janako. Mātāti yā sā janikāti puttañca dāraṁ pitarañca
mātaraṁ.

[762] Dhanāni dhaññāni ca bandhavānīti dhanāni vuccanti [1]-
muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṁ rajataṁ jātarūpaṁ
lohitaṅgo masāragallo 2 . Dhaññāni vuccanti pubbaṇṇaṁ aparaṇṇaṁ.
Pubbaṇṇaṁ nāma sālī vīhi yavo godhumo kaṅgu varako kudrusako 3 .
Aparaṇṇaṁ nāma sūpeyyaṁ. Bandhavānīti cattāro bandhavo ñātibandhavāpi
bandhu gottabandhavāpi bandhu mittabandhavāpi bandhu
sippabandhavāpi bandhūti dhanāni dhaññāni ca bandhavāni.

[763] Hitvāna kāmāni yathodhikānīti kāmāti uddānato
dve kāmā vatthukāmā ca kilesakāmā ca .pe. Ime vuccanti
vatthukāmā .pe. Ime vuccanti kilesakāmā. Hitvāna kāmānīti
vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya pajahitvā vinodetvā
byantīkaritvā anabhāvaṅgametvāti hitvāna kāmāni. Yathodhikānīti
sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na
pacceti na paccāgacchati sakadāgāmimaggena ye kilesā pahīnā
anāgāmimaggena ye kilesā pahīnā arahattamaggena ye kilesā
pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatīti
1 Ma. hiraññaṁ suvaṇṇaṁ. 2 Ma. masāragallaṁ. 3 Ma. kudrūsako.
Hitvāna kāmāni yathodhikāni. Eko care khaggavisāṇakappo.
Tenāha so paccacekasambuddho
puttañca dāraṁ pitarañca mātaraṁ
dhanāni dhaññāni ca bandhavāni
hitvāna kāmāni yathodhikāni
eko care khaggavisāṇakappoti.

[764] Saṅgo eso parittamettha sokhyaṁ
appassādo dukkhamettha bhiyyo
gaṇḍo eso iti ñatvā matimā
eko care khaggavisāṇakappo.

[765] Saṅgo eso parittamettha sokhyanti saṅgoti vā
baḷisanti vā āmisanti vā laggananti vā palibodhoti vā pañcannetaṁ
kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ. Parittamettha sokhyanti vuttañhetaṁ
bhagavatā pañcime bhikkhave kāmaguṇā katame pañca
cakkhuviññeyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā
rajanīyā sotaviññeyyā saddā ghānaviññeyyā gandhā
jivhāviññeyyā rasā kāyaviññeyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā
manāpā piyarūpā kāmūpasañhitā rajanīyā ime kho bhikkhave
pañca kāmaguṇā yaṁ kho bhikkhave ime pañca kāmaguṇe paṭicca
uppajjati sukhaṁ somanassaṁ idaṁ vuccati kāmasukhaṁ appakaṁ etaṁ
Sukhaṁ [1]- omakaṁ etaṁ sukhaṁ lāmakaṁ etaṁ sukhaṁ dukkhaṁ 2 etaṁ sukhanti saṅgo
eso parittamettha sokhyaṁ.

[766] Appassādo dukkhamettha bhiyyoti appassādā
kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā 3 ādīnavo ettha
bhiyyo. Aṭṭhikaṅkalūpamā kāmā vuttā bhagavatā. Maṁsapesūpamā
kāmā vuttā bhagavatā. Tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā.
Aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā. Supinakūpamā kāmā
vuttā bhagavatā. Yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā.
Rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā. Asisūnūpamā kāmā vuttā
bhagavatā. Sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā. Sappasirūpamā
kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha
bhiyyoti appassādo dukkhamettha bhiyyo.

[767] Gaṇḍo eso iti ñatvā matimāti gaṇḍoti vā
baḷisanti vā āmisanti vā laggananti vā [4]- palibodhoti vā
pañcannetaṁ kāmaguṇānaṁ adhivacanaṁ. Itīti padasandhi padasaṁsaggo
padapāripūri akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbakametaṁ
itīti. Matimāti paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī
medhāvī. Gaṇḍo eso iti ñatvā matimāti gaṇḍoti matimā ñatvā
baḷisanti ñatvā āmisanti ñatvā laggananti ñatvā [5]- palibodhoti
ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti
1 Ma. parittakaṁ etaṁ sukhaṁ thokakaṁ etaṁ sukhaṁ. 2 Ma. chatukkaṁ. 3 Ma. bahupāyāsā.
evamuparipi. 4 Ma. bandhananti vā. evamīdisesu padesu. 5 Ma. bandhananti ñatvā.
Gaṇḍo eso iti ñatvā matimā. Eko care khaggavisāṇakappo.
Tenāha so paccekasambuddho
saṅgo eso parittamettha sokhyaṁ
appassādo dukkhamettha bhiyyo
gaṇḍo eso iti ñatvā matimā
eko care khaggavisāṇakappoti.