[602] Pātimokkhanti sīlaṁ patiṭṭhā ādi caraṇaṁ saññamo
saṁvaro mukhaṁ pamukhaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā. Saṁvaroti kāyiko
avītikkamo vācasiko avītikkamo kāyikavācasiko avītikkamo. Saṁvutoti
iminā pātimokkhasaṁvarena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato
upapanno samupapanno samannāgato tena vuccati pātimokkhasaṁvarasaṁvutoti.

[603] Viharatīti iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati
viharati tena vuccati viharatīti.

[604] Ācāragocarasampannoti atthi ācāro atthi anācāro.
Tattha katamo anācāro kāyiko vītikkamo vācasiko vītikkamo
kāyikavācasiko vītikkamo ayaṁ vuccati anācāro sabbampi dussīlyaṁ
anācāro idhekacco veḷudānena vā pattadānena vā pupphadānena
vā phaladānena vā sinānadānena vā dantakaṭṭhadānena vā pātukamyatāya
vā muggasūpatāya vā pāribhaṭyatāya vā jaṅghapesanikena vā
aññataraññatarena buddhapaṭikuṭṭhena micchāājīvena jīvitaṁ kappeti ayaṁ
vuccati anācāro. Tattha katamo ācāro kāyiko avītikkamo
vācasiko avītikkamo kāyikavācasiko avītikkamo ayaṁ vuccati
Ācāro sabbopi sīlasaṁvaro ācāro idhekacco na veḷudānena
na pattadānena na pupphadānena na phaladānena na sinānadānena na
dantakaṭṭhadānena na pātukamyatāya na muggasūpatāya na pāribhaṭyatāya
na jaṅghapesanikena na aññataraññatarena buddhapaṭikuṭṭhena micchāājīvena
jīvitaṁ kappeti ayaṁ vuccati ācāro. Gocaroti atthi gocaro
atthi agocaro. Tattha katamo agocaro idhekacco vesiyāgocaro
vā hoti vidhavāgocaro vā thullakumārīgocaro vā paṇḍakagocaro vā
bhikkhunīgocaro vā pānāgāragocaro vā saṁsaṭṭho viharati rājūhi
rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi ananulomikena gihisaṁsaggena yāni
vā pana tāni kulāni assaddhāni appasannāni anopānabhūtāni akkosaka-
paribhāsakāni anatthakāmāni ahitakāmāni aphāsukāmāni ayogakkhemakāmāni
bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ tathārūpāni kulāni
sevati bhajati payirupāsati ayaṁ vuccati agocaro. Tattha katamo gocaro
idhekacco na vesiyāgocaro hoti na vidhavāgocaro na thullakumārīgocaro
na paṇḍakagocaro na bhikkhunīgocaro na pānāgāragocaro na saṁsaṭṭho
viharati rājūhi rājamahāmattehi titthiyehi titthiyasāvakehi ananulomikena
gihisaṁsaggena yāni vā pana tāni kulāni saddhāni pasannāni
opānabhūtāni kāsāvappajjotāni isivātapaṭivātāni atthakāmāni
hitakāmāni phāsukāmāni yogakkhemakāmāni bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ
upāsikānaṁ tathārūpāni kulāni sevati bhajati payirupāsati ayaṁ
Vuccati gocaro. Iti iminā ca ācārena iminā ca gocarena upeto
hoti .pe. Samannāgato tena vuccati ācāragocarasampannoti.

[605] Aṇumattesu vajjesu bhayadassāvīti tattha katame aṇumattā
vajjā yāni tāni vajjāni appamattakāni oramattakāni lahusāni
lahusammatāni saññamakaraṇīyāni saṁvarakaraṇīyāni cittuppādakaraṇīyāni
manasikārapaṭibaddhāni ime vuccanti aṇumattā vajjā imesu
aṇumattesu vajjesu vajjadassāvī ca hoti bhayadassāvī ca ādīnavadassāvī
ca nissaraṇadassāvī ca tena vuccati aṇumattesu vajjesu bhayadassāvīti.

[606] Samādāya sikkhati sikkhāpadesūti tattha katamā sikkhā
catasso sikkhā bhikkhūnaṁ bhikkhusikkhā bhikkhunīnaṁ bhikkhunīsikkhā upāsakānaṁ
upāsakasikkhā upāsikānaṁ upāsikāsikkhā imā vuccanti sikkhāyo
imāsu sikkhāsu sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ samādāya
vattati tena vuccati samādāya sikkhati sikkhāpadesūti.

[607] Indriyesu guttadvāroti atthi indriyesu guttadvāratā
atthi indriyesu aguttadvāratā. Tattha katamā indriyesu
aguttadvāratā idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti
anubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ
abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa
saṁvarāya na paṭipajjati na rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye na saṁvaraṁ
āpajjati sotena saddaṁ sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā
.pe. Jivhāya rasaṁ sāyitvā .pe. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā
.pe. Manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya na paṭipajjati
na rakkhati manindriyaṁ manindriye na saṁvaraṁ āpajjati yā imesaṁ
channaṁ indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro ayaṁ vuccati
indriyesu aguttadvāratā. Tattha katamā indriyesu guttadvāratā
idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī
yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā
pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ tassa saṁvarāya paṭipajjati
rakkhati cakkhundriyaṁ cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati sotena saddaṁ
sutvā .pe. Ghānena gandhaṁ ghāyitvā .pe. Jivhāya rasaṁ sāyitvā
.pe. Kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā .pe. Manasā dhammaṁ viññāya na
nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ
asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ
tassa saṁvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṁ manindriye saṁvaraṁ
āpajjati yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho
saṁvaro ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā. Imāya indriyesu
guttadvāratāya upeto hoti .pe. Samannāgato tena vuccati
indriyesu guttadvāroti.

[608] Bhojane mattaññūti atthi bhojane mattaññutā atthi
bhojane amattaññutā. Tattha katamā bhojane amattaññutā
idhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya
maṇḍanāya vibhūsanāya yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā
bhojane ayaṁ vuccati bhojane amattaññutā. Tattha katamā
bhojane mattaññutā idhekacco paṭisaṁkhā yoniso āhāraṁ āhāreti
neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa
ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsuparatiyā brahmacariyānuggahāya iti purāṇañca
vedanaṁ paṭihaṅkhāmi navañca vedanaṁ na uppādessāmi yātrā ca me
bhavissati anavajjatā ca phāsu vihāro cāti yā tattha santuṭṭhitā
mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane ayaṁ vuccati bhojane mattaññutā.
Imāya bhojane mattaññutāya upeto hoti .pe. Samannāgato
tena vuccati bhojane mattaññūti.

[609] Kathañca bhikkhu pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyutto
hoti idha bhikkhu divasaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi dhammehi
cittaṁ parisodheti rattiyā paṭhamaṁ yāmaṁ caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi
dhammehi cittaṁ parisodheti rattiyā majjhimaṁ yāmaṁ dakkhiṇena passena
sīhaseyyaṁ kappeti pādena pādaṁ accādhāya sato sampajāno
uṭṭhānasaññaṁ manasikaritvā rattiyā pacchimaṁ yāmaṁ paccuṭṭhāya
caṅkamena nisajjāya āvaraṇiyehi dhammehi cittaṁ parisodheti evaṁ
Bhikkhu pubbarattāpararattaṁ jāgariyānuyogamanuyutto hoti.

[610] Sātaccanti yo cetasiko viriyārambho .pe. Sammāvāyāmo.
Nepakkanti yā paññā pajānanā .pe. Amoho
dhammavicayo sammādiṭṭhi.

[611] Bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ bhāvanānuyogamanuyuttoti tattha
katame bodhipakkhikā dhammā satta bojjhaṅgā satisambojjhaṅgo
dhammavicayasambojjhaṅgo viriyasambojjhaṅgo pītisambojjhaṅgo passaddhisambojjhaṅgo
samādhisambojjhaṅgo upekkhāsambojjhaṅgo ime
vuccanti bodhipakkhikā dhammā ime bodhipakkhike dhamme āsevati
bhāveti bahulīkaroti tena vuccati bodhipakkhikānaṁ dhammānaṁ
bhāvanānuyogamanuyuttoti.