พุทธธรรมสงฆ์
Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[70] Katamā tasmiṁ samaye vipassanā hoti yā tasmiṁ samaye
paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā
paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā
upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo
paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo
paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ
amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi ayaṁ tasmiṁ samaye vipassanā hoti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[71] Katamo tasmiṁ samaye paggāho hoti yo tasmiṁ samaye
cetasiko viriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo
ussāho ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittacchandatā
Anikkhittadhuratā dhurasampaggāho viriyaṁ viriyindriyaṁ viriyabalaṁ sammāvāyāmo
ayaṁ tasmiṁ samaye paggāho hoti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[72] Katamo tasmiṁ samaye avikkhepo hoti yā tasmiṁ samaye
cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā
samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi ayaṁ tasmiṁ
samaye avikkhepo hoti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[73] Ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi atthi paṭiccasamuppannā
arūpino dhammā ime dhammā kusalā.
Padabhājanīyaṁ niṭṭhitaṁ.
Paṭhamabhāṇavāraṁ.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[74] Tasmiṁ kho pana samaye cattāro khandhā honti dvāyatanāni
honti dve dhātuyo honti tayo āhārā honti aṭṭhindriyāni
honti pañcaṅgikaṁ jhānaṁ hoti pañcaṅgiko maggo hoti satta
balāni honti tayo hetū honti eko phasso hoti ekā vedanā
hoti ekā saññā hoti ekā cetanā hoti ekaṁ cittaṁ hoti
eko vedanākkhandho hoti eko saññākkhandho hoti eko saṅkhārakkhandho
hoti eko viññāṇakkhandho hoti ekaṁ manāyatanaṁ hoti
ekaṁ manindriyaṁ hoti ekā manoviññāṇadhātu hoti ekaṁ dhammāyatanaṁ
hoti ekā dhammadhātu hoti ye vā pana tasmiṁ samaye aññepi
atthi paṭiccasamuppannā arūpino dhammā ime dhammā kusalā.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[75] Katame tasmiṁ samaye cattāro khandhā honti vedanākkhandho
saññākkhandho saṅkhārakkhandho viññāṇakkhandho. Katamo tasmiṁ
samaye vedanākkhandho hoti yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ
sukhaṁ cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā
vedanā ayaṁ tasmiṁ samaye vedanākkhandho hoti. Katamo tasmiṁ
samaye saññākkhandho hoti yā tasmiṁ samaye saññā sañjānanā
sañjānitattaṁ ayaṁ tasmiṁ samaye saññākkhandho hoti. Katamo
tasmiṁ samaye saṅkhārakkhandho hoti phasso cetanā vitakko
vicāro pīti cittassekaggatā saddhindriyaṁ viriyindriyaṁ satindriyaṁ
samādhindriyaṁ paññindriyaṁ jīvitindriyaṁ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo
sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi saddhābalaṁ viriyabalaṁ satibalaṁ
samādhibalaṁ paññābalaṁ hirībalaṁ ottappabalaṁ alobho adoso
amoho anabhijjhā abyāpādo sammādiṭṭhi hirī ottappaṁ
kāyappassaddhi cittappassaddhi kāyalahutā cittalahutā kāyamudutā
cittamudutā kāyakammaññatā cittakammaññatā kāyapāguññatā
cittapāguññatā kāyujukatā cittujukatā sati sampajaññaṁ samatho
vipassanā paggāho avikkhepo ye vā pana tasmiṁ samaye
aññepi atthi paṭiccasamuppannā arūpinodhammā ṭhapetvā vedanākkhandhaṁ
ṭhapetvā saññākkhandhaṁ ṭhapetvā viññāṇakkhandhaṁ ayaṁ tasmiṁ
samaye saṅkhārakkhandho hoti. Katamo tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho
Hoti yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano
manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu
ayaṁ tasmiṁ samaye viññāṇakkhandho hoti. Ime
tasmiṁ samaye cattāro khandhā honti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[76] Katamāni tasmiṁ samaye dvāyatanāni honti manāyatanaṁ
dhammāyatanaṁ. Katamaṁ tasmiṁ samaye manāyatanaṁ hoti yaṁ tasmiṁ
samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ
viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu idaṁ tasmiṁ
samaye manāyatanaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye dhammāyatanaṁ hoti
vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho idaṁ tasmiṁ samaye
dhammāyatanaṁ hoti. Imāni tasmiṁ samaye dvāyatanāni honti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[77] Katamā tasmiṁ samaye dve dhātuyo honti manoviññāṇadhātu
dhammadhātu. Katamā tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti
yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ
manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu
ayaṁ tasmiṁ samaye manoviññāṇadhātu hoti. Katamā tasmiṁ samaye
dhammadhātu hoti vedanākkhandho saññākkhandho saṅkhārakkhandho
ayaṁ tasmiṁ samaye dhammadhātu hoti. Imā tasmiṁ samaye dve
dhātuyo honti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[78] Katame tasmiṁ samaye tayo āhārā honti phassāhāro
Manosañcetanāhāro viññāṇāhāro. Katamo tasmiṁ samaye
phassāhāro hoti yo tasmiṁ samaye phasso phusanā samphusanā
samphusitattaṁ ayaṁ tasmiṁ samaye phassāhāro hoti. Katamo
tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro hoti yā tasmiṁ samaye cetanā
sañcetanā sañcetayitattaṁ ayaṁ tasmiṁ samaye manosañcetanāhāro
hoti. Katamo tasmiṁ samaye viññāṇāhāro hoti yaṁ tasmiṁ samaye
cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ manindriyaṁ viññāṇaṁ
viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu ayaṁ tasmiṁ samaye
viññāṇāhāro hoti. Ime tasmiṁ samaye tayo āhārā honti.

Abhidhammapiṭake dhammasaṅgaṇi (เล่ม 34)

[79] Katamāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti saddhindriyaṁ
viriyindriyaṁ satindriyaṁ samādhindriyaṁ paññindriyaṁ manindriyaṁ
somanassindriyaṁ jīvitindriyaṁ. Katamaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti yā
tasmiṁ samaye saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā
saddhindriyaṁ saddhābalaṁ idaṁ tasmiṁ samaye saddhindriyaṁ hoti.
Katamaṁ tasmiṁ samaye viriyindriyaṁ hoti yo tasmiṁ samaye cetasiko
viriyārambho nikkamo parakkamo uyyāmo vāyāmo ussāho
ussoḷhī thāmo dhiti asithilaparakkamatā anikkhittacchandatā anikkhittadhuratā
dhurasampaggāho viriyaṁ viriyindriyaṁ viriyabalaṁ sammāvāyāmo
idaṁ tasmiṁ samaye viriyindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ
hoti yā tasmiṁ samaye sati anussati paṭissati sati saraṇatā
Dhāraṇatā apilāpanatā asammusanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati
idaṁ tasmiṁ samaye satindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ
hoti yā tasmiṁ samaye cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro
avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi
idaṁ tasmiṁ samaye samādhindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye
paññindriyaṁ hoti yā tasmiṁ samaye paññā pajānanā vicayo
pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā paṇḍiccaṁ
kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūrī medhā pariṇāyikā
vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ
paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso
paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi idaṁ
tasmiṁ samaye paññindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti
yaṁ tasmiṁ samaye cittaṁ mano mānasaṁ hadayaṁ paṇḍaraṁ mano manāyatanaṁ
manindriyaṁ viññāṇaṁ viññāṇakkhandho tajjā manoviññāṇadhātu
idaṁ tasmiṁ samaye manindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye somanassindriyaṁ
hoti yaṁ tasmiṁ samaye cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ cetosamphassajaṁ
sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā sātā sukhā vedanā idaṁ tasmiṁ
samaye somanassindriyaṁ hoti. Katamaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ
hoti yo tesaṁ arūpīnaṁ dhammānaṁ āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā
vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ idaṁ tasmiṁ samaye jīvitindriyaṁ
Hoti. Imāni tasmiṁ samaye aṭṭhindriyāni honti.