[603] Bhagavā etadavoca cattārome ānanda puggalā santo
saṁvijjamānā lokasmiṁ. Katame cattāro. Idhānanda ekacco
puggalo idha pāṇātipātī hoti adinnādāyī hoti kāmesu micchācārī
hoti musāvādī hoti pisuṇavāco hoti pharusavāco hoti samphappalāpī
hoti abhijjhālu hoti byāpannacitto hoti micchādiṭṭhī hoti
so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjati. Idha panānanda ekacco puggalo idha pāṇātipātī
hoti adinnādāyī hoti kāmesumicchācārī hoti musāvādī
hoti pisuṇavāco hoti pharusavāco hoti samphappalāpī hoti
abhijjhālu hoti byāpannacitto hoti micchādiṭṭhī hoti so
kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. Idhānanda
1 Po. keci. Ma. Yu. ke ca. 2 Yu. bhajantassāti.
Ekacco puggalo idha pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā
paṭivirato hoti kāmesumicchācārā paṭivirato hoti musāvādā
paṭivirato hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya vācāya
paṭivirato hoti samphappalāpā paṭivirato hoti anabhijjhālu hoti
abyāpannacitto hoti sammādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā
parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. Idha panānanda ekacco
puggalo idha pāṇātipātā paṭivirato hoti adinnādānā paṭivirato
hoti kāmesumicchācārā paṭivirato hoti musāvādā paṭivirato
hoti pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti pharusāya vācāya paṭivirato
hoti samphappalāpā paṭivirato hoti anabhijjhālu hoti abyāpannacitto
hoti sammādiṭṭhī hoti so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ
duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.

[604] Idhānanda ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya
sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati. Yathāsamāhite
citte dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena amuṁ puggalaṁ passati
idha pāṇātipātiṁ adinnādāyiṁ kāmesu micchācāriṁ musāvādiṁ pisuṇavāciṁ 1
pharusavāciṁ samphappalāpiṁ abhijjhāluṁ byāpannacittaṁ micchādiṭṭhiṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā passati apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapannaṁ. So evamāha atthi kira bho pāpakāni kammāni
1 Po. Ma. ... vācaṁ.
Atthi duccaritassa vipāko amāhaṁ 1 puggalaṁ addasaṁ idha pāṇātipātiṁ
adinnādāyiṁ kāmesumicchācāriṁ .pe. Micchādiṭṭhiṁ kāyassa
bhedā parammaraṇā passāmi apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannanti.
So evamāha yo kira bho pāṇātipātī adinnādāyī .pe.
Micchādiṭṭhī sabbo so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ
duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati. Ye evaṁ jānanti te sammā
jānanti ye aññathā jānanti micchā tesaṁ ñāṇanti. Iti
so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadeva
tattha thāmasā parāmāsā 2 abhinivissa voharati idameva saccaṁ
moghamaññanti.

[605] Idha panānanda ekacco samaṇo vā brāhmaṇo
vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya
sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati. Yathāsamāhite
citte dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena amuṁ puggalaṁ
passati idha pāṇātipātiṁ adinnādāyiṁ .pe. Micchādiṭṭhiṁ kāyassa
bhedā parammaraṇā passati sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannaṁ. So
evamāha natthi kira bho pāpakāni kammāni natthi duccaritassa
vipāko amāhaṁ puggalaṁ addasaṁ idha pāṇātipātiṁ adinnādāyiṁ
.pe. Micchādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passāmi sugatiṁ
1 Sī. apāhaṁ. 2 Sī. Yu. parāmassa. evaṁ sabbattha ñātabbaṁ.
Saggaṁ lokaṁ upapannanti. So evamāha yo kira bho
pāṇātipātī adinnādāyī .pe. Micchādiṭṭhī sabbo so kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. Ye evaṁ
jānanti te sammā jānanti ye aññathā jānanti micchā tesaṁ
ñāṇanti. Iti so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ
viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati idameva
saccaṁ moghamaññanti.

[606] Idhānanda ekacco samaṇo vā brāhmaṇo vā
ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya
sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati. Yathāsamāhite
citte dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena amuṁ puggalaṁ
passati idha pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ
kāmesumicchācārā paṭivirataṁ musāvādā paṭivirataṁ pisuṇāya vācāya
paṭivirataṁ pharusāya vācāya paṭivirataṁ samphappalāpā paṭivirataṁ anabhijjhāluṁ
abyāpannacittaṁ sammādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passati
sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannaṁ. So evamāha atthi kira bho
kalyāṇāni kammāni atthi sucaritassa vipāko amāhaṁ puggalaṁ
addasaṁ idha pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ .pe.
Sammādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passāmi sugatiṁ saggaṁ
lokaṁ upapannanti. So evamāha yo kira bho pāṇātipātā
Paṭivirato adinnādānā paṭivirato .pe. Sammādiṭṭhī sabbo
so kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
Ye evaṁ jānanti te sammā jānanti ye aññathā jānanti
micchā tesaṁ ñāṇanti. Iti so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ
sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa
voharati idameva saccaṁ moghamaññanti.

[607] Idha panānanda ekacco samaṇo vā brāhmaṇo
vā ātappamanvāya padhānamanvāya anuyogamanvāya appamādamanvāya
sammāmanasikāramanvāya tathārūpaṁ cetosamādhiṁ phusati. Yathāsamāhite
citte dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena amuṁ puggalaṁ
passati idha pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ .pe.
Sammādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passati apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapannaṁ. So evamāha natthi kira bho kalyāṇāni
kammāni natthi sucaritassa vipāko amāhaṁ puggalaṁ addasaṁ idha
pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ .pe. Sammādiṭṭhiṁ
kāyassa bhedā parammaraṇā passāmi apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapannanti. So evamāha yo kira bho pāṇātipātā paṭivirato
adinnādānā paṭivirato .pe. Sammādiṭṭhī sabbo so kāyassa
bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.
Ye evaṁ jānanti te sammā jānanti ye aññathā jānanti
Micchā tesaṁ ñāṇanti. Iti so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ
sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa
voharati idameva saccaṁ moghamaññanti.

[608] Tatrānanda yvāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evamāha
atthi kira bho pāpakāni kammāni atthi duccaritassa vipākoti
idamassa anujānāmi. Yampi so evamāha amāhaṁ puggalaṁ
addasaṁ idha pāṇātipātiṁ adinnādāya .pe. Micchādiṭṭhiṁ kāyassa
bhedā parammaraṇā passāmi apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapannanti
idampissa anujānāmi. Yañca kho so evamāha yo kira bho
pāṇātipātī adinnādāyī .pe. Micchādiṭṭhī sabbo so kāyassa
bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjatīti
idamassa nānujānāmi. Yampi so evamāha ye evaṁ jānanti
te sammā jānanti ye aññathā jānanti micchā tesaṁ ñāṇanti
idampissa nānujānāmi. Yampi so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ
sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa
voharati idameva saccaṁ moghamaññanti idampissa nānujānāmi
taṁ kissa hetu aññathā hi ānanda tathāgatassa mahākammavibhaṅge
ñāṇaṁ hoti.

[609] Tatrānanda yvāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evamāha
natthi kira bho pāpakāni kammāni natthi duccaritassa vipākoti
Idamassa nānujānāmi. Yañca kho so evamāha amāhaṁ puggalaṁ
addasaṁ idha pāṇātipātiṁ adinnādāyiṁ .pe. Micchādiṭṭhiṁ kāyassa
bhedā parammaraṇā passāmi sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapannanti idamassa
anujānāmi. Yañca kho so evamāha yo kira bho
pāṇātipātī adinnādāyī .pe. Micchādiṭṭhī sabbo so kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjatīti idamassa
nānujānāmi. Yampi so evamāha ye evaṁ jānanti te sammā
jānanti ye aññathā jānanti micchā tesaṁ ñāṇanti idampissa
nānujānāmi. Yampi so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ
sāmaṁ viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati
idameva saccaṁ moghamaññanti idampissa nānujānāmi taṁ kissa hetu
aññathā hi ānanda tathāgatassa mahākammavibhaṅge ñāṇaṁ hoti.

[610] Tatrānanda yvāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evamāha
atthi kira bho kalyāṇāni kammāni atthi sucaritassa vipākoti
idamassa anujānāmi. Yampi 1 so evamāha amāhaṁ puggalaṁ
addasaṁ idha pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ .pe.
Sammādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passāmi sugatiṁ saggaṁ
lokaṁ upapannanti idampissa anujānāmi. Yañca kho so
evamāha yo kira bho pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā
paṭivirato .pe. Sammādiṭṭhī sabbo so kāyassa bhedā parammaraṇā
1 Yu. yañca kho so.
Sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjatīti idamassa nānujānāmi.
Yampi so evamāha ye evaṁ jānanti te sammā jānanti ye
aññathā jānanti micchā tesaṁ ñāṇanti idampissa nānujānāmi.
Yampi so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ sāmaṁ viditaṁ tadeva
tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati idameva saccaṁ
moghamaññanti idampissa nānujānāmi taṁ kissa hetu aññathā
hi ānanda tathāgatassa mahākammavibhaṅge ñāṇaṁ hoti.

[611] Tatrānanda yvāyaṁ samaṇo vā brāhmaṇo vā evamāha
natthi kira bho kalyāṇāni kammāni natthi sucaritassa vipākoti
idamassa nānujānāmi. Yañca kho so evamāha amāhaṁ puggalaṁ
addasaṁ idha pāṇātipātā paṭivirataṁ adinnādānā paṭivirataṁ .pe.
Sammādiṭṭhiṁ kāyassa bhedā parammaraṇā passāmi apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapannanti idamassa anujānāmi. Yañca kho
so evamāha yo kira bho pāṇātipātā paṭivirato adinnādānā
paṭivirato .pe. Sammādiṭṭhī sabbo so kāyassa bhedā
parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjatīti idamassa
nānujānāmi. Yampi so evamāha ye evaṁ jānanti te sammā
jānanti ye aññathā jānanti micchā tesaṁ ñāṇanti idampissa
nānujānāmi. Yampi so yadeva tassa sāmaṁ ñātaṁ sāmaṁ diṭṭhaṁ
sāmaṁ viditaṁ tadeva tattha thāmasā parāmāsā abhinivissa voharati
Idameva saccaṁ moghamaññanti idampissa nānujānāmi taṁ kissa hetu
aññathā hi ānanda tathāgatassa mahākammavibhaṅge ñāṇaṁ hoti.

[612] Tatrānanda yvāyaṁ puggalo idha pāṇātipātī adinnādāyī
.pe. Micchādiṭṭhī kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ
vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati pubbe vāssa taṁ kataṁ hoti pāpakammaṁ
dukkhavedanīyaṁ pacchā vāssa taṁ kataṁ hoti pāpakammaṁ dukkhavedanīyaṁ
maraṇakāle vāssa hoti micchādiṭṭhi samattā samādinnā tena
so kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ
upapajjati. Yañca kho so idha pāṇātipātī hoti adinnādāyī
hoti .pe. Micchādiṭṭhī hoti. Tassa diṭṭheva dhamme vipākaṁ
paṭisaṁvedeti upapajje 1 vā apare vā pariyāye.