[288] Munīdha nanda kusalā vadantīti kusalāti ye te
1 Ma. anīghā. evamuparipi. 2 Ma. napi pañcābhiññāñāṇena. evamuparipi.
Khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhāna-
kusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā
balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā
te kusalā diṭṭhasuddhiyā vā sutasuddhiyā vā aṭṭhasamāpattiñāṇena
vā micchāñāṇena vā upetaṁ samupetaṁ upāgataṁ samupāgataṁ upapannaṁ
samupapannaṁ samannāgataṁ muniṁ na vadanti na kathenti na bhaṇanti na
dīpayanti na voharantīti munīdha nanda kusalā vadanti.

[289] Visenikatvā anighā nirāsā caranti ye te munayoti
brūmīti senā vuccati mārasenā. Kāyaduccaritaṁ mārasenā
vacīduccaritaṁ mārasenā manoduccaritaṁ mārasenā rāgo mārasenā
doso mārasenā moho mārasenā kodho upanāho makkho
paḷāso issā macchariyaṁ māyā sāṭheyyaṁ thambho sārambho māno
atimāno mado pamādo sabbe kilesā sabbe duccaritā sabbe
darathā sabbe pariḷāhā sabbe santāpā sabbākusalābhisaṅkhārā
mārasenā. Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā
kāmā te paṭhamā senā dutiyārati vuccati
tatiyā khuppipāsā te catutthī taṇhā pavuccati
pañcamaṁ thīnamiddhante chaṭṭhā bhīrū pavuccati
sattamī vicikicchā te makkho thambho te aṭṭhamo
lābho siloko sakkāro micchāladdho ca yo yaso
Yo cattānaṁ samukkaṁse pare ca avajānati 1
esā te namuci senā 2 kaṇhassābhippahāriṇī
na naṁ asūro jināti jetvā ca labhate sukhanti.
Yato catūhi ariyamaggehi sabbā ca mārasenā sabbe ca [3]- kilesā
jitā parājitā pabhañjitā vippaluttā 4 parammukhā te 5 vuccanti
visenikatvā. Anighāti rāgo nīgho doso nīgho moho nīgho
kodho nīgho upanāho nīgho .pe. Sabbākusalābhisaṅkhārā nīghā.
Yesaṁ ete nīghā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā
abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā te vuccanti anighā.
Nirāsāti āsā vuccati taṇhā yo rāgo sārāgo .pe.
Abhijjhā lobho akusalamūlaṁ. Yesaṁ esā āsā taṇhā pahīnā
samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā
daḍḍhā te vuccanti nirāsā. [6]- Visenikatvā anighā nirāsā
caranti ye te munayoti brūmīti ye te arahanto khīṇāsavā 7
visenikatvā ca anighā ca nirāsā ca caranti iriyanti vattenti
pālenti yapenti yāpenti te loke munayoti brūmi ācikkhāmi
desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi
pakāsemīti visenikatvā anighā nirāsā caranti ye te munayoti
brūmi. Tenāha bhagavā
na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena
1 Ma. avajānāti. 2 Ma. esā namuci te senā. 3 Ma. paṭisenikarā. 4 Ma. jitā
ca parājitā ca bhaggā vippaluggā. 5 Ma. tena. 6 Ma. arahanto khīṇāsavā.
7 Ma. ime dve pāṭhā natthi.
Munīdha nanda kusalā vadanti
visenikatvā anighā nirāsā
caranti ye te munayoti brūmīti.

[290] Yekecime samaṇabrāhmaṇā se (iccāyasmā nando)
diṭṭhasutenāpi 1 vadanti suddhiṁ
sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ
anekarūpena vadanti suddhiṁ
kaccissu te (bhagavā) tattha yatā carantā
atāru jātiñca jarañca mārisa
pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me taṁ.

[291] Yekecime samaṇabrāhmaṇā seti yekecīti sabbena
sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādāyavacanametaṁ yekecīti.
Samaṇāti yekeci ito bahiddhā pabbajjūpagatā paribbājakasamāpannā.
Brāhmaṇāti yekeci bhovādikāti yekecime samaṇabrāhmaṇā se.
Iccāyasmā nandoti iccāti padasandhi. Āyasmāti piyavacanaṁ.
Nandoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ .pe. Abhilāpoti iccāyasmā
nando.

[292] Diṭṭhasutenāpi vadanti suddhinti diṭṭhenapi suddhiṁ visuddhiṁ
parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti
1 Yu. diṭṭhena sutenāpi.
Voharanti sutenapi suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ
vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti diṭṭhasutenapi suddhiṁ
visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti
dīpayanti voharantīti diṭṭhasutenāpi vadanti suddhiṁ.

[293] Sīlabbatenāpi vadanti suddhinti sīlenapi suddhiṁ visuddhiṁ
parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti
voharanti vattenapi 1 suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ
vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti sīlabbatenapi suddhiṁ
visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti
dīpayanti voharantīti sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ.

[294] Anekarūpena vadanti suddhinti anekavidhavattakutūhalamaṅgalena 2
suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti
kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti anekarūpena vadanti suddhiṁ.

[295] Kaccissu te (bhagavā) tattha yatā carantāti kaccissūti
saṁsayapucchā vimatipucchā dveḷhakapucchā anekaṁsapucchā evaṁ
nu kho nanu kho kinnu kho kathaṁ nu khoti kaccissu.
Teti diṭṭhigatikā. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ .pe. Sacchikā
paññatti yadidaṁ bhagavāti kaccissu te bhagavā. Tattha yatā
carantāti tatthāti sakāya diṭṭhiyā sakāya khantiyā sakāya ruciyā
sakāya laddhiyā. Yatāti yatā paṭiyatā 3 gopitā rakkhitā saṁvutā.
1 Ma. vatenapi. evamuparipi. 2 Ma. anekavidhakotūhalamaṅgalena. evamuparipi.
3 Ma. yattā paṭiyattā guttā. evamuparipi.
Carantāti carantā vicarantā iriyantā vattentā pālentā yapentā
yāpentāti kaccissu te (bhagavā) tattha yatā carantā.

[296] Atāru jātiñca jarañca mārisāti jātijarāmaraṇaṁ
atariṁsu uttariṁsu patariṁsu samatikkamiṁsu vītivattiṁsu. Mārisāti
piyavacanaṁ [1]- sagāravasappatissādhivacanametaṁ mārisāti atāru jātiñca
jarañca mārisa.

[297] Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me tanti pucchāmi tanti
pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi 2 taṁ kathassu meti
pucchāmi taṁ. Bhagavāti gāravādhivacanametaṁ .pe. Sacchikā
paññatti yadidaṁ bhagavāti. Brūhi me tanti brūhi ācikkhāhi
desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi
pakāsehīti pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me taṁ. Tenāha so brāhmaṇo
yekecime samaṇabrāhmaṇā se (iccāyasmā nando)
diṭṭhasutenāpi vadanti suddhiṁ
sīlabbatenāpi vadanti suddhiṁ
anekarūpena vadanti suddhiṁ
kaccissu te (bhagavā) tattha yatā carantā
atāru jātiñca jarañca mārisa
pucchāmi taṁ bhagavā brūhi me tanti.