[560] 121 Tīṇīmāni bhikkhave soceyyāni katamāni tīṇi
kāyasoceyyaṁ vacīsoceyyaṁ manosoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave kāyasoceyyaṁ
idha bhikkhave ekacco pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā
Paṭivirato hoti kāmesu micchācārā paṭivirato hoti idaṁ vuccati
bhikkhave kāyasoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave vacīsoceyyaṁ idha bhikkhave
ekacco musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato
hoti pharusāya vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato
hoti idaṁ vuccati bhikkhave vacīsoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave manosoceyyaṁ
idha bhikkhave ekacco anabhijjhālu hoti abyāpannacitto
hoti sammādiṭṭhiko hoti idaṁ vuccati bhikkhave manosoceyyaṁ.
Imāni kho bhikkhave tīṇi soceyyānīti.

[561] 122 Tīṇīmāni bhikkhave soceyyāni katamāni tīṇi
kāyasoceyyaṁ vacīsoceyyaṁ manosoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave kāyasoceyyaṁ
idha bhikkhave bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā
paṭivirato hoti abrahmacariyā paṭivirato hoti idaṁ vuccati bhikkhave
kāyasoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave vacīsoceyyaṁ idha bhikkhave bhikkhu
musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya
vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti idaṁ vuccati
bhikkhave vacīsoceyyaṁ. Katamañca bhikkhave manosoceyyaṁ idha bhikkhave
bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ atthi me ajjhattaṁ kāmacchandoti
pajānāti asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ natthi me ajjhattaṁ
kāmacchandoti pajānāti yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo
hoti tañca pajānāti yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ
Hoti tañca pajānāti yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ
anuppādo hoti tañca pajānāti santaṁ vā ajjhattaṁ byāpādaṁ
atthi me ajjhattaṁ byāpādoti pajānāti asantaṁ vā ajjhattaṁ
byāpādaṁ natthi me ajjhattaṁ byāpādoti pajānāti yathā ca
anuppannassa byāpādassa uppādo hoti tañca pajānāti yathā
ca uppannassa byāpādassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti yathā
ca pahīnassa byāpādassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti
santaṁ vā ajjhattaṁ thīnamiddhaṁ atthi me ajjhattaṁ thīnamiddhanti
pajānāti asantaṁ vā ajjhattaṁ thīnamiddhaṁ natthi me ajjhattaṁ
thīnamiddhanti pajānāti yathā ca anuppannassa thīnamiddhassa uppādo
hoti tañca pajānāti yathā ca uppannassa thīnamiddhassa pahānaṁ
hoti tañca pajānāti yathā ca pahīnassa thīnamiddhassa āyatiṁ anuppādo
hoti tañca pajānāti santaṁ vā ajjhattaṁ uddhaccakukkuccaṁ atthi
me ajjhattaṁ uddhaccakukkuccanti pajānāti asantaṁ vā ajjhattaṁ
uddhaccakukkuccaṁ natthi me ajjhattaṁ uddhaccakukkuccanti pajānāti
yathā ca anuppannassa uddhaccakukkuccassa uppādo hoti tañca pajānāti
yathā ca uppannassa uddhaccakukkuccassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti
yathā ca pahīnassa uddhaccakukkuccassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca
pajānāti santaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ atthi me ajjhattaṁ
vicikicchāti pajānāti asantaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ natthi me
Ajjhattaṁ vicikicchāti pajānāti yathā ca anuppannāya vicikicchāya
uppādo hoti tañca pajānāti yathā ca uppannāya vicikicchāya
pahānaṁ hoti tañca pajānāti yathā ca pahīnāya vicikiccāya āyatiṁ
anuppādo hoti tañca pajānāti idaṁ vuccati bhikkhave manosoceyyaṁ.
Imāni kho bhikkhave tīṇi soceyyānīti.
Kāyasuciṁ vācāsuciṁ 1 cetosucimanāsavaṁ
suciṁ soceyyasampannaṁ āhu ninhātapāpakanti.

[562] 123 Tīṇīmāni bhikkhave moneyyāni katamāni tīṇi
kāyamoneyyaṁ vacīmoneyyaṁ manomoneyyaṁ. Katamañca bhikkhave kāyamoneyyaṁ
idha bhikkhave bhikkhu pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā
paṭivirato hoti abrahmacariyā 2 paṭivirato hoti idaṁ vuccati bhikkhave
kāyamoneyyaṁ. Katamañca bhikkhave vacīmoneyyaṁ idha bhikkhave bhikkhu
musāvādā paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya
vācāya paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti idaṁ vuccati
bhikkhave vacīmoneyyaṁ. Katamañca bhikkhave manomoneyyaṁ idha bhikkhave
bhikkhu āsavānaṁ khayā anāsavaṁ cetovimuttiṁ paññāvimuttiṁ diṭṭheva dhamme
sayaṁ abhiññā sacchikatvā upasampajja viharati idaṁ vuccati bhikkhave
manomoneyyaṁ. Imāni kho bhikkhave tīṇi moneyyānīti.
Kāyamuniṁ vācāmuniṁ 3 cetomunimanāsavaṁ
muniṁ moneyyasampannaṁ āhu sabbappahāyinanti.
Āpāyikavaggo dutiyo.
1 Ma. vacīsuciṁ. 2 Yu. kāmesu micchācārā. 3 Ma. vacīmuniṁ.
Tassuddānaṁ
āpāyiko dullabho ca appameyyaṁ aneñjakaṁ
ayaṁ apaṇṇakammanto dve ca soceyyamoneyyāti.
---------
Kusināravaggo tatiyo

[563] 124 Ekaṁ samayaṁ bhagavā kusinārāyaṁ viharati baliharaṇe
vanasaṇḍe. Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti
te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ. Bhagavā etadavoca idha bhikkhave
bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati tamenaṁ
gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena
nimanteti ākaṅkhamāno bhikkhave bhikkhu adhivāseti so tassā rattiyā
accayena pubbaṇhasamyaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena tassa
gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṁ tenupasaṅkamati
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati tamenaṁ so gahapati vā
gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti
sampavāreti tassa evaṁ hoti sādhu vata māyaṁ 1 gahapati vā
gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti
sampavāretīti evampissa hoti aho vata māyaṁ gahapati vā gahapatiputto
vā āyatiṁpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā
1 Ma. mayāyaṁ. ito paraṁ īdisameva.
Santappeyya sampavāreyyāti so taṁ piṇḍapātaṁ gadhito 1 mucchito
ajjhopanno 2 anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati so tattha
kāmavitakkampi vitakketi byāpādavitakkampi vitakketi vihiṁsāvitakkampi
vitakketi evarūpassāhaṁ bhikkhave bhikkhuno dinnaṁ na mahapphalaṁ 3
vadāmi taṁ kissa hetu pamatto hi bhikkhave bhikkhu viharati idha
pana bhikkhave bhikkhu aññataraṁ gāmaṁ vā nigamaṁ vā upanissāya viharati
tamenaṁ gahapati vā gahapatiputto vā upasaṅkamitvā svātanāya bhattena
nimanteti ākaṅkhamāno bhikkhave bhikkhu adhivāseti so tassā
rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena
tassa gahapatissa vā gahapatiputtassa vā nivesanaṁ tenupasaṅkamati
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdati tamenaṁ so gahapati vā
gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti
sampavāreti tassa na evaṁ hoti sādhu vata māyaṁ gahapati vā
gahapatiputto vā paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappeti
sampavāretīti evampissa na hoti aho vata māyaṁ gahapati vā
gahapatiputto vā āyatiṁpi evarūpena paṇītena khādanīyena bhojanīyena
sahatthā santappeyya sampavāreyyāti so taṁ piṇḍapātaṁ agadhito
amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati
so tattha nekkhammavitakkampi vitakketi abyāpādavitakkampi vitakketi
avihiṁsāvitakkampi vitakketi evarūpassāhaṁ bhikkhave bhikkhuno dinnaṁ
1 Ma. gathito. 2 Po. ajjhāpanno. 3 Ma. Yu. mahapphalanuti.
ito paraṁ īdisameva.
Mahapphalaṁ vadāmi taṁ kissa hetu appamatto hi bhikkhave bhikkhu viharatīti.

[564] 125 Yassaṁ bhikkhave disāyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā kalahajātā
vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā viharanti manasikātuṁpi
me esā bhikkhave disā na phāsu hoti pageva gantuṁ niṭṭhaṁ
ettha gacchāmi addhā te āyasmanto tayo dhamme pajahiṁsu tayo
dhamme bahulīmakaṁsu 1 katame tayo dhamme pajahiṁsu nekkhammavitakkaṁ
abyāpādavitakkaṁ avihiṁsāvitakkaṁ ime tayo dhamme pajahiṁsu katame
tayo dhamme bahulīmakaṁsu kāmavitakkaṁ byāpādavitakkaṁ vihiṁsāvitakkaṁ
ime tayo dhamme bahulīmakaṁsu yassaṁ bhikkhave disāyaṁ bhikkhū bhaṇḍanajātā
kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṁ mukhasattīhi vitudantā
viharanti manasikātuṁpi me esā bhikkhave disā na phāsu hoti pageva
gantuṁ niṭṭhaṁ ettha gacchāmi addhā te āyasmanto ime tayo
dhamme pajahiṁsu ime tayo dhamme bahulīmakaṁsu. Yassaṁ [2]- bhikkhave disāyaṁ
bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ
piyacakkhūhi sampassantā viharanti gantuṁpi me esā bhikkhave disā
phāsu hoti pageva manasikātuṁ niṭṭhaṁ ettha gacchāmi addhā te
āyasmanto [3]- tayo dhamme pajahiṁsu [4]- tayo dhamme bahulīmakaṁsu katame
tayo dhamme pajahiṁsu kāmavitakkaṁ byāpādavitakkaṁ vihiṁsāvitakkaṁ ime
tayo dhamme pajahiṁsu katame tayo dhamme bahulīmakaṁsu nekkhammavitakkaṁ
abyāpādavitakkaṁ avihiṁsāvitakkaṁ ime tayo dhamme bahulīmakaṁsu
1 Ma. bahulamakaṁsu. ito paraṁ īhisameva. 2 Ma. pana. 3-4 Yu. ime.
Yassaṁ bhikkhave disāyaṁ bhikkhū samaggā sammodamānā avivadamānā
khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharanti gantuṁpi me
esā bhikkhave disā phāsu hoti pageva manasikātuṁ niṭṭhaṁ ettha
gacchāmi addhā te āyasmanto ime tayo dhamme pajahiṁsu ime
tayo dhamme bahulīmakaṁsūti.

[565] 126 Ekaṁ samayaṁ bhagavā vesāliyaṁ viharati gotamake cetiye.
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū
bhagavato paccassosuṁ bhagavā etadavoca abhiññāyāhaṁ bhikkhave
dhammaṁ desemi no anabhiññāya sanidānāhaṁ bhikkhave dhammaṁ desemi
no anidānaṁ sappāṭihāriyāhaṁ bhikkhave dhammaṁ desemi no appāṭihāriyaṁ
tassa mayhaṁ bhikkhave abhiññāya dhammaṁ desayato no
anabhiññāya sanidānaṁ dhammaṁ desayato no anidānaṁ sappāṭihāriyaṁ
dhammaṁ desayato no appāṭihāriyaṁ karaṇīyo ovādo karaṇīyā
anusāsanī alañca pana vo bhikkhave tuṭṭhiyā alaṁ attamanatāya
alaṁ somanassāya sammāsambuddho bhagavā svākkhāto bhagavatā
dhammo supaṭipanno saṅghoti. Idamavoca bhagavā. Attamanā te
bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinanduṁ. 1 Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ
bhaññamāne sahassī lokadhātu akampitthāti.

[566] 127 Ekaṁ samayaṁ bhagavā kosalesu cārikaṁ caramāno yena
kapilavatthu tadavasari. Assosi kho mahānāmo sakko bhagavā kira
1 Ma. Yu. abhinandunti.
Kapilavatthuṁ anuppattoti. Athakho mahānāmo sakko yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi
ekamantaṁ ṭhitaṁ kho mahānāmaṁ sakkaṁ bhagavā etadavoca gaccha mahānāma
kapilavatthusmiṁ tathārūpaṁ āvasathaṁ jāna yatthajja mayaṁ ekarattiṁ
vihareyyāmāti. Evaṁ bhanteti kho mahānāmo sakko bhagavato paṭissuṇitvā
kapilavatthuṁ pavisitvā kevalakappaṁ kapilavatthuṁ āhiṇḍanto 1 na addasa
kapilavatthusmiṁ tathārūpaṁ āvasathaṁ yattha 2 bhagavā ekarattiṁ vihareyya.
Athakho mahānāmo sakko yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ etadavoca natthi bhante kapilavatthusmiṁ tathārūpo āvasatho
yatthajja bhagavā ekarattiṁ vihareyya ayaṁ bhante bharaṇḍu kālāmo
bhagavato purāṇasabrahmacārī tassajja bhagavā assame ekarattiṁ
viharatūti. Gaccha mahānāma santharaṁ paññāpehīti. Evaṁ bhanteti kho
mahānāmo sakko bhagavato paṭissuṇitvā yena bharaṇḍussa kālāmassa
assamo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā santharaṁ paññāpetvā udakaṁ
ṭhapetvā pādānaṁ dhovanāya yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ etadavoca santhato bhante santharo 3 udakaṁ ṭhapitaṁ
pādānaṁ dhovanāya yassadāni bhante bhagavā kālaṁ maññatīti. Athakho
bhagavā yena bharaṇḍussa kālāmassa assamo tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
paññatte āsane nisīdi nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.
Athakho mahānāmassa sakkassa etadahosi akālo kho ajja bhagavantaṁ payirupāsituṁ
1 Ma. Yu. anvāhiṇḍanto. 2 Ma. yatthajja. ito paraṁ īdisameva.
3 Po. Ma. santhāro.
Kilanto bhagavā svedānāhaṁ bhagavantaṁ payirupāsissāmīti bhagavantaṁ
abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi. Athakho mahānāmo sakko
tassā rattiyā accayena yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi ekamantaṁ nisinnaṁ kho mahānāmaṁ
sakkaṁ bhagavā etadavoca tayo khome mahānāma satthāro santo
saṁvijjamānā lokasmiṁ katame tayo idha mahānāma ekacco satthā
kāmānaṁ pariññaṁ paññāpeti na rūpānaṁ pariññaṁ paññāpeti na
vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti idha pana mahānāma ekacco satthā
kāmānañceva pariññaṁ paññāpeti rūpānañca pariññaṁ paññāpeti
na vedanānaṁ pariññaṁ paññāpeti idha pana mahānāma ekacco satthā
kāmānañceva pariññaṁ paññāpeti rūpānañca pariññaṁ paññāpeti
vedanānañca pariññaṁ paññāpeti ime kho mahānāma tayo satthāro
santo saṁvijjamānā lokasmiṁ imesaṁ mahānāma tiṇṇaṁ satthārānaṁ
ekā niṭṭhā udāhu puthū niṭṭhāti. Evaṁ vutte bharaṇḍu kālāmo
mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca ekāti mahānāma vadehīti. Evaṁ vutte
bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca nānāti mahānāma vadehīti. Dutiyampi
kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca ekāti mahānāma
vadehīti. Dutiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ sakkaṁ etadavoca nānāti
mahānāma vadehīti. Tatiyampi kho bharaṇḍu kālāmo mahānāmaṁ sakkaṁ
etadavoca ekāti mahānāma vadehīti. Tatiyampi kho bhagavā mahānāmaṁ
Sakkaṁ etadavoca nānāti mahānāma vadehīti. Athakho bharaṇḍussa
kālāmassa etadahosi mahesakkhassa vatamhi mahānāmassa sakkassa
sammukhā samaṇena gotamena yāvatatiyakaṁ apasādito yannūnāhaṁ kapilavatthumhā
pakkameyyanti. Athakho bharaṇḍu kālāmo kapilavatthumhā
pakkāmi [1]- tathāpakkantova ahosi na puna pacchāgacchīti.

[567] 128 Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Athakho hatthako devaputto abhikkantāya rattiyā
abhikkantavaṇṇo kevalakappaṁ jetavanaṁ obhāsetvā yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavato purato ṭhassāmīti osīdati 2
saṁsīdati na sakkoti saṇṭhātuṁ seyyathāpi nāma sappi vā telaṁ vā
vālikāya 3 āsittaṁ osīdati saṁsīdati na saṇṭhāti evameva hatthako
devaputto bhagavato purato ṭhassāmīti osīdati saṁsīdati na sakkoti
saṇṭhātuṁ. Athakho bhagavā hatthakaṁ devaputtaṁ etadavoca oḷārikaṁ
hatthaka attabhāvaṁ abhinimmināhīti. Evaṁ bhanteti kho hatthako devaputto
bhagavato paṭissuṇitvā oḷārikaṁ attabhāvaṁ abhinimminitvā
bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ aṭṭhāsi. Ekamantaṁ ṭhitaṁ kho hatthakaṁ
devaputtaṁ bhagavā etadavoca ye te hatthaka dhammā pubbe manussabhūtassa
pavattino ahesuṁ apinu te te dhammā etarahi pavattinoti
ye ca me bhante [4]- dhammā pubbe manussabhūtassa pavattino ahesuṁ te
ca me dhammā etarahi pavattino ye ca me bhante dhammā pubbe
1 Ma. Yu. yaṁ kapilavatthumhā pakkāmi. 2 Po. Ma. osīdati meva saṁsīdatimeva. Yu.
osīdati ceva saṁsīdati ceva. ito paraṁ īdisameva. 3 Ma. vālukāya. 4 Po. Yu. bhagavā.
Manussabhūtassa nappavattino ahesuṁ te ca me dhammā etarahi pavattino
seyyathāpi bhante bhagavā etarahi ākiṇṇo viharati bhikkhūhi bhikkhunīhi
upāsakehi upāsikāhi rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi
evameva kho ahaṁ bhante ākiṇṇo viharāmi devaputtehi dūratopi
bhante devaputtā āgacchanti hatthakassa devaputtassa santike dhammaṁ
sossāmāti tiṇṇāhaṁ bhante dhammānaṁ atitto appaṭivāṇo kālakato
katamesaṁ tiṇṇaṁ bhagavato ahaṁ bhante dassanassa 1 atitto appaṭivāṇo
kālakato saddhammassavanassāhaṁ bhante atitto appaṭivāṇo kālakato
saṅghassāhaṁ bhante upaṭṭhānassa atitto appaṭivāṇo kālakato imesaṁ
kho ahaṁ bhante tiṇṇaṁ dhammānaṁ atitto appaṭivāṇo kālakatoti.
Bhagavato 2 dassanassa titti addhā kudācanaṁ
saṅghassa upaṭṭhānassa saddhammassavanassa ca.
Adhisīlaṁ sikkhamāno saddhammassavane rato
tiṇṇaṁ dhammānamatitto hatthako avihaṁ gatoti.

[568] 129 Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane
migadāye. Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
bārāṇasiṁ piṇḍāya pāvisi. Addasā kho bhagavā goyogamilakkhasmiṁ 3
piṇḍāya caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ
asampajānaṁ asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ disvā taṁ bhikkhuṁ
1 Yu. dassanāya. 2 Po. Ma. Yu. nāhaṁ bhagavato dassanassa tittimajjhagā kudācanaṁ.
3 Ma. goyogapilakkhasmiṁ. ito paraṁ īdisameva.
Etadavoca mā 1 kho tvaṁ bhikkhu attānaṁ kaṭuviyamakāsi taṁ vata bhikkhu
kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhe 2 avassutaṁ makkhikā nānupatissanti
nānvāssavissantīti netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti. Athakho so bhikkhu bhagavatā
iminā ovādena ovadito saṁvegamāpādīti. Athakho bhagavā bārāṇasiyaṁ
piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto bhikkhū āmantesi
idhāhaṁ bhikkhave pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya bārāṇasiṁ
piṇḍāya pāvisiṁ addasiṁ kho ahaṁ bhikkhave goyogamilakkhasmiṁ piṇḍāya
caramāno aññataraṁ bhikkhuṁ rittassādaṁ bāhirassādaṁ muṭṭhassatiṁ asampajānaṁ
asamāhitaṁ vibbhantacittaṁ pākatindriyaṁ disvā taṁ bhikkhuṁ etadavocaṁ
mā kho tvaṁ bhikkhu attānaṁ kaṭuviyamakāsi taṁ vata bhikkhu kaṭuviyakataṁ
attānaṁ āmagandhe avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti
netaṁ ṭhānaṁ vijjatīti athakho so bhikkhave bhikkhu mayā iminā ovādena
ovadito saṁvegamāpādīti. Evaṁ vutte aññataro bhikkhu bhagavantaṁ
etadavoca kinnukho bhante kaṭuviyaṁ ko āmagandho kā makkhikāti.
Abhijjhā kho bhikkhu kaṭuviyaṁ byāpādo āmagandho pāpakā akusalā
vitakkā makkhikā taṁ vata bhikkhu kaṭuviyakataṁ attānaṁ āmagandhe
avassutaṁ makkhikā nānupatissanti nānvāssavissantīti netaṁ ṭhānaṁ
vijjatīti.
Aguttaṁ cakkhusotasmiṁ indriyesu asaṁvutaṁ
1 Yu. bhikkhu bhikkhu mā kho tvaṁ. ito paraṁ īdisameva. 2 Ma. āmagandhena. ito
paraṁ īdisameva.
Makkhikānupatissanti saṅkappā rāganissitā.
Kaṭuviyakato bhikkhu āmagandhe avassuto
ārakā hoti nibbānā vighātasseva bhāgavā.
Gāme vā yadi vā raññe aladdhā samamattano 1
care 2 bālo dummedho makkhikāhi purakkhato.
Ye ca sīlena sampannā paññāyūpasame ratā
upasantā sukhaṁ senti nāsayitvāna makkhikāti.

[569] 130 Athakho āyasmā anuruddho yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi
ekamantaṁ nisinno kho āyasmā anuruddho bhagavantaṁ etadavoca idhāhaṁ
bhante dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena yebhuyyena
passāmi mātugāmaṁ kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ
nirayaṁ upapajjamānaṁ katīhi nu kho bhante dhammehi samannāgato
mātugāmo kāyassa kedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjatīti. Tīhi kho anuruddha dhammehi samannāgato mātugāmo kāyassa
bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati katamehi
tīhi idha anuruddha mātugāmo pubbaṇhasamayaṁ maccheramalapariyuṭṭhitena
cetasā agāraṁ ajjhāvasati majjhantikasamayaṁ issāpariyuṭṭhitena cetasā
agāraṁ ajjhāvasati sāyaṇhasamayaṁ kāmarāgapariyuṭṭhitena cetasā agāraṁ
1 Ma. samathamattano. Yu. sammattano. 2 Ma. careti. Yu. pareti.
Ajjhāvasati imehi kho anuruddha tīhi dhammehi samannāgato
mātugāmo kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjatīti.