[278] Yena naṁ vajju taṁ tassa natthīti yena [2]- rāgena vadeyyuṁ
yena dosena vadeyyuṁ yena mohena vadeyyuṁ yena mānena vadeyyuṁ
yāya diṭṭhiyā vadeyyuṁ yena uddhaccena vadeyyuṁ yāya vicikicchāya
vadeyyuṁ yehi anusayehi vadeyyuṁ rattoti vā duṭṭhoti vā mūḷhoti
vā vinibandhoti vā parāmaṭṭhoti vā vikkhepagatoti vā aniṭṭhaṅgatoti
vā thāmagatoti vā te abhisaṅkhārā pahīnā abhisaṅkhārānaṁ
pahīnattā gatiyā yena [2]- vadeyyuṁ nerayikoti vā tiracchānayonikoti
vā pittivisayikoti vā manussoti vā devoti vā rūpīti
vā arūpīti vā saññīti vā asaññīti vā nevasaññīnāsaññīti
vā so hetu natthi paccayo natthi kāraṇaṁ natthi yena vadeyyuṁ
katheyyuṁ [3]- vohareyyunti yena naṁ vajju taṁ tassa natthi.

[279] Sabbesu dhammesu samūhatesūti sabbesu dhammesu sabbesu
khandhesu sabbesu āyatanesu sabbāsu dhātūsu sabbāsu gatīsu sabbāsu
upapattīsu sabbāsu paṭisandhīsu sabbesu bhavesu sabbesu saṁsāresu
1 Ma. na sati. evamīdisesu ṭhānesu. 2 Ma. taṁ. 3 Ma. bhaṇeyyuṁ dīpeyyuṁ.
Sabbesu vaṭṭesu ūhatesu samūhatesu uddhatesu samuddhatesu uppātitesu
samuppātitesu pahīnesu samucchinnesu vūpasantesu paṭippassaddhesu
abhabbuppattikesu ñāṇagginā daḍḍhesūti sabbesu dhammesu
samūhatesu.

[280] Samūhatā vādapathāpi sabbeti vādapathā vuccanti kilesā
ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Tassa vādā ca vādapathā ca
adhivacanāni ca adhivacanapathā ca nirutti ca niruttipathā ca paññatti
ca paññattipathā ca ūhatā samūhatā uddhatā samuddhatā uppātitā
samuppātitā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā
ñāṇagginā daḍḍhāti samūhatā vādapathāpi sabbe.
Tenāha bhagavā
atthaṅgatassa na pamāṇamatthi (upasīvāti bhagavā)
yena naṁ vajju taṁ tassa natthi
sabbesu dhammesu samūhatesu
samūhatā vādapathāpi sabbeti.
Saha gāthāpariyosānā .pe. Satthā me bhante bhagavā sāvakohasmīti.
Upasīvamāṇavakapañhāniddeso chaṭṭho.
-------------
Nandamāṇavakapañhāniddeso

[281] Santi loke munayo (iccāyasmā nando)
janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu
ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti
udāhu ve jīvikenūpapannaṁ 1 .

[282] Santi loke munayoti santīti santi saṁvijjanti [2]-
upalabbhanti. Loketi apāyaloke .pe. Āyatanaloke.
Munayoti munināmakā ājīvakā nigganthā jaṭilā tāpasāti santi
loke munayo. Iccāyasmā nandoti iccāti padasandhi.
Āyasmāti piyavacanaṁ. Nandoti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ .pe.
Abhilāpoti iccāyasmā nando.

[283] Janā vadanti tayidaṁ kathaṁsūti janāti khattiyā ca
brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca
devā ca manussā ca. Vadantīti kathenti bhaṇanti dīpayanti
voharanti. Tayidaṁ kathaṁsūti saṁsayapucchā vimatipucchā dveḷhakapucchā
anekaṁsapucchā evaṁ nukho na nukho kiṁ nukho kathaṁ nukhoti
janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu.

[284] Ñāṇūpapannaṁ muni no vadantīti aṭṭhasamāpattiñāṇena
vā pañcābhiññāñāṇena vā upetaṁ samupetaṁ upāgataṁ samupāgataṁ
1 Ma. jīvatenūpapannaṁ. evamuparipi. 2 Ma. atthi.
Upapannaṁ samupapannaṁ samannāgataṁ muniṁ vadanti kathenti bhaṇanti
dīpayanti voharantīti ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti.

[285] Udāhu ve jīvikenūpapannanti udāhu anekavividhātiparama-
dukkarakārikalūkhajīvikānuyogena upetaṁ samupetaṁ upāgataṁ samupāgataṁ
upapannaṁ samupapannaṁ samannāgataṁ muniṁ vadanti kathenti bhaṇanti
dīpayanti voharantīti udāhu ve jīvikenūpapannaṁ. Tenāha so
brāhmaṇo
santi loke munayo (iccāyasmā nando)
janā vadanti tayidaṁ kathaṁsu
ñāṇūpapannaṁ muni no vadanti
udāhu ve jīvikenūpapannanti.

[286] Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇena
munīdha nanda kusalā vadanti
visenikatvā anighā 1 nirāsā
caranti ye te munayoti brūmi.

[287] Na diṭṭhiyā na sutiyā na ñāṇenāti na diṭṭhiyāti
na diṭṭhasuddhiyā. Na sutiyāti na sutasuddhiyā. Na ñāṇenāti
napi aṭṭhasamāpattiñāṇena [2]- napi micchāñāṇenāti na diṭṭhiyā
na sutiyā na ñāṇena.