พุทธธรรมสงฆ์
บันทึกแบบเก่าจะเลิกใช้งานใน 15/08/2026 สํารองข้อมูลไว้ด้วยครับ
Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[80] Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosambiyaṁ viharati ghositārāme. Athakho
āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinno kho
āyasmā ānando bhagavantaṁ etadavoca ko nu kho bhante hetu ko
paccayo yena mātugāmo neva sabhāyaṁ nisīdati na kammantaṁ payojeti
na kammojaṁ gacchatīti. Kodhano ānanda mātugāmo issukī ānanda
mātugāmo maccharī ānanda mātugāmo duppañño ānanda
mātugāmo ayaṁ kho ānanda hetu ayaṁ paccayo yena mātugāmo
neva sabhāyaṁ nisīdati na kammantaṁ payojeti na kammojaṁ gacchatīti.
Apaṇṇakavaggo tatiyo.
Tassuddānaṁ
padhānadiṭṭhisappurisavadhukā dve ca honti aggāni kusinārāya
acintitaṁ dakkhiṇāya vaṇijjā kammojena vaggoti.
-------------------
Macalavaggo catuttho

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[81] Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ niraye katamehi catūhi pāṇātipātī hoti adinnādāyī
Hoti kāmesu micchācārī hoti musāvādī hoti imehi kho
bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye.
Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge
katamehi catūhi pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā
paṭivirato hoti kāmesu micchācārā paṭivirato hoti musāvādā
paṭivirato hoti imehi kho bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ saggeti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[82] Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ niraye katamehi catūhi musāvādī hoti pisuṇavāco hoti
pharusavāco hoti samphappalāpī hoti imehi kho bhikkhave catūhi
dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Catūhi bhikkhave
dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge katamehi catūhi
musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya
vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti imehi
kho bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ
saggeti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[83] Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ niraye katamehi catūhi ananuvicca apariyogāhetvā avaṇṇārahassa
vaṇṇaṁ bhāsati ananuvicca apariyogāhetvā vaṇṇārahassa
avaṇṇaṁ bhāsati ananuvicca apariyogāhetvā appasādanīye ṭhāne
Pasādaṁ upadaṁseti ananuvicca apariyogāhetvā pasādanīye ṭhāne
appasādaṁ upadaṁseti imehi kho bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge katamehi catūhi anuvicca
pariyogāhetvā avaṇṇārahassa avaṇṇaṁ bhāsati anuvicca
pariyogāhetvā vaṇṇārahassa vaṇṇaṁ bhāsati anuvicca pariyogāhetvā
appasādanīye ṭhāne appasādaṁ upadaṁseti anuvicca pariyogāhetvā
pasādanīye ṭhāne pasādaṁ upadaṁseti imehi kho bhikkhave catūhi
dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ saggeti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[84] Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ niraye katamehi catūhi kodhagaru hoti na saddhammagaru makkhagaru
hoti na saddhammagaru lābhagaru hoti na saddhammagaru sakkāragaru
hoti na saddhammagaru imehi kho bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ niraye. Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato
yathābhataṁ nikkhitto evaṁ sagge katamehi catūhi saddhammagaru
hoti na kodhagaru saddhammagaru hoti na makkhagaru saddhammagaru
hoti na lābhagaru saddhammagaru hoti na sakkāragaru imehi kho
bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato yathābhataṁ nikkhitto evaṁ saggeti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[85] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro tamo tamaparāyano tamo jotiparāyano joti
Tamaparāyano joti jotiparāyano. Kathañca bhikkhave puggalo tamo
hoti tamaparāyano idha bhikkhave ekacco puggalo nīcakule paccājāto
hoti caṇḍālakule vā veṇakule vā nesādakule vā rathakārakule
vā pukkusakule vā daḷidde appannapānabhojane kasiravuttike yattha
kasirena ghāsacchādo labbhati so ca hoti dubbaṇṇo duddasiko
okoṭimako bahvābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato
vā nalābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa
seyyāvasathapadīpeyyassa so kāyena duccaritaṁ carati vācāya
duccaritaṁ carati manasā duccaritaṁ carati so kāyena duccaritaṁ caritvā
vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā
parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati evaṁ kho
bhikkhave puggalo tamo hoti tamaparāyano. Kathañca bhikkhave puggalo
tamo hoti jotiparāyano idha bhikkhave ekacco puggalo nīcakule
paccājāto hoti caṇḍālakule vā veṇakule vā nesādakule vā
rathakārakule vā pukkusakule vā daḷidde appannapānabhojane kasiravuttike
yattha kasirena ghāsacchādo labbhati so ca hoti dubbaṇṇo duddasiko
okoṭimako bahvābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato
vā nalābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa
seyyāvasathapadīpeyyassa so kāyena sucaritaṁ carati vācāya
sucaritaṁ carati manasā sucaritaṁ carati so kāyena sucaritaṁ caritvā
Vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā
parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati evaṁ kho bhikkhave puggalo
tamo hoti jotiparāyano. Kathañca bhikkhave puggalo joti hoti
tamaparāyano idha bhikkhave ekacco puggalo ucce kule paccājāto
hoti khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule
vā aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe
pahūtadhanadhaññe so ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko
paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato lābhī annassa pānassa
vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa so
kāyena duccaritaṁ carati vācāya duccaritaṁ carati manasā duccaritaṁ
carati so kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā
duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjati evaṁ kho bhikkhave puggalo joti hoti tamaparāyano.
Kathañca bhikkhave puggalo joti hoti jotiparāyano idha bhikkhave
ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti khattiyamahāsālakule
vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā aḍḍhe
mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe
so ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko paramāya vaṇṇapokkharatāya
samannāgato lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa
mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa so kāyena sucaritaṁ
Carati vācāya sucaritaṁ carati manasā sucaritaṁ carati so kāyena
sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā
kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati evaṁ kho
bhikkhave puggalo joti hoti jotiparāyano. Ime kho bhikkhave cattāro
puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[86] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro oṇatoṇato oṇatuṇṇato uṇṇatoṇato
uṇṇatuṇṇato. Kathañca bhikkhave puggalo oṇatoṇato hoti idha
bhikkhave ekacco puggalo nīcakule paccājāto hoti caṇḍālakule
vā .pe. So kāyena duccaritaṁ carati vācāya duccaritaṁ carati manasā
duccaritaṁ carati so kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā
manasā duccaritaṁ caritvā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati evaṁ kho bhikkhave puggalo oṇatoṇato
hoti. Kathañca bhikkhave puggalo oṇatuṇṇato hoti idha bhikkhave
ekacco puggalo nīcakule paccājāto hoti caṇḍālakule vā .pe.
So kāyena sucaritaṁ carati vācāya sucaritaṁ carati manasā sucaritaṁ
carati so kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā
sucaritaṁ caritvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati
evaṁ kho bhikkhave puggalo oṇatuṇṇato hoti. Kathañca bhikkhave
puggalo uṇṇatoṇato hoti idha bhikkhave ekacco puggalo
Ucce kule paccājāto hoti khattiyamahāsālakule vā .pe. So
kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ
caritvā kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjati evaṁ kho bhikkhave puggalo uṇṇatoṇato hoti. Kathañca
bhikkhave puggalo uṇṇatuṇṇato hoti idha bhikkhave ekacco puggalo
ucce kule paccājāto hoti khattiyamahāsālakule vā .pe. So
kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā
kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati evaṁ kho
bhikkhave puggalo uṇṇatuṇṇato hoti. Ime kho bhikkhave cattāro
puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[87] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro samaṇamacalo samaṇapuṇḍarīko samaṇapadumo samaṇesu
samaṇasukhumālo. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇamacalo hoti idha
bhikkhave bhikkhu sekho hoti paṭipado 1 anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamāno
viharati seyyathāpi bhikkhave rañño khattiyassa muddhābhisittassa 2 jeṭṭho
putto abhiseko anabhisitto macalappatto evameva kho bhikkhave
bhikkhu sekho hoti paṭipado 3 anuttaraṁ yogakkhemaṁ patthayamāno viharati
evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇamacalo hoti. Kathañca bhikkhave
puggalo samaṇapuṇḍarīko hoti idha bhikkhave bhikkhu āsavānaṁ khayā
1-3 Ma. pāṭipado. 2 Ma. muddhāvasittassa.
Anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā
sacchikatvā upasampajja viharati no ca kho aṭṭha vimokkhe kāyena
phusitvā viharati evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇapuṇḍarīko hoti.
Kathañca bhikkhave puggalo samaṇapadumo hoti idha bhikkhave bhikkhu
āsavanaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati aṭṭha ca vimokkhe
kāyena phusitvā viharati evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇapadumo
hoti. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo hoti
idha bhikkhave bhikkhu yācitova bahulaṁ cīvaraṁ paribhuñjati appaṁ ayācito
yācitova bahulaṁ piṇḍapātaṁ paribhuñjati appaṁ ayācito yācitova
bahulaṁ senāsanaṁ paribhuñjati appaṁ ayācito yācitova bahulaṁ
gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ paribhuñjati appaṁ ayācito yehi kho pana
sabrahmacārīhi saddhiṁ viharati tyassa manāpeneva bahulaṁ kāyakammena
samudācaranti appaṁ amanāpena manāpeneva bahulaṁ vacīkammena samudācaranti
appaṁ amanāpena manāpeneva bahulaṁ manokammena samudācaranti
appaṁ amanāpena manāpaṁyeva [1]- upahāraṁ upaharanti appaṁ amanāpaṁ
yāni kho pana tāni vedayitāni pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni
vā vātasamuṭṭhānāni vā sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā
visamaparihārajāni vā opakkamikāni vā kammavipākajāni vā tānassa 2
na bahudeva uppajjanti appābādho hoti catunnaṁ jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ
1 Ma. bahulaṁ. 2 Ma. tāni panassa.
Diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī
āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva
dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati evaṁ kho bhikkhave
puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo hoti. Yañhi taṁ bhikkhave sammā
vadamāno vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti mameva taṁ bhikkhave
sammā vadamāno vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti ahañhi bhikkhave
yācitova bahulaṁ cīvaraṁ paribhuñjāmi appaṁ ayācito yācitova bahulaṁ
piṇḍapātaṁ paribhuñjāmi appaṁ ayācito yācitova bahulaṁ senāsanaṁ
paribhuñjāmi appaṁ ayācito yācitova bahulaṁ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
paribhuñjāmi appaṁ ayācito yehi kho pana bhikkhūhi saddhiṁ viharāmi
te me manāpeneva bahulaṁ kāyakammena samudācaranti appaṁ amanāpena
manāpeneva bahulaṁ vacīkammena samudācaranti appaṁ amanāpena manāpeneva
bahulaṁ manokammena samudācaranti appaṁ amanāpena manāpaṁyeva
upahāraṁ upaharanti appaṁ amanāpaṁ yāni kho pana tāni vedayitāni
pittasamuṭṭhānāni vā semhasamuṭṭhānāni vā vātasamuṭṭhānāni vā
sannipātikāni vā utupariṇāmajāni vā visamaparihārajāni vā opakkamikāni
vā kammavipākajāni vā tāni me na bahudeva uppajjanti
appābādhohamasmi catunnaṁ kho panasmi jhānānaṁ ābhicetasikānaṁ
diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī akasiralābhī āsavānaṁ
khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā
Sacchikatvā upasampajja viharāmi yañhi taṁ bhikkhave sammā vadamāno
vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti mameva taṁ bhikkhave sammā
vadamāno vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti. Ime kho bhikkhave
cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[88] Cattārome *- bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro samaṇamacalo samaṇapuṇḍarīko samaṇapadumo samaṇesu
samaṇasukhumālo. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇamacalo hoti idha
bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṁ saññojanānaṁ parikkhayā sotāpanno hoti
avinipātadhammo niyato sambodhiparāyano evaṁ kho bhikkhave puggalo
samaṇamacalo hoti. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇapuṇḍarīko hoti
idha bhikkhave bhikkhu tiṇṇaṁ saññojanānaṁ parikkhayā rāgadosamohānaṁ
tanuttā sakadāgāmī hoti sakideva imaṁ lokaṁ āgantvā dukkhassantaṁ
karoti evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇapuṇḍarīko hoti. Kathañca
bhikkhave puggalo samaṇapadumo hoti idha bhikkhave bhikkhu pañcannaṁ
orambhāgiyānaṁ saññojanānaṁ parikkhayā opapātiko hoti tattha
parinibbāyī anāvattidhammo tasmā lokā evaṁ kho bhikkhave puggalo
samaṇapadumo hoti. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo
hoti idha bhikkhave bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ
paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja
viharati evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo hoti.
* mīkārkkhag cattarome peḌna cattārome
Ime kho bhikkhave cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.

Suttantapiṭake aṅguttaranikāyassa dutiyo bhāgo (เล่ม 21)

[89] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro samaṇamacalo samaṇapuṇḍarīko samaṇapadumo samaṇesu
samaṇasukhumālo. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇamacalo hoti idha
bhikkhave bhikkhu sammādiṭṭhiko hoti sammāsaṅkappo hoti sammāvāco
hoti sammākammanto hoti sammāājīvo hoti sammāvāyāmo
hoti sammāsati hoti sammāsamādhi hoti evaṁ kho
bhikkhave puggalo samaṇamacalo hoti. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇapuṇḍarīko
hoti idha bhikkhave bhikkhu sammādiṭṭhiko hoti sammāsaṅkappo
hoti sammāvāco hoti sammākammanto hoti sammāājīvo
hoti sammāvāyāmo hoti sammāsati hoti sammāsamādhi
hoti sammāñāṇī hoti sammāvimutti hoti no ca kho aṭṭha
vimokkhe kāyena phusitvā 1 viharati evaṁ kho bhikkhave puggalo
samaṇapuṇḍarīko hoti. Kathañca bhikkhave puggalo samaṇapadumo hoti
idha bhikkhave bhikkhu sammādiṭṭhiko hoti .pe. Sammāñāṇī hoti
sammāvimutti hoti aṭṭha ca vimokkhe kāyena phusitvā 2 viharati
evaṁ kho bhikkhave puggalo samaṇapadumo hoti. Kathañca bhikkhave
puggalo samaṇesu samaṇasukhumālo hoti idha bhikkhave bhikkhu yācitova
bahulaṁ cīvaraṁ paribhuñjati appaṁ ayācito .pe. Yañhi taṁ bhikkhave
sammā vadamāno vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti mameva taṁ
1-2 Yu. phassitvā.
Bhikkhave sammā vadamāno vadeyya samaṇesu samaṇasukhumāloti.
Ahañhi bhikkhave yācitova bahulaṁ cīvaraṁ paribhuñjāmi appaṁ ayācito
.pe. Ime kho bhikkhave cattāro puggalā santo saṁvijjamānā
lokasminti.