[970] Atthi vatthunānattatā no āpattinānattatā
atthāpattinānattatā no vatthunānattatā atthi vatthunānattatā ceva
āpattinānattatā ca atthi neva vatthunānattatā no āpattinānattatā.
Atthi vatthusabhāgatā no āpattisabhāgatā atthi
āpattisabhāgatā no vatthusabhāgatā atthi vatthusabhāgatā ceva
āpattisabhāgatā ca atthi neva vatthusabhāgatā no āpattisabhāgatā.

[971] Atthāpatti upajjhāyo āpajjati no saddhivihāriko
atthāpatti saddhivihāriko āpajjati no upajjhāyo atthāpatti
upajjhāyo ceva āpajjati saddhivihāriko ca atthāpatti neva
upajjhāyo āpajjati no saddhivihāriko. Atthāpatti ācariyo
āpajjati no antevāsiko atthāpatti antevāsiko āpajjati
no ācariyo atthāpatti ācariyo ceva āpajjati antevāsiko
ca atthāpatti neva ācariyo āpajjati no antevāsiko.

[972] Cattāro paccayā anāpattivassacchedassa saṅgho vā
Bhinno hoti saṅghaṁ vā bhinditukāmā honti jīvitantarāyo
vā hoti brahmacariyantarāyo vā hoti. Cattāri vacīduccaritāni
musāvādo pisuṇavācā pharusavācā samphappalāpo. Cattāri
vacīsucaritāni saccavācā apisuṇavācā saṇhavācā mattabhāsā 1 .

[973] Atthi ādiyanto garukaṁ āpattiṁ āpajjati payojento
lahukaṁ atthi ādiyanto lahukaṁ āpattiṁ āpajjati payojento garukaṁ
atthi ādiyantopi payojentopi garukaṁ āpattiṁ āpajjati atthi
ādiyantopi payojentopi lahukaṁ āpattiṁ āpajjati. Atthi
puggalo abhivādanāraho no paccuṭṭhānāraho atthi puggalo
paccuṭṭhānāraho no abhivādanāraho atthi puggalo abhivādanāraho
ceva paccuṭṭhānāraho ca atthi puggalo neva abhivādanāraho
no paccuṭṭhānāraho. Atthi puggalo āsanāraho no abhivādanāraho
atthi puggalo abhivādanāraho no āsanāraho atthi
puggalo āsanāraho ceva abhivādanāraho ca atthi puggalo
neva āsanāraho no abhivādanāraho.

[974] Atthāpatti kāle āpajjati no vikāle atthāpatti
vikāle āpajjati no kāle atthāpatti kāle ceva āpajjati
vikāle ca atthāpatti neva kāle āpajjati no vikāle.
Atthi paṭiggahitaṁ kāle kappati no vikāle atthi paṭiggahitaṁ
1 Ma. Yu. mantābhāsā.
Vikāle kappati no kāle atthi paṭiggahitaṁ kāle ceva kappati
vikāle ca atthi paṭiggahitaṁ neva kāle kappati no vikāle.
Atthāpatti paccantimesu janapadesu āpajjati no majjhimesu
atthāpatti majjhimesu janapadesu āpajjati no paccantimesu
atthāpatti paccantimesu ceva janapadesu āpajjati majjhimesu ca
atthāpatti neva paccantimesu janapadesu āpajjati no majjhimesu.
Atthi paccantimesu janapadesu kappati no majjhimesu atthi majjhimesu
janapadesu kappati no paccantimesu atthi paccantimesu ceva
janapadesu kappati majjhimesu ca atthi neva paccantimesu janapadesu
kappati no majjhimesu. Atthāpatti anto āpajjati no bahi
atthāpatti bahi āpajjati no anto atthāpatti anto ceva
āpajjati bahi ca atthāpatti neva anto āpajjati no bahi.
Atthāpatti antosīmāya āpajjati no bahisīmāya atthāpatti
bahisīmāya āpajjati no antosīmāya atthāpatti antosīmāya
ceva āpajjati bahisīmāya ca atthāpatti neva antosīmāya
āpajjati no bahisīmāya. Atthāpatti gāme āpajjati no
araññe atthāpatti araññe āpajjati no gāme atthāpatti
gāme ceva āpajjati araññe ca atthāpatti neva gāme
āpajjati no araññe.

[975] Catasso codanā vatthusandassanā āpattisandassanā
Saṁvāsapaṭikkhepo sāmīcipaṭikkhepo. Cattāro pubbakiccā.
Cattāro pattakallā. Cattāri anaññapācittiyāni. Catasso
bhikkhusammatiyo. Cattāri agatigamanāni chandāgatiṁ gacchati
dosāgatiṁ gacchati mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ gacchati. Cattāri
nāgatigamanāni na chandāgatiṁ gacchati na dosāgatiṁ gacchati na
mohāgatiṁ gacchati na bhayāgatiṁ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgato
alajjī bhikkhu saṅghaṁ bhindati chandāgatiṁ gacchanto dosāgatiṁ
gacchanto mohāgatiṁ gacchanto bhayāgatiṁ gacchanto. Catūhaṅgehi
samannāgato pesalo bhikkhu bhinnaṁ saṅghaṁ samaggaṁ karoti na chandāgatiṁ
gacchanto na dosāgatiṁ gacchanto na mohāgatiṁ gacchanto
na bhayāgatiṁ gacchanto. Catūhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno vinayo
na pucchitabbo chandāgatiṁ gacchati dosāgatiṁ gacchati mohāgatiṁ
gacchati bhayāgatiṁ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā
vinayo na pucchitabbo chandāgatiṁ gacchati dosāgatiṁ gacchati
mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ gacchati. Catūhaṅgehi samannāgatassa
bhikkhuno vinayo na vissajjetabbo chandāgatiṁ gacchati dosāgatiṁ
gacchati mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ gacchati. Catūhaṅgehi
samannāgatena bhikkhunā vinayo na vissajjetabbo chandāgatiṁ gacchati
dosāgatiṁ gacchati mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ gacchati.
Catūhaṅgehi samannāgatassa bhikkhuno anuyogo na dātabbo chandāgatiṁ
Gacchati dosāgatiṁ gacchati mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ gacchati.
Catūhaṅgehi samannāgatena bhikkhunā saddhiṁ vinayo na sākacchitabbo 1
chandāgatiṁ gacchati dosāgatiṁ gacchati mohāgatiṁ gacchati bhayāgatiṁ
gacchati.

[976] Atthāpatti gilāno āpajjati no agilāno atthāpatti
agilāno āpajjati no gilāno atthāpatti gilāno ceva
āpajjati agilāno ca atthāpatti neva gilāno āpajjati
no agilāno.

[977] Cattāri adhammikāni pātimokkhaṭṭhapanāni. Cattāri
dhammikāni pātimokkhaṭṭhapanānīti 2 .
Catukkaṁ niṭṭhitaṁ.
Tassuddānaṁ

[978] Sakavācāya kāyena pasutto ca acittako
āpajjanto ca kammena vohārā caturo tathā
bhikkhūnaṁ bhikkhunīnañca parikkhāro ca sammukhā
ajānakāye majjhe ca vuṭṭhāti duvidho 3 tathā
paṭilābhā ca 4 codanā parivāsā ca vuccati
mānattacārikā cāpi samukkaṁsā paṭiggahā 5
mahāvikaṭakammāni puna kammavipattiyo
1 Ma. Yu. sākacchātabbo. 2 Ma. Yu. itisaddo natthi. 3 Ma. Yu. duvidhā.
4 Ma. Yu. paṭilābhena. 5 Ma. Yu. sāmukkaṁsā paṭiggahi.
Adhikaraṇā dussīlā ca sobhaṇāgantukena ca
gamiko vatthunānattā sabhāgupajjhayena 1 ca
ācariyo paccayā vā duccaritaṁ sucāritaṁ 2
ādiyanto puggalo ca arahā āsanena ca
kāle ca kappati ceva paccantimesu 3 kappati
anto anto ca sīmāya gāme ca codanāya ca
pubbakiccaṁ pattakallaṁ anaññakā ca sammati 4
agati nāgati ceva alajjī pesalena ca
pucchitabbā duve ceva vissajjeyya 5 tathā duve
anuyogo ca sākacchā gilāno ṭhapanena cāti.

[979] Pañca āpattiyo. Pañca āpattikkhandhā. Pañca
vinītavatthūni. Pañca kammāni ānantarikāni. Pañca puggalā
niyatā. Pañca chedanakā āpattiyo. Pañcahākārehi āpattiṁ
āpajjati. Pañcāpattiyo musāvādapaccayā. Pañcahākārehi
kammaṁ na upeti sayaṁ vā kammaṁ na karoti paraṁ vā nājjhesati
chandaṁ vā pārisuddhiṁ vā na deti kayiramāne kamme paṭikkosati
kate vā pana kamme adhammadiṭṭhi hoti. Pañcahākārehi kammaṁ
1 Sī. Ma. Yu. sabhāgupajjhāyena. 2 Sī. Ma. Yu. sucaritaṁ. 3 Yu. paccantime ca.
4 Sī. anaññasammutiyo ca. Ma. anaññā sammutiyo ca. Yu. anaññā sammutiyā ca.
5 Ma. vissajjeyyā.
Upeti sayaṁ vā kammaṁ karoti paraṁ vā ajjhesati chandaṁ vā
pārisuddhiṁ vā deti kayiramāne kamme nappaṭikkosati kate
vā pana kamme dhammadiṭṭhi hoti. Pañca piṇḍapātikassa bhikkhuno
kappanti anāmantacāro gaṇabhojanaṁ paramparabhojanaṁ anadhiṭṭhānaṁ
avikappanā. Pañcahaṅgehi samannāgato bhikkhu ussaṅkitaparisaṅkito
hoti pāpabhikkhupa akuppadhammopi vesiyāgocaro vā hoti
vidhavagocaro vā hoti thullakumārīgocaro vā hoti paṇḍakagocaro
vā hoti bhikkhunīgocaro vā hoti. Pañca telāni
tilatelaṁ sāsapatelaṁ madhukatelaṁ eraṇḍakatelaṁ vasātelaṁ. Pañca
vasāni acchavasaṁ macchavasaṁ susukāvasaṁ sūkaravasaṁ gadrabhavasaṁ. Pañca
byasanāni ñātibyasanaṁ bhogabyasanaṁ rogabyasanaṁ sīlabyasanaṁ diṭṭhibyasanaṁ.
Pañca sampadā ñātisampadā bhogasampadā arogasampadā
sīlasampadā diṭṭhisampadā. Pañca nissayapaṭippassaddhiyo upajjhāyamhā
upajjhāyo pakkanto vā hoti vibbhanto vā
kālakato vā pakkhasaṅkanto vā āṇattiyeva pañcamī.
Pañca puggalā na upasampādetabbā addhānahīno aṅgahīno
vatthuvipanno karaṇadukkaṭako aparipūro. Pañca paṁsukūlāni sosānikaṁ
āpaṇikaṁ 1 undurakkhāyitaṁ 2 upacikakkhāyikaṁ aggidaḍḍhaṁ. Aparānipi
pañca paṁsukūlāni gokhāyitaṁ ajakkhāyitaṁ 3 thūpacīvaraṁ abhisekikaṁ 4 gatapaṭiyāgataṁ.
Pañca avahārā theyyāvahāro pasayhāvahāro parikappāvahāro
1 Ma. Yu. pāpaṇikaṁ. 2 Ma. undūrakkhāyikaṁ. 3 Ma. gokhāyikaṁ ajakkhāyikaṁ.
4 Ma. Yu. ābhisekikaṁ.
Paṭicchannāvahāro kusāvahāro. Pañca mahācorā
santo saṁvijjamānā lokasmiṁ. Pañca avissajjanīyāni 1 . Pañca
avebhaṅgīyāni. Pañcāpattiyo kāyato samuṭṭhahanti na vācato
na cittato. Pañcāpattiyo kāyato ca vācato ca samuṭṭhahanti
na cittato. Pañcāpattiyo desanāgāminiyo. Pañca saṅghā.
Pañca pātimokkhuddesā. Sabbapaccantimesu janapadesu vinayadharapañcamena
gaṇena upasampādetabbaṁ. Pañcānisaṁsā kaṭhinatthāre.
Pañca kammāni. Yāvatatiyake pañca āpattiyo. Pañcahākārehi
adinnaṁ ādiyantassa āpatti pārājikassa. Pañcahākārehi adinnaṁ
ādiyantassa āpatti thullaccayassa. Pañcahākārehi adinnaṁ
ādiyantassa āpatti dukkaṭassa. Pañca akappiyāni na paribhuñjitabbāni
adinnañca hoti aviditañca hoti akappiyañca
hoti appaṭiggahitañca hoti akatātirittañca hoti. Pañca
kappiyāni paribhuñjitabbāni dinnañca hoti viditañca hoti
kappiyañca hoti paṭiggahitañca hoti katātirittañca hoti.
Pañca dānāni apuññāni puññasammatāni lokassa 2 majjadānaṁ
samajjadānaṁ itthīdānaṁ usabhadānaṁ cittakammadānaṁ. Pañca uppannā
duppaṭivinodiyā 3 uppanno rāgo duppaṭivinodiyo uppanno
doso duppaṭivinodiyo uppanno moho duppaṭivinodiyo
uppannaṁ paṭibhāṇaṁ duppaṭivinodiyaṁ uppannaṁ gamiyacittaṁ duppaṭivinodiyaṁ.
1 Yu. avissajjiyāni. 2 Ma. lokasmiṁ. 3 Ma. duppaṭivinodayā.
Pañcānisaṁsā sammajjaniyā sakacittaṁ pasīdati paracittaṁ
pasīdati devatā attamanā honti pasādikasaṁvattaniyaṁ 1 kammaṁ
upacinati kāyassa bhedā parammaraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.
Aparepi pañcānisaṁsā sammajjaniyā sakacittaṁ pasīdati paracittaṁ
pasīdati devatā attamanā honti satthusāsanaṁ kataṁ hoti pacchimā
janatā diṭṭhānugatiṁ āpajjati.