[1744] Seyyathāpi bhikkhave ayaṁ mahāpaṭhavī ekodikā 3 assa
1 Yu. yo. 2 Ma. kho. 3 Ma. Yu. ekodakā.
Tatra puriso ekacchiggaḷaṁ yugaṁ pakkhipeyya tamenaṁ puratthimo
vāto pacchimena saṁhareyya pacchimo vāto puratthimena saṁhareyya
uttaro vāto dakkhiṇena saṁhareyya dakkhiṇo vāto uttarena
saṁhareyya tatrassa kāṇo kacchapo so vassasatassa vassasatassa
accayena sakiṁ sakiṁ ummujjeyya. Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave
api nu kho 1 kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa accayena
sakiṁ sakiṁ ummujjanto amusmiṁ ekacchiggaḷe yuge gīvaṁ paveseyyāti.
Adhiccamidaṁ bhante yaṁ so kāṇo kacchapo vassasatassa vassasatassa
accayena sakiṁ sakiṁ ummujjanto amusmiṁ ekacchiggaḷe yuge gīvaṁ
paveseyyāti. Evaṁ adhiccamidaṁ bhikkhave yaṁ manussattaṁ labhati.
Evaṁ adhiccamidaṁ bhikkhave yaṁ tathāgato loke uppajjati arahaṁ
sammāsambuddho. Evaṁ adhiccamidaṁ bhikkhave yaṁ tathāgatappavedito
dhammavinayo loke dippati. Tassidaṁ 2 bhikkhave manussattaṁ laddhaṁ
tathāgato ca 3 loke uppanno arahaṁ sammāsambuddho tathāgatappavedito
ca dhammavinayo loke dippati. Tasmā tiha bhikkhave idaṁ
dukkhanti yogo karaṇīyo .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti
yogo karaṇīyoti.

[1745] Seyyathāpi bhikkhave puriso sinerussa pabbatarājassa
satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhipeyya. Taṁ kiṁ maññatha
1 Po. Yu. so. 2 Sī. tatiyaṁ. 3 Ma. casaddo natthi.
Bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ. Yā ca 1 satta muggamattiyo
pāsāṇasakkharā upanikkhittā yo ca 1 sineru pabbatarājāti. Etadeva
bhante bahutaraṁ yadidaṁ sineru pabbatarājā appamattikā satta muggamattiyo
pāsāṇasakkharā upanikkhittā saṅkhampi na upenti upanidhampi
na upenti kalabhāgampi na upenti sineruṁ pabbatarājānaṁ
upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā upanikkhittāti.
Evameva kho bhikkhave ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa
abhisametāvino etadeva bahutaraṁ dukkhaṁ yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ
appamattakaṁ avasiṭṭhaṁ saṅkhampi na upeti upanidhampi na upeti
kalabhāgampi na upeti purimaṁ dukkhakkhandhaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ
upanidhāya yadidaṁ sattakkhattuṁparamatā. Yo idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ
pajānāti .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti.
Tasmā tiha bhikkhave idaṁ dukkhanti yogo karaṇīyo .pe. Ayaṁ
dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yogo karaṇīyoti.

[1746] Seyyathāpi bhikkhave sineru pabbatarājā 2 parikkhayaṁ
pariyādānaṁ gaccheyya ṭhapetvā satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā.
Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ. Yaṁ 3 vā
sinerussa pabbatarājassa parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ yā ca satta muggamattiyo
pāsāṇasakkharā avasiṭṭhāti. Etadeva bhante bahutaraṁ
sinerussa pabbatarājassa yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ appamattikā
1 Ma. vā. 2 Ma. Yu. pabbatarājāyaṁ. 3 Ma. Yu. yā.
Satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā avasiṭṭhā saṅkhampi na upenti
upanidhampi na upenti kalabhāgampi na upenti sinerussa pabbatarājassa
parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya satta muggamattiyo pāsāṇasakkharā
avasiṭṭhāti. Evameva kho bhikkhave ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa
puggalassa abhisametāvino etadeva bahutaraṁ dukkhaṁ yadidaṁ
parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ appamattakaṁ avasiṭṭhaṁ saṅkhampi na upeti
upanidhampi na upeti kalabhāgampi na upeti purimaṁ dukkhakkhandhaṁ
parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya yadidaṁ sattakkhattuṁparamatā. Yo idaṁ
dukkhanti yathābhūtaṁ pajānāti .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti
yathābhūtaṁ pajānāti. Tasmā tiha bhikkhave idaṁ dukkhanti yogo karaṇīyo
.pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yogo karaṇīyoti.
Papātavaggo pañcamo.
Tassuddānaṁ
cintā papāto pariḷāho kūṭaṁ vālandhakārinaṁ 1
chiggaḷena ca dve vuttā sineru apare duveti.
---------------
1 Sī. kuṭaṅgalandhakārinaṁ. Ma. kūṭaṁ vālandhakāro ca. Yu. kuṭāgārandhakārinaṁ.
Abhisamayavaggo chaṭṭho

[1747] Atha kho bhagavā parittaṁ nakhasikhāyaṁ paṁsu āropetvā
bhikkhū āmantesi taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ.
Yo vāyaṁ mayā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito ayaṁ vā mahāpaṭhavīti.
Etadeva bhante bahutaraṁ yadidaṁ mahāpaṭhavī appamattakāyaṁ
bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropito saṅkhampi na upeti
upanidhampi na upeti kalabhāgampi na upeti mahāpaṭhaviṁ upanidhāya
bhagavatā paritto nakhasikhāyaṁ paṁsu āropitoti. Evameva kho
bhikkhave ariyasāvakassa diṭṭhisampannassa puggalassa abhisametāvino
etadeva bahutaraṁ dukkhaṁ yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ appamattakaṁ
avasiṭṭhaṁ saṅkhampi na upeti upanidhampi na upeti kalabhāgampi na
upeti purimaṁ dukkhakkhandhaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya yadidaṁ
sattakkhattuṁparamatā. Yo idaṁ dukkhanti yathābhūtaṁ pajānāti .pe.
Ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yathābhūtaṁ pajānāti. Tasmā tiha
bhikkhave idaṁ dukkhanti yogo karaṇīyo .pe. Ayaṁ dukkhanirodhagāminī
paṭipadāti yogo karaṇīyoti.

[1748] Seyyathāpi bhikkhave pokkharaṇī paññāsa yojanāni
āyāmena paññāsa yojanāni vitthārena paññāsa yojanāni
ubbedhena puṇṇā udakassa samatittikā kākapeyyā tato puriso
Kusaggena udakaṁ uddhareyya. Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ
nu kho bahutaraṁ. Yaṁ vā kusaggena ubbhataṁ yaṁ vā pokkharaṇiyā
udakanti. Etadeva bhante bahutaraṁ yadidaṁ pokkharaṇiyā udakaṁ
appamattakaṁ kusaggena udakaṁ ubbhataṁ saṅkhampi na upeti upanidhampi
na upeti kalabhāgampi na upeti pokkharaṇiyā udakaṁ upanidhāya
kusaggena udakaṁ ubbhatanti. Evameva 1 kho bhikkhave ariyasāvakassa
.pe. Yogo karaṇīyoti.

[1749] Seyyathāpi bhikkhave yatthimā mahānadiyo saṁsandanti
samenti. Seyyathīdaṁ. Gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī. Tato
puriso dve vā tīṇi vā udakaphusitāni uddhareyya. Taṁ kiṁ
maññatha bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ. Yāni vā 2 dve vā
tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni yaṁ vā sambhejjaṁ udakanti.
Etadeva bhante bahutaraṁ yadidaṁ sambhejjaṁ udakaṁ appamattakāni
dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni saṅkhampi na upenti
upanidhampi na upenti kalabhāgampi na upenti sambhejjaṁ udakaṁ
upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatānīti. Evameva
kho bhikkhave ariyasāvakassa (soyeva peyyālo) yogo karaṇīyoti.

[1750] Seyyathāpi bhikkhave yatthimā mahānadiyo saṁsandanti
samenti. Seyyathīdaṁ. Gaṅgā yamunā aciravatī sarabhū mahī. Taṁ
udakaṁ parikkhayaṁ pariyādānaṁ gaccheyya ṭhapetvā dve vā tīṇi vā
1 Yu. evaṁ kho. 2 Ma. yāni dve vā.
Udakaphusitāni. Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ. Yaṁ
vā sambhejjaṁ udakaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya 1 dve 2 vā tīṇi 3
vā udakaphusitāni avasiṭṭhānīti. Etadeva bhante bahutaraṁ sambhejjaṁ
udakaṁ yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ appamattakāni dve vā tīṇi
vā udakaphusitāni avasiṭṭhāni saṅkhampi na upenti upanidhampi na
upenti kalabhāgampi na upenti sambhejjaṁ udakaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ
upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni avasiṭṭhānīti. Evameva
kho bhikkhave ariyasāvakassa .pe. Yogo karaṇīyoti.

[1751] Seyyathāpi bhikkhave puriso mahāpaṭhaviyā satta kolaṭṭhimattiyo
guḷikā upanikkhipeyya. Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ
nu kho bahutaraṁ. Yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā
upanikkhittā ayaṁ vā mahāpaṭhavīti. Etadeva bhante bahutaraṁ yadidaṁ
mahāpaṭhavī appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittā
saṅkhampi na upenti upanidhampi na upenti kalabhāgampi na upenti
mahāpaṭhavī upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā upanikkhittāti.
Evameva kho bhikkhave ariyasāvakassa (soyeva peyyālo) yogo
karaṇīyoti.

[1752] Seyyathāpi bhikkhave mahāpaṭhavī parikkhayaṁ pariyādānaṁ
gaccheyya ṭhapetvā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā. Taṁ kiṁ maññatha
bhikkhave katamaṁ nu kho bahutaraṁ. Yaṁ vā mahāpaṭhaviyā parikkhīṇaṁ
1 Ma. Yu. yāni. 2-3 Yu. ime pāṭhā natthi.
Pariyādinnaṁ yā vā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhāti.
Etadeva bhante bahutaraṁ mahāpaṭhaviyā yadidaṁ parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ
appamattikā satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā avasiṭṭhā saṅkhampi
na upenti upanidhampi na upenti kalabhāgampi na upenti mahāpaṭhaviyā 1
parikkhīṇaṁ pariyādinnaṁ upanidhāya satta kolaṭṭhimattiyo guḷikā
avasiṭṭhāti. Evameva kho bhikkhave ariyasāvakassa (soyeva
peyyālo) yogo karaṇīyoti.

[1753] Seyyathāpi bhikkhave puriso mahāsamudde 2 dve vā tīṇi
vā udakaphusitāni uddhareyya 3 . Taṁ kiṁ maññatha bhikkhave katamaṁ nu
kho bahutaraṁ. Yāni vā 4 dve vā tīṇi vā udakaphusitāni ubbhatāni
yaṁ vā mahāsamudde udakanti. Etadeva bhante bahutaraṁ yadidaṁ
mahāsamudde udakaṁ appamattakāni dve vā tīṇi vā udakaphusitāni
ubbhatāni saṅkhampi na upenti upanidhampi na upenti kalabhāgampi na
upenti mahāsamudde udakaṁ upanidhāya dve vā tīṇi vā udakaphusitāni
ubbhatānīti. Evameva kho bhikkhave ariyasāvakassa
(soyeva peyyālo) yogo karaṇīyoti.