[10] Evamme sutaṁ ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati
jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme. Tatra kho bhagavā bhikkhū
āmantesi bhikkhavoti. Bhadanteti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.
Bhagavā etadavoca sabbāsavasaṁvarapariyāyaṁ vo bhikkhave desissāmi 1
taṁ suṇātha sādhukaṁ manasikarotha bhāsissāmīti. Evambhanteti kho te
bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

[11] Bhagavā etadavoca jānato ahaṁ bhikkhave passato
āsavānaṁ khayaṁ vadāmi no ajānato no apassato. Kiñca bhikkhave
jānato kiṁ 2 passato āsavānaṁ khayo 3 hoti. Yoniso ca manasikāraṁ
ayoniso ca manasikāraṁ. Ayoniso bhikkhave manasikaroto anuppannā
ceva āsavā uppajjanti uppannā ca āsavā pavaḍḍhanti. Yoniso
ca 4 bhikkhave manasikaroto anuppannā ceva āsavā na uppajjanti
uppannā ca āsavā pahiyyanti. Atthi bhikkhave āsavā dassanā
pahātabbā atthi āsavā saṁvarā pahātabbā atthi āsavā
paṭisevanā pahātabbā atthi āsavā adhivāsanā pahātabbā atthi
āsavā parivajjanā pahātabbā atthi āsavā vinodanā pahātabbā
atthi āsavā bhāvanā pahātabbā.

[12] Katame ca bhikkhave āsavā dassanā pahātabbā. Idha
1 Ma. Yu. desessāmi. 2 Ma. kiñca. 3 Ma. khayaṁ vadāmi. 4 katthaci ca khoti atthi.
Bhikkhave assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido
ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido
sappurisadhamme avinīto manasikaraṇīye dhamme nappajānāti amanasikaraṇīye
dhamme nappajānāti. So manasikaraṇīye dhamme appajānanto
amanasikaraṇīye dhamme appajānanto ye dhammā na manasikaraṇīyā
te dhamme manasikaroti ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme na
manasikaroti. Katame ca bhikkhave dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme
manasikaroti. Yassa bhikkhave dhamme manasikaroto anuppanno vā
kāmāsavo uppajjati uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati anuppanno
vā bhavāsavo uppajjati uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati anuppanno
vā avijjāsavo uppajjati uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati
ime dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme manasikaroti. Katame ca
bhikkhave dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasikaroti. Yassa
bhikkhave dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati
uppanno vā kāmāsavo pahiyyati anuppanno vā bhavāsavo na
uppajjati uppanno vā bhavāsavo pahiyyati anuppanno vā
avijjāsavo na uppajjati uppanno vā avijjāsavo pahiyyati
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme na manasikaroti. Tassa
amanasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ
amanasikārā anuppannā ceva āsavā uppajjanti uppannā ca
Āsavā pavaḍḍhanti. So evaṁ ayoniso manasikaroti ahosiṁ nu kho
ahaṁ atītamaddhānaṁ na nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ kiṁ nu kho
ahosiṁ atītamaddhānaṁ kathaṁ nu kho ahosiṁ atītamaddhānaṁ kiṁ hutvā
kiṁ ahosiṁ nu kho ahaṁ atītamaddhānaṁ bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānaṁ
na nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ kiṁ nu kho bhavissāmi
anāgatamaddhānaṁ kathaṁ nu kho bhavissāmi anāgatamaddhānaṁ kiṁ hutvā
kiṁ bhavissāmi nu kho ahaṁ anāgatamaddhānanti etarahi vā paccuppannamaddhānaṁ
ārabbha 1 ajjhattaṁ kathaṁkathī hoti ahaṁ nu khosmi no
nu khosmi kiṁ nu khosmi kathaṁ nu khosmi ayaṁ nu kho satto
kuto āgato so kuhiṁ gāmī bhavissatīti. Tassa evaṁ ayoniso
manasikaroto channaṁ diṭṭhīnaṁ aññatarā diṭṭhi uppajjati. Atthi me
attāti vāssa saccato thetato diṭṭhi uppajjati. Natthi me
attāti vāssa saccato thetato diṭṭhi uppajjati. Attanāva
attānaṁ sañjānāmīti vāssa saccato thetato diṭṭhi uppajjati.
Attanāva anattānaṁ sañjānāmīti vāssa saccato thetato diṭṭhi
uppajjati. Anattanāva attānaṁ sañjānāmīti vāssa saccato thetato
diṭṭhi uppajjati. Atha vā panassa evaṁ diṭṭhi hoti yo me
ayaṁ attāva vedeyyo tatra tatra kalyāṇapāpakānaṁ kammānaṁ
vipākaṁ paṭisaṁvedeti so kho pana me ayaṁ attā nicco dhuvo
sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva ṭhassatīti. Idaṁ vuccati
1 Ma. ayaṁ pāṭho natthi.
Bhikkhave diṭṭhigataṁ diṭṭhigahaṇaṁ diṭṭhikantāro 1 diṭṭhivisūkaṁ diṭṭhivipphanditaṁ
diṭṭhisaṁyojanaṁ. Diṭṭhisaṁyojanasaṁyutto bhikkhave assutavā puthujjano na
parimuccati jātiyā jarāya maraṇena sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi 2
na parimuccati dukkhasmāti vadāmi. Sutavā ca kho bhikkhave
ariyasāvako ariyānaṁ dassāvī ariyadhammassa kovido ariyadhamme
suvinīto sappurisānaṁ dassāvī sappurisadhammassa kovido sappurisadhamme
suvinīto manasikaraṇīye dhamme pajānāti amanasikaraṇīye dhamme
pajānāti. So manasikaraṇīye dhamme pajānanto amanasikaraṇīye
dhamme pajānanto ye dhammā na manasikaraṇīyā te dhamme na
manasikaroti. Ye dhammā manasikaraṇīyā te dhamme manasikaroti. Katame
ca bhikkhave dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme na manasikaroti.
Yassa bhikkhave dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo
uppajjati uppanno vā kāmāsavo pavaḍḍhati anuppanno vā
bhavāsavo uppajjati uppanno vā bhavāsavo pavaḍḍhati anuppanno
vā avijjāsavo uppajjati uppanno vā avijjāsavo pavaḍḍhati
ime dhammā na manasikaraṇīyā ye dhamme na manasikaroti. Katame
ca bhikkhave dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasikaroti. Yassa
bhikkhave dhamme manasikaroto anuppanno vā kāmāsavo na uppajjati
uppanno vā kāmāsavo pahiyyati anuppanno vā bhavāsavo na
1 yebhuyyena diṭṭhikantāraṁ. 2 Ma. Yu. sokehi .pe. upāyāsehi.
Uppajjati uppanno vā bhavāsavo pahiyyati anuppanno vā
avijjāsavo na uppajjati uppanno vā avijjāsavo pahiyyati
ime dhammā manasikaraṇīyā ye dhamme manasikaroti. Tassa amanasikaraṇīyānaṁ
dhammānaṁ amanasikārā manasikaraṇīyānaṁ dhammānaṁ manasikārā
anuppannā ceva āsavā na uppajjanti uppannā ca āsavā
pahiyyanti. So idaṁ dukkhanti yoniso manasikaroti ayaṁ
dukkhasamudayoti yoniso manasikaroti ayaṁ dukkhanirodhoti yoniso
manasikaroti ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti yoniso manasikaroti.
Tassa evaṁ yoniso manasikaroto tīṇi saṁyojanāni pahiyyanti
sakkāyadiṭṭhi vicikicchā sīlabbataparāmāso. Ime vuccanti
bhikkhave āsavā dassanā pahātabbā.

[13] Katame ca bhikkhave āsavā saṁvarā pahātabbā. Idha
bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cakkhundriyasaṁvarasaṁvuto viharati.
Yañhissa bhikkhave cakkhundriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ
āsavā vighātapariḷāhā cakkhundriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa
te āsavā vighātapariḷāhā na honti. Paṭisaṅkhā yoniso
sotindriyasaṁvarasaṁvuto viharati .pe. Paṭisaṅkhā yoniso ghānindriyasaṁvarasaṁvuto
viharati .pe. Paṭisaṅkhā yoniso jivhindriyasaṁvarasaṁvuto
viharati .pe. Paṭisaṅkhā yoniso kāyindriyasaṁvarasaṁvuto viharati .pe.
Paṭisaṅkhā yoniso manindriyasaṁvarasaṁvuto viharati. Yañhissa
Bhikkhave manindriyasaṁvaraṁ asaṁvutassa viharato uppajjeyyuṁ āsavā
vighātapariḷāhā manindriyasaṁvaraṁ saṁvutassa viharato evaṁsa te āsavā
vighātapariḷāhā na honti. Yañhissa bhikkhave saṁvaraṁ asaṁvutassa
viharato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā saṁvaraṁ saṁvutassa
viharato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti. Ime
vuccanti bhikkhave āsavā saṁvarā pahātabbā.

[14] Katame ca bhikkhave āsavā paṭisevanā pahātabbā.
Idha bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṁ paṭisevati yāvadeva
sītassa paṭighātāya uṇhassa paṭighātāya ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ 1
paṭighātāya yāvadeva hirikopinapaṭicchādanatthaṁ.
Paṭisaṅkhā yoniso piṇḍapātaṁ paṭisevati neva davāya na madāya na
maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya
vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi
navañca vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me bhavissati anavajjatā
ca phāsuvihāro cāti 2 . Paṭisaṅkhā yoniso senāsanaṁ paṭisevati
yāvadeva sītassa paṭighātāya uṇhassa paṭighātāya ḍaṁsamakasa-
vātātapasiriṁsapasamphassānaṁ 1 paṭighātāya yāvadeva utuparissayavinodanaṁ
paṭisallānārāmatthaṁ. Paṭisaṅkhā yoniso gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ
paṭisevati yāvadeva uppannānaṁ veyyābādhikānaṁ vedanānaṁ paṭighātāya
abyāpajjhaparamatāya. Yañhissa bhikkhave appaṭisevato uppajjeyyuṁ
1 Ma. ..sirīsapa... 2 Ma. itisaddo natthi.
Āsavā vighātapariḷāhā paṭisevato evaṁsa te āsavā
vighātapariḷāhā na honti. Ime vuccanti bhikkhave āsavā
paṭisevanā pahātabbā.

[15] Katame ca bhikkhave āsavā adhivāsanā pahātabbā.
Idha bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso khamo hoti sītassa uṇhassa
jighacchāya pipāsāya ḍaṁsamakasavātātapasiriṁsapasamphassānaṁ duruttānaṁ
durāgatānaṁ vacanapathānaṁ uppannānaṁ sārīrikānaṁ vedanānaṁ dukkhānaṁ
tippānaṁ kharānaṁ kaṭukānaṁ asātānaṁ amanāpānaṁ pāṇaharānaṁ
adhivāsakajātiko hoti. Yañhissa bhikkhave anadhivāsayato uppajjeyyuṁ
āsavā vighātapariḷāhā adhivāsayato evaṁsa te āsavā
vighātapariḷāhā na honti. Ime vuccanti bhikkhave āsavā
adhivāsanā pahātabbā.

[16] Katame ca bhikkhave āsavā parivajjanā pahātabbā.
Idha bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso caṇḍaṁ hatthiṁ parivajjeti
caṇḍaṁ assaṁ parivajjeti caṇḍaṁ goṇaṁ parivajjeti caṇḍaṁ kukkuraṁ
parivajjeti ahiṁ khāṇuṁ kaṇṭakaṭṭhānaṁ 1 sobbhaṁ papātaṁ candanikaṁ
oḷigallaṁ. Yathārūpe anāsane nisinnaṁ yathārūpe agocare carantaṁ
yathārūpe pāpake mitte bhajantaṁ viññū sabrahmacārī pāpakesu
ṭhānesu okappeyyuṁ. So tañca anāsanaṁ tañca agocaraṁ te
1 Sī. kaṇṭakadhānaṁ.
Ca pāpake mitte paṭisaṅkhā yoniso parivajjeti. Yañhissa
bhikkhave apparivajjayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā
parivajjayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti.
Ime vuccanti bhikkhave āsavā parivajjanā pahātabbā.

[17] Katame ca bhikkhave āsavā vinodanā pahātabbā. Idha
bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso uppannaṁ kāmavitakkaṁ nādhivāseti
pajahati vinodeti byantīkaroti 1 anabhāvaṅgameti uppannaṁ byāpādavitakkaṁ
.pe. Uppannaṁ vihiṁsāvitakkaṁ .pe. Uppannuppanne
pāpake akusale dhamme nādhivāseti pajahati vinodeti byantīkaroti
anabhāvaṅgameti. Yañhissa bhikkhave avinodayato uppajjeyyuṁ
āsavā vighātapariḷāhā vinodayato evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā
na honti. Ime vuccanti bhikkhave āsavā vinodanā pahātabbā.

[18] Katame ca bhikkhave āsavā bhāvanā pahātabbā. Idha
bhikkhave bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso satisambojjhaṅgaṁ bhāveti vivekanissitaṁ
virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ paṭisaṅkhā yoniso
dhammavicayasambojjhaṅgaṁ bhāveti .pe. Viriyasambojjhaṅgaṁ bhāveti .pe.
Pītisambojjhaṅgaṁ bhāveti .pe. Passaddhisambojjhaṅgaṁ bhāveti .pe.
Samādhisambojjhaṅgaṁ bhāveti .pe. Upekkhāsambojjhaṅgaṁ bhāveti
vivekanissitaṁ virāganissitaṁ nirodhanissitaṁ vossaggapariṇāmiṁ. Yañhissa
1 Sī. Yu. byantikaroti.
Bhikkhave abhāvayato uppajjeyyuṁ āsavā vighātapariḷāhā bhāvayato
evaṁsa te āsavā vighātapariḷāhā na honti. Ime vuccanti
bhikkhave āsavā bhāvanā pahātabbā.

[19] Yato ca 1 kho bhikkhave bhikkhuno ye āsavā dassanā
pahātabbā te dassanā pahīnā honti. Ye āsavā saṁvarā
pahātabbā te saṁvarā pahīnā honti. Ye āsavā paṭisevanā
pahātabbā te paṭisevanā pahīnā honti. Ye āsavā adhivāsanā
pahātabbā te adhivāsanā pahīnā honti. Ye āsavā parivajjanā
pahātabbā te parivajjanā pahīnā honti. Ye āsavā vinodanā
pahātabbā te vinodanā pahīnā honti. Ye āsavā bhāvanā
pahātabbā te bhāvanā pahīnā honti. Ayaṁ vuccati bhikkhave
bhikkhu sabbāsavasaṁvarasaṁvuto viharati acchecchi taṇhaṁ vivattayi 2
saṁyojanaṁ sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassāti.
Idamavoca bhagavā attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ
abhinandunti.
Sabbāsavasaṁvarasuttaṁ niṭṭhitaṁ dutiyaṁ.
-------------
1 Ma. Yu. casaddo natthi. 2 Sī. Yu. āvattayi.
Dhammadāyādasuttaṁ