[279] Dvādasāyatanāni: cakkhāyatanaṁ sotāyatanaṁ ghānāyatanaṁ
jivhāyatanaṁ kāyāyatanaṁ rūpāyatanaṁ saddāyatanaṁ gandhāyatanaṁ rasāyatanaṁ
phoṭṭhabbāyatanaṁ manāyatanaṁ dhammāyatanaṁ.
Uddesavāro

[280] Cakkhu cakkhāyatanaṁ cakkhāyatanaṁ cakkhu. Sotaṁ sotāyatanaṁ
sotāyatanaṁ sotaṁ. Ghānaṁ ghānāyatanaṁ ghānāyatanaṁ ghānaṁ. Jivhā
jivhāyatanaṁ jivhāyatanaṁ jivhā. Kāyo kāyāyatanaṁ kāyāyatanaṁ
kāyo. Rūpaṁ rūpāyatanaṁ rūpāyatanaṁ rūpaṁ. Saddo saddāyatanaṁ
saddāyatanaṁ saddo. Gandho gandhāyatanaṁ gandhāyatanaṁ gandho.
Raso rasāyatanaṁ rasāyatanaṁ raso. Phoṭṭhabbo phoṭṭhabbāyatanaṁ
phoṭṭhabbāyatanaṁ phoṭṭhabbo. Mano manāyatanaṁ manāyatanaṁ mano.
Dhammo dhammāyatanaṁ dhammāyatanaṁ dhammo.

[281] Na cakkhu na cakkhāyatanaṁ na cakkhāyatanaṁ na cakkhu. Na sotaṁ
na sotāyatanaṁ na sotāyatanaṁ na sotaṁ. Na ghānaṁ na ghānāyatanaṁ na ghānāyatanaṁ
na ghānaṁ. Na jivhā na jivhāyatanaṁ na jivhāyatanaṁ na jivhā.
Na kāyo na kāyāyatanaṁ na kāyāyatanaṁ na kāyo. Na rūpaṁ na rūpāyatanaṁ
na rūpāyatanaṁ na rūpaṁ. Na saddo na saddāyatanaṁ na saddāyatanaṁ na saddo.
Na gandho na gandhāyatanaṁ na gandhāyatanaṁ na gandho. Na raso na rasāyatanaṁ
na rasāyatanaṁ na raso. Na phoṭṭhabbo na phoṭṭhabbāyatanaṁ na phoṭṭhabbāyatanaṁ
na phoṭṭhabbo. Na mano na manāyatanaṁ na manāyatanaṁ na mano.
Na dhammo na dhammāyatanaṁ na dhammāyatanaṁ na dhammo.
--------

[282] Cakkhu cakkhāyatanaṁ āyatanā sotāyatanaṁ. Cakkhu cakkhāyatanaṁ
āyatanā ghānāyatanaṁ. Cakkhu cakkhāyatanaṁ āyatanā jivhāyatanaṁ .pe.
Āyatanā dhammāyatanaṁ *-. Sotaṁ sotāyatanaṁ āyatanā cakkhāyatanaṁ.
Sotaṁ sotāyatanaṁ āyatanā ghānāyatanaṁ .pe. Āyatanā dhammāyatanaṁ.
Ghānaṁ ghānāyatanaṁ .pe. Āyatanā dhammāyatanaṁ .pe. Dhammo dhammāyatanaṁ
āyatanā cakkhāyatanaṁ. Dhammo dhammāyatanaṁ āyatanā sotāyatanaṁ .pe.
Āyatanā manāyatanaṁ. (cakkaṁ bandhitabbaṁ).

[283] Na cakkhu na cakkhāyatanaṁ nāyatanā na sotāyatanaṁ. Na cakkhu
na cakkhāyatanaṁ nāyatanā na ghānāyatanaṁ. Na cakkhu na cakkhāyatanaṁ
nāyatanā na jivhāyatanaṁ .pe. Nāyatanā na dhammāyatanaṁ. Na sotaṁ
na sotāyatanaṁ nāyatanā na cakkhāyatanaṁ. Na sotaṁ na sotāyatanaṁ nāyatanā
na ghānāyatanaṁ .pe. Nāyatanā na dhammāyatanaṁ. Na ghānaṁ na ghānāyatanaṁ
.pe. Nāyatanā na dhammāyatanaṁ .pe. Na dhammo na dhammāyatanaṁ nāyatanā
na cakkhāyatanaṁ. Na dhammo na dhammāyatanaṁ nāyatanā na sotāyatanaṁ .pe.
Nāyatanā na manāyatanaṁ. (cakkaṁ bandhitabbaṁ).
---------
* mīkārkkhag dhammātayanaṁ peḌna dhammāyatanaṁ

[284] Cakkhu āyatanaṁ āyatanā cakkhu. Sotaṁ āyatanaṁ
āyatanā sotaṁ. Ghānaṁ āyatanaṁ āyatanā ghānaṁ. Jivhā
āyatanaṁ āyatanā jivhā. Kāyo āyatanaṁ āyatanā kāyo.
Rūpaṁ āyatanaṁ āyatanā rūpaṁ. Saddo āyatanaṁ āyatanā saddo.
Gandho āyatanaṁ āyatanā gandho. Raso āyatanaṁ āyatanā
raso. Phoṭṭhabbo āyatanaṁ āyatanā phoṭṭhabbo. Mano
āyatanaṁ āyatanā mano. Dhammo āyatanaṁ āyatanā dhammo.

[285] Na cakkhu nāyatanaṁ nāyatanā na cakkhu. Na sotaṁ nāyatanaṁ
nāyatanā na sotaṁ. Na ghānaṁ nāyatanaṁ nāyatanā na ghānaṁ. Na jivhā
nāyatanaṁ nāyatanā na jivhā. Na kāyo nāyatanaṁ nāyatanā
na kāyo. Na rūpaṁ nāyatanaṁ nāyatanā na rūpaṁ. Na saddo nāyatanaṁ
nāyatanā na saddo. Na gandho nāyatanaṁ nāyatanā na gandho.
Na raso nāyatanaṁ nāyatanā na raso. Na phoṭṭhabbo nāyatanaṁ nāyatanā
na phoṭṭhabbo. Na mano nāyatanaṁ nāyatanā na mano. Na dhammo
nāyatanaṁ nāyatanā na dhammo.
--------

[286] Cakkhu āyatanaṁ āyatanā sotaṁ .pe. Cakkhu āyatanaṁ
āyatanā dhammo. Sotaṁ āyatanaṁ āyatanā cakkhu .pe. Sotaṁ
āyatanaṁ āyatanā dhammo. Ghānaṁ āyatanaṁ āyatanā cakkhu .pe.
Āyatanā dhammo. Dhammo āyatanaṁ āyatanā cakkhu. Dhammo āyatanaṁ
Āyatanā sotaṁ .pe. Āyatanā mano. (cakkaṁ bandhitabbaṁ).

[287] Na cakkhu nāyatanaṁ nāyatanā na sotaṁ .pe. Na cakkhu
nāyatanaṁ nāyatanā na dhammo. Na sotaṁ nāyatanaṁ nāyatanā na cakkhu
.pe. Nāyatanā na dhammo. Na ghānaṁ nāyatanaṁ nāyatanā na cakkhu
.pe. Nāyatanā na dhammo. Na dhammo nāyatanaṁ nāyatanā na cakkhu.
Na dhammo nāyatanaṁ nāyatanā na sotaṁ .pe. Nāyatanā na mano.
(cakkaṁ bandhitabbaṁ).
Uddesavāro.
---------
Niddesavāro

[288] Cakkhu cakkhāyatananti: dibbacakkhu paññācakkhu cakkhu
na cakkhāyatanaṁ cakkhāyatanaṁ cakkhu ceva cakkhāyatanañca. Cakkhāyatanaṁ
cakkhūti: āmantā. Sotaṁ sotāyatananti: dibbasotaṁ taṇhāsotaṁ
sotaṁ na sotāyatanaṁ sotāyatanaṁ sotañceva sotāyatanañca. Sotāyatanaṁ
sotanti: āmantā. Ghānaṁ ghānāyatananti: āmantā.
Ghānāyatanaṁ ghānanti: āmantā. Jivhā jivhāyatananti: āmantā.
Jivhāyatanaṁ jivhāti: āmantā. Kāyo kāyāyatananti: kāyāyatanaṁ
ṭhapetvā avaseso kāyo kāyo na kāyāyatanaṁ kāyāyatanaṁ kāyo ceva
kāyāyatanañca. Kāyāyatanaṁ kāyoti: āmantā. Rūpaṁ rūpāyatananti:
rūpāyatanaṁ ṭhapetvā avasesaṁ rūpaṁ rūpaṁ na rūpāyatanaṁ rūpāyatanaṁ
Rūpañceva rūpāyatanañca. Rūpāyatanaṁ rūpanti: āmantā. Saddo
saddāyatananti: āmantā. Saddāyatanaṁ saddoti: āmantā.
Gandho gandhāyatananti: sīlagandho samādhigandho paññāgandho gandho
na gandhāyatanaṁ gandhāyatanaṁ gandho ceva gandhāyatanañca. Gandhāyatanaṁ
gandhoti: āmantā. Raso rasāyatananti: attharaso dhammaraso
vimuttiraso raso na rasāyatanaṁ rasāyatanaṁ raso ceva rasāyatanañca.
Rasāyatanaṁ rasoti: āmantā. Phoṭṭhabbo phoṭṭhabbāyatananti:
āmantā. Phoṭṭhabbāyatanaṁ phoṭṭhabboti: āmantā. Mano
manāyatananti: āmantā. Manāyatanaṁ manoti: āmantā. Dhammo
dhammāyatananti: dhammāyatanaṁ ṭhapetvā avaseso dhammo dhammo na dhammāyatanaṁ
dhammāyatanaṁ dhammo ceva dhammāyatanañca. Dhammāyatanaṁ
dhammoti: āmantā.