[980] Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo bālotveva
saṅkhaṁ gacchati attano bhāsapariyantaṁ na uggaṇhāti parassa
bhāsapariyantaṁ na uggaṇhāti attano bhāsapariyantaṁ anuggahetvā 2
parassa bhāsapariyantaṁ anuggahetvā 2 adhammena kāreti appaṭiññāya.
Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo paṇḍitotveva saṅkhaṁ
gacchati attano bhāsapariyantaṁ uggaṇhāti parassa
bhāsapariyantaṁ uggaṇhāti attano bhāsapariyantaṁ uggahetvā
parassa bhāsapariyantaṁ uggahetvā dhammena kāreti paṭiññāya.
Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo bālotveva saṅkhaṁ
gacchati āpattiṁ na jānāti āpattiyā mūlaṁ na jānāti
āpattisamudayaṁ na jānāti āpattinirodhaṁ na jānāti āpattinirodhagāminiṁ
paṭipadaṁ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato
vinayadharo paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati āpattiṁ jānāti
āpattiyā mūlaṁ jānāti āpattisamudayaṁ jānāti āpattinirodhaṁ
1 Ma. pāsādikasaṁvattanikā. Yu. pāsādikasaṁvattanikaṁ 2 Ma. na uggahetvā.
Jānāti āpattinirodhagāminiṁ paṭipadaṁ jānāti. Aparehipi
pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo bālotveva saṅkhaṁ gacchati
adhikaraṇaṁ na jānāti adhikaraṇassa mūlaṁ na jānāti adhikaraṇasamudayaṁ
na jānāti adhikaraṇanirodhaṁ na jānāti adhikaraṇanirodhagāminiṁ
paṭipadaṁ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo
paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati adhikaraṇaṁ jānāti adhikaraṇassa
mūlaṁ jānāti adhikaraṇasamudayaṁ jānāti adhikaraṇanirodhaṁ jānāti
adhikaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ jānāti. Aparehipi pañcahaṅgehi
samannāgato vinayadharo bālotveva saṅkhaṁ gacchati vatthuṁ na
jānāti nidānaṁ na jānāti paññattiṁ na jānāti anuppaññattiṁ
na jānāti anusandhivacanapathaṁ na jānāti. Pañcahaṅgehi samannāgato
vinayadharo paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati vatthuṁ jānāti nidānaṁ
jānāti paññattiṁ jānāti anuppaññattiṁ jānāti anusandhivacanapathaṁ
jānāti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo
bālotveva saṅkhaṁ gacchati ñattiṁ na jānāti ñattiyā karaṇaṁ
na jānāti na pubbakusalo hoti na aparakusalo hoti
akālaññū ca hoti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo
paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati ñattiṁ jānāti ñattiyā karaṇaṁ
jānāti pubbakusalo hoti aparakusalo hoti kālaññū ca
hoti. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo bālotveva
Saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ na jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ
na jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ
āpattiṁ na jānāti ācariyaparamparā kho panassa na suggahitā
hoti na sumanasikatā na sūpadhāritā. Pañcahaṅgehi samannāgato
vinayadharo paṇḍitotveva saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ jānāti
lahukagarukaṁ āpattiṁ jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti
duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ jānāti ācariyaparamparā kho panassa
suggahitā hoti sumanasikatā sūpadhāritā. Aparehipi pañcahaṅgehi
samannāgato vinayadharo bālotveva saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ
na jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti sāvasesānavasesaṁ
āpattiṁ na jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ na jānāti
ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena na svāgatāni honti
na suvibhattāni na suppavattīni na suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso.
Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo paṇḍitotveva
saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ
jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ
āpattiṁ jānāti ubhayāni kho panassa pātimokkhāni vitthārena
svāgatāni honti suvibhattāni suppavattīni suvinicchitāni suttaso
anubyañjanaso. Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo
bālotveva saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ na jānāti lahukagarukaṁ
Āpattiṁ na jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti
duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ na jānāti adhikaraṇe ca na vinicchayakusalo
hoti. Pañcahaṅgehi samannāgato vinayadharo paṇḍitotveva
saṅkhaṁ gacchati āpattānāpattiṁ jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ
jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ
āpattiṁ jānāti adhikaraṇe ca vinicchayakusalo hoti.

[981] Pañca araññakā 1 mandattā momūhattā āraññako
hoti pāpiccho icchāpakato āraññako hoti ummādā
cittakkhepā āraññako hoti vaṇṇito 2 buddhehi buddhasāvakehīti
āraññako hoti apica appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva
nissāya sallekhaññeva nissāya pavivekaññeva nissāya idamaṭṭhitaññeva 3
nissāya āraññako hoti. Pañca piṇḍapātikā [4]-.
Pañca paṁsukūlikā. Pañca rukkhamūlikā. Pañca sosānikā.
Pañca abbhokāsikā. Pañca tecīvarikā. Pañca sapadānacārikā.
Pañca nesajjikā. Pañca yathāsanthatikā. Pañca ekāsanikā.
Pañca khalupacchābhattikā. Pañca pattapiṇḍikā mandattā
momūhattā pattapiṇḍiko hoti pāpiccho icchāpakato
pattapiṇḍiko hoti ummādā cittakkhepā pattapiṇḍiko hoti
vaṇṇito 2 buddhehi buddhasāvakehīti pattapiṇḍiko hoti apica
1 Ma. āraññikā Yu. āraññakā. 2 Ma. Yu. vañṇitaṁ. 3 Ma. idamatthitaññeva.
4 Ma. .pe. sabbattha īdisameva.
Appicchaññeva nissāya santuṭṭhiññeva nissāya sallekhaññeva
nissāya pavivekaññeva nissāya idamaṭṭhitaññeva nissāya
pattapiṇḍiko hoti.

[982] Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṁ
uposathaṁ na jānāti uposathakammaṁ na jānāti pātimokkhaṁ na
jānāti pātimokkhuddesaṁ na jānāti ūnapañcavasso hoti.
Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ uposathaṁ
jānāti uposathakammaṁ jānāti pātimokkhaṁ jānāti pātimokkhuddesaṁ
jānāti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā.
Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṁ
pavāraṇaṁ na jānāti pavāraṇākammaṁ na jānāti pātimokkhaṁ na
jānāti pātimokkhuddesaṁ na jānāti ūnapañcavasso hoti.
Pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ pavāraṇaṁ
jānāti pavāraṇākammaṁ jānāti pātimokkhaṁ jānāti pātimokkhuddesaṁ
jānāti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso vā.
Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā nānissitena vatthabbaṁ
āpattānāpattiṁ na jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti
sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ
na jānāti ūnapañcavasso hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatena
bhikkhunā anissitena vatthabbaṁ āpattānāpattiṁ jānāti lahukagarukaṁ
Āpattiṁ jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ
āpattiṁ jānāti pañcavasso vā hoti atirekapañcavasso
vā. Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṁ
uposathaṁ na jānāti uposathakammaṁ na jānāti pātimokkhaṁ na
jānāti pātimokkhuddesaṁ na jānāti ūnapañcavassā hoti.
Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṁ uposathaṁ
jānāti uposathakammaṁ jānāti pātimokkhaṁ jānāti pātimokkhuddesaṁ
jānāti pañcavassā vā hoti atirekapañcavassā vā.
Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṁ
pavāraṇaṁ na jānāti pavāraṇākammaṁ na jānāti pātimokkhaṁ
na jānāti pātimokkhuddesaṁ na jānāti ūnapañcavassā hoti.
Pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṁ pavāraṇaṁ
jānāti pavāraṇākammaṁ jānāti pātimokkhaṁ jānāti pātimokkhuddesaṁ
jānāti pañcavassā vā hoti atirekapañcavassā vā.
Aparehipi pañcahaṅgehi samannāgatāya bhikkhuniyā nānissitāya vatthabbaṁ
āpattānāpattiṁ na jānāti lahukagarukaṁ āpattiṁ na jānāti
sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ na jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ āpattiṁ
na jānāti ūnapañcavassā hoti. Pañcahaṅgehi samannāgatāya
bhikkhuniyā anissitāya vatthabbaṁ āpattānāpattiṁ jānāti lahukagarukaṁ
āpattiṁ jānāti sāvasesānavasesaṁ āpattiṁ jānāti duṭṭhullāduṭṭhullaṁ
Āpattiṁ jānāti pañcavassā vā hoti atirekapañcavassā vā.

[983] Pañca ādīnavā apāsādike attāpi attānaṁ upavadati
anuviccapi viññū garahanti pāpako kittisaddo abbhuggacchati
sammūḷho kālaṁ karoti kāyassa bhedā parammaraṇā apāyaṁ
duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati. Pañcānisaṁsā pāsādike attāpi
attānaṁ na upavadati anuviccapi viññū pasaṁsanti kalyāṇo
kittisaddo abbhuggacchati asammūḷho kālaṁ karoti kāyassa
bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati. Aparepi
pañca ādīnavā apāsādike appasannā nappasīdanti pasannānaṁ
ekaccānaṁ aññathattaṁ hoti satthusāsanaṁ akataṁ hoti pacchimā
janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati cittamassa nappasīdati. Pañcānisaṁsā
pāsādike appasannā pasīdanti pasannānaṁ bhiyyobhāvo 1 hoti
satthusāsanaṁ kataṁ hoti pacchimā janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati
cittamassa pasīdati. Pañca ādīnavā kulupake anāmantācāre
āpajjati rahonisajjāya āpajjati paṭicchanne āsane āpajjati
mātugāmassa uttarichappañcavācāhi dhammaṁ desento āpajjati
kāmasaṅkappabahulo ca viharati. Pañca ādīnavā kulupakassa bhikkhuno
ativelaṁ kulesu saṁsaṭṭhassa viharato mātugāmassa abhiṇhadassanaṁ
dassane sati saṁsaggo saṁsagge sati vissāso vissāse sati otāro 2
1 Ma. bhiyyobhāvāya. 2 otāroti kilesānaṁ anto otaraṇanti aṭṭhakathā.
Otiṇṇacittassetaṁ bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ anabhirato vā brahmacariyaṁ
carissati aññataraṁ vā saṅkiliṭṭhaṁ āpattiṁ āpajjissati sikkhaṁ
vā paccakkhāya hīnāyāvattissati.

[984] Pañca bījajātāni mūlabījaṁ khandhabījaṁ phaḷubījaṁ aggabījaṁ
bījabījaññeva pañcamaṁ. Pañcahi samaṇakappehi phalaṁ paribhuñjitabbaṁ
aggiparicitaṁ satthaparicitaṁ nakhaparicitaṁ abījaṁ nibbaṭabījaññeva pañcamaṁ.

[985] Pañca visuddhiyo nidānaṁ uddisitvā avasesaṁ sutena
sāvetabbaṁ ayaṁ paṭhamā visuddhi nidānaṁ uddisitvā cattāri
pārājikāni uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ dutiyā
visuddhi nidānaṁ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā terasa
saṅghādisese uddisitvā avasesaṁ sutena sāvetabbaṁ ayaṁ tatiyā
visuddhi nidānaṁ uddisitvā cattāri pārājikāni uddisitvā
terasa saṅghādisese uddisitvā dve aniyate uddisitvā avasesaṁ
sutena sāvetabbaṁ ayaṁ catutthā visuddhi. Vitthāreneva pañcamī.
Aparāpi pañca visuddhiyo suttuddeso pārisuddhiuposatho
adhiṭṭhānuposatho sāmaggīuposatho pavāraṇāyeva pañcamā 1 .

[986] Pañcānisaṁsā vinayadhare attano sīlakkhandho sugutto
hoti surakkhito kukkuccapakatānaṁ paṭisaraṇaṁ hoti visārado
saṅghamajjhe voharati paccatthike sahadhammena suniggahitaṁ niggaṇhāti
saddhammaṭṭhitiyā paṭipanno hoti. Pañca adhammikāni pātimokkhaṭṭhapanāni.
1 Ma. Yu. pavāraṇā sāmaggīuposathoyeva pañcamo.
Pañca dhammikāni pātimokkhaṭṭhapanānīti 1 .
Pañcakaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ

[987] Āpatti āpattikkhandhā vinītānantarena ca
puggalā chedanā ceva āpajjati ca paccayā
na upeti upeti ca kappantussaṅki tela ca 2
vasabyasanasampadā 3 passaddhi puggalena ca
sosāni gokhāyitañca 4 theyyaṁ coro ca vuccati
avissajji avebhaṅgi kāyato kāyavācato
desanā saṅghauddesā 5 paccanti kaṭhinena ca
kammāni yāvatatiyaṁ pārājikathulladukkaṭaṁ
akappiyaṁ kappiyañca apuññā duvinodiyā 6
sammajjanī apare ca bhāsaṁ āpattimeva ca
adhikaraṇaṁ vatthuṁ ñatti āpatti ubhayāni ca
lahukaṭṭhamakā ete kaṇhasukkā vijānatha
araññaṁ piṇḍapātañca paṁsurukkhasusānikā
abbhokāso 7 cīvarañca sapadāno nisajjiko
santhatikhalupacchāpi pattapiṇḍikameva ca
1 Yu. itisaddo natthi. 2 Ma. Yu. telañca. 3 Ma. vasaṁ byalanā sampadā.
Yu. vasaṁ byasanaṁ sampadā. 4 Ma. sosānikaṁ khayitañca. 5 Ma. Yu. saṅghaṁ uddesaṁ.
6 Ma. Yu. duvinodayā. 7 Yu. abbhokāse.
Uposathaṁ pavāraṇaṁ āpattānāpattipi ca
kaṇhasukkapadā ete bhikkhunīnaṁpi te tathā
apāsādikapāsādi tatheva apare duve
kulupake ativelaṁ bījaṁ samaṇakappi ca
visuddhi apare ceva vinayādhammakāni 1 ca
dhammikā ca tathā vuttā niṭṭhitā suddhipañcakāti 2 .

[988] Cha agāravā. Cha gāravā. Cha vinītavatthūni. Cha
sāmīciyo. Cha āpattisamuṭṭhānā. Cha chedanakā āpattiyo.
Chahākārehi āpattiṁ āpajjati. Cha ānisaṁsā vinayadhare. Cha
paramāni. Chārattaṁ ticīvarena vippavasitabbaṁ. Cha cīvarāni. Cha
rajanāni. Cha āpattiyo kāyato ca cittato ca samuṭṭhahanti
na vācato. Cha āpattiyo vācato ca cittato ca samuṭṭhahanti
na kāyato. Cha āpattiyo kāyato ca vācato ca cittato ca
samuṭṭhahanti. Cha kammāni. Cha vivādamūlāni. Cha anuvādamūlāni.
Cha sārāṇīyā dhammā 3 . Dīghaso cha vidatthiyo sugatavidatthiyā
tiriyaṁ cha vidatthiyo. Cha nissayapaṭippassaddhiyo ācariyamhā.
Cha nhāne anuppaññattiyo. Vippakatacīvaraṁ ādāya pakkamati.
1 Ma. Yu. vinayādhammikena ca. 2 Yu. subhapañcakāti. 3 idaṁ pāṭhadavyaṁ atirekaṁ
viya dissati uddāne anāgatattā. yuropiyapotthakepi na dissati.
Vippakatacīvaraṁ samādāya pakkamati.

[989] Chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ
nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo asekhena
sīlakkhandhena samannāgato hoti asekhena samādhikkhandhena samannāgato
hoti asekhena paññākhandhena samannāgato hoti
asekhena vimuttikkhandhena samannāgato hoti asekhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena
samannāgato hoti dasavasso vā hoti
atirekadasavasso vā. Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
upasampādetabbaṁ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo
attanā asekhena sīlakkhandhena samannāgato hoti paraṁ asekhe
sīlakkhandhe samādapetā attanā asekhena samādhikkhandhena samannāgato
hoti paraṁ asekhe samādhikkhandhe samādapetā attanā
asekhena paññākhandhena samannāgato hoti paraṁ asekhe paññākhandhe
samādapetā attanā asekhena vimuttikkhandhena samannāgato
hoti paraṁ asekhe vimuttikkhandhe samādapetā attanā asekhena
vimuttiñāṇadassanakkhandhena samannāgato hoti paraṁ asekhe
vimuttiñāṇadassanakkhandhe samādapetā dasavasso vā hoti
atirekadasavasso vā. Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
upasampādetabbaṁ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo
saddho hoti hirimā hoti ottappī hoti āraddhaviriyo
Hoti upaṭṭhitassati hoti dasavasso vā hoti atirekadasavasso
vā. Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ
nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo na adhisīle
sīlavipanno hoti na ajjhācāre ācāravipanno hoti na
atidiṭṭhiyā diṭṭhivipanno hoti bahussuto hoti paññavā
hoti dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā. Aparehipi
chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ nissayo
dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo paṭibalo hoti antevāsiṁ
vā saddhivihāriṁ vā gilānaṁ upaṭṭhātuṁ vā upaṭṭhāpetuṁ vā
uppannaṁ 1 anabhiratiṁ vūpakāsetuṁ vā vūpakāsāpetuṁ vā uppannaṁ
kukkuccaṁ dhammato vinodetuṁ vā vinodāpetuṁ 2 vā āpattiṁ
jānāti āpattiyā vuṭṭhānaṁ jānāti dasavasso vā hoti
atirekadasavasso vā. Aparehipi chahaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
upasampādetabbaṁ nissayo dātabbo sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo
paṭibalo hoti antevāsiṁ vā saddhivihāriṁ vā abhisamācārikāya
sikkhāya sikkhāpetuṁ ādibrahmacarikāya sikkhāya vinetuṁ abhidhamme
vinetuṁ abhivinaye vinetuṁ uppannaṁ diṭṭhigataṁ dhammato vivecetuṁ
dasavasso vā hoti atirekadasavasso vā. Aparehipi chahaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā upasampādetabbaṁ nissayo dātabbo
sāmaṇero upaṭṭhāpetabbo āpattiṁ jānāti anāpattiṁ jānāti
1 Po. Ma. ayaṁ pāṭho na dissati. 2 Po. Ma. vā vinodāpetuṁ vāti ime pāṭhā
na dissanti.
Lahukaṁ āpattiṁ jānāti garukaṁ āpattiṁ jānāti ubhayāni kho
panassa pātimokkhāni vitthārena svāgatāni honti suvibhattāni
suppavattīni suvinicchitāni suttaso anubyañjanaso dasavasso vā
hoti atirekadasavasso vā.