[548] Evaṁ vutte āyasmā thero tuṇhī ahosi. Dutiyampi
kho citto gahapati .pe. Tatiyampi kho citto gahapati āyasmantaṁ
theraṁ etadavoca yā imā bhante thera anekavihitā diṭṭhiyo loke
uppajjanti sassato lokoti vā asassato lokoti vā antavā
lokoti vā anantavā lokoti vā taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā
aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīranti vā hoti tathāgato paraṁ maraṇāti
vā na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā hoti ca na ca hoti
tathāgato paraṁ maraṇāti vā neva hoti na na hoti tathāgato
paraṁ maraṇāti vā. (yāni cimāni dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni brahmajāle
bhaṇitāni). Imā nu kho bhante diṭṭhiyo kismiṁ sati
honti kismiṁ asati na hontīti. Tatiyampi kho āyasmā thero
tuṇhī ahosi.

[549] Tena kho pana samayena āyasmā isidatto tasmiṁ
bhikkhusaṅghe sabbanavako hoti. Atha kho āyasmā isidatto
āyasmantaṁ theraṁ etadavoca byākaromahaṁ bhante thera cittassa
gahapatino etaṁ pañhanti. Byākarohi tvaṁ āvuso isidatta
cittassa gahapatino etaṁ pañhanti. Evaṁ hi tvaṁ gahapati pucchasi
yā imā bhante thera anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti
sassato lokoti vā asassato lokoti vā antavā lokoti
vā anantavā lokoti vā .pe. Imā nu kho bhante diṭṭhiyo
Kismiṁ sati honti kismiṁ asati na hontīti. Evaṁ bhante. Yā
imā gahapati anekavihitā diṭṭhiyo loke uppajjanti sassato
lokoti vā asassato lokoti vā antavā lokoti vā
anantavā lokoti vā taṁ jīvaṁ taṁ sarīranti vā aññaṁ jīvaṁ
aññaṁ sarīranti vā hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā na hoti
tathāgato paraṁ maraṇāti vā hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ
maraṇāti vā neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇāti vā.
(yāni cimāni dvāsaṭṭhidiṭṭhigatāni brahmajāle bhaṇitāni). Imā
kho gahapati diṭṭhiyo sakkāyadiṭṭhiyā sati honti sakkāyadiṭṭhiyā
asati na hontīti.

[550] Kathaṁ pana bhante sakkāyadiṭṭhi hotīti. Idha gahapati
assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido
ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa
akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati rūpavantaṁ
vā attānaṁ attani vā rūpaṁ rūpasmiṁ vā attānaṁ vedanaṁ
attato samanupassati .pe. Saññaṁ ... Saṅkhāre ... Viññāṇaṁ attato
samanupassati viññāṇavantaṁ vā attānaṁ attani vā viññāṇaṁ
viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Evaṁ kho gahapati sakkāyadiṭṭhi
hotīti.

[551] Kathaṁ pana bhante sakkāyadiṭṭhi na hotīti. Idha gahapati
Sutavā ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme
vinīto 1 sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme
vinīto 1 na rūpaṁ attato samanupassati na rūpavantaṁ vā attānaṁ
na attani vā rūpaṁ na rūpasmiṁ vā attānaṁ. Na vedanaṁ.
Na saññaṁ. Na saṅkhāre. Na viññāṇaṁ attato samanupassati
na viññāṇavantaṁ vā attānaṁ na attani vā viññāṇaṁ na
viññāṇasmiṁ vā attānaṁ. Evaṁ kho gahapati sakkāyadiṭṭhi na
hotīti. Kuto bhante ayyo isidatto āgacchatīti. Avantiyā
khohaṁ gahapati āgacchāmīti. Atthi bhante avantiyā isidatto
nāma kulaputto amhākaṁ adiṭṭhasahāyo pabbajito diṭṭho so
āyasmatāti. Evaṁ gahapatīti. Kahaṁ nu kho so 2 bhante āyasmā
etarahi viharatīti.

[552] Evaṁ vutte āyasmā isidatto tuṇhī ahosi.
Ayyo no bhante isidattoti. Evaṁ gahapatīti. Abhiramatu
bhante ayyo isidatto macchikāsaṇḍe ramaṇīyaṁ ambāṭakavanaṁ ahaṁ
ayyassa isidattassa ussukkaṁ karissāmi
cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti.
Kalyāṇaṁ vuccati gahapatīti.

[553] Atha kho citto gahapati āyasmato isidattassa bhāsitaṁ
abhinanditvā anumoditvā there bhikkhū paṇītena khādanīyena bhojanīyena
sahatthā santappesi sampavāresi. Atha kho therā bhikkhū bhuttāvino
1 Ma. Yu. suvinīto. 2 Yu. soti natthi.
Onītapattapāṇino uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu. Atha kho āyasmā
thero āyasmantaṁ isidattaṁ etadavoca sādhu kho tvaṁ 1 āvuso
isidatta eso pañho paṭibhāsi neso pañho mamaṁ paṭibhāsi
tenahāvuso isidatta yadā aññathāpi 2 evarūpo pañho āgaccheyya
taññevettha paṭibhāseyyāsīti 3 . Atha kho āyasmā isidatto
senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya macchikāsaṇḍamhā pakkāmi
yaṁ macchikāsaṇḍamhā pakkāmi tathā pakkantova ahosi na puna
paccāgacchīti. Tatiyaṁ.

[554] Ekaṁ samayaṁ sambahulā therā bhikkhū macchikāsaṇḍe
viharanti ambāṭakavane. Atha kho citto gahapati yena therā
bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati there
bhikkhū etadavoca adhivāsentu me bhante 4 therā svātanāya gokule
bhattanti. Adhivāsesuṁ kho therā bhikkhū tuṇhībhāvena. Atha kho
citto gahapati therānaṁ bhikkhūnaṁ adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā
there bhikkhū abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.

[555] Atha kho therā bhikkhū tassā rattiyā accayena pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya yena cittassa gahapatino gokulaṁ
tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdiṁsu. Atha
kho citto gahapati there bhikkhū paṇītena sappipāyāsena sahatthā
1 Ma. Yu. taṁ. 2 Yu. aññadāpi. 3 Yu. patibhāseyyāti. 4 Yu. bhanteti
natthi.
Santappesi sampavāresi. Atha kho therā bhikkhū bhuttāvino
onītapattapāṇino uṭṭhāyāsanā pakkamiṁsu. Cittopi kho gahapati
sesakaṁ visajjethāti vatvā there bhikkhū piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
Tena kho pana samayena uṇhaṁ hoti kuṭṭhitaṁ. Te ca therā bhikkhū
paveliyamānena maññe kāyena gacchanti yathā taṁ bhojanaṁ bhuttāvino.

[556] Tena kho pana samayena āyasmā mahako tasmiṁ bhikkhusaṅghe
sabbanavo 1 hoti. Atha kho āyasmā mahako āyasmantaṁ theraṁ
etadavoca sādhu khvassa bhante therassa 2 sītako ca vāto vāyeyya
abbhasaṁpilāpo ca 3 assa devo ca ekamekaṁ phusayeyyāti 4 . Sādhu
khvassa āvuso mahaka yaṁ sītako ca vāto vāyeyya abbhasaṁpilāpo
ca assa devo ca ekamekaṁ phusayeyyāti. Atha kho āyasmā
mahako tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhari yathāyaṁ 5 sītako ca
vāto vāyi abbhasaṁpilāpo ca assa devo ca ekamekaṁ phusi.

[557] Atha kho cittassa gahapatino etadahosi yo kho imasmiṁ
bhikkhusaṅghe sabbanavo bhikkhu tassāyaṁ evarūpo iddhānubhāvoti.
Atha kho āyasmā mahako ārāmaṁ sampāpuṇitvā āyasmantaṁ theraṁ
etadavoca alamettāvatā bhante therāti. Alamettāvatā āvuso
mahaka katamettāvatā āvuso mahaka pūjitamettāvatā āvuso
mahakāti. Atha kho therā bhikkhū yathāvihāraṁ agamaṁsu āyasmāpi
mahako sakaṁ vihāraṁ agamāsi. Atha kho citto gahapati yenāyasmā
1 Ma. Yu. sabbanavako. 2 Ma. thera Yu. thera yaṁ. 3 Yu. abbhasamvilāpo.
4 Ma. Yu. phusāyeyyāti. 5 Ma. Yu. yathā.
Mahako tenupasaṅkami upasaṅkamitvā sāyasmantaṁ mahakaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho citto gahapati āyasmantaṁ
mahakaṁ etadavoca sādhu me bhante ayyo mahako uttarimanussadhammaṁ
iddhipāṭihāriyaṁ dassetūti. Tenahi tvaṁ gahapati āḷinde uttarāsaṅgaṁ
paññapetvā tiṇakalāpaṁ okāsehīti. Evambhanteti kho citto
gahapati āyasmato mahakassa paṭissutvā āḷinde uttarāsaṅgaṁ
paññapetvā tiṇakalāpaṁ okāsesi. Atha kho āyasmā mahako
vihāraṁ pavisitvā sucighaṭikaṁ datvā tathārūpaṁ iddhābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkhari
yathā tāḷacchiggaḷena ca aggaḷantarikāya ca acci 1 nikkhamitvā
tiṇāni jhāpesi na uttarāsaṅgaṁ jhāpesi. Atha kho citto
gahapati uttarāsaṅgaṁ papphoṭetvā 2 saṁviggo lomahaṭṭhajāto ekamantaṁ
aṭṭhāsi. Atha kho āyasmā mahako vihārā nikkhamitvā cittaṁ
gahapatiṁ etadavoca alamettāvatā gahapatīti. Alamettāvatā bhante
mahaka katamettāvatā bhante mahaka pūjitamettāvatā bhante mahaka
abhiramatu bhante ayyo mahako macchikāsaṇḍe ramaṇīyaṁ ambāṭakavanaṁ
ahaṁ ayyassa mahakassa ussukkaṁ karissāmi cīvarapiṇḍapātasenāsana-
gilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti. Kalyāṇaṁ vuccati gahapatīti.
Atha kho āyasmā mahako senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya
macchikāsaṇḍamhā pakkāmi yaṁ macchikāsaṇḍamhā pakkāmi tathā
pakkantova ahosi na puna paccāgacchīti. Catutthaṁ.
1 Yu. acchi. 2 Yu. pappoṭetvā.