[520] Anāpatti leṇe guhāya tiṇakuṭikāya aññassatthāya
vāsāgāraṁ ṭhapetvā sabbattha anāpatti ummattakassa
ādikammikassāti.
Chaṭṭhasaṅghādisesaṁ niṭṭhitaṁ.
---------------
Sattamasaṅghādisesaṁ

[521] Tena samayena buddho bhagavā kosambiyaṁ viharati
ghositārāme. Tena kho pana samayena āyasmato channassa
upaṭṭhāko gahapati āyasmantaṁ channaṁ etadavoca vihāravatthuṁ bhante
jānāhi ayyassa vihāraṁ kārāpessāmīti. Athakho āyasmā
channo vihāravatthuṁ sodhento aññataraṁ cetiyarukkhaṁ chedāpesi
gāmapūjitaṁ nigamapūjitaṁ nagarapūjitaṁ janapadapūjitaṁ raṭṭhapūjitaṁ. Manussā
ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā
cetiyarukkhaṁ chedāpessanti gāmapūjitaṁ nigamapūjitaṁ nagarapūjitaṁ janapadapūjitaṁ
raṭṭhapūjitaṁ ekindriyaṁ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṁ viheṭhentīti.
Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ
vipācentānaṁ. Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma āyasmā channo cetiyarukkhaṁ
chedāpessati gāmapūjitaṁ .pe. Raṭṭhapūjitanti. Athakho te bhikkhū
bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ .pe. Saccaṁ kira tvaṁ channa cetiyarukkhaṁ
chedāpessasi gāmapūjitaṁ .pe. Raṭṭhapūjitanti. Saccaṁ bhagavāti.
Vigarahi buddho bhagavā .pe. Kathaṁ hi nāma tvaṁ moghapurisa
cetiyarukkhaṁ chedāpessasi gāmapūjitaṁ nigamapūjitaṁ nagarapūjitaṁ janapadapūjitaṁ
raṭṭhapūjitaṁ jīvasaññino hi moghapurisa manussā rukkhasmiṁ netaṁ
Moghapurisa appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Evañca pana bhikkhave
imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha mahallakaṁ pana bhikkhunā vihāraṁ kārayamānena
sassāmikaṁ attuddesaṁ bhikkhū abhinetabbā vatthudesanāya tehi bhikkhūhi
vatthuṁ desetabbaṁ anārambhaṁ saparikkamanaṁ sārambhe ce bhikkhu vatthusmiṁ
aparikkamane mahallakaṁ vihāraṁ kāreyya bhikkhū vā anabhineyya vatthudesanāya
saṅghādisesoti.

[522] Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati. Vihāro
nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā.
Kārayamānenāti karonto vā kārāpento vā. Sassāmikanti
añño koci sāmiko hoti itthī vā puriso vā gahaṭṭho vā
pabbajito vā. Attuddesanti attano atthāya.

[523] Bhikkhū abhinetabbā vatthudesanāyāti tena vihārakārakena
bhikkhunā vihāravatthuṁ sodhetvā saṅghaṁ upasaṅkamitvā ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ
karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ nisīditvā
añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo ahaṁ bhante mahallakaṁ vihāraṁ
kattukāmo sassāmikaṁ attuddesaṁ sohaṁ bhante saṅghaṁ vihāravatthuolokanaṁ
yācāmīti. Dutiyampi yācitabbā tatiyampi yācitabbā.
Sace sabbo saṅgho ussahati vihāravatthuṁ oloketuṁ sabbena saṅghena
oloketabbaṁ. No ce sabbo saṅgho ussahati vihāravatthuṁ oloketuṁ
ye tattha honti bhikkhū byattā paṭibalā sārambhaṁ anārambhaṁ
Saparikkamanaṁ aparikkamanaṁ jānituṁ te yācitvā sammannitabbā.
Evañca pana bhikkhave sammannitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena
saṅgho ñāpetabbo suṇātu me bhante saṅgho ayaṁ itthannāmo
bhikkhu mahallakaṁ vihāraṁ kattukāmo sassāmikaṁ attuddesaṁ so saṅghaṁ
vihāravatthuolokanaṁ yācati. Yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho itthannāmañca
itthannāmañca bhikkhū sammanneyya itthannāmassa bhikkhuno
vihāravatthuṁ oloketuṁ. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho
ayaṁ itthannāmo bhikkhu mahallakaṁ vihāraṁ kattukāmo sassāmikaṁ
attuddesaṁ so saṅghaṁ vihāravatthuolokanaṁ yācati. Saṅgho itthannāmañca
itthannāmañca bhikkhū sammannati itthannāmassa bhikkhuno
vihāravatthuṁ oloketuṁ. Yassāyasmato khamati itthannāmassa ca
itthannāmassa ca bhikkhūnaṁ sammati itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṁ
oloketuṁ so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Sammatā
saṅghena itthannāmo ca itthannāmo ca bhikkhū itthannāmassa bhikkhuno
vihāravatthuṁ oloketuṁ. Khamati saṅghassa tasmā tuṇhī. Evametaṁ
dhārayāmīti.

[524] Tehi sammatehi bhikkhūhi tattha gantvā vihāravatthuṁ
oloketabbaṁ. Sārambhaṁ anārambhaṁ saparikkamanaṁ aparikkamanaṁ jānitabbaṁ.
Sace sārambhaṁ hoti aparikkamanaṁ māyidha karīti vattabbo.
Sace anārambhaṁ hoti saparikkamanaṁ saṅghassa ārocetabbaṁ anārambhaṁ
Saparikkamananti. Tena vihārakārakena bhikkhunā saṅghaṁ upasaṅkamitvā
ekaṁsaṁ uttarāsaṅgaṁ karitvā vuḍḍhānaṁ bhikkhūnaṁ pāde vanditvā ukkuṭikaṁ
nisīditvā añjaliṁ paggahetvā evamassa vacanīyo ahaṁ bhante
mahallakaṁ vihāraṁ kattukāmo sassāmikaṁ attuddesaṁ sohaṁ bhante
saṅghaṁ vihāravatthudesanaṁ yācāmīti. Dutiyampi yācitabbā tatiyampi
yācitabbā. Byattena bhikkhunā paṭibalena saṅgho ñāpetabbo
suṇātu me bhante saṅgho ayaṁ itthannāmo bhikkhu mahallakaṁ vihāraṁ
kattukāmo sassāmikaṁ attuddesaṁ so saṅghaṁ vihāravatthudesanaṁ yācati.
Yadi saṅghassa pattakallaṁ saṅgho itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṁ
deseyya. Esā ñatti. Suṇātu me bhante saṅgho ayaṁ itthannāmo
bhikkhu mahallakaṁ vihāraṁ kattukāmo sassāmikaṁ attuddesaṁ so saṅghaṁ
vihāravatthudesanaṁ yācati. Saṅgho itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṁ
deseti. Yassāyasmato khamati itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthudesanā
so tuṇhassa yassa nakkhamati so bhāseyya. Desitaṁ
saṅghena itthannāmassa bhikkhuno vihāravatthuṁ. Khamati saṅghassa tasmā
tuṇhī. Evametaṁ dhārayāmīti.

[525] Sārambhaṁ nāma kipillikānaṁ vā āsayo hoti upacikānaṁ
vā āsayo hoti undurānaṁ vā āsayo hoti ahīnaṁ vā āsayo hoti
vicchikānaṁ vā āsayo hoti satapadīnaṁ vā āsayo hoti hatthīnaṁ
vā āsayo hoti assānaṁ vā āsayo hoti byagghānaṁ vā
Āsayo hoti dīpīnaṁ vā āsayo hoti acchānaṁ vā āsayo
hoti taracchānaṁ vā āsayo hoti yesaṁ kesañci tiracchānagatānaṁ
vā pāṇānaṁ āsayo hoti pubbaṇṇanissitaṁ vā hoti aparaṇṇanissitaṁ
vā hoti abbhāghātanissitaṁ vā hoti āghātananissitaṁ vā
hoti susānanissitaṁ vā hoti uyyānanissitaṁ vā hoti rājavatthunissitaṁ
vā hoti hatthisālānissitaṁ vā hoti assasālānissitaṁ vā hoti
bandhanāgāranissitaṁ vā hoti pānāgāranissitaṁ vā hoti sūnanissitaṁ
vā hoti racchānissitaṁ vā hoti caccaranissitaṁ vā hoti sabhānissitaṁ
vā hoti saṁsaraṇanissitaṁ vā hoti etaṁ sārambhaṁ nāma.

[526] Aparikkamanaṁ nāma na sakkā hoti yathāyuttena sakaṭena
anuparigantuṁ samantā nisseṇiyā anuparigantuṁ etaṁ aparikkamanaṁ nāma.

[527] Anārambhaṁ nāma na kipillikānaṁ vā āsayo hoti
.pe. Na saṁsaraṇanissitaṁ vā hoti etaṁ anārambhaṁ nāma.

[528] Saparikkamanaṁ nāma sakkā hoti yathāyuttena sakaṭena anuparigantuṁ
samantā nisseṇiyā anuparigantuṁ etaṁ saparikkamanaṁ nāma.

[529] Mahallako nāma vihāro sassāmiko vuccati. Vihāro
nāma ullitto vā hoti avalitto vā ullittāvalitto vā.
Kāreyyāti karoti vā kārāpeti vā. Bhikkhū vā anabhineyya
vatthudesanāyāti ñattidutiyena kammena vihāravatthuṁ na desāpetvā karoti
vā kārāpeti vā payoge dukkaṭaṁ. Ekapiṇḍaṁ anāgate āpatti
Thullaccayassa. Tasmiṁ piṇḍe āgate āpatti saṅghādisesassa.
Saṅghādisesoti .pe. Tenapi vuccati saṅghādisesoti.