[338] Piyarūpesu hemakāti kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ.
Cakkhuṁ 1 loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ sotaṁ ghānaṁ jivhā kāyo mano loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddā gandhā rasā
phoṭṭhabbā dhammā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ cakkhuviññāṇaṁ loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ sotaviññāṇaṁ ghānaviññāṇaṁ jivhāviññāṇaṁ
kāyaviññāṇaṁ manoviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ cakkhusamphasso
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso
kāyasamphasso manosamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ cakkhusamphassajā
vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ sotasamphassajā vedanā ghānasamphassajā
vedanā jivhāsamphassajā vedanā kāyasamphassajā vedanā
manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpasaññā loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddasaññā gandhasaññā rasasaññā phoṭṭhabbasaññā
dhammasaññā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpasañcetanā loke
piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddasañcetanā gandhasañcetanā rasasañcetanā
phoṭṭhabbasañcetanā dhammasañcetanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpataṇhā
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā
phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpavitakko
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddavitakko gandhavitakko rasavitakko
phoṭṭhabbavitakko dhammavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ rūpavicāro
loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ saddavicāro gandhavicāro rasavicāro phoṭṭhabbavicāro
1 Ma. cakkhu.
Dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpanti piyarūpesu.
Hemakāti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

[339] Chandarāgavinodananti chandarāgoti yo kāmesu
kāmacchando kāmarāgo kāmanandi kāmataṇhā kāmasineho
kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ kāmogho kāmayogo
kāmupādānaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ. Chandarāgavinodananti chandarāgappahānaṁ
chandarāgavūpasamaṁ chandarāgapaṭinissaggaṁ chandarāgapaṭippassaddhiṁ amataṁ
nibbānanti chandarāgavinodanaṁ.

[340] Nibbānapadamaccutanti nibbānapadaṁ tāṇapadaṁ leṇapadaṁ
parāyanapadaṁ abhayapadaṁ. Accutanti niccaṁ dhuvaṁ sassataṁ avipariṇāmadhammanti
nibbānapadamaccutaṁ. Tenāha bhagavā
idha diṭṭhasutamutaṁ (viññātesu) piyarūpesu hemaka
chandarāgavinodanaṁ nibbānapadamaccutanti.

[341] Etadaññāya ye satā diṭṭhadhammābhinibbutā
upasantā ca te sadā tiṇṇā loke visattikaṁ.

[342] Etadaññāya ye satāti etanti amataṁ nibbānaṁ
yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo
nirodho nibbānaṁ. Aññāyāti aññāya jānitvā tulayitvā
tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā sabbe saṅkhārā aniccāti
aññāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā
Sabbe saṅkhārā dukkhāti sabbe dhammā anattāti .pe. Yaṅkiñci
samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti aññāya jānitvā tulayitvā
tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā. Yeti arahanto khīṇāsavā.
Satāti catūhi kāraṇehi satā kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ
bhāventā 1 satā .pe. Te vuccanti satāti etadaññāya
ye satā.

[343] Diṭṭhadhammābhinibbutāti diṭṭhadhammā ñātadhammā
tulitadhammā tīritadhammā vibhāvitadhammā vibhūtadhammā sabbe saṅkhārā
aniccāti .pe. Yaṅkiñci samudayadhammaṁ sabbantaṁ nirodhadhammanti
diṭṭhadhammā ñātadhammā tulitadhammā tīritadhammā vibhāvitadhammā
vibhūtadhammā. Abhinibbutāti rāgassa nibbāpitattā abhinibbutā 2 dosassa
nibbāpitattā abhinibbutā mohassa nibbāpitattā abhinibbutā
kodhassa upanāhassa .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā
abhinibbutāti 3 diṭṭhadhammābhinibbutā.

[344] Upasantā ca te sadāti upasantāti rāgassa
santattā 4 upasantā dosassa santattā upasantā mohassa
santattā upasantā kodhassa upanāhassa .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ
santattā samitattā [5]- vijjhātattā 6 nibbutattā vigatattā
paṭippassaddhattā santā upasantā vūpasantā nibbutā paṭippassaddhāti
upasantā. Teti arahanto khīṇāsavā. Sadāti
1 Ma. bhāvitattā. 2 Ma. nibbutattā. evamuparipi. 3 Ma. santattā ...
paṭippassaddhāti. 4 Ma. upasamitattā nibbāpitattā. 5 Ma. vūpasamitattā.
6 Ma. nijjhātattā.
Sadā sabbadā 1 sabbakālaṁ niccakālaṁ dhuvakālaṁ satataṁ samitaṁ
abbokiṇṇaṁ pokhānupokhaṁ udakummijātaṁ avici santati sahitaṁ phusitaṁ 2
purebhattaṁ pacchābhattaṁ purimayāme 3 majjhimayāme 3 pacchimayāme 3 kāḷe
juṇhe vasse hemante gimhe purime vayokhandhe majjhime
vayokhandhe pacchime vayokhandheti upasantā ca te sadā.

[345] Tiṇṇā loke visattikanti visattikā vuccati taṇhā
yo rāgo sārāgo .pe. Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.
Visattikāti kenatthena visattikā .pe. Visaṭā vitthatāti visattikā.
Loketi apāyaloke .pe. Āyatanaloke. Tiṇṇā 4 loketi yā
sā loke visattikā loke taṁ visattikaṁ 5 tiṇṇā uttiṇṇā
nittiṇṇā atikkantā samatikkantā vītivattāti tiṇṇā loke
visattikaṁ. Tenāha bhagavā
etadaññāya ye satā diṭṭhadhammābhinibbutā
upasantā ca te sadā tiṇṇā loke visattikanti.
Saha gāthāpariyosānā .pe. Satthā me bhante bhagavā
sāvakohamasmīti.
Hemakamāṇavakapañhāniddeso aṭṭhamo.
-------------
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi. 2 Ma. phassi. evamuparipi. 3 Ma. -maṁ.
4-5 Ma. tiṇṇā loke visattikanti loke vesā visattikā loke vetaṁ visattikaṁ. evamuparipi.
Todeyyamāṇavakapañhāniddeso

[346] Yasmiṁ kāmā na vasanti (iccāyasmā todeyyo)
taṇhā yassa na vijjati
kathaṅkathā ca yo tiṇṇo
vimokkho tassa kīdiso.

[347] Yasmiṁ kāmā na vasantīti yasmiṁ kāmā na vasanti
na saṁvasanti na āsavanti [1]-. Iccāyasmā todeyyoti iccāti
padasandhi .pe. Padānupubbakametaṁ iccāti. Āyasmāti piyavacanaṁ
garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti. Todeyyoti
tassa brāhmaṇassa nāmaṁ .pe. Abhilāpoti iccāyasmā
todeyyo.