[788] Atha kho vacchagotto paribbājako yenāyasmā
mahāmoggallāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena
saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto paribbājako
1 Ma. Yu. vaṭṭaṁ.
Āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca kiṁ nu kho bho moggallāna
sassato lokoti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha bhagavatā sassato
lokoti. Kiṁ panāvuso bho moggallāna asassato lokoti. Etampi
kho vaccha abyākataṁ bhagavatā asassato lokoti. Kiṁ nu kho bho
moggallāna antavā lokoti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha bhagavatā
antavā lokoti. Kiṁ pana bho moggallāna anantavā lokoti.
Etampi kho vaccha abyākataṁ bhagavatā anantavā lokoti. Kiṁ
nu kho bho moggallāna taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti. Abyākataṁ kho etaṁ
vaccha bhagavatā taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti. Kiṁ pana bho moggallāna
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti. Etampi kho vaccha abyākataṁ
bhagavatā aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti. Kiṁ pana bho moggallāna
hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha bhagavatā
hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Kiṁ pana bho moggallāna na
hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Etampi kho vaccha abyākataṁ
bhagavatā na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Kiṁ nu kho bho
moggallāna hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti.
Abyākataṁ kho etaṁ vaccha bhagavatā hoti ca na ca hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti. Kiṁ pana bho moggallāna neva hoti na na hoti
tathāgato paraṁ maraṇāti. Etampi kho vaccha abyākataṁ bhagavatā
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti.

[789] Ko nu kho bho moggallāna hetu ko paccayo yena
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti
sassato lokoti vā asassato lokoti vā antavā lokoti vā
anantavā lokoti vā taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā aññaṁ jīvaṁ aññaṁ
sarīranti vā hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇāti
vā neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā. Ko pana
bho moggallāna hetu ko paccayo yena samaṇassa gotamassa evaṁ
puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokotipi asassato
lokotipi antavā lokotipi anantavā lokotipi taṁ jīvaṁ taṁ sarīrantipi
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīrantipi hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi na
hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ
maraṇātipi neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[790] Aññatitthiyā ca 1 kho vaccha paribbājakā cakkhuṁ etaṁ
mama esohamasmi eso me attāti samanupassanti .pe. Jivhaṁ
etaṁ mama esohamasmi eso me attāti samanupassanti .pe.
Manaṁ etaṁ mama esohamasmi eso me attāti samanupassanti.
Tasmā aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ
hoti sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā. Tathāgato ca kho vaccha arahaṁ sammāsambuddho
1 Ma. casaddo natthi.
Cakkhuṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati .pe.
Jivhaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati .pe.
Manaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati.
Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato
lokotipi .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[791] Atha kho vacchagotto paribbājako uṭṭhāyāsanā yena bhagavā
tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ
kathaṁ sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno
kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca kiṁ nu kho bho
gotama sassato lokoti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha mayā sassato
lokoti .pe. Kiṁ pana bho gotama neva hoti na na hoti
tathāgato paraṁ maraṇāti. Etampi kho vaccha abyākataṁ mayā neva
hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Ko nu kho bho
gotama hetu ko paccayo yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ
puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokoti vā .pe.
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā. Ko pana
bho gotama hetu ko paccayo yena bhoto gotamassa evaṁ puṭṭhassa
na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokotipi .pe. Neva hoti
na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[792] Aññatitthiyā kho vaccha paribbājakā cakkhuṁ etaṁ mama
Esohamasmi eso me attāti samanupassanti .pe. Jivhaṁ etaṁ
mama esohamasmi eso me attāti samanupassanti .pe. Manaṁ
etaṁ mama esohamasmi eso me attāti samanupassanti. Tasmā
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti
sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā. Tathāgato ca kho vaccha arahaṁ sammāsambuddho
cakkhuṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati .pe.
Jivhaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati .pe.
Manaṁ netaṁ mama nesohamasmi na meso attāti samanupassati.
Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti
sassato lokotipi asassato lokotipi antavā lokotipi anantavā
lokotipi taṁ jīvaṁ taṁ sarīrantipi aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīrantipi
hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi
hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi neva hoti na na
hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[793] Acchariyaṁ bho gotama abbhutaṁ bho gotama yatra hi
nāma satthu ca sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ
saṁsandissati samessati na vihāyissati 1 yadidaṁ aggapadasmiṁ. Idānāhaṁ
bho gotama samaṇaṁ mahāmoggallānaṁ upasaṅkamitvā etamatthaṁ
apucchiṁ samaṇopi me mahāmoggallāno etehi padehi etehi
1 Ma. na virodhayissati.
Byañjanehi etamatthaṁ 1 byākāsi seyyathāpi bhavaṁ gotamo. Acchariyaṁ
bho gotama abbhutaṁ bho gotama yatra hi nāma satthu ca
sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṁ saṁsandissati
samessati na vihāyissati yadidaṁ aggapadasminti. Sattamaṁ.

[794] Atha kho vacchagotto paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ
sārāṇīyaṁ vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho
vacchagotto paribbājako bhagavantaṁ etadavoca kiṁ nu kho bho gotama
sassato lokoti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha mayā sassato
lokoti .pe. Kiṁ pana bho gotama neva hoti na na hoti
tathāgato paraṁ maraṇāti. Etampi kho vaccha abyākataṁ mayā
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Ko nu kho
bho gotama hetu ko paccayo yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ
evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokoti vā .pe.
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā. Ko pana
bho gotama hetu ko paccayo yena bhoto gotamassa evaṁ
puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokotipi .pe.
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[795] Aññatitthiyā kho vaccha paribbājakā rūpaṁ attato
samanupassanti rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā
1 Ma. tamatthaṁ.
Attānaṁ. Vedanaṁ attato samanupassanti .pe. Saññaṁ saṅkhāre
viññāṇaṁ attato samanupassanti viññāṇavantaṁ vā attānaṁ
attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Tasmā
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti
sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā. Tathāgato ca kho vaccha arahaṁ sammāsambuddho
na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani
vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ na vedanaṁ attato samanupassati .pe.
Na saññaṁ. Na saṅkhāre. Na viññāṇaṁ attato samanupassati
na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na
viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa
na evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokotipi .pe. Neva hoti
na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.

[796] Atha kho vacchagotto paribbājako uṭṭhāyāsanā
yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā
mahāmoggallānena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho vacchagotto
paribbājako āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ etadavoca kiṁ nu kho
bho moggallāna sassato lokoti. Abyākataṁ kho etaṁ vaccha
bhagavatā sassato lokoti .pe. Kiṁ pana bho moggallāna
Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti. Etampi kho
vaccha abyākataṁ bhagavatā neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ
maraṇāti. Ko nu kho bho moggallāna hetu ko paccayo
yena aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ
hoti sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā. Ko pana bho moggallāna hetu ko paccayo
yena samaṇassa gotamassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ veyyākaraṇaṁ
hoti sassato lokotipi .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇātipīti.

[797] Aññatitthiyā kho vaccha paribbājakā rūpaṁ attato
samanupassanti rūpavantaṁ vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā
attānaṁ. Vedanaṁ attato samanupassanti .pe. Saññaṁ. Saṅkhāre.
Viññāṇaṁ attato samanupassanti viññāṇavantaṁ vā attānaṁ
attani vā viññāṇaṁ viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Tasmā
aññatitthiyānaṁ paribbājakānaṁ evaṁ puṭṭhānaṁ evaṁ veyyākaraṇaṁ hoti
sassato lokoti vā .pe. Neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ
maraṇāti vā. Tathāgato ca kho vaccha arahaṁ sammāsambuddho na
rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ na attani vā
rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ. Na vedanaṁ attato samanupassati .pe.
Na saññaṁ. Na saṅkhāre. Na viññāṇaṁ attato samanupassati na
Viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na viññāṇasmiṁ
vā attānaṁ. Tasmā tathāgatassa evaṁ puṭṭhassa na evaṁ
veyyākaraṇaṁ hoti sassato lokotipi asassato lokotipi antavā
lokotipi anantavā lokotipi taṁ jīvaṁ taṁ sarīrantipi aññaṁ jīvaṁ
aññaṁ sarīrantipi hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi na hoti tathāgato
paraṁ maraṇātipi hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇātipi
neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇātipīti.