[207] 2 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ dvīhi
bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṁ viharati
avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā sugati
1 Po. Yu. khosaddo natthi. 2 Ma. Yu. aguttānidha.
Pāṭikaṅkhā katamehi dvīhi indriyesu guttadvāratāya ca bhojane
mattaññutāya ca imehi kho bhikkhave dvīhi dhammehi samannāgato
bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhaṁ viharati avighātaṁ anupāyāsaṁ apariḷāhaṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā sugati pāṭikaṅkhāti. Etamatthaṁ bhagavā
avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
cakkhusotañca ghānañca jivhā kāyo atho 1 mano
etāni yassa dvārāni suguttāni ca bhikkhuno
bhojanamhi ca mattaññū indriyesu ca saṁvuto
kāyasukhaṁ cetosukhaṁ sukhaṁ so adhigacchati
aḍayhamānena kāyena aḍayhamānena cetasā
divā vā yadi vā rattiṁ sukhaṁ viharati tādisoti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Dutiyaṁ.

[208] 3 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ dveme
bhikkhave dhammā tapanīyā katame dve idha bhikkhave ekacco
akatakalyāṇo hoti akatakusalo akatabhīruttāṇo katapāpo kataluddho 2
katakibbiso so akataṁ me kalyāṇantipi tappati kataṁ me
pāpantipi tappati ime kho bhikkhave dve dhammā tapanīyāti.
Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
kāyaduccaritaṁ katvā vacīduccaritāni vā 3
1 Ma. Yu. tathā. 2 Yu. katatthaddho. 3 Ma. ca.
Manoduccaritaṁ katvā yañcaññaṁ dosasañhitaṁ 1
akatvā kusalakammaṁ katvānākusalaṁ bahuṁ
kāyassa bhedā duppañño nirayaṁ so upapajjatīti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Tatiyaṁ.

[209] 4 Vuttaṁ hetaṁ bhagavā vuttamarahatāti me sutaṁ dveme
bhikkhave dhammā atapanīyā katame dve idha bhikkhave ekacco
katakalyāṇo hoti katakusalo katabhīruttāṇo akatapāpo akataluddho
akatakibbiso so kataṁ me kalyāṇantipi na tappati akataṁme
pāpantipi na tappati ime kho bhikkhave dve dhammā
atapanīyāti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
kāyaduccaritaṁ hitvā vacīduccaritāni vā
manoduccaritaṁ hitvā yañcaññaṁ dosasañhitaṁ
akatvā 2 akusalaṁ kammaṁ katvāna kusalaṁ bahuṁ
kāyassa bhedā sappañño saggaṁ so upapajjatīti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Catutthaṁ.

[210] 5 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ
dvīhi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ niraye katamehi dvīhi pāpakena ca sīlena pāpikāya ca
diṭṭhiyā imehi kho bhikkhave dvīhi dhammehi samannāgato puggalo
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ nirayeti. Etamatthaṁ bhagavā avoca.
1 Yu. dosasaññitaṁ. 2 Ma. Yu. akatvākusalaṁ.
Tatthetaṁ iti vuccati
pāpakena ca sīlena pāpikāya ca diṭṭhiyā
etehi dvīhi dhammehi yo samannāgato naro
kāyassa bhedā duppañño nirayaṁ so upapajjatīti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Pañcamaṁ.

[211] 6 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ dvīhi
bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṁ nikkhitto evaṁ
sagge katamehi dvīhi bhaddakena ca sīlena bhaddikāya ca diṭṭhiyā
imehi kho bhikkhave dvīhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṁ
nikkhatto evaṁ saggeti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ
iti vuccati
bhaddakena ca sīlena bhaddikāya ca diṭṭhiyā
etehi dvīhi dhammehi yo samannāgato naro
kāyassa bhedā sappañño saggaṁ so upapajjatīti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Chaṭṭhaṁ.

[212] 7 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ anātāpī
bhikkhave bhikkhu anottappī abhabbo sambodhāya abhabbo
nibbānāya abhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāya ātāpī
kho bhikkhave bhikkhu ottappī bhabbo sambodhāya bhabbo nibbānāya
bhabbo anuttarassa yogakkhemassa adhigamāyāti. Etamatthaṁ bhagavā
Avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
anātāpī anotappī kusīto hīnavīriyo
yo thīnamiddhabahulo ahiriko anādaro
abhabbo tādiso bhikkhu phuṭṭhuṁ sambodhimuttamaṁ
yo ca satimā nipako jhāyī
ātāpī ottappī ca appamatto
saññojanaṁ jātijarāya 1 chetvā
idheva sambodhimanuttaraṁ phuseti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Sattamaṁ.

[213] 8 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ nayidaṁ
bhikkhave brahmacariyaṁ vussati janakuhanatthaṁ na 2 janalapanatthaṁ na 2
lābhasakkārasilokānisaṁsatthaṁ na 2 iti maṁ jano jānātūti atha kho
idaṁ bhikkhave brahmacariyaṁ vussati saṁvaratthañceva pahānatthañcāti.
Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
saṁvaratthaṁ pahānatthaṁ brahmacariyaṁ anītihaṁ
adesayi so bhagavā nibbānogadhagāminaṁ
esa maggo mahatthehi 3 anuyāto mahesibhi 4
ye ye taṁ paṭipajjanti yathā buddhena desitaṁ
dukkhassantaṁ karissanti satthu sāsanakārinoti.
1 Po. jātijarānaṁ. 2 aṭṭhakathāyaṁ na dissanti. yu nasaddo na dissati
3 Ma. Yu. mahattehi. 4 Yu. mahesino.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Aṭṭhamaṁ.

[214] 9 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ nayidaṁ
bhikkhave brahmacariyaṁ vussati janakuhanatthaṁ na janalapanatthaṁ na
lābhasakkārasilokānisaṁsatthaṁ na iti maṁ jano jānātūti atha kho idaṁ
bhikkhave brahmacariyaṁ vussati abhiññatthañceva pariññatthañcāti.
Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
abhiññatthaṁ pariññatthaṁ brahmacariyaṁ anītihaṁ
adesayi so bhagavā nibbānogadhagāminaṁ
esa maggo mahatthehi anuyāto mahesibhi
ye ye taṁ paṭipajjanti yathā buddhena desitaṁ
dukkhassantaṁ karissanti satthu sāsanakārinoti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Navamaṁ.

[215] 10 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ dvīhi
bhikkhave dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo
viharati yoniso āraddho hoti āsavānaṁ khayāyāti 1
katamehi dvīhi saṁvejanīyesu ṭhānesu saṁvejanena saṁvegassa 2 ca yoniso
padhānena imehi kho bhikkhave dvīhi dhammehi samannāgato bhikkhu
diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati yoniso āraddho hoti
āsavānaṁ khayāyāti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ iti vuccati
saṁvejanīyesu ṭhānesu saṁvijjetheva paṇḍito
1 Ma. Yu. itisaddo na dissati. 2 Ma. saṁviggassa.
Ātāpī nipako bhikkhu paññāya samavekkhiya
evaṁ vihārī ātāpī santavutti anuddhato
cetosamathamanuyutto khayaṁ dukkhassa pāpuṇeti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Dasamaṁ.
Vaggo paṭhamo.
Tassuddānaṁ
dveme bhikkhu tapanīyā tapanīyā paratthehi
ātāpī na 1 kuhanā ca somanassena te dasāti.
--------
Itivuttake dukanipātassa dutiyavaggo

[216] 1 Vuttaṁ hetaṁ bhagavatā vuttamarahatāti me sutaṁ tathāgataṁ
bhikkhave arahantaṁ sammāsambuddhaṁ dve vitakkā bahulaṁ samudācaranti
khemo ca vitakko viveko 2 ca. Abyāpajjhārāmo bhikkhave
tathāgato abyāpajjharato tamenaṁ bhikkhave tathāgataṁ
abyāpajjhārāmaṁ abyāpajjharataṁ eseva vitakko bahulaṁ samudācarati
imāyāhaṁ iriyāya na kiñci byābādhemi tasaṁ vā thāvaraṁ vāti.
Pavivekārāmo bhikkhave tathāgato pavivekarato tamenaṁ bhikkhave
tathāgataṁ pavivekārāmaṁ pavivekarataṁ eseva vitakko bahulaṁ
samudācarati yaṁ akusalaṁ taṁ pahīnanti. Tasmā tiha bhikkhave tumhepi
1 Ma. na kuhanā dve. 2 Yu. pariveko.
Abyāpajjhārāmā viharatha abyāpajjharatā tesaṁ vo bhikkhave
tumhākaṁ abyāpajjhārāmānaṁ viharataṁ abyāpajjharatānaṁ eseva
vitakko bahulaṁ samudācarissati imāya mayaṁ iriyāya na kiñci
byābādhema tasaṁ vā thāvaraṁ vāti. Pavivekārāmā bhikkhave viharatha
pavivekaratā tesaṁ vo bhikkhave tumhākaṁ pavivekārāmānaṁ viharataṁ
pavivekaratānaṁ eseva vitakko bahulaṁ samudācarissati kiṁ akusalaṁ
kiṁ appahīnaṁ kiṁ pajahāmāti. Etamatthaṁ bhagavā avoca. Tatthetaṁ
iti vuccati
tathāgataṁ buddhaṁ asayhasāhinaṁ
dve vitakkā samudācaranti naṁ
khemo vitakko paṭhamo udīrito
tato viveko dutiyo pakāsito.
Tamonudaṁ pāragataṁ mahesiṁ
taṁ pattipattaṁ vasimaṁ anāsavaṁ
visantaraṁ taṇhakkhaye vimuttaṁ
taṁ ve muniṁ antimadehadhāriṁ
mārajahaṁ brūmi jarāya pāraguṁ.
Sale yathā pabbatamuddhaniṭṭhito
yathāpi passe janataṁ samantato
tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedho
Pāsādamāruyaha samantacakkhu
sokāvatiṇṇaṁ janatammapetasoko 1
avekkhati jātijarābhibhūtanti.
Ayampi attho vutto bhagavatā iti me sutanti. Paṭhamaṁ.