[398] Seyyathāpi bhikkhave āgantukāgāraṁ tattha puratthimāyapi
disāya āgantvā vāsaṁ kappenti pacchimāyapi disāya āgantvā
vāsaṁ kappenti uttarāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti
dakkhiṇāyapi disāya āgantvā vāsaṁ kappenti khattiyāpi āgantvā
vāsaṁ kappenti brāhmaṇāpi āgantvā vāsaṁ kappenti vessāpi
āgantvā vāsaṁ kappenti suddāpi āgantvā vāsaṁ kappenti.
Evameva kho bhikkhave imasmiṁ kāyasmiṁ vividhā vedanā uppajjanti
sukhāpi vedanā uppajjati dukkhāpi vedanā uppajjati adukkhamasukhāpi
vedanā uppajjati sāmisāpi sukhā vedanā uppajjati
sāmisāpi dukkhā vedanā uppajjati sāmisāpi adukkhamasukhā vedanā
uppajjati nirāmisāpi sukhā vedanā uppajjati nirāmisāpi dukkhā
vedanā uppajjati nirāmisāpi adukkhamasukhā vedanā uppajjatīti.
Catutthaṁ.
1 Ma. Yu. saṅkhyaṁ nopeti.

[399] Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā .pe. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā ānando
bhagavantaṁ etadavoca katamā nu kho bhante vedanā katamo vedanāsamudayo
katamo vedanānirodho katamā vedanānirodhagāminī paṭipadā
ko vedanāya assādo ko vedanāya 1 ādīnavo kiṁ vedanāya 1
nissaraṇanti. Tisso imā ānanda vedanā sukhā vedanā dukkhā
vedanā adukkhamasukhā vedanā. Imā vuccati ānanda vedanā
phassasamudayā vedanāsamudayo phassanirodhā vedanānirodho ayameva
ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā. Seyyathīdaṁ.
Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Yaṁ vedanaṁ paṭicca uppajjati
sukhaṁ somanassaṁ ayaṁ vedanāya assādo. Yā vedanā aniccā
dukkhā vipariṇāmadhammā ayaṁ vedanāya ādīnavo. Yo vedanāya
chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ idaṁ vedanāya nissaraṇaṁ.

[400] Atha kho panānanda mayā anupubbasaṅkhārānaṁ nirodho
akkhāto paṭhamajjhānaṁ samāpannassa vācā niruddhā hoti .pe.
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca niruddhā
honti. Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo niruddho hoti doso
niruddho hoti moho niruddho hoti.

[401] Atha kho panānanda mayā anupubbasaṅkhārānaṁ vūpasamo
akkhāto paṭhamajjhānaṁ samāpannassa vācā vūpasantā hoti .pe.
1 Ma. Yu. ime pāṭhā na dissanti. evamuparipi.
Saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca vūpasantā
honti. Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo vūpasanto hoti doso
vūpasanto hoti moho vūpasanto hoti.

[402] Atha kho panānanda mayā anupubbasaṅkhārānaṁ paṭippassaddhi 1
akkhātā paṭhamajjhānaṁ samāpannassa vācā paṭippassaddhā hoti
.pe. Ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā paṭippassaddhā
hoti viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā
paṭippassaddhā hoti ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā
paṭippassaddhā hoti nevasaññānāsaññāyatanaṁ
samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā paṭippassaddhā hoti saññāvedayitanirodhaṁ
samāpannassa saññā ca vedanā ca paṭippassaddhā
honti. Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho hoti doso
paṭippassaddho hoti moho paṭippassaddho hotīti. Pañcamaṁ.

[403] Atha kho āyasmā ānando yena bhagavā tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ
nisinnaṁ kho āyasmantaṁ ānandaṁ bhagavā etadavoca katamā nu kho ānanda
vedanā katamo vedanāsamudayo katamo vedanānirodho katamā
vedanānirodhagāminī paṭipadā ko vedanāya assādo ko vedanāya
ādīnavo kiṁ vedanāya nissaraṇanti. Bhagavaṁmūlakā no bhante dhammā
bhagavaṁnettikā bhagavaṁpaṭisaraṇā sādhu bhante bhagavantaññeva paṭibhātu
1 Yu. passaddhi.
Etassa bhāsitassa attho bhagavato sutvā bhikkhū dhāressantīti.
Tenahi ānanda suṇohi sādhukaṁ manasikarohi bhāsissāmīti.
Evaṁ bhanteti kho āyasmā ānando bhagavato paccassosi.
Bhagavā etadavoca tisso imā ānanda vedanā sukhā vedanā
dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. Imā vuccanti ānanda
vedanā .pe. Phassasamudayā .pe. Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo
paṭippassaddho hoti doso paṭippassaddho hoti moho
paṭippassaddho hotīti. Chaṭṭhaṁ.

[404] Atha kho sabbahulā bhikkhū yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu
upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu. Ekamantaṁ
nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ katamā nu kho bhante vedanā
katamo vedanāsamudayo katamo vedanānirodho katamā vedanānirodhagāminī
paṭipadā ko vedanāya assādo ko vedanāya ādīnavo kiṁ
vedanāya nissaraṇanti. Tisso imā bhikkhave vedanā sukhā vedanā
dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. Imā vuccanti bhikkhave
vedanā. Phassasamudayā vedanāsamudayo phassanirodhā vedanānirodho
ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo vedanānirodhagāminī paṭipadā.
Seyyathīdaṁ. Sammādiṭṭhi .pe. Sammāsamādhi. Yaṁ vedanaṁ paṭicca
uppajjati sukhaṁ somanassaṁ ayaṁ vedanāya assādo. Yā vedanā
aniccā dukkhā vipariṇāmadhammā ayaṁ vedanāya ādīnavo. Yo
Vedanāya chandarāgavinayo chandarāgappahānaṁ idaṁ vedanāya nissaraṇaṁ.

[405] Atha kho pana bhikkhave mayā anupubbasaṅkhārānaṁ nirodho
akkhāto paṭhamajjhānaṁ samāpannassa vācā niruddhā hoti .pe.
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo niruddho hoti doso niruddho hoti
moho niruddho hoti.

[406] Atha kho pana bhikkhave mayā anupubbasaṅkhārānaṁ vūpasamo
akkhāto paṭhamajjhānaṁ samāpannassa vācā vūpasantā hoti .pe.
Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo vūpasanto hoti doso vūpasanto hoti
moho vūpasanto hoti.

[407] Chayimā bhikkhave passaddhiyo. Paṭhamajjhānaṁ samāpannassa
vācā paṭippassaddhā hoti dutiyajjhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā
paṭippassaddhā honti tatiyajjhānaṁ samāpannassa pīti paṭippassaddhā
hoti catutthajjhānaṁ samāpannassa assāsapassāsā paṭippassaddhā
honti saññāvedayitanirodhaṁ samāpannassa saññā ca vedanā ca
paṭippassaddhā honti. Khīṇāsavassa bhikkhuno rāgo paṭippassaddho
hoti doso paṭippassaddho hoti moho paṭippassaddho hotīti.
Sattamaṁ.