[598] Gotamo bhūrimedhasoti bhūri vuccati paṭhavī. [1]- Paṭhavīsamāya
vipulāya vitthatāya paññāya samannāgato. Medhā vuccati
paññā yā paññā pajānanā .pe. Amoho dhammavicayo
sammādiṭṭhi. Bhagavā imāya medhāya paññāya upeto samupeto
upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato tasmā
buddho bhūrimedhasoti 2 gotamo bhūrimedhaso. Tenāha piṅgiyatthero
eko tamanudāsīno jutimā so pabhaṅkaro
gotamo bhūripaññāṇo gotamo bhūrimedhasoti.

[599] Yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṁ
taṇhakkhayamanītikaṁ yassa natthi upamā kvaci.

[600] Yo me dhammamadesesīti yoti yo so bhagavā sayambhū
anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi
tattha ca sabbaññutaṁ patto balesu ca vasībhāvaṁ.
Dhammamadesesīti dhammanti ādikalyāṇaṁ majjhekalyāṇaṁ pariyosānakalyāṇaṁ
sātthaṁ sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ
satipaṭṭhāne .pe. Ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ nibbānañca nibbānagāminiñca
1 Ma. bhagavā tāya. evamīdisesu ṭhānesu. 2 Ma. sumedhasoti.
Paṭipadaṁ ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari
vibhaji uttānīmakāsi pakāsesīti yo me dhammamadesesi.

[601] Sandiṭṭhikamakālikanti sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ
opanayikaṁ 1 paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti evaṁ sandiṭṭhikamakālikaṁ.
Athavā yo diṭṭheva dhamme ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti tassa
maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṁ vindati paṭilabhatīti
evampi sandiṭṭhikamakālikaṁ. Yathā manussā kālikaṁ dhanaṁ datvā
anantarā na labhanti kālaṁ āgamenti nevāyaṁ dhammo. Yo
diṭṭheva dhamme ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāveti tassa maggassa
anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṁ vindati paṭilabhati na parattha
na paraloke evaṁ akālikanti sandiṭṭhikamakālikaṁ.

[602] Taṇhakkhayamanītikanti taṇhāti rūpataṇhā saddataṇhā
gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā.
Taṇhakkhayanti taṇhakkhayaṁ rāgakkhayaṁ dosakkhayaṁ mohakkhayaṁ gatikkhayaṁ
upapattikkhayaṁ paṭisandhikkhayaṁ bhavakkhayaṁ saṁsārakkhayaṁ vaṭṭakkhayaṁ.
Anītikanti īti vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca.
Ītippahānaṁ ītivūpasamo ītipaṭinissaggo ītipaṭippassaddhi amataṁ
nibbānanti taṇhakkhayamanītikaṁ.

[603] Yassa natthi upamā kvacīti yassāti nibbānassa.
Natthi upamāti upamā natthi upanidhā natthi sadisaṁ natthi paṭibhāgo
1 Ma. opaneyyikaṁ. evamuparipi.
Natthi [1]- na saṁvijjati nupalabbhati. Kvacīti kvaci kimhici katthaci
ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vāti yassa natthi
upamā kvaci. Tenāha piṅgiyatthero
yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṁ
taṇhakkhayamanītikaṁ yassa natthi upamā kvacīti.

[604] Kinnu tamhā vippavasasi 2 muhuttamapi piṅgiya
gotamā bhūripaññāṇā gotamā bhūrimedhasā.

[605] Kinnu tamhā vippavasasīti kinnu tamhā 3 buddhamhā
vippavasasi apesi apagacchasi 4 vinā hosīti kinnu tamhā vippavasasi.

[606] Muhuttamapi piṅgiyāti muhuttampi khaṇampi layampi vassampi 5
atthampīti muhuttamapi. Piṅgiyāti bāvarī taṁ nattāraṁ nāmena
ālapati.

[607] Gotamā bhūripaññāṇāti gotamā bhūripaññāṇā ñāṇapaññāṇā
paññādhajā paññāketumhā paññādhipateyyamhā vicayabahulā
pavicayabahulā okkhāyanabahulā samokkhāyanadhammā vibhūtavihārimhā
taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā
tadadhimuttā tadādhipateyyamhāti gotamā bhūripaññāṇā.