[40] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena bhaddāya
kāpilāniyā antevāsinī 1 bhikkhunīhi saddhiṁ bhaṇḍitvā gāmake 2
ñātikulaṁ agamāsi. Bhaddā kāpilānī taṁ bhikkhuniṁ apassantī
bhikkhuniyo pucchi kahaṁ itthannāmā na dissatīti. Bhikkhunīhi saddhiṁ
ayye bhaṇḍitvā na dissatīti. Ammā amukasmiṁ gāmake etissā
ñātikulaṁ tattha gantvā vicinathāti. Bhikkhuniyo tattha gantvā
taṁ bhikkhuniṁ passitvā etadavocuṁ kissa tvaṁ ayye ekikā āgatā
kaccisi appadhaṁsitāti. Appadhaṁsitamhi ayyeti. Yā tā bhikkhuniyo
appicchā .pe. Tā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
nāma bhikkhunī ekā gāmantaraṁ gacchissatīti .pe. Saccaṁ kira
bhikkhave bhikkhunī ekā gāmantaraṁ gacchatīti. Saccaṁ bhagavāti.
1 Ma. Yu. antevāsikā. 2 Ma. Yu. gāmakaṁ.
Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma bhikkhave bhikkhunī ekā
gāmantaraṁ gacchissati netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya
.pe. Evañca pana bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu yā
pana bhikkhunī ekā gāmantaraṁ gaccheyya ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ
dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesanti. Evañcidaṁ bhagavatā
bhikkhunīnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[41] Tena kho pana samayena dve bhikkhuniyo sāketā sāvatthiṁ
addhānamaggapaṭipannā honti. Antarāmagge nadī taritabbā hoti.
Athakho tā bhikkhuniyo nāvike upasaṅkamitvā etadavocuṁ sādhu no
āvuso tārethāti. Nāyye sakkā ubho sakiṁ tāretunti. Eko
ekaṁ uttāresi. Uttiṇṇo uttiṇṇaṁ dūsesi. Anuttiṇṇo
anuttiṇṇaṁ dūsesi. Tā pacchā samāgantvā pucchiṁsu kaccisi
ayye appadhaṁsitāti. Padhaṁsitamhi ayye tvaṁ panayye appadhaṁsitāti.
Padhaṁsitamhi ayyeti. Athakho tā bhikkhuniyo sāvatthiṁ gantvā bhikkhunīnaṁ
etamatthaṁ ārocesuṁ. Yā tā bhikkhuniyo appicchā .pe. Tā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhunī ekā nadīpāraṁ
gacchissatīti. Athakho tā bhikkhuniyo bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ.
Bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira bhikkhave
bhikkhunī ekā nadīpāraṁ gacchantīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho
bhagavā kathaṁ hi nāma bhikkhave bhikkhunī ekā nadīpāraṁ gacchissati
Netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca pana
bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu yā pana bhikkhunī
ekā vā gāmantaraṁ gaccheyya ekā vā nadīpāraṁ gaccheyya ayampi
bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesanti.
Evañcidaṁ bhagavatā bhikkhunīnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[42] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhuniyo kosalesu
janapadesu sāvatthiṁ gacchantā 1 sāyaṁ aññataraṁ gāmaṁ upagacchiṁsu. Tattha
aññatarā bhikkhunī abhirūpā hoti dassanīyā pāsādikā. Aññataro
puriso tassā bhikkhuniyā saha dassanena paṭibaddhacitto hoti. Athakho
so puriso tāsaṁ bhikkhunīnaṁ seyyaṁ paññāpento tassā bhikkhuniyā
seyyaṁ ekamantaṁ paññāpesi. Athakho sā bhikkhunī sallakkhetvā
pariyuṭṭhito ayaṁ puriso sace rattiṁ āgacchissati vissaro me
bhavissatīti bhikkhuniyo anāpucchā aññataraṁ kulaṁ gantvā seyyaṁ
kappesi. Athakho so puriso rattiṁ āgantvā taṁ bhikkhuniṁ gavesanto
bhikkhuniyo ghaṭṭesi. Bhikkhuniyo taṁ bhikkhuniṁ apassantiyo evamāhaṁsu
nissaṁsayaṁ kho sā bhikkhunī purisena saddhiṁ nikkhantāti. Athakho sā
bhikkhunī tassā rattiyā accayena yena tā bhikkhuniyo tenupasaṅkami.
Bhikkhuniyo taṁ bhikkhuniṁ etadavocuṁ kissa tvaṁ ayye purisena saddhiṁ
nikkhantāti. Nāhaṁ ayye purisena saddhiṁ nikkhantāti bhikkhunīnaṁ
1 Ma. Yu. gantvā.
Etamatthaṁ ārocesi. Yā tā bhikkhuniyo appicchā .pe. Tā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhunī ekā rattiṁ
vippavasissatīti .pe. Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhunī ekā rattiṁ
vippavasatīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi
nāma bhikkhave bhikkhunī ekā rattiṁ vippavasissati netaṁ bhikkhave
appasannānaṁ vā pasādāya pasannānaṁ vā bhiyyobhāvāya .pe.
Evañca pana bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu yā
pana bhikkhunī ekā vā gāmantaraṁ gaccheyya ekā vā nadīpāraṁ
gaccheyya ekā vā rattiṁ vippavaseyya ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ
dhammaṁ āpannā nissāraṇīyaṁ saṅghādisesanti. Evañcidaṁ
bhagavatā bhikkhunīnaṁ sikkhāpadaṁ paññattaṁ hoti.

[43] Tena kho pana samayena sambahulā bhikkhuniyo kosalesu
janapadesu sāvatthiṁ addhānamaggapaṭipannā honti. Tattha aññatarā
bhikkhunī vaccena pīḷitā ekikā ohīyitvā pacchā agamāsi. Manussā
taṁ bhikkhuniṁ passitvā dūsesuṁ. Athakho sā bhikkhunī yena tā
bhikkhuniyo tenupasaṅkami. Bhikkhuniyo taṁ bhikkhuniṁ etadavocuṁ kissa
tvaṁ ayye ekikā ohīnā kaccisi appadhaṁsitāti. Padhaṁsitamhi
ayyeti. Yā tā bhikkhuniyo appicchā .pe. Tā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma bhikkhunī ekā gaṇamhā ohīyissatīti
.pe. Saccaṁ kira bhikkhave bhikkhunī ekā gaṇamhā ohīyatīti 1 . Saccaṁ
1 Ma. Yu. ohīyīti.
Bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma bhikkhave bhikkhunī
ekā gaṇamhā ohīyissati netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā
pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ
uddisantu yā pana bhikkhunī ekā vā gāmantaraṁ gaccheyya ekā
vā nadīpāraṁ gaccheyya ekā vā rattiṁ vippavaseyya ekā vā
gaṇamhā ohīyeyya ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā
nissāraṇīyaṁ saṅghādisesanti.

[44] Yā panāti yā yādisā .pe. Bhikkhunīti .pe. Ayaṁ imasmiṁ
atthe adhippetā bhikkhunīti. Ekā vā gāmantaraṁ gaccheyyāti
parikkhittassa gāmassa parikkhepaṁ paṭhamaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti
thullaccayassa dutiyaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti saṅghādisesassa.
Aparikkhittassa gāmassa upacāraṁ paṭhamaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti
thullaccayassa dutiyaṁ pādaṁ atikkāmentiyā āpatti saṅghādisesassa.
Ekā vā nadīpāraṁ gaccheyyāti nadī nāma timaṇḍalaṁ paṭicchādetvā
yattha katthaci uttarantiyā bhikkhuniyā antaravāsako temiyati. Paṭhamaṁ
pādaṁ uttārentiyā 1 āpatti thullaccayassa dutiyaṁ pādaṁ uttārentiyā 2
āpatti saṅghādisesassa. Ekā vā rattiṁ vippavaseyyāti
saha aruṇuggamanā dutiyikāya bhikkhuniyā hatthapāsaṁ vijahantiyā āpatti
thullaccayassa vijahite āpatti saṅghādisesassa. Ekā vā gaṇamhā
ohīyeyyāti agāmake araññe dutiyikāya bhikkhuniyā dassanūpacāraṁ
1-2 Ma. Yu. uttarantiyā.
Vā savanūpacāraṁ vā vijahantiyā āpatti thullaccayassa vijahite āpatti
saṅghādisesassa.

[45] Ayampīti purimāyo upādāya vuccati. Paṭhamāpattikanti
saha vatthujjhācārā āpajjati asamanubhāsanāya. Nissāraṇīyanti
saṅghamhā nissāriyati. Saṅghādiseso .pe. Tenapi vuccati
saṅghādisesoti.

[46] Anāpatti dutiyikā bhikkhunī pakkantā vā hoti vibbhantā
vā kālakatā vā pakkhasaṅkantā vā āpadāsu ummattikāya
ādikammikāyāti.
---------
Catutthasaṅghādisesaṁ

[47] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena caṇḍakālī bhikkhunī
bhaṇḍanakārikā hoti kalahakārikā vivādakārikā bhassakārikā saṅghe
adhikaraṇakārikā. Thullanandā bhikkhunī tassā kamme kayiramāne
paṭikkosati. Tena kho pana samayena thullanandā bhikkhunī gāmakaṁ agamāsi
kenacideva karaṇīyena. Athakho bhikkhunīsaṅgho thullanandā bhikkhunī
pakkantāti caṇḍakāliṁ bhikkhuniṁ āpattiyā adassane 1 ukkhipi. Thullanandā
bhikkhunī gāmake taṁ karaṇīyaṁ tīretvā punadeva sāvatthiṁ pacchāgacchi.
1 Ma. Yu. adassanena.
Caṇḍakālī bhikkhunī thullanandāya bhikkhuniyā āgacchantiyā neva āsanaṁ
paññāpesi na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi na
paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi na pānīyena āpucchi. Thullanandā
bhikkhunī caṇḍakāliṁ bhikkhuniṁ etadavoca kissa tvaṁ ayye mayi
āgacchantiyā neva āsanaṁ paññāpesi na pādodakaṁ pādapīṭhaṁ
pādakathalikaṁ upanikkhipi na paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi na
pānīyena āpucchīti. Evañhetaṁ 1 ayye hoti yathātaṁ anāthāyāti.
Kissa pana tvaṁ ayye anāthāti. Imā maṁ ayye bhikkhuniyo
ayaṁ anāthā appaññātā natthi imissā kāci pativattāti
āpattiyā adassane 2 ukkhipiṁsūti. Thullanandā bhikkhunī bālā etā
abyattā etā netā jānanti kammaṁ vā kammadosaṁ vā kammavipattiṁ
vā kammasampattiṁ vā mayaṁ kho jānāma kammaṁpi kammadosaṁpi
kammavipattiṁpi kammasampattiṁpi mayaṁ kho akataṁ vā kammaṁ
kareyyāma kataṁ vā kammaṁ kopeyyāmāti lahuṁ lahuṁ bhikkhunīsaṅghaṁ
sannipātetvā caṇḍakāliṁ bhikkhuniṁ osāresi. Yā tā bhikkhuniyo
appicchā .pe. Tā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi
nāma ayyā thullanandā samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena
vinayena satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṅghaṁ anaññāya gaṇassa
chandaṁ osāressatīti .pe. Saccaṁ kira bhikkhave thullanandā bhikkhunī
samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena satthusāsanena
1 Ma. Yu. evaṁhetaṁ. 2 Ma. Yu. adassanena.
Anapaloketvā kārakasaṅghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ osāretīti 1 .
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma bhikkhave thullanandā
bhikkhunī samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena
satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṅghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ
osāressati netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe.
Evañca pana bhikkhave bhikkhuniyo imaṁ sikkhāpadaṁ uddisantu yā
pana bhikkhunī samaggena saṅghena ukkhittaṁ bhikkhuniṁ dhammena vinayena
satthusāsanena anapaloketvā kārakasaṅghaṁ anaññāya gaṇassa chandaṁ
osāreyya ayampi bhikkhunī paṭhamāpattikaṁ dhammaṁ āpannā
nissāraṇīyaṁ saṅghādisesanti.

[48] Yā panāti yā yādisā .pe. Bhikkhunīti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippetā bhikkhunīti. Samaggo nāma saṅgho
samānasaṁvāsako samānasīmāyaṁ ṭhito. Ukkhittā nāma āpattiyā
adassane 2 vā appaṭikamme 3 vā appaṭinissagge 4 vā ukkhittā.
Dhammena vinayenāti yena dhammena yena vinayena. Satthusāsanenāti
jinasāsanena buddhasāsanena. Anapaloketvā kārakasaṅghanti kammakārakasaṅghaṁ
anāpucchā. Anaññāya gaṇassa chandanti gaṇassa
chandaṁ ajānitvā. Osāressāmīti gaṇaṁ vā pariyesati sīmaṁ vā
1 Ma. Yu. osāresīti. 2-3-4 Ma. Yu. ime pāṭhā tatiyāvibhattivasena katā.
Sammannati āpatti dukkaṭassa ñattiyā dukkaṭaṁ dvīhi kammavācāhi
thullaccayā kammavācāpariyosāne āpatti saṅghādisesassa.

[49] Ayampīti purimāyo upādāya vuccati. Paṭhamāpattikanti
saha vatthujjhācārā āpajjati asamanubhāsanāya. Nissāraṇīyanti
saṅghamhā nissāriyati. Saṅghādisesoti .pe. Tenapi vuccati
saṅghādisesoti.