[630] Uddiṭṭhā kho āyasmanto terasa saṅghādisesā dhammā
nava paṭhamāpattikā cattāro yāvatatiyakā yesaṁ bhikkhu aññataraṁ vā
aññataraṁ vā āpajjitvā yāvatihaṁ jānaṁ paṭicchādeti tāvatihaṁ tena
1-2 idaṁ pāṭhadvayaṁ Yu. Ma. potthakesu na dissati.
Bhikkhunā akāmā parivatthabbaṁ. Parivutthaparivāsena bhikkhunā uttariṁ
chārattaṁ bhikkhumānattāya paṭipajjitabbaṁ. Ciṇṇamānatto bhikkhu
yattha siyā vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho tattha so bhikkhu abbhetabbo.
Ekenapi ce ūno vīsatigaṇo bhikkhusaṅgho taṁ bhikkhuṁ abbheyya
so ca bhikkhu anabbhito te ca bhikkhū gārayhā. Ayaṁ tattha
sāmīci. Tatthāyasmante pucchāmi kaccittha parisuddhā dutiyampi
pucchāmi kaccittha parisuddhā tatiyampi pucchāmi kaccittha parisuddhā
parisuddhetthāyasmanto tasmā tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.
Terasakaṁ niṭṭhitaṁ.
----------
Tassuddānaṁ
visaṭṭhi kāyasaṁsaggo 1 duṭṭhullaṁ 2 attakāmañca
sañcarittaṁ kuṭī ceva vihāro ca amūlakaṁ
kiñci lesañca 3 bhedo ca tasseva anuvattakā
dubbacaṁ kuladūsañca saṅghādisesā terasāti 4 .
--------------
1 Yu. kāyasaṁsaggaṁ. 2 Yu. duṭṭhullo. 3 Yu. desañca.
4 marammarāmaññapotthakesu tassuddānaṁ na hoti.
Aniyatakaṇḍaṁ
ime kho panāyasmanto dve aniyatā dhammā uddesaṁ āgacchanti.
Paṭhamāniyato

[631] Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane
anāthapiṇḍikassa ārāme. Tena kho pana samayena āyasmā udāyi
sāvatthiyaṁ kulupako hoti bahukāni kulāni upasaṅkamati. Tena kho
pana samayena āyasmato udāyissa upaṭṭhākakulassa kumārikā aññatarassa
kulassa kumārakassa dinnā hoti. Athakho āyasmā udāyi
pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena taṁ kulaṁ tenupasaṅkami
upasaṅkamitvā manusse pucchi kahaṁ itthannāmāti. Te evamāhaṁsu
dinnā bhante amukassa kulassa kumārakassāti. Tampi kho kulaṁ
āyasmato udāyissa upaṭṭhākaṁ hoti. Athakho āyasmā udāyi
yena taṁ kulaṁ tenupasaṅkami upasaṅkamitvā manusse pucchi kahaṁ
itthannāmāti. Esayya ovarake nisinnāti. Athakho āyasmā
udāyi yena sā kumārikā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā tassā
kumārikāya saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye
nisajjaṁ kappesi kālayuttaṁ samullapanto kālayuttaṁ dhammaṁ bhaṇanto.

[632] Tena kho pana samayena visākhā migāramātā bahuputtā
hoti bahunattā arogaputtā aroganattā abhimaṅgalasammatā.
Manussā yaññesu chaṇesu ussavesu visākhaṁ migāramātaraṁ paṭhamaṁ
bhojenti. Athakho visākhā migāramātā nimantitā taṁ kulaṁ agamāsi.
Addasā kho visākhā migāramātā āyasmantaṁ udāyiṁ tassā
kumārikāya saddhiṁ ekaṁ ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye
nisinnaṁ disvāna āyasmantaṁ udāyiṁ etadavoca idaṁ bhante nacchannaṁ
nappaṭirūpaṁ yaṁ ayyo mātugāmena saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne
āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ kappeti kiñcāpi bhante ayyo
anatthiko tena dhammena apica dussaddhāpayā appasannā manussāti.
Evaṁpi kho āyasmā udāyi visākhāya migāramātuyā vuccamāno
nādiyi. Athakho visākhā migāramātā nikkhamitvā bhikkhūnaṁ etamatthaṁ
ārocesi. Ye te bhikkhū appicchā santuṭṭhā .pe. Te
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā udāyi mātugāmena
saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye
nisajjaṁ kappessatīti. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira tvaṁ udāyi mātugāmena saddhiṁ eko
ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ kappesīti.
Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā ananucchavikaṁ moghapurisa
ananulomikaṁ .pe. Kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa mātugāmena saddhiṁ
eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ kappessasi
netaṁ moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca pana
Bhikkhave imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha yo pana bhikkhu mātugāmena
saddhiṁ eko ekāya raho paṭicchanne āsane alaṅkammaniye nisajjaṁ
kappeyya tamenaṁ saddheyyavacasā upāsikā disvā tiṇṇaṁ dhammānaṁ
aññatarena vadeyya pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena
vā nisajjaṁ bhikkhu paṭijānamāno tiṇṇaṁ dhammānaṁ aññatarena
kāretabbo pārājikena vā saṅghādisesena vā pācittiyena vā
yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya tena so bhikkhu
kāretabbo. Ayaṁ dhammo aniyatoti.

[633] Yo panāti yo yādiso .pe. Bhikkhūti .pe. Ayaṁ
imasmiṁ atthe adhippeto bhikkhūti. Mātugāmo nāma manussitthī
na yakkhī na petī na tiracchānagatā antamaso tadahujātāpi dārikā
pageva mahantatarī 1 . Saddhinti ekato. Eko ekāyāti bhikkhu ceva
hoti mātugāmo ca. Raho nāma cakkhussa raho sotassa raho.
Cakkhussa raho nāma na sakkā hoti akkhiṁ vā nikhaniyamāne bhamukaṁ
vā ukkhipiyamāne sīsaṁ vā ukkhipiyamāne passituṁ. Sotassa raho
nāma na sakkā hoti pakatikathā sotuṁ. Paṭicchannaṁ nāma āsanaṁ
kuḍḍena vā kavāṭena vā kilañjena vā sāṇipākārena vā
rukkhena vā thambhena vā koṭṭhaḷiyā vā yena kenaci paṭicchannaṁ
hoti. Alaṅkammaniyeti sakkā hoti methunaṁ dhammaṁ paṭisevituṁ.
1 Yu. Ma. Rā. mahattarī.
Nisajjaṁ kappeyyāti mātugāme nisinne bhikkhu upanisinno vā hoti
upanipanno vā bhikkhu nisinne mātugāmo upanisinno vā hoti
upanipanno vā ubho vā nisinnā honti ubho vā nipannā.

[634] Saddheyyavacasā nāma āgataphalā abhisametāvinī
viññātasāsanā. Upāsikā nāma buddhaṁ saraṇaṁ gatā dhammaṁ saraṇaṁ gatā
saṅghaṁ saraṇaṁ gatā. Disvāti passitvā.

[635] Tiṇṇaṁ dhammānaṁ aññatarena vadeyya pārājikena vā
saṅghādisesena vā pācittiyena vā nisajjaṁ bhikkhu paṭijānamāno
tiṇṇaṁ dhammānaṁ aññatarena kāretabbo pārājikena vā saṅghādisesena
vā pācittiyena vā yena vā sā saddheyyavacasā upāsikā vadeyya
tena so bhikkhu kāretabbo.

[636] Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nisinno
mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce 1 taṁ paṭijānāti
āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nisinno mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ
vadeyya saccāhaṁ nisinno no ca kho methunaṁ dhammaṁ paṭisevinti
nisajjāya kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nisinno mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ
vadeyya nāhaṁ nisinno apica kho nipannoti nipajjāya kāretabbo.
1 Yu. Ma. ca.
Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nisinno mātugāmassa
methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ vadeyya nāhaṁ
nisinno apica kho ṭhitoti na kāretabbo.

[637] Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nipanno
mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce taṁ paṭijānāti
āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nipanno mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ
vadeyya saccāhaṁ nipanno no ca kho methunaṁ dhammaṁ paṭisevinti
nipajjāya kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nipanno mātugāmassa methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ
vadeyya nāhaṁ nipanno apica kho nisinnoti nisajjāya kāretabbo.
Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nipanno mātugāmassa
methunaṁ dhammaṁ paṭisevantoti so ce evaṁ vadeyya nāhaṁ
nipanno apica kho ṭhitoti na kāretabbo.

[638] Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nisinno
mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantoti so ce taṁ paṭijānāti
āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nisinno mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantoti so ce evaṁ
vadeyya saccāhaṁ nisinno no ca kho kāyasaṁsaggaṁ samāpajjinti
nisajjāya kāretabbo .pe. Nāhaṁ nisinno apica kho nipannoti
Nipajjāya kāretabbo .pe. Nāhaṁ nisinno apica kho ṭhitoti
na kāretabbo.

[639] Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho nipanno
mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantoti so ce taṁ paṭijānāti
āpattiyā kāretabbo. Sā ce evaṁ vadeyya ayyo mayā diṭṭho
nipanno mātugāmena saddhiṁ kāyasaṁsaggaṁ samāpajjantoti so ce evaṁ
vadeyya saccāhaṁ nipanno no ca kho kāyasaṁsaggaṁ samāpajjinti
nipajjāya kāretabbo .pe. Nāhaṁ nipanno apica kho nisinnoti
nisajjāya kāretabbo .pe. Nāhaṁ nipanno apica kho ṭhitoti
na kāretabbo.