[358] Asmīti bhikkhave mānagatametaṁ ayamahamasmīti mānagatametaṁ
bhavissanti mānagatametaṁ na bhavissanti mānagatametaṁ rūpī bhavissanti
mānagatametaṁ arūpī bhavissanti mānagatametaṁ saññī bhavissanti
mānagatametaṁ asaññī bhavissanti mānagatametaṁ nevasaññināsaññī
1 Ma. Yu. aniñjamānena. 2 Ma. Yu. aphandamānena.
Bhavissanti mānagatametaṁ. Mānagatametaṁ bhikkhave rogo mānagatametaṁ
gaṇḍo mānagatametaṁ sallaṁ. Tasmātiha bhikkhave nihatamānena
cetasā viharissāmāti. Evañhi vo bhikkhave sikkhitabbanti.
Dvādasamaṁ.
Āsīvisavaggo catuttho.
Tassuddānaṁ
āsīviso ratho kummo dvedārukkhandhena 1 avassuto
dukkhadhammā kiṁsukā vīṇā chappāṇā yavakalāpikena 2 cāti.
Catupaṇṇāsake vaggassuddānaṁ
nandikkhayā saṭṭhinayā 3 samuddo udakena 4 ca
catupaṇṇāsakā ete nipātesu pakāsitāti.
-------------
1 Ma. Yu. dve dārukkhandhā .... 2 Ma. Yu. yavakalāpiti. 3 Ma. nandikkhayo
saṭṭhinayo. 4 Ma. Yu. uragena ca.
Paṭhamakasagāthavaggo 1 paṭhamo

[359] Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso.
Sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. Imā kho
bhikkhave tisso vedanā 2 .

[360] Samāhito sampajāno sato buddhassa sāvako
vedanā ca pajānāti vedanānañca sambhavaṁ.
Yattha cetā nirujjhanti maggañca khayagāminaṁ
vedanānaṁ khayā bhikkhu nicchāto parinibbutoti. Paṭhamaṁ.

[361] Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso.
Sukhā vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. Imā kho
bhikkhave tisso vedanā 2 .

[362] Sukhaṁ vā yadi vā dukkhaṁ adukkhamasukhaṁ saha
ajjhattañca bahiddhā ca yaṅkiñci atthi veditaṁ.
Etaṁ dukkhanti ñatvāna mosadhammaṁ palokinaṁ
phussa phussa vayaṁ phussaṁ 3 evaṁ tattha virajjatīti. Dutiyaṁ.

[363] Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso. Sukhā
vedanā dukkhā vedanā adukkhamasukhā vedanā. Sukhāya bhikkhave
vedanāya rāgānusayo pahātabbo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo
pahātabbo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo.
1 Ma. sagāthāvaggo. 2 Ma. itisaddo atthi. 3 Ma. Yu. passaṁ.
Yato kho bhikkhave bhikkhuno sukhāya vedanāya rāgānusayo pahīno
hoti dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahīno hoti adukkhamasukhāya
vedanāya avijjānusayo pahīno hoti. Ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu
nirāgānusayo 1 sammaddaso acchejji taṇhaṁ vivattayi saññojanaṁ
sammāmānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti.

[364] Sukhaṁ vedayamānassa vedanaṁ appajānato
so rāgānusayo hoti anissaraṇadassino.
Dukkhaṁ vedayamānassa vedanaṁ appajānato
paṭighānusayo hoti anissaraṇadassino.
Adukkhamasukhaṁ santaṁ bhūripaññaṁ na desitaṁ
taṁ vāpi 2 abhinandati neva dukkhā pamuccati.
Yato ca bhikkhu ātāpī sampajaññaṁ na riñcati
tato so vedanā sabbā parijānāti paṇḍito.
So vedanā pariññāya diṭṭhe dhamme anāsavo
kāyassa bhedā dhammaṭṭho saṅkhyaṁ nūpeti 3 vedagūti. Tatiyaṁ.

[365] Assutavā bhikkhave puthujjano evaṁ 4 vācaṁ bhāsati atthi
mahāsamudde pātāloti. Taṁ kho panetaṁ bhikkhave assutavā puthujjano
asantaṁ asaṁvijjamānaṁ evaṁ vācaṁ bhāsati atthi mahāsamudde pātāloti.
Sārīrikānaṁ kho etaṁ bhikkhave dukkhānaṁ vedanānaṁ adhivacanaṁ yadidaṁ
pātāloti. Assutavā bhikkhave puthujjano sārīrikāya dukkhāya
1 Ma. niranusayo. 2 Ma. Yu. tañcāpi. 3 Yu. saṅkhaṁ no peti. evamuparipi.
4 Ma. Yu. yaṁ.
Vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷī 1
kandati sammohaṁ āpajjati. Ayaṁ vuccati bhikkhave assutavā
puthujjano pātāle 2 na paccuṭṭhāsi gādhañca najjhagā 3 . Sutavā
ca kho bhikkhave ariyasāvako sārīrikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho
samāno na 4 socati na kilamati na paridevati na urattāḷī kandati
sammohaṁ nāpajjati. Ayaṁ vuccati bhikkhave sutavā ariyasāvako
pātāle paccuṭṭhāsi gādhañca ajjhagāti.

[366] Yo etā nādhivāseti uppannā vedanā dukkhā
sārīrikā pāṇaharā yāhi phuṭṭho pavedhati.
Akkandati parodati dubbalo appathāmako
na so pātāle paccuṭṭhāsi atho gādhampi najjhagā 3 .
Yo cetā adhivāseti uppannā vedanā dukkhā
sārīrikā pāṇaharā yāhi phuṭṭho na vedhati
sace pātāle paccuṭṭhāsi atho gādhampi ajjhagāti. Catutthaṁ.

[367] Tisso imā bhikkhave vedanā. Katamā tisso. Sukhā
vedanā dukkhā venadā adukkhamasukhā vedanā. Sukhā bhikkhave
vedanā dukkhato daṭṭhabbā dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā
adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā. Yato kho bhikkhave
bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti dukkhā vedanā
sallato diṭṭhā hoti adukkhamasukhā vedanā aniccato diṭṭhā
1 Ma. uttāḷiṁ. evamuparipi. 2 Yu. pātālena. evamuparipi. 3 Ma. nājjhagā.
4 Ma. neva.
Hoti. Ayaṁ vuccati bhikkhave bhikkhu sammaddaso acchejji taṇhaṁ
vivattayi saññojanaṁ sammāmānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti.