[273] Katamo ca bhikkhave sammākammanto ariyo anāsavo
lokuttaro maggaṅgo. Yā kho bhikkhave ariyacittassa anāsavacittassa
ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṁ bhāvayato tīhipi kāyaduccaritehi
ārati virati paṭivirati veramaṇī ayaṁ bhikkhave sammākammanto ariyo
anāsavo lokuttaro maggaṅgo. So micchākammantassa pahānāya
vāyamati sammākammantassa upasampadāya. Svāssa hoti
sammāvāyāmo. So sato micchākammantaṁ pajahati sato
sammākammantaṁ upasampajja viharati. Sāssa hoti sammāsati.
Itissime tayo dhammā sammākammantaṁ anuparidhāvanti anuparivattanti
seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo sammāsati.

[274] Tatra bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Kathañca
bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Micchāājīvaṁ
micchāājīvoti pajānāti sammāājīvaṁ sammāājīvoti pajānāti.
Sāssa hoti sammādiṭṭhi.

[275] Katamo ca bhikkhave micchāājīvo. Kuhanā lapanā
nemittakatā nippesikatā lābhena lābhaṁ nijigiṁsanatā ayaṁ bhikkhave
micchāājīvo.

[276] Katamo ca bhikkhave sammāājīvo. Sammāājīvaṁpahaṁ
bhikkhave dvayaṁ vadāmi atthi bhikkhave sammāājīvo puññabhāgiyo
upadhivepakko atthi bhikkhave sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro
maggaṅgo.

[277] Katamo ca bhikkhave sammāājīvo sāsavo puññabhāgiyo
upadhivepakko. Idha bhikkhave ariyasāvako micchāājīvaṁ pahāya
sammāājīvena jīvikaṁ kappeti ayaṁ bhikkhave sammāājīvo sāsavo
puññabhāgiyo upadhivepakko.

[278] Katamo ca bhikkhave sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro
maggaṅgo. Yā kho bhikkhave ariyacittassa anāsavacittassa
ariyamaggasamaṅgino ariyamaggaṁ bhāvayato micchāājīvā ārati virati
paṭivirati veramaṇī ayaṁ bhikkhave sammāājīvo ariyo anāsavo lokuttaro
maggaṅgo. So micchāājīvassa pahānāya vāyamati sammāājīvassa
upasampadāya. Svāssa hoti sammāvāyāmo. So sato
micchāājīvaṁ pajahati sato sammāājīvaṁ upasampajja viharati. Sāssa
hoti sammāsati. Itissime tayo dhammā sammāājīvaṁ
Anuparidhāvanti anuparivattanti seyyathīdaṁ sammādiṭṭhi sammāvāyāmo
sammāsati.

[279] Tatra bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Kathañca
bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Sammādiṭṭhissa bhikkhave
sammāsaṅkappo pahoti sammāsaṅkappassa sammāvācā pahoti
sammāvācassa sammākammanto pahoti sammākammantassa
sammāājīvo pahoti sammāājīvassa sammāvāyāmo pahoti
sammāvāyāmassa sammāsati pahoti sammāsatissa sammāsamādhi pahoti
sammāsamādhissa sammāñāṇaṁ pahoti sammāñāṇassa sammāvimutti
pahoti. Iti kho bhikkhave aṭṭhaṅgasamannāgato sekho [1]-
dasahaṅgasamannāgato arahā hoti. [2]-

[280] Tatra bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Kathañca
bhikkhave sammādiṭṭhi pubbaṅgamā hoti. Sammādiṭṭhissa bhikkhave
micchādiṭṭhi nijjiṇṇā hoti. Ye ca micchādiṭṭhipaccayā aneke
pāpakā akusalā dhammā sambhavanti te cassa nijjiṇṇā honti
sammādiṭṭhipaccayā ca aneke kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.
Sammāsaṅkappassa bhikkhave micchāsaṅkappo nijjiṇṇo hoti .pe.
Sammāvācassa bhikkhave micchāvācā nijjiṇṇā hoti ... Sammākammantassa
bhikkhave micchākammanto nijjiṇṇo hoti ... Sammāājīvassa
bhikkhave micchāājīvo nijjiṇṇo hoti ... Sammāvāyāmassa
1 Yu. paṭipado. 2 Po. Ma. tatrapi sammāñāṇena aneke pāpakā akusalā dhammā
vigatā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.
Bhikkhave micchāvāyāmo nijjiṇṇo hoti ... Sammāsatissa bhikkhave
micchāsati nijjiṇṇā hoti ... Sammāsamādhissa bhikkhave micchāsamādhi
nijjiṇṇo hoti ... Sammāñāṇassa bhikkhave micchāñāṇaṁ nijjiṇṇaṁ
hoti ... Sammāvimuttassa bhikkhave micchāvimutti nijjiṇṇā hoti.
Ye ca micchāvimuttipaccayā aneke pāpakā akusalā dhammā sambhavanti
te cassa nijjiṇṇā honti sammāvimuttipaccayā ca aneke
kusalā dhammā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti. Iti kho bhikkhave vīsati
kusalapakkhā vīsati akusalapakkhā. Mahācattārīsako dhammapariyāyo
pavattito appaṭivattiyo samaṇena vā brāhmaṇena vā devena vā
mārena vā brahmunā vā kenaci vā lokasminti.

[281] Yo hi koci bhikkhave samaṇo vā brāhmaṇo vā imaṁ
mahācattārīsakaṁ dhammapariyāyaṁ garahitabbaṁ paṭikkositabbaṁ maññeyya
tassa diṭṭheva dhamme dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṭṭhānaṁ
āgacchanti. Sammādiṭṭhiñce bhavaṁ garahati ye ca micchādiṭṭhī
samaṇabrāhmaṇā te bhoto pujjā te bhoto pāsaṁsā. Sammāsaṅkappañce
bhavaṁ garahati ye ca micchāsaṅkappā samaṇabrāhmaṇā
te bhoto pujjā te bhoto pāsaṁsā. Sammāvācañce bhavaṁ
garahati ... Sammākammantañce bhavaṁ garahati ... Sammāājīvañce bhavaṁ
garahati ... Sammāvāyāmañce bhavaṁ garahati ... Sammāsatiñce bhavaṁ
garahati ... Sammāsamādhiñce bhavaṁ garahati ... Sammāñāṇañce bhavaṁ
Garahati ... Sammāvimuttiñce bhavaṁ garahati ye [1]- micchāvimuttī
samaṇabrāhmaṇā te bhoto pujjā te bhoto pāsaṁsā. Yekeci 2
bhikkhave samaṇā vā brāhmaṇā vā imaṁ mahācattārīsakaṁ
dhammapariyāyaṁ garahitabbaṁ paṭikkositabbaṁ maññeyyuṁ tassa diṭṭheva dhamme
ime dasa sahadhammikā vādānuvādā gārayhaṭṭhānaṁ āgacchanti.
Yepi te bhikkhave ahesuṁ ukkalā 3 vassabhaññā 4 ahetuvādā
akiriyavādā natthikavādā tepi mahācattārīsakaṁ dhammapariyāyaṁ na
garahitabbaṁ na paṭikkositabbaṁ maññeyyuṁ taṁ kissa hetu
nindābyārosaupārambhabhayāti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Mahācattārīsakasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.
--------
1 Yu. etthantare casaddo atthi. 2 Yu. yo hi koci. Po. Ma. yo
koci. 3 Ma. Yu. okkalā. 4 Ma. vayabhiññā.
Ānāpānasatisuttaṁ

[282] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
pubbārāme migāramātu pāsāde sambahulehi abhiññātehi abhiññātehi
therehi sāvakehi saddhiṁ āyasmatā ca sārīputtena āyasmatā ca
mahāmoggallānena āyasmatā ca mahākassapena āyasmatā ca
mahākaccāyanena āyasmatā ca mahākoṭṭhitena āyasmatā ca
mahākappinena āyasmatā ca mahācundena āyasmatā ca revatena
āyasmatā ca ānandena aññehi ca abhiññātehi abhiññātehi
therehi sāvakehi saddhiṁ. Tena kho pana samayena therā bhikkhū [1]- ovadanti
anusāsanti. Appekacce therā bhikkhū dasapi bhikkhū ovadanti
anusāsanti appekacce therā bhikkhū vīsampi bhikkhū ovadanti
anusāsanti appekacce therā bhikkhū tiṁsampi bhikkhū ovadanti
anusāsanti appekacce therā bhikkhū cattāḷīsampi bhikkhū ovadanti
anusāsanti. Te ca navā bhikkhū therehi bhikkhūhi ovadiyamānā
anusāsiyamānā oḷāraṁ pubbenāparaṁ visesaṁ pajānanti.