[167] Mātā atthīti katvā tena ca kāraṇena puggalo
upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Āmantā. Atthi koci na
mātā hutvā mātā hotīti. Āmantā. Atthi koci na puggalo
hutvā puggalo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe. Atthi koci
na pitā hutvā .pe. Na bhātā hutvā na bhaginī hutvā na
khattiyo hutvā na brāhmaṇo hutvā na vesso hutvā na
suddo hutvā na gahaṭṭho hutvā na pabbajito hutvā na
devo hutvā na manusso hutvā manusso hotīti. Āmantā.
Atthi koci na puggalo hutvā puggalo hotīti. Na hevaṁ
vattabbe .pe.

[168] Mātā atthīti katvā tena ca kāraṇena puggalo
upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Āmantā. Atthi koci mātā
hutvā na mātā hotīti. Āmantā. Atthi koci puggalo
hutvā na puggalo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe. Atthi koci
pitā hutvā bhātā hutvā bhaginī hutvā khattiyo hutvā
brāhmaṇo hutvā vesso hutvā suddo hutvā gahaṭṭho
hutvā pabbajito hutvā devo hutvā manusso hutvā na
manusso hotīti. Āmantā. Atthi koci puggalo hutvā na
puggalo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[169] Na vattabbaṁ puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti.
Āmantā. Nanu sotāpanno atthīti. Āmantā. Hañci
sotāpanno atthi tena vata re vattabbe puggalo upalabbhati
sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Na vattabbaṁ puggalo upalabbhati sacchikaṭṭha-
paramaṭṭhenāti. Āmantā. Nanu sakadāgāmī atthi .pe.
Anāgāmī atthi .pe. Arahā atthi .pe. Ubhatobhāgavimutto
atthi paññāvimutto atthi kāyasakkhī atthi diṭṭhippatto
atthi saddhāvimutto atthi dhammānusārī atthi saddhānusārī
atthīti. Āmantā. Hañci saddhānusārī atthi tena vata re
Vattabbe puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti.

[170] Sotāpanno atthīti katvā tena ca kāraṇena puggalo
upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Āmantā. Atthi koci na
sotāpanno hutvā sotāpanno hotīti. Āmantā. Atthi koci
na puggalo hutvā puggalo hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.
Atthi koci na sakadāgāmī hutvā na anāgāmī hutvā na arahā
hutvā na ubhatobhāgavimutto hutvā na paññāvimutto hutvā
na kāyasakkhī hutvā na diṭṭhippatto hutvā na saddhāvimutto
hutvā na dhammānusārī hutvā na saddhānusārī hutvā saddhānusārī
hotīti. Āmantā. Atthi koci na puggalo hutvā puggalo
hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[171] Sotāpanno atthīti katvā tena ca kāraṇena puggalo
upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Āmantā. Atthi koci
sotāpanno hutvā na sotāpanno hotīti. Āmantā. Atthi
koci puggalo hutvā na puggalo hotīti. Na hevaṁ vattabbe
.pe. Atthi koci sakadāgāmī hutvā anāgāmī hutvā na anāgāmī
hotīti. Āmantā. Atthi koci puggalo hutvā na puggalo
hotīti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[172] Na vattabbaṁ puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti.
Āmantā. Nanu cattāro purisayugā aṭṭha purisapuggalā atthīti.
Āmantā. Hañci cattāro purisayugā aṭṭha purisapuggalā atthi
tena vata re vattabbe puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti.

[173] Cattāro purisayugā aṭṭha purisapuggalā atthīti katvā
tena ca kāraṇena puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti.
Āmantā. Cattāro purisayugā aṭṭha purisapuggalā buddhapātubhāvā
pātubhavantīti. Āmantā. Puggalo buddhapātubhāvā pātubhavatīti.
Na hevaṁ vattabbe .pe. Puggalo buddhapātubhāvā pātubhavatīti.
Āmantā. Buddhassa bhagavato parinibbute ucchinno puggalo
natthi puggaloti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[174] Puggalo upalabbhati sacchikaṭṭhaparamaṭṭhenāti. Āmantā.
Puggalo saṅkhatoti. Na hevaṁ vattabbe .pe. Puggalo asaṅkhatoti.
Na hevaṁ vattabbe .pe. Puggalo nevasaṅkhato nāsaṅkhatoti. Na
hevaṁ vattabbe .pe. Puggalo nevasaṅkhato nāsaṅkhatoti. Āmantā.
Saṅkhatañca asaṅkhatañca ṭhapetvā atthaññā tatiyā koṭīti. Na
hevaṁ vattabbe .pe. Saṅkhatañca asaṅkhatañca ṭhapetvā atthaññā
tatiyā koṭīti. Āmantā. Nanu vuttaṁ bhagavatā dvemā bhikkhave
dhātuyo katamā dve saṅkhatā ca dhātu asaṅkhatā ca dhātu imā
kho bhikkhave dve dhātuyoti attheva suttantoti. Āmantā.
Tena hi na vattabbaṁ saṅkhatañca asaṅkhatañca ṭhapetvā atthaññā
tatiyā koṭīti. Puggalo nevasaṅkhato nāsaṅkhatoti. Āmantā.
Aññaṁ saṅkhataṁ aññaṁ asaṅkhataṁ añño puggaloti. Na hevaṁ
vattabbe .pe. Khandhā saṅkhatā nibbānaṁ asaṅkhataṁ puggalo
nevasaṅkhato nāsaṅkhatoti. Āmantā. Aññe khandhā aññaṁ
nibbānaṁ añño puggalo. Na hevaṁ vattabbe .pe. Rūpaṁ
saṅkhataṁ nibbānaṁ asaṅkhataṁ puggalo nevasaṅkhato nāsaṅkhatoti.
Āmantā. Aññaṁ rūpaṁ aññaṁ nibbānaṁ añño puggaloti.
Na hevaṁ vattabbe .pe. Vedanā .pe. Saññā .pe. Saṅkhārā
.pe. Viññāṇaṁ saṅkhataṁ nibbānaṁ asaṅkhataṁ puggalo nevasaṅkhato
nāsaṅkhatoti. Āmantā. Aññaṁ viññāṇaṁ aññaṁ nibbānaṁ
añño puggaloti. Na hevaṁ vattabbe .pe.

[175] Puggalassa uppādo paññāyati vayo paññāyati
ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatīti. Āmantā. Puggalo saṅkhatoti.
Na hevaṁ vattabbe .pe. Vuttaṁ bhagavatā tīṇimāni bhikkhave saṅkhatassa
saṅkhatalakkhaṇāni saṅkhatānaṁ bhikkhave dhammānaṁ uppādo paññāyati
vayo paññāyati ṭhitānaṁ aññathattaṁ paññāyatīti 1 puggalassa
uppādo paññāyati vayo paññāyati ṭhitassa aññathattaṁ
paññāyati tena hi puggalo saṅkhatoti. Puggalassa na uppādo
paññāyati na vayo paññāyati na ṭhitassa aññathattaṁ paññāyatīti.
Āmantā. Puggalo asaṅkhatoti. Na hevaṁ vattabbe .pe.
1 aṁ. tika. 193 saṁsandanaṁ.
Vuttaṁ bhagavatā tīṇimāni bhikkhave asaṅkhatassa asaṅkhatalakkhaṇāni
asaṅkhatānaṁ bhikkhave dhammānaṁ na uppādo paññāyati na vayo
paññāyati na ṭhitānaṁ aññathattaṁ paññāyatīti puggalassa na
uppādo paññāyati na vayo paññāyati na ṭhitassa aññathattaṁ
paññāyati tena hi puggalo asaṅkhatoti.

[176] Parinibbuto puggalo atthatthamhi natthatthamhīti.
Atthatthamhīti. Parinibbuto puggalo sassatoti. Na hevaṁ vattabbe
.pe. Natthatthamhīti. Parinibbuto puggalo ucchinnoti. Na hevaṁ
vattabbe .pe.