[115] Tena kho pana samayena bhagavā tattheva rājagahe vassaṁ
vasi tattha hemantaṁ tattha gimhaṁ. Manussā ujjhāyanti khīyanti
vipācenti āhundarikā samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ disā andhakārā
na imesaṁ disā pakkhāyantīti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ
ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Athakho te bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Athakho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi
gacchānanda avāpuraṇaṁ 1 ādāya anupariveṇiyaṁ bhikkhūnaṁ ārocehi
icchātāvuso bhagavā dakkhiṇāgiriṁ cārikaṁ pakkamituṁ yassāyasmato
attho so āgacchatūti. Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando
bhagavato paṭissutvā 2 avāpuraṇaṁ 3 ādāya anupariveṇiyaṁ bhikkhūnaṁ
ārocesi icchatāvuso bhagavā dakkhiṇāgiriṁ cārikaṁ pakkamituṁ
yassāyasmato attho so āgacchatūti. Bhikkhū evamāhaṁsu
bhagavatā āvuso ānanda paññattaṁ dasa vassāni nissāya vatthuṁ
1-3 apāpuraṇantipi pāṭho. 2 Ma. paṭissuṇitvā.
Dasavassena nissayaṁ dātuṁ tattha ca no gantabbaṁ bhavissati nissayo
ca gahetabbo bhavissati ittaro ca vāso bhavissati puna ca
paccāgantabbaṁ bhavissati puna ca nissayo gahetabbo bhavissati
sace amhākaṁ ācariyupajjhāyā gamissanti mayampi gamissāma no
ce amhākaṁ ācariyupajjhāyā gamissanti mayampi na gamissāma
lahucittakatā no āvuso ānanda paññāyissatīti. Athakho bhagavā
ogaṇena bhikkhusaṅghena dakkhiṇāgiriṁ cārikaṁ pakkāmi. Athakho
bhagavā dakkhiṇāgirismiṁ yathābhirantaṁ viharitvā punadeva rājagahaṁ
paccāgacchi. Athakho bhagavā āyasmantaṁ ānandaṁ āmantesi
kinnu kho ānanda tathāgato ogaṇena bhikkhusaṅghena dakkhiṇāgiriṁ
cārikaṁ pakkantoti. Athakho āyasmā ānando bhagavato etamatthaṁ
ārocesi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave byattena
bhikkhunā paṭibalena pañca vassāni nissāya vatthuṁ abyattena
yāvajīvaṁ.

[116] Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na
anissitena vatthabbaṁ 1 na asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti
na asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti na asekhena
paññākkhandhena samannāgato hoti na asekhena vimuttikkhandhena
samannāgato hoti na asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena
1 Po. sabbattha vaṭṭhabbaṁ.
Samannāgato hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ. Pañcahi bhikkhave aṅgehi
samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ asekhena sīlakkhandhena
samannāgato hoti asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti
asekhena paññākkhandhena samannāgato hoti asekhena vimuttikkhandhena
samannāgato hoti asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena
samannāgato hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi bhikkhave pañcahaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ assaddho hoti
ahiriko hoti anottāpī hoti kusīto hoti muṭṭhassati hoti
imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena
vatthabbaṁ. Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena
vatthabbaṁ saddho hoti hirimā hoti ottāpī hoti āraddhaviriyo
hoti upaṭṭhitassati hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi bhikkhave
pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ
adhisīle sīlavipanno hoti ajjhācāre ācāravipanno hoti
atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti appassuto hoti duppañño
hoti imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
na anissitena vatthabbaṁ. Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena
Bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ na adhisīle sīlavipanno hoti na
ajjhācāre ācāravipanno hoti na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno
hoti bahussuto hoti paññavā hoti imehi kho bhikkhave
pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ
āpattiṁ na jānāti anāpattiṁ na jānāti lahukaṁ āpattiṁ na
jānāti garukaṁ āpattiṁ na jānāti ubhayāni kho panassa
pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti na suvibhattāni na
suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso imehi kho
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ.
Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ
āpattiṁ jānāti anāpattiṁ jānāti lahukaṁ āpattiṁ jānāti
garukaṁ āpattiṁ jānāti ubhayāni kho panassa pātimokkhāni
vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni
suttaso anubyañjanaso imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi bhikkhave
pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ āpattiṁ
na jānāti anāpattiṁ na jānāti lahukaṁ āpattiṁ na jānāti
garukaṁ āpattiṁ na jānāti ūnapañcavasso hoti imehi kho
bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ.
Pañcahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ
āpattiṁ jānāti anāpattiṁ jānāti lahukaṁ āpattiṁ jānāti
garukaṁ āpattiṁ jānāti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso
vā imehi kho bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
anissitena vatthabbaṁ.

[117] Chahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena
vatthabbaṁ na asekhena sīlakkhandhena samannāgato na asekhena
samādhikkhandhena samannāgato hoti na asekhena paññākkhandhena
samannāgato hoti na asekhena vimuttikkhandhena samannāgato
hoti na asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti
ūnapañcavasso hoti imehi kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ. Chahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ asekhena sīlakkhandhena samannāgato
hoti asekhena samādhikkhandhena samannāgato hoti asekhena
paññākkhandhena samannāgato hoti asekhena vimuttikkhandhena
samannāgato hoti asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato
hoti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā imehi
kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ.
Aparehipi bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena
vatthabbaṁ assaddho hoti ahiriko hoti anottāpī hoti
Kusīto hoti muṭṭhassati hoti ūnapañcavasso hoti imehi
kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ.
Chahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ.
Saddho hoti hirimā hoti ottāpī hoti āraddhaviriyo
hoti upaṭṭhitassati hoti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso
vā imehi kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi bhikkhave chahaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ adhisīle sīlavipanno
hoti ajjhācāre ācāravipanno hoti atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno
hoti appassuto hoti duppañño hoti ūnapañcavasso
hoti imehi kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na
anissitena vatthabbaṁ. Chahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā
anissitena vatthabbaṁ na adhisīle sīlavipanno hoti na ajjhācāre
ācāravipanno hoti na atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti bahussuto
hoti paññavā hoti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso
vā imehi kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ. Aparehipi bhikkhave chahaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ āpattiṁ na jānāti
anāpattiṁ na jānāti lahukaṁ āpattiṁ na jānāti garukaṁ āpattiṁ
na jānāti ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na
Svāgatāni honti na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni
suttaso anubyañjanaso ūnapañcavasso hoti imehi kho
bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā na anissitena vatthabbaṁ.
Chahi bhikkhave aṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ
āpattiṁ jānāti anāpattiṁ jānāti lahukaṁ āpattiṁ jānāti
garukaṁ āpattiṁ jānāti ubhayāni kho panassa pātimokkhāni
vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni
suttaso anubyañjanaso pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso
vā imehi kho bhikkhave chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena
vatthabbanti.
Abhayūvarabhāṇavāraṁ niṭṭhitaṁ.

[118] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
kapilavatthu tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena kapilavatthu tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā sakkesu viharati
kapilavatthusmiṁ nigrodhārāme. Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya yena suddhodanassa sakkassa nivesanaṁ
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi. Athakho
rāhulamātā devī rāhulaṁ kumāraṁ 1 etadavoca eso te rāhula
pitā gacchassa 2 dāyajjaṁ yācāhīti. Athakho rāhulo kumāro
1 sabbattha rāhulakumāranti dissati. 2 gaccha assāti.
Yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavato purato aṭṭhāsi
sukhā te samaṇa chāyāti. Athakho bhagavā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.
Athakho rāhulo kumāro bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi
dāyajjaṁ me samaṇa dehi dāyajjaṁ me samaṇa dehīti. Athakho
bhagavā āyasmantaṁ sārīputtaṁ āmantesi tenahi tvaṁ sārīputta
rāhulaṁ kumāraṁ pabbājehīti. Kathāhaṁ bhante rāhulaṁ kumāraṁ pabbājemīti.
Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave tīhi saraṇagamanehi
sāmaṇerapabbajjaṁ evañca pana bhikkhave pabbājetabbo paṭhamaṁ
kesamassuṁ ohārāpetvā kāsāyāni vatthāni acchādāpetvā ekaṁsaṁ
uttarāsaṅgaṁ kārāpetvā bhikkhūnaṁ pāde vandāpetvā ukkuṭikaṁ
nisīdāpetvā añjaliṁ paggaṇhāpetvā evaṁ vadehīti vattabbo
buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi dhammaṁ saraṇaṁ gacchāmi saṅghaṁ saraṇaṁ gacchāmi
dutiyampi buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi dutiyampi dhammaṁ saraṇaṁ gacchāmi
dutiyampi saṅghaṁ saraṇaṁ gacchāmi tatiyampi buddhaṁ saraṇaṁ gacchāmi
tatiyampi dhammaṁ saraṇaṁ gacchāmi tatiyampi saṅghaṁ saraṇaṁ gacchāmīti
anujānāmi bhikkhave imehi tīhi saraṇagamanehi sāmaṇerapabbajjanti.
Athakho āyasmā sārīputto rāhulaṁ kumāraṁ pabbājesi. Athakho
suddhodano sakko yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
1 padacchedo yebhuyyena pana gacchassūti dissati.
Bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinno kho
suddhodano sakko bhagavantaṁ etadavoca ekāhaṁ bhante bhagavantaṁ
varaṁ yācāmīti. Atikkantavarā kho gotama tathāgatāti. Yañca
bhante kappati yañca anavajjanti. Taṁ vadehi gotamāti. Bhagavati
me bhante pabbajite anappakaṁ dukkhaṁ ahosi tathā nande
adhimattaṁ rāhule puttapemaṁ bhante chaviṁ chindati chaviṁ chetvā cammaṁ
chindati cammaṁ chetvā maṁsaṁ chindati maṁsaṁ chetvā nhāruṁ chindati
nhāruṁ chetvā aṭṭhiṁ chindati aṭṭhiṁ chetvā aṭṭhimiñjaṁ āhacca
tiṭṭhati sādhu bhante ayyā ananuññātaṁ mātāpitūhi puttaṁ na
pabbājeyyunti. Athakho bhagavā suddhodanaṁ sakkaṁ dhammiyā kathāya
sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṁsesi. Athakho suddhodano
sakko bhagavatā dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito
sampahaṁsito uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā
pakkāmi. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave ananuññāto mātāpitūhi
putto pabbājetabbo yo pabbājeyya āpatti dukkaṭassāti.
Athakho bhagavā kapilavatthusmiṁ yathābhirantaṁ viharitvā yena sāvatthī
tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ carimāno yena sāvatthī
tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme.

[119] Tena kho pana samayena āyasmato sārīputtassa upaṭṭhākakulaṁ
āyasmato sārīputtassa santike dārakaṁ pāhesi imaṁ
dārakaṁ thero pabbājetūti. Athakho āyasmato sārīputtassa etadahosi
bhagavatā paññattaṁ na ekena dve sāmaṇerā upaṭṭhāpetabbāti
ayañca me rāhulo sāmaṇero kathaṁ nu kho mayā paṭipajjitabbanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesi. Anujānāmi bhikkhave
byattena bhikkhunā paṭibalena ekena dve sāmaṇere upaṭṭhāpetuṁ
yāvatake vā pana ussahati ovadituṁ anusāsituṁ tāvatake upaṭṭhāpetunti.

[120] Athakho sāmaṇerānaṁ etadahosi kati nu kho amhākaṁ
sikkhāpadāni kattha ca amhehi sikkhitabbanti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave sāmaṇerānaṁ dasa sikkhāpadāni
tesu ca sāmaṇerehi sikkhituṁ pāṇātipātā veramaṇī adinnādānā
veramaṇī abrahmacariyā veramaṇī musāvādā veramaṇī
surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇī vikālabhojanā veramaṇī
naccagītavāditavisūkadassanā veramaṇī mālāgandhavilepanadhāraṇamaṇḍanavibhūsanaṭṭhānā
veramaṇī uccāsayanamahāsayanā veramaṇī jātarūparajatapaṭiggahaṇā
veramaṇī anujānāmi bhikkhave sāmaṇerānaṁ imāni
dasa sikkhāpadāni imesu ca sāmaṇerehi sikkhitunti.

[121] Tena kho pana samayena sāmaṇerā bhikkhūsu agāravā
Appatissā asabhāgavuttikā 1 viharanti. Bhikkhū ujjhāyanti khīyanti
vipācenti kathaṁ hi nāma sāmaṇerā bhikkhūsu agāravā appatissā
asabhāgavuttikā viharissantīti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Anujānāmi bhikkhave pañcahaṅgehi samannāgatassa sāmaṇerassa
daṇḍakammaṁ kātuṁ bhikkhūnaṁ alābhāya parisakkati bhikkhūnaṁ anatthāya
parisakkati bhikkhūnaṁ anāvāsāya 2 parisakkati bhikkhū akkosati
paribhāsati bhikkhū bhikkhūhi bhedeti anujānāmi bhikkhave imehi
pañcahaṅgehi samannāgatassa sāmaṇerassa daṇḍakammaṁ kātunti.
Athakho bhikkhūnaṁ etadahosi kiṁ nu kho daṇḍakammaṁ kātabbanti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ anujānāmi bhikkhave āvaraṇaṁ kātunti.
Tena kho pana samayena bhikkhū sāmaṇerānaṁ sabbaṁ saṅghārāmaṁ āvaraṇaṁ
karonti. Sāmaṇerā ārāmaṁ pavisituṁ alabhamānā pakkamantipi
vibbhamantipi titthiyesupi saṅkamanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave sabbo saṅghārāmo āvaraṇaṁ kātabbo yo kareyya
āpatti dukkaṭassa anujānāmi bhikkhave yattha vā vasati yattha
vā paṭikkamati tattha āvaraṇaṁ kātunti. Tena kho pana samayena
bhikkhū sāmaṇerānaṁ mukhadvārikaṁ āhāraṁ āvaraṇaṁ karonti. Manussā
yāgupānampi saṅghabhattaṁpi karontā sāmaṇere evaṁ vadenti 3 etha
bhante yāguṁ pivatha etha bhante bhattaṁ bhuñjathāti. Sāmaṇerā
1 Yu. Rā. asabhāgavuttino. 2 Ma. Yu. avāsāya. 3 Yu. vadanti.
Evaṁ vadenti nāvuso labbhā bhikkhūhi āvaraṇaṁ katanti. Manussā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhadantā sāmaṇerānaṁ
mukhadvārikaṁ āhāraṁ āvaraṇaṁ karissantīti. Bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ. Na bhikkhave mukhadvāriko āhāro āvaraṇaṁ kātabbo
yo kareyya āpatti dukkaṭassāti.
Daṇḍakammavatthu niṭṭhitaṁ.

[122] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū upajjhāye
anāpucchā sāmaṇerānaṁ āvaraṇaṁ karonti. Upajjhāyā gavesanti
kathaṁ nu kho amhākaṁ sāmaṇerā na dissantīti. Bhikkhū evamāhaṁsu
chabbaggiyehi āvuso bhikkhūhi āvaraṇaṁ katanti. Upajjhāyā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū
amhe anāpucchā amhākaṁ sāmaṇerānaṁ āvaraṇaṁ karissantīti.
Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave upajjhāye anāpucchā
āvaraṇaṁ kātabbaṁ yo kareyya āpatti dukkaṭassāti.

[123] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū therānaṁ bhikkhūnaṁ
sāmaṇere apalāḷenti therā sāmaṁ dantakaṭṭhampi mukhodakampi
gaṇhantā kilamanti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave
aññassa parisā apalāḷetabbā yo apalāḷeyya āpatti
dukkaṭassāti.

[124] Tena kho pana samayena āyasmato upanandassa sakyaputtassa
Kaṇṭako nāma sāmaṇero kaṇṭakiṁ nāma bhikkhuniṁ dūsesi. Bhikkhū
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma sāmaṇero evarūpaṁ
anācāraṁ ācarissatīti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi
bhikkhave dasahaṅgehi samannāgataṁ sāmaṇeraṁ nāsetuṁ pāṇātipātī
hoti adinnādāyī hoti abrahmacārī hoti musāvādī hoti
majjapāyī hoti buddhassa avaṇṇaṁ bhāsati dhammassa avaṇṇaṁ
bhāsati saṅghassa avaṇṇaṁ bhāsati micchādiṭṭhiko hoti bhikkhunīdūsako
hoti anujānāmi bhikkhave imehi dasahaṅgehi samannāgataṁ
sāmaṇeraṁ nāsetunti.