[510] Sāvatthī. Addasā kho āyasmā ānando .pe.
Vippasannāni kho te āvuso sārīputta indriyāni parisuddho
mukhavaṇṇo pariyodāto katamenāyasmā sārīputto ajja vihārena
vihāsīti. Idhāhaṁ āvuso pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharāmi
sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedemi yantaṁ ariyā
ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārīti tatiyaṁ jhānaṁ
1 Po. Yu. dutiyajjhānā.
Upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṁ āvuso na evaṁ hoti ahaṁ
tatiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmīti vā ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpannoti vā
ahaṁ tatiyā jhānā vuṭṭhitoti vāti. Tathā hi panāyasmato sārīputtassa
dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā tasmā
āyasmato sārīputtassa na evaṁ hoti ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpajjāmīti
vā ahaṁ tatiyaṁ jhānaṁ samāpannoti vā ahaṁ tatiyā jhānā
vuṭṭhitoti vāti.

[511] Sāvatthī. Addasā kho āyasmā ānando .pe.
Vippasannāni kho te āvuso sārīputta indriyāni parisuddho
mukhavaṇṇo pariyodāto katamenāyasmā sārīputto ajja vihārena
vihāsīti. Idhāhaṁ āvuso sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā
pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ
catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṁ
āvuso na evaṁ hoti ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpajjāmīti vā
ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpannoti vā ahaṁ catutthā jhānā
vuṭṭhitoti vāti. Tathā hi panāyasmato sārīputtassa dīgharattaṁ
ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā tasmā āyasmato sārīputtassa
na evaṁ hoti ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpajjāmīti vā
ahaṁ catutthaṁ jhānaṁ samāpannoti vā ahaṁ catutthā jhānā
vuṭṭhitoti vāti.

[512] Sāvatthī. Addasā kho āyasmā ānando .pe.
Idhāhaṁ āvuso sabbaso rūpasaññānaṁ samatikkamā paṭighasaññānaṁ
atthaṅgamā nānattasaññānaṁ amanasikārā ananto ākāsoti
ākāsānañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi .pe. Vuṭṭhitoti vāti.

[513] Sāvatthī. Addasā kho āyasmā ānando .pe.
Idhāhaṁ āvuso sabbaso ākāsānañcāyatanaṁ samatikkamma anantaṁ
viññāṇanti viññāṇañcāyatanaṁ upasampajja viharāmi .pe.
Vuṭṭhitoti vāti.

[514] Sāvatthī. Atha kho āyasmā sārīputto .pe. Idhāhaṁ
āvuso sabbaso viññāṇañcāyatanaṁ samatikkamma natthi kiñcīti
ākiñcaññāyatanaṁ upasampajja viharāmi .pe. Vuṭṭhitoti vāti.

[515] Sāvatthī. Atha kho āyasmā sārīputto .pe. Idhāhaṁ
āvuso ākiñcaññāyatanaṁ samatikkamma nevasaññānāsaññāyatanaṁ
upasampajja viharāmi .pe. Vuṭṭhitoti vāti.

[516] Ekaṁ samayaṁ āyasmā sārīputto sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Atha kho āyasmā sārīputto
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya sāvatthiṁ piṇḍāya pāvisi
sāvatthiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
yena andhavanaṁ tenupasaṅkami divāvihārāya andhavanaṁ ajjhogāhetvā
aññatarasmiṁ rukkhamūle divāvihāraṁ nisīdi. Atha kho āyasmā
Sārīputto sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yena jetavanaṁ
anāthapiṇḍikassa ārāmo tenupasaṅkami. Addasā kho āyasmā
ānando āyasmantaṁ sārīputtaṁ dūratova āgacchantaṁ disvāna
āyasmantaṁ sārīputtaṁ etadavoca vippasannāni kho te āvuso
sārīputta indriyāni parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto
katamenāyasmā sārīputto ajja vihārena vihāsīti. Idhāhaṁ āvuso
sabbaso nevasaññānāsaññāyatanaṁ samatikkamma saññāvedayitanirodhaṁ
upasampajja viharāmi. Tassa mayhaṁ āvuso na evaṁ hoti ahaṁ
saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjāmīti vā ahaṁ saññāvedayitanirodhaṁ
samāpannoti vā ahaṁ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhitoti vāti. Tathā
hi panāyasmato sārīputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā
susamūhatā tasmā āyasmato sārīputtassa na evaṁ hoti ahaṁ
saññāvedayitanirodhaṁ samāpajjāmīti vā ahaṁ saññāvedayitanirodhaṁ
samāpannoti vā ahaṁ saññāvedayitanirodhā vuṭṭhitoti vāti.

[517] Ekaṁ samayaṁ āyasmā sārīputto rājagahe viharati
veḷuvane kalandakanivāpe. Atha kho āyasmā sārīputto pubbaṇhasamayaṁ
nivāsetvā pattacīvaramādāya rājagahaṁ 1 piṇḍāya pāvisi rājagahe
sapadānaṁ piṇḍāya caritvā taṁ piṇḍapātaṁ aññataraṁ kuḍḍamūlaṁ 2
nissāya bhuñjati 3 . Atha kho sūcimukhī 4 paribbājikā yenāyasmā
sārīputto tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmantaṁ sārīputtaṁ
1 Ma. Yu. rājagahe. 2 Po. kuṭamūlaṁ. Yu. kuḍḍaṁ. 3 Ma. Yu. paribhuñjati.
4 Po. Ma. Yu. sucimukhī.
Etadavoca kiṁ nu kho samaṇa adhomukho bhuñjasīti. Na khvāhaṁ
bhagini adhomukho bhuñjāmīti. Tenahi samaṇa ubbhamukho bhuñjasīti.
Na khvāhaṁ bhagini ubbhamukho bhuñjāmīti. Tenahi samaṇa disāmukho
bhuñjasīti. Na khvāhaṁ bhagini disāmukho bhuñjāmīti. Tenahi
samaṇa vidisāmukho bhuñjasīti. Na khvāhaṁ bhagini vidisāmukho
bhuñjāmīti. Kiṁ nu samaṇa adhomukho bhuñjasīti iti puṭṭho samāno na
khvāhaṁ bhagini adhomukho bhuñjāmīti vadesi tenahi samaṇa ubbhamukho
bhuñjasīti iti puṭṭho samāno na khvāhaṁ bhagini ubbhamukho bhuñjāmīti
vadesi tenahi samaṇa disāmukho bhuñjasīti iti puṭṭho samāno
na khvāhaṁ bhagini disāmukho bhuñjāmīti vadesi tenahi samaṇa
vidisāmukho bhuñjasīti iti puṭṭho samāno na khvāhaṁ bhagini
vidisāmukho bhuñjāmīti vadesi kathañcarahi 1 samaṇa bhuñjasīti. Ye hi
keci bhagini samaṇabrāhmaṇā vatthuvijjātiracchānavijjāya micchājīvena
jīvikaṁ 2 kappenti ime vuccanti bhagini samaṇabrāhmaṇā adhomukhā
bhuñjanti 3 . Ye hi keci bhagini samaṇabrāhmaṇā nakkhattavijjātiracchānavijjāya
micchājīvena jīvikaṁ kappenti ime vuccanti bhagini
samaṇabrāhmaṇā ubbhamukhā bhuñjanti. Ye hi keci bhagini
samaṇabrāhmaṇā dūteyyapahiṇagamanānuyogā 4 micchājīvena jīvikaṁ kappenti
ime vuccanti bhagini samaṇabrāhmaṇā disāmukhā bhuñjanti. Ye
hi keci bhagini samaṇabrāhmaṇā aṅgavijjātiracchānavijjāya
1 Po. kathañcarasi. 2 Po. jīvitaṁ. 3 Ma. Yu. bhuñjantīti. 4 Ma. ..ṇuyogāya.
Micchājīvena jīvikaṁ kappenti ime vuccanti bhagini samaṇabrāhmaṇā
vidisāmukhā bhuñjanti. So khvāhaṁ bhagini na vatthuvijjātiracchānavijjāya
micchājīvena jīvikaṁ kappemi na nakkhattavijjātiracchānavijjāya
micchājīvena jīvikaṁ kappemi na dūteyyapahiṇagamanānuyogā micchājīvena
jīvikaṁ kappemi na aṅgavijjātiracchānavijjāya micchājīvena jīvikaṁ
kappemi dhammena bhikkhaṁ pariyesāmi dhammena bhikkhaṁ pariyesitvā
bhuñjāmīti. Atha kho sūcimukhī paribbājikā rājagahe rathiyāya rathiyaṁ
siṅghāṭakena siṅghāṭakaṁ upasaṅkamitvā evamārocesi dhammikaṁ samaṇā
sakyaputtiyā āhāraṁ āhārenti anavajjaṁ samaṇā sakyaputtiyā
āhāraṁ āhārenti detha samaṇānaṁ sakyaputtiyānaṁ piṇḍanti.
Sārīputtasaṁyuttaṁ.
Tassuddānaṁ
vivekaṁ avitakkaṁ 1 ca pīti upekkhācatutthakaṁ
ākāsañceva viññāṇaṁ ākiñcanevasaññinā 2
nirodho 3 navamo vutto dasamaṁ sūcimukhi cāti.
----------
1 Ma. vivekajaṁ avitakkaṁ. 2 Yu. ākiñcaññeva. Ma. ākiñcamevasaññinā.
3 Po. nirodhaṁ. Yu. nirodhenagahe vutto.
Nāgasaṁyuttaṁ

[518] Sāvatthī. Tatra kho. Catasso imā bhikkhave
nāgayoniyo. Katamā catasso. Aṇḍajā nāgā jalābujā 1 nāgā
saṁsedajā nāgā upapātikā 2 nāgā. Imā kho bhikkhave catasso
nāgayoniyoti.

[519] Sāvatthī. Catasso imā bhikkhave nāgayoniyo.
Katamā catasso. Aṇḍajā nāgā jalābujā nāgā saṁsedajā
nāgā upapātikā nāgā. Tatra bhikkhave aṇḍajehi nāgehi
jalābujā ca saṁsedajā ca upapātikā ca nāgā paṇītatarā.
Tatra bhikkhave aṇḍajehi ca jalābujehi ca nāgehi saṁsedajā ca
upapātikā ca nāgā paṇītatarā. Tatra bhikkhave aṇḍajehi ca
jalābujehi ca saṁsedajehi ca nāgehi upapātikā nāgā paṇītatarā.
Imā kho bhikkhave catasso nāgayoniyoti.