[60] Athakho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca catūhi kho
gahapati dhammehi samannāgato ariyasāvako gihisāmīcipaṭipadaṁ paṭipanno
hoti yasapaṭilābhiniṁ 1 saggasaṁvattanikaṁ katamehi catūhi idha gahapati
ariyasāvako bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhito hoti cīvarena bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhito
hoti piṇḍapātena bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhito hoti senāsanena
1 Ma. Yu. yasopaṭilābhiniṁ.. ito paraṁ īdisameva.
Bhikkhusaṅghaṁ paccupaṭṭhito hoti gilānapaccayabhesajjaparikkhārena.
Imehi kho gahapati catūhi dhammehi samannāgato ariyasāvako gihisāmīcipaṭipadaṁ
paṭipanno hoti yasapaṭilābhiniṁ saggasaṁvattanikanti.
Gihisāmīcipaṭipadaṁ paṭipajjanti paṇḍitā
sammaggate sīlavante cīvarena upaṭṭhitā
piṇḍapātasayanena gilānapaccayena ca
tesaṁ divā ca ratto ca sadā puññaṁ pavaḍḍhati
saggañca kamatiṭṭhānaṁ kammaṁ katvāna bhaddakanti.
Puññābhisandavaggo paṭhamo.
Tassuddānaṁ
dve puññābhisandā dvesaṁvāsā dve ca honti samajīvino
suppavāsā sudatto ca bhojanaṁ gihisāmīcīti.
-----------------
Pattakammavaggo dutiyo

[61] Athakho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca cattārome
gahapati dhammā iṭṭhā kantā manāpā dullabhā lokasmiṁ katame
cattāro bhogā me uppajjantu sahadhammenāti ayaṁ paṭhamo dhammo
Iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ bhoge laddhā sahadhammena
yaso maṁ 1 abbhuggacchatu saha ñātīhi saha upajjhāyehīti ayaṁ dutiyo
dhammo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ bhoge laddhā sahadhammena
yasaṁ laddhā saha ñātīhi saha upajjhāyehi ciraṁ jīvāmi dīghamāyuṁ
pālemīti ayaṁ tatiyo dhammo iṭṭho kanto manāpo dullabho lokasmiṁ
bhoge laddhā sahadhammena yasaṁ laddhā saha ñātīhi saha upajjhāyehi
ciraṁ jīvitvā dīghamāyuṁ pāletvā kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ
saggaṁ lokaṁ upapajjāmīti ayaṁ catuttho dhammo iṭṭho kanto manāpo
dullabho lokasmiṁ ime kho gahapati cattāro dhammā iṭṭhā kantā
manāpā dullabhā lokasmiṁ. Imesaṁ kho gahapati catunnaṁ dhammānaṁ iṭṭhānaṁ
kantānaṁ manāpānaṁ dullabhānaṁ lokasmiṁ cattāro dhammā paṭilābhāya
saṁvattanti katame cattāro saddhāsampadā sīlasampadā cāgasampadā
paññāsampadā. Katamā ca gahapati saddhāsampadā idha
gahapati ariyasāvako saddho hoti saddahati tathāgatassa bodhiṁ itipi
so bhagavā arahaṁ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū
anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṁ buddho bhagavāti ayaṁ
vuccati gahapati saddhāsampadā. Katamā ca gahapati sīlasampadā idha
gahapati ariyasāvako pāṇātipātā paṭivirato hoti .pe. Surāmeraya-
majjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti ayaṁ vuccati gahapati sīlasampadā.
Katamā ca gahapati cāgasampadā idha gahapati ariyasāvako vigatamalamaccherena
1 Po. Ma. me āgacchatu.
Cetasā agāraṁ ajjhāvasati muttacāgo payatapāṇi vossaggarato
yācayogo dānasaṁvibhāgarato ayaṁ vuccati gahapati cāgasampadā. Katamā
ca gahapati paññāsampadā abhijjhāvisamalobhābhibhūtena gahapati cetasā
viharanto akiccaṁ karoti kiccaṁ aparādheti akiccaṁ karonto kiccaṁ aparādhento
yasā ca sukhā ca dhaṁsati byāpādābhibhūtena gahapati cetasā
viharanto akiccaṁ karoti kiccaṁ aparādheti akiccaṁ karonto kiccaṁ aparādhento
yasā ca sukhā ca dhaṁsati thīnamiddhābhibhūtena gahapati cetasā
viharanto akiccaṁ karoti kiccaṁ aparādheti akiccaṁ karonto kiccaṁ aparādhento
yasā ca sukhā ca dhaṁsati uddhaccakukkuccābhibhūtena gahapati cetasā
viharanto akiccaṁ karoti kiccaṁ aparādheti akiccaṁ karonto kiccaṁ aparādhento
yasā ca sukhā ca dhaṁsati vicikicchābhibhūtena gahapati cetasā
viharanto akiccaṁ karoti kiccaṁ aparādheti akiccaṁ karonto kiccaṁ aparādhento
yasā ca sukhā ca dhaṁsati sa kho so gahapati ariyasāvako
abhijjhāvisamalobho cittassa upakkilesoti iti viditvā abhijjhāvisamalobhaṁ
cittassa upakkilesaṁ pajahati byāpādo cittassa upakkilesoti iti
viditvā byāpādaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati thīnamiddhaṁ cittassa
upakkilesoti iti viditvā thīnamiddhaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati
uddhaccakukkuccaṁ cittassa upakkilesoti iti viditvā uddhaccakukkuccaṁ
cittassa upakkilesaṁ pajahati vicikicchā cittassa upakkilesoti iti viditvā
vicikicchaṁ cittassa upakkilesaṁ pajahati yato ca kho gahapati ariyasāvakassa
Abhijjhāvisamalobho cittassa upakkilesoti iti viditvā abhijjhāvisamalobho
cittassa upakkileso pahīno hoti byāpādo cittassa
upakkileso ... Thīnamiddhaṁ cittassa upakkileso ... Uddhaccakukkuccaṁ
cittassa upakkileso ... Vicikicchā cittassa upakkilesoti iti viditvā
vicikicchā cittassa upakkileso pahīno hoti ayaṁ vuccati gahapati
ariyasāvako mahāpañño puthupañño āpāthadaso paññāsampanno ayaṁ
vuccati gahapati paññāsampadā. Imesaṁ kho gahapati catunnaṁ dhammānaṁ
iṭṭhānaṁ kantānaṁ manāpānaṁ dullabhānaṁ lokasmiṁ ime cattāro dhammā
paṭilābhāya saṁvattanti. Sa kho so gahapati ariyasāvako uṭṭhānaviriyādhigatehi
bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi
cattāri pattakammāni kattā hoti katamāni cattāri idha gahapati ariyasāvako
uṭṭhānaviriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi
dhammikehi dhammaladdhehi attānaṁ sukheti piṇeti sammā sukhaṁ pariharati
mātāpitaro sukheti piṇeti sammā sukhaṁ pariharati puttadāradāsakammakaraporise
sukheti pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati mittāmacce sukheti
pīṇeti sammā sukhaṁ pariharati idamassa paṭhamaṁ ṭhānaṁ gataṁ hoti pattagataṁ
āyatanaso paribhuttaṁ. Puna caparaṁ gahapati ariyasāvako uṭṭhānaviriyādhigatehi
bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi yā
tā honti āpadā aggito vā udakato vā rājato vā corato appiyato
vā dāyādato vā tathārūpāsu āpadāsu bhogehi pariyodhāya vattati
Sotthiṁ attānaṁ karoti idamassa dutiyaṁ ṭhānaṁ gataṁ hoti pattagataṁ
āyatanaso paribhuttaṁ. Puna caparaṁ gahapati ariyasāvako uṭṭhānaviriyādhigatehi
bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi
pañca balī kattā hoti ñātibaliṁ atithibaliṁ pubbapetabaliṁ rājabaliṁ
devatābaliṁ idamassa tatiyaṁ ṭhānaṁ gataṁ hoti pattagataṁ āyatanaso
paribhuttaṁ. Puna caparaṁ gahapati ariyasāvako uṭṭhānaviriyādhigatehi bhogehi
bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi ye te
samaṇabrāhmaṇā madappamādā paṭiviratā khantisoracce niviṭṭhā ekamattānaṁ
damenti ekamattānaṁ samenti ekamattānaṁ parinibbāpenti tathārūpesu
samaṇabrāhmaṇesu uddhaggikaṁ dakkhiṇaṁ patiṭṭhāpeti sovaggikaṁ sukhavipākaṁ
saggasaṁvattanikaṁ idamassa catutthaṁ ṭhānaṁ gataṁ hoti pattagataṁ āyatanaso
paribhuttaṁ. Sa kho so gahapati ariyasāvako uṭṭhānaviriyādhigatehi bhogehi
bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi imāni cattāri
pattakammāni kattā hoti. Yassakassaci gahapati aññatra imehi
catūhi pattakammehi bhogā parikkhayaṁ gacchanti ime vuccanti gahapati
bhogā aṭṭhānagatā appattagatā anāyatanaso paribhuttā yassakassaci
gahapati imehi catūhi pattakammehi bhogā parikkhayaṁ gacchanti ime
vuccanti gahapati bhogā ṭhānagatā pattagatā āyatanaso paribhuttāti.
Bhuttā bhogā bhaṭā bhaccā vitiṇṇā āpadāsu me
uddhaggā dakkhiṇā dinnā atho pañca balī katā
Upaṭṭhitā sīlavanto saññatā brahmacārayo
yadatthaṁ bhogamiccheyya paṇḍito gharamāvasaṁ
so me attho anuppatto kataṁ ananutāpiyaṁ
etaṁ anussaraṁ macco ariyadhamme ṭhito naro
idheva naṁ pasaṁsanti pecca sagge pamodatīti.

[62] Athakho anāthapiṇḍiko gahapati yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.
Ekamantaṁ nisinnaṁ kho anāthapiṇḍikaṁ gahapatiṁ bhagavā etadavoca cattārīmāni
gahapati sukhāni adhigamanīyāni gihinā kāmabhoginā kālena kālaṁ
samayena samayaṁ upādāya katamāni cattāri atthisukhaṁ bhogasukhaṁ anaṇasukhaṁ 1
anavajjasukhaṁ katamañca gahapati atthisukhaṁ idha gahapati kulaputtassa
bhogā honti uṭṭhānaviriyādhigatā bāhābalaparicitā sedāvakkhittā dhammikā
dhammaladdhā so bhogā me atthi uṭṭhānaviriyādhigatā bāhābalaparicitā
sedāvakkhittā dhammikā dhammaladdhāti adhigacchati sukhaṁ adhigacchati
somanassaṁ idaṁ vuccati gahapati atthisukhaṁ. Katamañca gahapati bhogasukhaṁ
idha gahapati kulaputto uṭṭhānaviriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi
sedāvakkhittehi dhammikehi dhammaladdhehi bhoge 2 ca 3 bhuñjati puññāni ca
karoti so uṭṭhānaviriyādhigatehi bhogehi bāhābalaparicitehi sedāvakkhittehi
dhammikehi dhammaladdhehi bhoge ca bhuñjāmi puññāni ca
karomīti adhigacchati sukhaṁ adhigacchati somanassaṁ idaṁ vuccati gahapati
1 Ma. āṇaññasukhaṁ. 2-3 Ma. ime pāṭhā natthi.
Bhogasukhaṁ. Katamañca gahapati anaṇasukhaṁ idha gahapati kulaputto na
kassaci kiñci dhāreti appaṁ vā bahuṁ vā so na kassaci kiñci
dhāremi appaṁ vā bahuṁ vāti adhigacchati sukhaṁ adhigacchati somanassaṁ idaṁ
vuccati gahapati anaṇasukhaṁ. Katamañca gahapati anavajjasukhaṁ idha
gahapati ariyasāvako anavajjena kāyakammena samannāgato hoti
anavajjena vacīkammena samannāgato hoti anavajjena manokammena
samannāgato hoti so anavajjenamhi kāyakammena samannāgato anavajjena
vacīkammena samannāgato anavajjena manokammena samannāgatoti
adhigacchati sukhaṁ adhigacchati somanassaṁ idaṁ vuccati gahapati anavajjasukhaṁ.
Imāni kho gahapati cattāri sukhāni adhigamanīyāni gihinā kāmabhoginā
kālena kālaṁ samayena samayaṁ upādāyāti.
Anaṇaṁ sukhaṁ ñatvāna atho atthisukhaṁ sare
bhuñjaṁ bhogaṁ sukhaṁ macco atho paññā vipassati
vipassamāno jānāti ubho bhāge sumedhaso
anavajjasukhassetaṁ kalaṁ nāgghati soḷasinti.

[63] Sabrahmakāni bhikkhave tāni kulāni yesaṁ puttānaṁ
mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti sapubbācariyakāni bhikkhave tāni
kulāni yesaṁ puttānaṁ mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti sapubbadevāni 1
bhikkhave tāni kulāni yesaṁ puttānaṁ mātāpitaro ajjhāgāre
pūjitā honti sāhuneyyakāni bhikkhave tāni kulāni yesaṁ puttānaṁ
1 Ma. sapubbadevatāni.
Mātāpitaro ajjhāgāre pūjitā honti brahmāti bhikkhave mātāpitūnaṁ
etaṁ adhivacanaṁ pubbācariyāti bhikkhave mātāpitūnaṁ etaṁ adhivacanaṁ
pubbadevāti 1 bhikkhave mātāpitūnaṁ etaṁ adhivacanaṁ āhuneyyāti bhikkhave
mātāpitūnaṁ etaṁ adhivacanaṁ taṁ kissa hetu bahukārā bhikkhave mātāpitaro
puttānaṁ āpādakā posakā imassa lokassa dassetāroti.
Brahmāti mātāpitaro pubbācariyāti vuccare
āhuneyyā ca puttānaṁ pajāya anukampakā.
Tasmā hi ne namasseyya sakkareyyātha 2 paṇḍito
annena atho pānena vatthena sayanena ca
ucchādanena nhāpanena pādānaṁ dhovanena ca
tāya naṁ pāricariyāya mātāpitūsu paṇḍitā
idheva naṁ pasaṁsanti pecca sagge pamodatīti.

[64] Catūhi bhikkhave dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṁ
nikkhitto evaṁ niraye katamehi catūhi pāṇātipātī hoti adinnādāyī
hoti kāmesu micchācārī hoti musāvādī hoti imehi
kho bhikkhave catūhi dhammehi samannāgato puggalo yathābhataṁ nikkhitto
evaṁ nirayeti.
Pāṇātipāto adinnādānaṁ musāvādo ca vuccati
paradāragamanañcāpi nappasaṁsanti paṇḍitāti.

[65] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
1 Po. Ma. pubbadevatāti. 2 Ma. sakkareyya ca.
Katame cattāro rūpappamāṇo rūpappasanno ghosappamāṇo ghosappasanno
lūkhappamāṇo lūkhappasanno dhammappamāṇo dhammappasanno
ime kho bhikkhave cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.
Ye 1 ca rūpena pāmiṁsu ye ca ghosena anvagū
chandarāgavasūpetā na 2 te jānanti tañjanaṁ
ajjhattañca na jānāti bahiddhā ca na passati
samantāvaraṇo bālo sa ve ghosena vuyhati.
Ajjhattañca na jānāti bahiddhā ca vipassati
bahiddhā phaladassāvī sopi ghosena vuyhati.
Ajjhattañca pajānāti bahiddhā ca vipassati
(evaṁ) vinīvaraṇadassāvī na so ghosena vuyhatīti.

[66] Cattārome bhikkhave puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ
katame cattāro sarāgo sadoso samoho samāno ime kho
bhikkhave cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasminti.
Sārattā rajanīyesu piyarūpābhinandino
mohena adhamasattā 3 baddhā vaḍḍhenti bandhanaṁ.
Rāgajaṁ dosajañcāpi mohajaṁ vāpi aviddasū 4
karonti akusalaṁ kammaṁ savighātaṁ dukkhuddayaṁ 5
avijjānivutā posā andhabhūtā acakkhukā
yathā dhammā tathā santā na tassevanti maññareti.
1 Ma. ye ca rūpe pamāṇiṁsu. 2 Ma. nābhijānanti te janā. 3 Po. Ma. āvutā
sattā. 4 Ma. cāpaviddasū. 5 Ma. dukkhudrayaṁ.

[67] Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme. Tena kho pana samayena sāvatthiyaṁ aññataro
bhikkhu ahinā daṭṭho kālakato hoti. Athakho sambahulā bhikkhū yena
bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdiṁsu ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ idha
bhante sāvatthiyaṁ aññataro bhikkhu ahinā daṭṭho kālakatoti. Naha 1 nūna
so bhikkhave bhikkhu cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari sace
hi so bhikkhave bhikkhu cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya
na hi so bhikkhave bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṁ kareyya katamāni
cattāri [2]- virūpakkhaṁ ahirājakulaṁ erāpathaṁ ahirājakulaṁ chabyāputtaṁ
ahirājakulaṁ kaṇhāgotamakaṁ ahirājakulaṁ naha nūna so bhikkhave bhikkhu
imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phari sace hi so
bhikkhave bhikkhu imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena phareyya
na hi so bhikkhave bhikkhu ahinā daṭṭho kālaṁ kareyya anujānāmi
bhikkhave imāni cattāri ahirājakulāni mettena cittena pharituṁ
attaguttiyā attarakkhāya attaparittāyāti.
Virūpakkhehi me mettaṁ mettaṁ erāpathehi me
chabyāputtehi me mettaṁ mettaṁ kaṇhāgotamakehi ca
apādakehi me mettaṁ mettaṁ dipādakehi me
catuppadehi me mettaṁ mettaṁ bahuppadehi me.
1 Ma. nahi nūna. 2 Po. Yu. ahirājakulāni.
Mā maṁ apādako hiṁsi mā maṁ hiṁsi dipādako
mā maṁ catuppado hiṁsi mā maṁ hiṁsi bahuppado.
Sabbe sattā sabbe pāṇā sabbe bhūtā ca kevalā
sabbe bhadrāni passantu mā kiñci 1 pāpamāgamā.
Appamāṇo buddho appamāṇo dhammo appamāṇo saṅgho pamāṇavantāni
siriṁsapāni 2 ahi vicchikā satapadī uṇṇānābhī sarabū mūsikā
katā me rakkhā katā me parittā paṭikkamantu bhūtāni sohaṁ
namo bhagavato namo sattannaṁ sammāsambuddhānanti.

[68] Ekaṁ samayaṁ bhagavā rājagahe viharati gijjhakūṭe pabbate
acirapakkante devadatte. Tatra kho bhagavā devadattaṁ ārabbha bhikkhū
āmantesi attavadhāya bhikkhave devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi
parābhavāya bhikkhave devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi seyyathāpi
bhikkhave kadalī attavadhāya phalaṁ deti parābhavāya phalaṁ deti evameva
kho bhikkhave attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi parābhavāya
devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi seyyathāpi bhikkhave
veḷu attavadhāya phalaṁ deti parābhavāya phalaṁ deti evameva kho
bhikkhave attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi parābhavāya
devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi seyyathāpi bhikkhave naḷo
attavadhāya phalaṁ deti parābhavāya phalaṁ deti evameva kho bhikkhave
attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi parābhavāya
1 Ma. Yu. kañci. 2 Ma. sariṁsapāni.
Devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi seyyathāpi bhikkhave assatarī
attavadhāya gabbhaṁ gaṇhāti parābhavāya gabbhaṁ gaṇhāti evameva
kho bhikkhave attavadhāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādi
parābhavāya devadattassa lābhasakkārasiloko udapādīti.
Phalaṁ ve kadaliṁ hanti phalaṁ veḷuṁ phalaṁ naḷaṁ
sakkāro kāpurisaṁ hanti gabbho assatariṁ yathāti.

[69] Cattārīmāni bhikkhave padhānāni katamāni cattāri saṁvarappadhānaṁ
pahānappadhānaṁ bhāvanāppadhānaṁ anurakkhanāppadhānaṁ. Katamañca
bhikkhave saṁvarappadhānaṁ idha bhikkhave bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ
akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati viriyaṁ ārabhati cittaṁ
paggaṇhāti padahati idaṁ vuccati bhikkhave saṁvarappadhānaṁ. Katamañca
bhikkhave pahānappadhānaṁ idha bhikkhave bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ
akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati viriyaṁ ārabhati cittaṁ
paggaṇhāti padahati idaṁ vuccati bhikkhave pahānappadhānaṁ. Katamañca
bhikkhave bhāvanāppadhānaṁ idha bhikkhave bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ
dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati viriyaṁ ārabhati cittaṁ
paggaṇhāti padahati idaṁ vuccati bhikkhave bhāvanāppadhānaṁ. Katamañca
bhikkhave anurakkhanāppadhānaṁ idha bhikkhave bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ
dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya
paripūriyā chandaṁ janeti vāyamati viriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati
Idaṁ vuccati bhikkhave anurakkhanāppadhānaṁ. Imāni kho bhikkhave cattāri
padhānānīti.
Saṁvaro ca pahānañca bhāvanā anurakkhanā
ete padhānā cattāro desitādiccabandhunā
yehi bhikkhu idhātāpī khayaṁ dukkhassa pāpuṇeti.