[689] Āyasmā sārīputto etadavoca idha mayhaṁ āvuso
rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi atthi
nu kho taṁ kiñci lokasmiṁ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā
uppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti. Tassa mayhaṁ
āvuso etadahosi natthi kho taṁ kiñci lokasmiṁ yassa me vipariṇāmaññathābhāvā
nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti. Satthupi

[690] Evaṁ vutte āyasmā ānando āyasmantaṁ sārīputtaṁ
etadavoca satthupi kho te āvuso sārīputta vipariṇāmaññathābhāvā
nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti. Satthupi
kho me āvuso vipariṇāmaññathābhāvā nuppajjeyyuṁ sokaparideva-
dukkhadomanassupāyāsā apica me evamassa mahesakkho vata bho
1 Ma. Yu. taṁ.
Satto antarahito mahiddhiko mahānubhāvo sace hi bhagavā ciraṁ
dīghamaddhānaṁ tiṭṭheyya tadassa bahujanahitāya bahujanasukhāya lokānukampāya
atthāya hitāya sukhāya devamanussānanti. Tathā hi panāyasmato
sārīputtassa dīgharattaṁ ahaṅkāramamaṅkāramānānusayā susamūhatā
tasmā āyasmato sārīputtassa satthupi vipariṇāmaññathābhāvā
nuppajjeyyuṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāti. Dutiyaṁ.

[691] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
āyasmā ca sārīputto āyasmā ca mahāmoggallāno rājagahe
viharanti veḷuvane kalandakanivāpe ekavihāre. Atha kho āyasmā
sārīputto sāyaṇhasamayaṁ paṭisallānā vuṭṭhito yenāyasmā
mahāmoggallāno tenupasaṅkami upasaṅkamitvā āyasmatā
mahāmoggallānena saddhiṁ sammodi sammodanīyaṁ kathaṁ sārāṇīyaṁ
vītisāretvā ekamantaṁ nisīdi.

[692] Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā sārīputto āyasmantaṁ
mahāmoggallānaṁ etadavoca vippasannāni kho te āvuso moggallāna
indriyāni parisuddho mukhavaṇṇo pariyodāto santena nūnāyasmā
mahāmoggallāno ajja vihārena vihāsīti. Oḷārikena khvāhaṁ
āvuso ajja vihārena vihāsiṁ apica me ahosi dhammī kathāti.
Kena saddhiṁ panāyasmato mahāmoggallānassa ahosi dhammī kathāti.
Bhagavatā kho me āvuso saddhiṁ ahosi dhammī kathāti. Dūre kho
āvuso bhagavā etarahi sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa
ārāme kinnu kho āyasmā mahāmoggallāno bhagavantaṁ iddhiyā
upasaṅkami udāhu bhagavā āyasmantaṁ mahāmoggallānaṁ iddhiyā
upasaṅkamīti. Na khvāhaṁ āvuso bhagavantaṁ iddhiyā upasaṅkamiṁ
napi maṁ bhagavā iddhiyā upasaṅkami apica me yāvatā bhagavā
ettāvatā dibbacakkhuṁ 1 visujjhi dibbā ca sotadhātu bhagavatopi
yāvatāhaṁ ettāvatā dibbacakkhuṁ 1 visujjhi dibbā ca sotadhātūti.
Yathākathaṁ panāyasmato mahāmoggallānassa bhagavatā saddhiṁ ahosi
dhammī kathāti.

[693] Idhāhaṁ āvuso bhagavantaṁ etadavocaṁ āraddhaviriyo
āraddhaviriyoti bhante vuccati kittāvatā nu kho bhante āraddhaviriyo
hotīti. Evaṁ vutte maṁ āvuso bhagavāpi 2 etadavoca
idha moggallāna bhikkhu āraddhaviriyo viharati kāmaṁ taco ca
nahāru ca aṭṭhi ca avasissatu sarīre avasussatu 3 maṁsalohitaṁ yantaṁ
purisathāmena purisaviriyena purisaparakkamena pattabbaṁ na taṁ
apāpuṇitvā viriyassa saṇṭhānaṁ bhavissatīti evaṁ kho moggallāna
āraddhaviriyo hotīti. Evaṁ 4 kho me āvuso bhagavatā saddhiṁ
ahosi dhammī kathāti.

[694] Seyyathāpi āvuso himavato pabbatarājassa parittā
1 Ma. Yu. dibbacakkhu. 2 Ma. Yu. pisaddo natthi. 3 Ma. Yu. upasussatu.
4 Yu. evameva.
Pāsāṇasakkharā yāvadeva upanikkhepanamattāya evameva kho mayaṁ
āyasmato mahāmoggallānassa yāvadeva upanikkhepanamattāya
āyasmā hi mahāmoggallāno mahiddhiko mahānubhāvo
ākaṅkhamāno kappaṁ tiṭṭheyyāti.

[695] Seyyathāpi āvuso mahatiyā loṇaghaṭāya parittā
loṇasakkharā 1 yāvadeva upanikkhepanamattāya evameva kho mayaṁ āyasmato
sārīputtassa yāvadeva upanikkhepanamattāya āyasmā hi sārīputto
bhagavatā anekapariyāyena thomito vaṇṇito pasattho
sārīputto ca 2 paññāya sīlena upasamena ca
yopi pāragato 3 bhikkhu eva so paramo siyāti 4 .
Itiha 5 te ubho mahānāgā aññamaññassa subhāsitaṁ sulapitaṁ
samanumodiṁsūti. Tatiyaṁ.

[696] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena
aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṁ
pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkatāyati 6 na bhikkhūnaṁ
veyyāvaccaṁ karoti cīvarakārasamaye. Atha kho sambahulā bhikkhū yena
bhagavā tenupasaṅkamiṁsu upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisiṁdiṁsu.

[697] Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ
1 Ma. loṇasakkharāya. 2 Ma. Yu. va. 3 Ma. Yu. pāraṅgato. 4 Ma. etāvaparamo
siyāti. Yu. eso paramo siyāti. 5 Yu. itihete. 6 Ma. sakasāyati. Yu.
saṅkāsāyati. evamuparipi.
Idha bhante aññataro navo bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto
vihāraṁ pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkatāyissati na
bhikkhūnaṁ veyyāvaccaṁ karoti cīvarakārasamayeti. Atha kho bhagavā
aññataraṁ bhikkhuṁ āmantesi ehi tvaṁ bhikkhu mama vacanena taṁ
bhikkhuṁ āmantehi satthā taṁ āvuso āmantetīti. Evaṁ bhanteti
kho so bhikkhu bhagavato paṭissuṇitvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ etadavoca satthā taṁ āvuso āmantetīti.
Evamāvusoti kho so bhikkhu tassa bhikkhuno paṭissuṇitvā yena
bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho taṁ bhikkhuṁ bhagavā etadavoca
saccaṁ kira tvaṁ bhikkhu pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto vihāraṁ
pavisitvā appossukko tuṇhībhūto saṅkatāyissasi na bhikkhūnaṁ
veyyāvaccaṁ karosi cīvarakārasamayeti. Ahampi kho bhante sakaṁ
kiccaṁ karomīti.

[698] Atha kho bhagavā tassa bhikkhuno cetasā ceto
parivitakkamaññāya bhikkhū āmantesi mā kho tumhe bhikkhave etassa
bhikkhuno ujjhāyittha eso kho bhikkhave bhikkhu catunnaṁ jhānānaṁ
abhicetasikānaṁ diṭṭhadhammasukhavihārānaṁ nikāmalābhī akicchalābhī
akasiralābhī yassatthāya 1 kulaputtā sammadeva agārasmā anagāriyaṁ
pabbajanti tadanuttaraṁ brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭheva dhamme sayaṁ
1 Ma. Yu. yassa catthāya.
Abhiññā sacchikatvā upasampajja viharatīti.