[2367] Raññohaṁ pahito dūto korabyassa yasassino
atthaṁ dhammañca pucchesi iccabravi yudhiṭṭhilo
1 Yu. caraṁ kacche. 2 Ma. nisīthe. 3 Ma. balibaddañca.
Taṁ tvaṁ atthañca dhammañca sambhavakkhāhi pucchito.

[2368] Taggha te ahamakkhissaṁ yathāpi kusalo tathā
rājā ca kho taṁ jānāti yadi kāhati vā na vā.

[2369] Ajja suveti saṁseyya raññā puṭṭho sucīrata
mā katvā avasī rājā atthe jāte yudhiṭṭhilo
ajjhattaññeva saṁseyya raññā puṭṭho sucīrata
kummaggaṁ na niveseyya yathā muḷho acetaso.
Attānaṁ nātivatteyya adhammaṁ na samācare
atitthe nappatāreyya anatthe na yuto siyā.
Yo ca etāni ṭhānāni kattuṁ jānāti khattiyo
sadā so vaḍḍhate rājā sukkapakkheva candimā.
Ñātīnañca piyo hoti mittesu ca virocati
kāyassa bhedā sappañño saggaṁ so upapajjatīti.
Sambhavajātakaṁ pañcamaṁ.
------------
6 Mahākapijātakaṁ

[2370] Bārāṇasyaṁ 1 ahu rājā kāsīnaṁ raṭṭhavaḍḍhano
mittāmaccaparibyūḷho agamāsi migājinaṁ 2 .
Tattha brāhmaṇamaddakkhi setaṁ citraṁ kilāsinaṁ
viddhastaṁ koviḷāraṁva kīsaṁ dhamanisanthataṁ.
1 Sī. Yu. bārāṇassaṁ. 2 Sī. migājiraṁ. Yu. migāciraṁ.
Paramakāruññataṁ pattaṁ disvā kicchagataṁ naraṁ
avaca byamhito rājā yakkhānaṁ katamo nusi.
Hatthapādā ca te setā tato setataraṁ siro
gattaṁ kammāsavaṇṇante kilāsabahulo casi.
Vaṭṭanāvalisaṅkāsā piṭṭhi te ninnatunnatā
kāḷapabbā ca te aṅgā nāññaṁ passāmi edisaṁ.
Ugghaṭṭhapādo tasito kīso dhamanisanthato
chāto atittarūposi kutosi kattha gacchasi.
Duddasī appakārosi dubbaṇṇo bhīmadassano
janetti yāpi te mātā na taṁ iccheyya passituṁ.
Kiṁ kammamakarā 1 pubbe kiṁ 2 avajjhaṁ aghātayi
kibbisaṁ yaṁ karitvāna idaṁ dukkhaṁ upāgami.

[2371] Taggha te ahamakkhissaṁ yathāpi kusalo tathā
saccavādiṁ hi lokasmiṁ pasaṁsantīdha paṇḍitā.
Eko caraṁ gogaveso mūḷho accasariṁ vane
araññe īriṇe vivane nānākuñjarasevite.
Vāḷamigānucarite vippanaṭṭhosmi kānane
acariṁ tattha sattāhaṁ khuppipāsasamappito.
Tattha tiṇḍukamaddakkhiṁ visamaṭṭhaṁ bubhukkhito
papātamabhilambantaṁ sampannaphaladhārinaṁ.
1 Ma. kammamakaraṁ. 2 Ma. kaṁ.
Vātassitāni bhakkhesiṁ tāni rucciṁsu me bhusaṁ
atitto rukkhamāruyha 1 tattha hessāmi assito 2 .
Ekaṁ me bhakkhitaṁ āsi dutiyaṁ abhipatthitaṁ
tato sā bhañjatha sākhā chinnā pharasunā viya.
Sohaṁ sahāva sākhāhi uddhaṁpādo avaṁsiro
appatiṭṭhe anālambe giriduggasmi pāpataṁ.
Yasmā ca vāri gambhīraṁ tasmā na samapajjisaṁ 3
tattha sesiṁ nirānando anūnā 4 dasarattiyo.
Athettha kapi māgacchi gonaṅgulo darīcaro
sākhāhi sākhaṁ vicaranto khādamāno dumapphalaṁ
so maṁ disvā kīsaṁ paṇḍuṁ kāruññamakaraṁ mayi.
Ambho ko nāma so ettha evaṁ dukkhena aṭṭito
manusso amanusso vā attānamme pavedaya.
Tassañjaliṁ paṇāmetvā idaṁ vacanamabraviṁ
manussohaṁ byasampatto sā me natthi ito gati
taṁ vo vadāmi bhaddaṁ vo tvañca me saraṇaṁ bhava.
Garuṁ silaṁ gahetvāna vicarī pabbate kapi
silāya yottaṁ katvāna nisabho etadabravi.
Ehi me piṭṭhimāruyha gīvaṁ gaṇhāhi bāhuhi
ahantaṁ uddharissāmi giriduggata vegasā.
1 Ma. rukkhamārūhiṁ. 2 Ma. Yu. āsito. 3 Sī. samapajjasiṁ. Yu. samabhajjisaṁ.
4 Yu. anātho.
Tassa taṁ vacanaṁ sutvā vānarindassa sirīmato
piṭṭhimāruyha dhīrassa gīvaṁ bāhāhi aggahiṁ.
So maṁ tato samuṭṭhāsi tejasī balavā kapi
vihaññamāno kicchena giriduggata vegasā.
Uddharitvāna maṁ santo nisabho etadabravi
iṅgha maṁ samma rakkhassu passupissaṁ muhuttakaṁ.
Sīhā byagghā ca dīpi ca acchakokataracchayo
te maṁ pamattaṁ hiṁseyyuṁ te tvaṁ disvā nivāraya.
Evaṁ me parittātūna passupi so muhuttakaṁ
tadāhaṁ pāpikaṁ diṭṭhiṁ paṭilacchiṁ ayoniso.
Bhakkho ayaṁ manussānaṁ yathā caññe vane migā
yannūnimaṁ vadhitvāna chāto khādeyya vānaraṁ.
Asito ca gamissāmi maṁsamādāya sambalaṁ
kantāraṁ nittharissāmi pātheyyaṁ me bhavissati.
Tato silaṁ gahetvāna matthakaṁ sannitāḷayiṁ
mama bhattakilantassa 1 pahāro dubbalo ahu.
So ca vegenudappatto kapi ruhiramakkhito
assupuṇṇehi nettehi rodanto maṁ udikkhati.
Māyyo maṁ kari bhaddante tvañca nāmedisaṁ kari
tvañca kho nāma dīghāvu 2 aññe 3 vāretumarahasi.
1 Ma. gattagilantassa. Yu. hattha .... 2 Yu. ḍīghāyu. 3 Yu. aññaṁ.
Aho vata re purisa tāva dukkarakāraka
edisā visamā duggā papātā uddhato mayā.
Ānīto paralokāva dubbheyyaṁ maṁ amaññatha
tantena pāpadhammena pāpaṁ pāpena cintitaṁ.
Mā heva tvaṁ adhammaṭṭha vedanaṁ kaṭakaṁ phusi
mā heva pāpakammantaṁ phalaṁ veḷuṁva taṁ vadhi.
Tayi me natthi vissāso pāpadhamma asaññata
ehi me piṭṭhito gaccha dissamānova santike.
Muttosi hatthā vāḷānaṁ pattosi mānusiṁ padaṁ
esa maggo adhammaṭṭha tena gaccha yathāsukhaṁ.
Idaṁ vatvā giricaro ruhiraṁ 1 pakkhalya matthakaṁ
assūni sampamajjitvā tato pabbatamāruhi.
Sohaṁ tenābhisattosmi pariḷāhena aṭṭito
ḍayhamānena gattena vāriṁ pātuṁ upāgamiṁ.
Agginā viya santatto rahado ruhiramakkhito
pubbalohitasaṅkāso sabbo me samapajjatha.
Yāvanto udabindūni kāyasmiṁ nipatiṁsu me
tāvanto gaṇḍu 2 jāyetha aḍḍhaveluvasādisā.
Pabhinnā pagghariṁsu me kuṇapā pubbalohitā
yena yeneva gacchāmi gāmesu nigamesu ca.
1 Ma. rahade. 2 Sī. Yu. gaṇḍū.
Daṇḍahatthā nivārenti itthiyo purisā ca maṁ
okkitā pūtigandhena māssu orena āgamā.
Etādisaṁ idaṁ dukkhaṁ sattavassānidāni me
anubhomi sakaṁ kammaṁ pubbe dukkaṭamattano.
Taṁ vo vadāmi bhaddante yāvantettha samāgatā
māssu mittāna dubbhittho mittadubbho hi pāpako.
Kuṭṭhī kilāsī bhavati yo mittānīdha dubbhati
kāyassa bhedā mittadubbhī nirayaṁ so upapajjatīti.
Mahākapijātakaṁ chaṭṭhaṁ.
-------
7 Dakarakkhasajātakaṁ

[2372] Sace vo vuyhamānānaṁ sattannaṁ udakaṇṇave
manussabalimesāno nāvaṁ gaṇheyya rakkhaso
anupubbaṁ kathaṁ datvā muñcesi dakarakkhasā.

[2373] Mātaraṁ paṭhamaṁ dajjaṁ bhariyaṁ datvāna bhātaraṁ
tato sahāyaṁ datvāna pañcamaṁ dajja brāhmaṇaṁ
chaṭṭhāhaṁ dajjamattānaṁ neva dajjaṁ mahosadhaṁ.

[2374] Posetā te janettī ca dīgharattānukampikā
chabbhi tayi paduṭṭhasmiṁ 1 paṇḍitā atthadassinī
1 Ma. padussati.
Aññaṁ upanisaṁ katvā vadhā taṁ parimocayi
taṁ tādisiṁ pāṇadadiṁ orasaṁ gabbhadhāriniṁ
mātaraṁ kena dosena dajjāsi dakarakkhino.

[2375] Daharā viyalaṅkāraṁ dhāreti apilandhanaṁ
dovārike anīkaṭṭhe ativelaṁ pajagghati
athopi paṭirājūnaṁ sayaṁ dūtāni sāsati
mātaraṁ tena dosena dajjāhaṁ dakarakkhino.

[2376] Itthīgumbassa pavarā accantaṁ piyabhāṇinī 1
anubbatā 2 sīlavatī chāyāva anupāyinī
akkodhanā puññavatī 3 paṇḍitā atthadassinī
ubbariṁ kena dosena dajjāsi dakarakkhino.