พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[3] Sattimāni bhikkhave balāni. Katamāni satta saddhābalaṁ
viriyabalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ imāni
kho bhikkhave satta balānīti.
1 Ma. hoti. evamīdisesu ṭhānesupi.
Saddhābalaṁ viriyabalaṁ 1 hirī 2 ottappiyaṁ balaṁ
satibalaṁ samādhibalaṁ 3 paññā ve sattamaṁ balaṁ
etehi balavā bhikkhu sukhaṁ jīvati paṇḍito
yoniso vicine dhammaṁ paññāyatthaṁ vipassati
pajjotasseva nibbānaṁ vimokkho hoti cetasoti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[4] Sattimāni bhikkhave balāni. Katamāni satta saddhābalaṁ
viriyabalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ satibalaṁ samādhibalaṁ paññābalaṁ. Katamañca
bhikkhave saddhābalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako saddho hoti saddahati
tathāgatassa bodhiṁ itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho .pe.
Satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti idaṁ vuccati bhikkhave saddhābalaṁ.
Katamañca bhikkhave viriyabalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako āraddhaviriyo
viharati akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya
thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu idaṁ vuccati
bhikkhave viriyabalaṁ. Katamañca bhikkhave hirībalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako
hirīmā hoti hiriyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena
hiriyati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā idaṁ vuccati bhikkhave
hirībalaṁ. Katamañca bhikkhave ottappabalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako
ottappī hoti ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena
ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā idaṁ
vuccati bhikkhave ottappabalaṁ. Katamañca bhikkhave satibalaṁ idha bhikkhave
1 Ma. vīriyañca. evamuparipi. 2 Sī. Yu. hiri. 3 Ma. samādhi ca. evamuparipi.
Ariyasāvako satimā hoti paramena satinepakkena samannāgato cirakatampi
cirabhāsitampi saritā anussaritā idaṁ vuccati bhikkhave satibalaṁ.
Katamañca bhikkhave samādhibalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako vivicceva
kāmehi .pe. Catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati idaṁ vuccati bhikkhave
samādhibalaṁ. Katamañca bhikkhave paññābalaṁ idha bhikkhave ariyasāvako
paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya
nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā idaṁ vuccati bhikkhave paññābalaṁ.
Imāni kho bhikkhave satta balānīti.
Saddhābalaṁ viriyabalaṁ hirī ottappiyaṁ balaṁ
satibalaṁ samādhibalaṁ paññā ve sattamaṁ balaṁ
etehi balavā bhikkhu sukhaṁ jīvati paṇḍito
yoniso vicine dhammaṁ paññāyatthaṁ vipassati
pajjotasseva nibbānaṁ vimokkho hoti cetasoti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[5] Sattimāni bhikkhave dhanāni. Katamāni satta saddhādhanaṁ
sīladhanaṁ hirīdhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ imāni kho
bhikkhave satta dhanānīti.
Saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hirī ottappiyaṁ dhanaṁ
sutadhanañca cāgo ca paññā ve sattamaṁ dhanaṁ
yassa etā dhanā atthi itthiyā purisassa vā
adaḷiddoti taṁ āhu amoghaṁ tassa jīvitaṁ.
Tasmā saddhañca sīlañca pasādaṁ dhammadassanaṁ
anuyuñjetha medhāvī saraṁ buddhānasāsananti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[6] Sattimāni bhikkhave dhanāni. Katamāni satta saddhādhanaṁ
sīladhanaṁ hirīdhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ paññādhanaṁ. Katamañca
bhikkhave saddhādhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako saddho hoti saddahati
tathāgatassa bodhiṁ itipi so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho .pe.
Buddho bhagavāti idaṁ vuccati bhikkhave saddhādhanaṁ. Katamañca bhikkhave
sīladhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti .pe.
Surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti idaṁ vuccati bhikkhave
sīladhanaṁ. Katamañca bhikkhave hirīdhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako hirīmā
hoti hiriyati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena hiriyati
pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā idaṁ vuccati bhikkhave
hirīdhanaṁ. Katamañca bhikkhave ottappadhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako
ottappī hoti ottappati kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena
ottappati pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā
idaṁ vuccati bhikkhave ottappadhanaṁ. Katamañca bhikkhave sutadhanaṁ
idha bhikkhave ariyasāvako bahussuto hoti sutadharo sutasannicayo ye
te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṁ
sabyañjanaṁ kevalaparipuṇṇaṁ parisuddhaṁ brahmacariyaṁ abhivadanti tathārūpāssa
dhammā bahussutā honti dhatā vacasā paricitā manasānupekkhitā
Diṭṭhiyā suppaṭividdhā idaṁ vuccati bhikkhave sutadhanaṁ. Katamañca
bhikkhave cāgadhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako vigatamalamaccherena cetasā
agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato yācayogo
dānasaṁvibhāgarato idaṁ vuccati bhikkhave cāgadhanaṁ. Katamañca bhikkhave
paññādhanaṁ idha bhikkhave ariyasāvako paññavā hoti .pe.
Sammādukkhakkhayagāminiyā idaṁ vuccati bhikkhave paññādhanaṁ. Imāni
kho bhikkhave satta dhanānīti.
Saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hirī ottappiyaṁ dhanaṁ
sutadhanañca cāgo ca paññā ve sattamaṁ dhanaṁ
yassa etā dhanā atthi itthiyā purisassa vā
adaḷiddoti taṁ āhu amoghaṁ tassa jīvitaṁ.
Tasmā saddhañca sīlañca pasādaṁ dhammadassanaṁ
anuyuñjetha medhāvī saraṁ buddhānasāsananti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[7] Atha kho uggo rājamahāmatto yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinno
kho uggo rājamahāmatto bhagavantaṁ etadavoca acchariyaṁ bhante abbhutaṁ
bhante yāva aḍḍhocāyaṁ bhante migāro rohaṇeyyo yāva mahaddhano
yāva mahābhogoti. Kiñca 1 aḍḍho panugga migāro rohaṇeyyo kiñca
mahaddhano kiñca mahābhogoti. Sataṁ bhante sahassāni 2 hiraññassa ko
pana vādo rūpiyassāti. Atthi kho etaṁ ugga dhanaṁ netaṁ natthīti
1 Ma. kīva. 2 Sī. sahassānaṁ. Ma. satasahassānaṁ.
Vadāmi tañca kho etaṁ ugga dhanaṁ sādhāraṇaṁ agginā udakena rājūhi
corehi appiyehi dāyādehi. Satta kho imāni ugga dhanāni
asādhāraṇāni agginā udakena rājūhi corehi appiyehi dāyādehi.
Katamāni satta saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hirīdhanaṁ ottappadhanaṁ sutadhanaṁ cāgadhanaṁ
paññādhanaṁ imāni kho ugga satta dhanāni asādhāraṇāni agginā
udakena rājūhi corehi appiyehi dāyādehīti.
Saddhādhanaṁ sīladhanaṁ hirī ottappiyaṁ dhanaṁ
sutadhanañca cāgo ca paññā ve sattamaṁ dhanaṁ
yassa etā dhanā atthi itthiyā purisassa vā
sa ve mahaddhano loke ajeyyo devamānuse.
Tasmā saddhañca sīlañca pasādaṁ dhammadassanaṁ
anuyuñjetha medhāvī saraṁ buddhānasāsananti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[8] Sattimāni bhikkhave saññojanāni. Katamāni satta
anunayasaññojanaṁ paṭighasaññojanaṁ diṭṭhisaññojanaṁ vicikicchāsaññojanaṁ
mānasaññojanaṁ bhavarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanaṁ imāni kho bhikkhave
satta saññojanānīti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[9] Sattannaṁ bhikkhave saññojanānaṁ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṁ
vussati. Katamesaṁ sattannaṁ anunayasaññojanassa pahānāya
samucchedāya brahmacariyaṁ vussati paṭighasaññojanassa .pe. Diṭṭhisaññojanassa
vicikicchāsaññojanassa mānasaññojanassa bhavarāgasaññojanassa
Avijjāsaññojanassa pahānāya samucchedāya brahmacariyaṁ
vussati imesaṁ kho bhikkhave sattannaṁ saññojanānaṁ pahānāya samucchedāya
brahmacariyaṁ vussati. Yato kho bhikkhave bhikkhuno anunayasaññojanaṁ
pahīnaṁ hoti ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṁ kataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ
paṭighasaññojanaṁ .pe. Diṭṭhisaññojanaṁ vicikicchāsaññojanaṁ
mānasaññojanaṁ bhavarāgasaññojanaṁ avijjāsaññojanaṁ pahīnaṁ hoti
ucchinnamūlaṁ tālāvatthukataṁ anabhāvaṁ kataṁ āyatiṁ anuppādadhammaṁ ayaṁ
vuccati bhikkhave bhikkhu acchejji 1 taṇhaṁ vivattayi saññojanaṁ
sammāmānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[10] Sattimāni bhikkhave saññojanāni. Katamāni satta
anunayasaññojanaṁ paṭighasaññojanaṁ diṭṭhisaññojanaṁ vicikicchāsaññojanaṁ
mānasaññojanaṁ issāsaññojanaṁ macchariyasaññojanaṁ imāni kho
bhikkhave satta saññojanānīti.
Dhanavaggo paṭhamo.
Tassuddānaṁ
dvepiyañca 2 balaṁ dhanaṁ (saṁkhittañceva vitthataṁ)
uggasaññojanañceva 3 pahānamacchariyena 4 cāti.
-------------
Anusayavaggo dutiyo

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[11] Sattime bhikkhave anusayā. Katame satta kāmarāgānusayo
1 Ma. acchecchi. evamuparipi. 2 Ma. dve piyāni. 3 Ma. uggaṁ.
4 Ma. pahānaṁ.
Paṭighānusayo diṭṭhānusayo vicikicchānusayo mānānusayo bhavarāgānusayo
avijjānusayo ime kho bhikkhave satta anusayāti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa catuttho bhāgo (เล่ม 23)

[12] Sattannaṁ bhikkhave anusayānaṁ pahānāya samucchedāya brahmacariyaṁ
vussati. Katamesaṁ sattannaṁ kāmarāgānusayassa pahānāya samucchedāya
brahmacariyaṁ vussati paṭighānusayassa .pe. Diṭṭhānusayassa vicikicchānusayassa
mānānusayassa bhavarāgānusayassa avijjānusayassa pahānāya
samucchedāya brahmacariyaṁ vussati imesaṁ kho bhikkhave sattannaṁ anusayānaṁ
pahānāya samucchedāya brahmacariyaṁ vussati. Yato kho bhikkhave bhikkhuno
kāmarāgānusayo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṁ
kato āyatiṁ anuppādadhammo paṭighānusayo .pe. Diṭṭhānusayo
vicikicchānusayo mānānusayo bhavarāgānusayo avijjānusayo pahīno hoti
ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṁ kato āyatiṁ anuppādadhammo ayaṁ
vuccati bhikkhave bhikkhu ajchejji taṇhaṁ vivattayi saññojanaṁ
sammāmānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti.