[2] Athakho soṇassa koḷivisassa etadahosi yathā yathā kho
Ahaṁ bhagavatā dhammaṁ desitaṁ ājānāmi nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ
ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ
carituṁ yannūnāhaṁ kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni
acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajeyyanti. Athakho tāni
asīti gāmikasahassāni bhagavato bhāsitaṁ abhinanditvā anumoditvā
uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkamiṁsu.
Athakho soṇo koḷiviso acirapakkantesu asītiyā gāmikasahassesu
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho soṇo koḷiviso
bhagavantaṁ etadavoca yathā yathāhaṁ bhante bhagavatā dhammaṁ desitaṁ
ājānāmi nayidaṁ sukaraṁ agāraṁ ajjhāvasatā ekantaparipuṇṇaṁ
ekantaparisuddhaṁ saṅkhalikhitaṁ brahmacariyaṁ carituṁ icchāmahaṁ bhante
kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā
anagāriyaṁ pabbajituṁ pabbājetu maṁ bhante bhagavāti. Alattha
kho soṇo koḷiviso bhagavato santike pabbajjaṁ alattha upasampadaṁ.
Acirupasampanno ca panāyasmā soṇo sītavane viharati. Tassa
accāraddhaviriyassa caṅkamato pādā bhijjiṁsu. Caṅkamo lohitena
phuṭṭho 1 hoti seyyathāpi gavāghātanaṁ. Athakho āyasmato
soṇassa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi
1 Ma. Yu. phuṭo.
Ye kho keci bhagavato sāvakā āraddhaviriyā viharanti ahantesaṁ
aññataro atha ca pana me nānupādāya āsavehi cittaṁ vimuccati
saṁvijjanti kho pana me kule bhogā sakkā bhoge ca bhuñjituṁ
puññāni ca kātuṁ yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā bhoge ca bhuñjeyyaṁ
puññāni ca kareyyanti. Athakho bhagavā āyasmato soṇassa
cetasā cetoparivitakkamaññāya seyyathāpi nāma balavā puriso
sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya
evameva gijjhakūṭe pabbate antarahito sītavane pāturahosi.
Athakho bhagavā sambahulehi bhikkhūhi saddhiṁ senāsanacārikaṁ
āhiṇḍanto yenāyasmato soṇassa caṅkamo tenupasaṅkami. Addasā 1
kho bhagavā āyasmato soṇassa caṅkamaṁ lohitena phuṭṭhaṁ 2 disvāna
bhikkhū āmantesi kassa nvāyaṁ bhikkhave caṅkamo lohitena phuṭṭho
seyyathāpi gavāghātananti. Āyasmato bhante soṇassa
accāraddhaviriyassa caṅkamato pādā bhijjiṁsu tassāyaṁ caṅkamo lohitena
phuṭṭho seyyathāpi gavāghātananti. Athakho bhagavā yenāyasmato
soṇassa vihāro tenupasaṅkami upasaṅkamitvā paññatte āsane
nisīdi. Āyasmāpi kho soṇo bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ
nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ soṇaṁ bhagavā etadavoca
nanu te soṇa rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko
udapādi ye kho keci bhagavato sāvakā āraddhaviriyā viharanti
1 Ma. Yu. addasa. 2 Ma. Yu. phuṭaṁ. sabbattha īdisameva.
Ahantesaṁ aññataro atha ca pana me nānupādāya āsavehi
cittaṁ vimuccati saṁvijjanti kho pana me kule bhogā sakkā
bhoge ca bhuñjituṁ puññāni ca kātuṁ yannūnāhaṁ hīnāyāvattitvā
bhoge ca bhuñjeyyaṁ puññāni ca kareyyanti. Evaṁ bhanteti.
Taṁ kiṁ maññasi soṇa kusalo tvaṁ pubbe āgārikabhūto vīṇāya
tantissareti. Evaṁ bhanteti. Taṁ kiṁ maññasi soṇa yadā
te vīṇāya tantiyo accāyikā 1 honti apinu te vīṇā tasmiṁ
samaye saravatī vā hoti kammaññā vāti. No hetaṁ bhanteti.
Taṁ kiṁ maññasi soṇa yadā te vīṇāya tantiyo atisithilā
honti apinu te vīṇā tasmiṁ samaye saravatī vā hoti kammaññā
vāti. No hetaṁ bhanteti. Taṁ kiṁ maññasi soṇa yadā te
vīṇāya tantiyo neva accāyikā honti nātisithilā same guṇe
patiṭṭhitā apinu te vīṇā tasmiṁ samaye saravatī vā hoti
kammaññā vāti. Evaṁ bhanteti. Evameva kho soṇa
accāraddhaviriyaṁ uddhaccāya saṁvattati atilīnaviriyaṁ kosajjāya saṁvattati
tasmātiha tvaṁ soṇa viriyasamataṁ adhiṭṭhāhi 2 indriyānañca
samataṁ paṭivijjha tattha ca nimittaṁ gaṇhāhīti. Evaṁ bhanteti kho
āyasmā soṇo bhagavato paccassosi. Athakho bhagavā āyasmantaṁ
soṇaṁ iminā ovādena ovaditvā seyyathāpi nāma balavā
1 Ma. Yu. accāyatā. 2 Ma. Yu. adhiṭṭhaha.
Puriso sammiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ sammiñjeyya
evameva sītavane āyasmato soṇassa pamukhe antarahito
gijjhakūṭe pabbate pāturahosi. Athakho āyasmā soṇo aparena
samayena viriyasamataṁ adhiṭṭhāsi indriyānañca samataṁ paṭivijjhi tattha
ca nimittaṁ aggahesi. Athakho āyasmā soṇo eko vūpakaṭṭho
appamatto ātāpī pahitatto viharanto nacirasseva yassatthāya
kulaputtā 1 sammadeva agārasmā anagāriyaṁ pabbajanti 2 tadanuttaraṁ
brahmacariyapariyosānaṁ diṭṭhe va dhamme sayaṁ abhiññā sacchikatvā
upasampajja vihāsi khīṇā jāti vusitaṁ brahmacariyaṁ kataṁ
karaṇīyaṁ nāparaṁ itthattāyāti abbhaññāsi 3 . Aññataro ca
panāyasmā soṇo arahataṁ ahosi.

[3] Athakho āyasmato soṇassa arahattaṁ pattassa etadahosi
yannūnāhaṁ bhagavato santike aññaṁ byākareyyanti. Athakho āyasmā
soṇo yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ
abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinno kho āyasmā
soṇo bhagavantaṁ etadavoca yo so bhante bhikkhu arahaṁ khīṇāsavo
vusitavā katakaraṇīyo ohitabhāro anuppattasadattho parikkhīṇabhavasaṁyojano
sammadaññāvimutto so chaṭṭhānāni adhimutto hoti
nekkhammādhimutto hoti pavivekādhimutto hoti abyāpajjhādhimutto
hoti upādānakkhayādhimutto hoti taṇhakkhayādhimutto
1 Ma. kulaputto. 2 Ma. pabbajati. 3 Po. Ma. abhiññāsi.
Hoti asammohādhimutto hoti siyā kho pana bhante idhekaccassa
āyasmato evamassa kevalaṁ saddhāmattakaṁ nūna ayamāyasmā
nissāya nekkhammādhimuttoti na kho panetaṁ bhante evaṁ daṭṭhabbaṁ
khīṇāsavo bhante bhikkhu vusitavā katakaraṇīyo karaṇīyamattānaṁ
asamanupassanto katassa vā paṭicayaṁ khayā rāgassa vītarāgattā
nekkhammādhimutto hoti khayā dosassa vītadosattā nekkhammādhimutto
hoti khayā mohassa vītamohattā nekkhammādhimutto hoti siyā
kho pana bhante idhekaccassa āyasmato evamassa lābhasakkārasilokaṁ
nūna ayamāyasmā nikāmayamāno pavivekādhimuttoti 1 na
kho panetaṁ bhante evaṁ daṭṭhabbaṁ khīṇāsavo bhante bhikkhu
vusitavā katakaraṇīyo karaṇīyamattānaṁ asamanupassanto katassa vā
paṭicayaṁ khayā rāgassa vītarāgattā pavivekādhimutto hoti khayā
dosassa vītadosattā pavivekādhimutto hoti khayā mohassa
vītamohattā pavivekādhimutto hoti siyā kho pana bhante idhekaccassa
āyasmato evamassa sīlabbataparāmāsaṁ nūna ayamāyasmā sārato
paccāgacchanto abyāpajjhādhimuttoti 2 na kho panetaṁ bhante
evaṁ daṭṭhabbaṁ khīṇāsavo bhante bhikkhu vusitavā katakaraṇīyo
karaṇīyamattānaṁ asamanupassanto katassa vā paṭicayaṁ khayā rāgassa
vītarāgattā abyāpajjhādhimutto hoti khayā dosassa vītadosattā
abyāpajjhādhimutto hoti khayā mohassa vītamohattā
1 Ma. pavivekādhimutto hoti. 2 Ma. abyāpajjhādhimutto hoti.
Abyāpajjhādhimutto hoti khayā rāgassa vītarāgattā upādānakkhayādhimutto
hoti khayā dosassa vītadosattā upādānakkhayādhimutto
hoti khayā mohassa vītamohattā upādānakkhayādhimutto hoti
khayā rāgassa vītarāgattā taṇhakkhayādhimutto hoti khayā dosassa
vītadosattā taṇhakkhayādhimutto hoti khayā mohassa vītamohattā
taṇhakkhayādhimutto hoti khayā rāgassa vītarāgattā
asammohādhimutto hoti khayā dosassa vītadosattā asammohādhimutto
hoti khayā mohassa vītamohattā asammohādhimutto hoti
evaṁ sammāvimuttacittacittassa bhante bhikkhuno bhusā cepi
cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ āgacchanti nevassa cittaṁ
pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ 1
vayañcassānupassati bhusā cepi sotaviññeyyā saddā ...
Ghānaviññeyyā gandhā ... Jivhāviññeyyā rasā ... Kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā ... Manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṁ
āgacchanti nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ
hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ vayañcassānupassati seyyathāpi bhante
selo pabbato acchiddo asusiro ekaghano puratthimāya cepi
disāya āgaccheyya bhusā vātavuṭṭhi neva naṁ saṅkampeyya na
sampakampeyya na sampavedheyya pacchimāya cepi disāya āgaccheyya
1 Sī. Yu. ānejjappattaṁ.
Bhusā vātavuṭṭhi .pe. Uttarāya cepi disāya āgaccheyya bhusā
vātavuṭṭhi .pe. Dakkhiṇāya cepi disāya āgaccheyya bhusā
vātavuṭṭhi neva naṁ saṅkampeyya na sampakampeyya na sampavedheyya
evameva kho bhante evaṁ sammāvimuttacittassa bhikkhuno bhusā cepi
cakkhuviññeyyā rūpā cakkhussa āpāthaṁ āgacchanti nevassa cittaṁ
pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ āneñjappattaṁ
vayañcassānupassati bhusā cepi sotaviññeyyā saddā ...
Ghānaviññeyyā gandhā ... Jivhāviññeyyā rasā ... Kāyaviññeyyā
phoṭṭhabbā ... Manoviññeyyā dhammā manassa āpāthaṁ āgacchanti
nevassa cittaṁ pariyādiyanti amissīkatamevassa cittaṁ hoti ṭhitaṁ
āneñjappattaṁ vayañcassānupassatīti.

[4] Nekkhammaṁ adhimuttassa pavivekañca cetaso
abyāpajjhādhimuttassa upādānakkhayassa ca
taṇhakkhayādhimuttassa asammohañca cetaso
disvā āyatanuppādaṁ sammā cittaṁ vimuccati
tassa sammāvimuttassa santacittassa bhikkhuno
katassa paṭicayo natthi karaṇīyaṁ na vijjati.
Selo yathā ekaghano vātena na samīrati
evaṁ rūpā rasā saddā gandhā phassā ca kevalā
iṭṭhā dhammā aniṭṭhā ca nappavedhenti tādino
Ṭhitaṁ cittaṁ vippamuttaṁ vayañcassānupassatīti.

[5] Athakho bhagavā bhikkhū āmantesi evaṁ kho bhikkhave
kulaputtā aññaṁ byākaronti attho ca vutto attā ca
anupanīto atha ca panidhekacce moghapurisā hasamānakaṁ maññe
aññaṁ byākaronti te pacchā vighātaṁ āpajjantīti. Athakho
bhagavā āyasmantaṁ soṇaṁ āmantesi tvaṁ khosi soṇa sukhumālo
anujānāmi te soṇa ekapalāsikaṁ upāhananti. Ahaṁ kho bhante
asītisakaṭavāhe hiraññaṁ 1 ohāya agārasmā anagāriyaṁ pabbajito
sattahatthikañca anīkaṁ [2]- tassa me bhavissanti vattāro soṇo
koḷiviso asītisakaṭavāhe hiraññaṁ 3 ohāya agārasmā anagāriyaṁ
pabbajito sattahatthikañca anīkaṁ sodānāyaṁ ekapalāsikāsu
upāhanāsu sattoti sace bhagavā bhikkhusaṅghassa anujānissati ahaṁpi
paribhuñjissāmi no ce bhagavā bhikkhusaṅghassa anujānissati ahaṁpi
na paribhuñjissāmīti. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ
pakaraṇe 4 dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave
ekapalāsikaṁ upāhanaṁ na bhikkhave diguṇā upāhanā dhāretabbā
na tiguṇā upāhanā dhāretabbā na gaṇaṅgaṇupāhanā dhāretabbā
yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.

[6] Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sabbanīlikā
upāhanāyo dhārenti .pe. Sabbapītikā upāhanāyo dhārenti.
1-3 Ma. hiraññe. 2 Ma. athāhaṁ bhante ekapalāsikaṁ ce pariharissāmīti dissati.
4 Yu. etasmiṁ pakaraṇeti ime pāṭhā na dissanti.
Sabbalohitikā upāhanāyo dhārenti. Sabbamañjeṭṭhikā 1
upāhanāyo dhārenti. Sabbakaṇhā upāhanāyo dhārenti.
Sabbamahāraṅgarattā upāhanāyo dhārenti. Sabbamahānāmarattā
upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave sabbanīlikā upāhanā dhāretabbā na sabbapītikā
upāhanā dhāretabbā na sabbalohitikā upāhanā dhāretabbā
na sabbamañjeṭṭhikā upāhanā dhāretabbā na sabbakaṇhā
upāhanā dhāretabbā na sabbamahāraṅgarattā upāhanā
dhāretabbā na sabbamahānāmarattā upāhanā dhāretabbā yo
dhāreyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana samayena
chabbaggiyā bhikkhū nīlakavaddhikā upāhanāyo dhārenti. Pītakavaddhikā
upāhanāyo dhārenti. Lohitakavaddhikā upāhanāyo dhārenti.
Mañjeṭṭhikavaddhikā upāhanāyo dhārenti. Kaṇhavaddhikā
upāhanāyo dhārenti. Mahāraṅgarattavaddhikā 2 upāhanāyo dhārenti.
Mahānāmarattavaddhikā upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Na bhikkhave nīlakavaddhikā upāhanā
dhāretabbā na pītakavaddhikā upāhanā dhāretabbā na lohitakavaddhikā
upāhanā dhāretabbā na mañjiṭṭhikāvaddhikā *- upāhanā dhāretabbā
1 Ma. mañceṭṭhikā. sabbattha īdisameva. 2 Ma. sabbamahāraṅgarattavaddhikā.
* gdīthūka nācāpeḌna mañjeṭṭhikavaddhikā
Na kaṇhavaddhikā upāhanā dhāretabbā na mahāraṅgarattavaddhikā
upāhanā dhāretabbā na mahānāmarattavaddhikā upāhanā
dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho pana
samayena chabbaggiyā bhikkhū khallakavaddhā upāhanāyo dhārenti.
Puṭavaddhā upāhanāyo dhārenti. Pāliguṇṭhimā upāhanāyo
dhārenti. Tūlapuṇṇikā upāhanāyo dhārenti. Tittirapattikā
upāhanāyo dhārenti. Meṇḍavisāṇavaddhikā upāhanāyo dhārenti.
Ajavisāṇavaddhikā upāhanāyo dhārenti. Vicchikāḷikā upāhanāyo
dhārenti. Morapiñjaparisibbitā 1 upāhanāyo dhārenti. Citrā
upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave khallakavaddhā upāhanā dhāretabbā na puṭavaddhā
upāhanā dhāretabbā na pāliguṇṭhimā upāhanā dhāretabbā
na tūlapuṇṇikā upāhanā dhāretabbā na tittirapattikā upāhanā
dhāretabbā na meṇḍavisāṇavaddhikā upāhanā dhāretabbā na
ajavisāṇavaddhikā upāhanā dhāretabbā na vicchikāḷikā upāhanā
dhāretabbā na morapiñjaparisibbitā upāhanā dhāretabbā na
citrā upāhanā dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū sīhacammaparikkhaṭā
upāhanāyo dhārenti. Byagghacammaparikkhaṭā upāhanāyo
1 Yu. -pijjha-. Ma. -piñcha-.
Dhārenti. Dīpicammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti.
Ajinacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti. Uddacammaparikkhaṭā
upāhanāyo dhārenti. Majjāricammaparikkhaṭā 1 upāhanāyo dhārenti.
Kāḷakacammaparikkhaṭā upāhanāyo dhārenti. Ulūkacammaparikkhaṭā 2
upāhanāyo dhārenti. Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti
seyyathāpi gihī kāmabhoginoti. Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.
Na bhikkhave sīhacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā na
byagghacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā na dīpicammaparikkhaṭā
upāhanā dhāretabbā na ajinacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā
na uddacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā na majjāricammaparikkhaṭā
upāhanā dhāretabbā na kāḷakacammaparikkhaṭā upāhanā
dhāretabbā na ulūkacammaparikkhaṭā upāhanā dhāretabbā yo
dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.

[7] Athakho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya
rājagahaṁ piṇḍāya pāvisi aññatarena bhikkhunā pacchāsamaṇena.
Athakho so bhikkhu khañjamāno bhagavantaṁ piṭṭhito piṭṭhito anubandhi.
Addasā kho aññataro upāsako gaṇaṅgaṇupāhanaṁ ārohitvā
bhagavantaṁ dūrato va āgacchantaṁ disvāna upāhanā orohitvā
yena bhagavā tenupasaṅkami upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā
yena so bhikkhu tenupasaṅkami upasaṅkamitvā taṁ bhikkhuṁ
1 Ma. mañjāri-. 2 Ma. uvaka-.
Abhivādetvā etadavoca kissa bhante ayyo khañjatīti. Pādā me
āvuso phālitāti. Gaṇha 1 bhante upāhanāyoti. Alaṁ āvuso
paṭikkhittā bhagavatā gaṇaṅgaṇupāhanāti. Gaṇhāhetā bhikkhu
upāhanāyoti. Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave omukkaṁ
gaṇaṅgaṇupāhanaṁ na bhikkhave navā gaṇaṅgaṇupāhanā dhāretabbā
yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.

[8] Tena kho pana samayena bhagavā ajjhokāse anupāhano
caṅkamati. Satthā anupāhano caṅkamatīti therā bhikkhū anupāhanā
caṅkamanti. Chabbaggiyā bhikkhū satthari anupāhane caṅkamamāne
theresupi bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanā caṅkamanti.
Ye te bhikkhū appicchā .pe. Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti
kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū satthari anupāhane caṅkamamāne theresupi
bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanā caṅkamissantīti.
Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira
bhikkhave chabbaggiyā bhikkhū satthari anupāhane caṅkamamāne theresupi
bhikkhūsu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanā caṅkamantīti. Saccaṁ
bhagavāti. Vigarahi buddho bhagavā kathaṁ hi nāma te bhikkhave
moghapurisā satthari anupāhane caṅkamamāne theresupi bhikkhūsu
anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanā caṅkamissanti ime hi nāma
1 Ma. Yu. handa.
Bhikkhave gihino odātavasanā 1 abhijīvanikassa 2 sippassa kāraṇā
ācariyesu sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā viharissanti idha
kho taṁ bhikkhave sobhetha yaṁ tumhe evaṁ svākkhāte dhammavinaye
pabbajitā samānā ācariyesu ācariyamattesu upajjhāyesu
upajjhāyamattesu sagāravā sappatissā sabhāgavuttikā vihareyyātha
netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Vigarahitvā dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave ācariyesu ācariyamattesu
upajjhāyesu upajjhāyamattesu anupāhanesu caṅkamamānesu saupāhanena
caṅkamitabbaṁ yo caṅkameyya āpatti dukkaṭassa na [3]- bhikkhave
ajjhārāme upāhanā dhāretabbā yo dhāreyya āpatti
dukkaṭassāti.

[9] Tena kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno pādakhīlābādho
hoti. Bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccāraṁpi passāvaṁpi
nikkhāmenti. Addasā kho bhagavā senāsanacārikaṁ āhiṇḍanto te
bhikkhū taṁ bhikkhuṁ pariggahetvā uccāraṁpi passāvaṁpi nikkhāmente
disvāna yena te bhikkhū tenupasaṅkami upasaṅkamitvā te bhikkhū
etadavoca kiṁ imassa bhikkhave bhikkhuno ābādhoti. Imassa
bhante āyasmato pādakhīlābādho imaṁ mayaṁ pariggahetvā uccāraṁpi
passāvaṁpi nikkhāmemāti.

[10] Athakho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ
1 Ma. odātavatthavasanakā. 2 Ma. abhijīvinikassa. 3 Ma. Yu. ca.
Kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi anujānāmi bhikkhave yassa pādā
vā dukkhā pādā vā phālitā pādakhīlābādho vā upāhanaṁ
dhāretunti. Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi
mañcaṁpi pīṭhaṁpi abhirūhanti cīvarampi senāsanampi dussati. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave idāni mañcaṁ vā
pīṭhaṁ vā abhirūhissāmīti upāhanaṁ dhāretunti. Tena kho pana
samayena bhikkhū rattiyā 1 [1]- uposathaggaṁpi sannisajjaṁpi gacchantā
andhakāre khāṇuṁpi kaṇṭakaṁpi akkamanti pādā dukkhā honti. Bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Anujānāmi bhikkhave ajjhārāme upāhanaṁ
dhāretuṁ ukkaṁ padīpaṁ kattaradaṇḍanti. Tena kho pana samayena
chabbaggiyā bhikkhū rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo
abhirūhitvā ajjhokāse caṅkamanti uccāsaddā mahāsaddā
khaṭakhaṭasaddā anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā seyyathīdaṁ rājakathaṁ
corakathaṁ mahāmattakathaṁ senākathaṁ bhayakathaṁ 2 yuddhakathaṁ annakathaṁ
pānakathaṁ vatthakathaṁ sayanakathaṁ mālākathaṁ gandhakathaṁ ñātikathaṁ yānakathaṁ
gāmakathaṁ nigamakathaṁ nagarakathaṁ janapadakathaṁ itthīkathaṁ purisakathaṁ sūrakathaṁ
visikhākathaṁ kumbhaṭṭhānakathaṁ pubbapetakathaṁ nānattakathaṁ lokakkhāyikaṁ
samuddakkhāyikaṁ itibhavābhavakathaṁ iti vā kīṭakaṁpi akkamitvā mārenti
bhikkhūpi samādhimhā cāventi. Ye te bhikkhū appicchā .pe.
Te ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma chabbaggiyā bhikkhū
1 Po. Ma. rattiyo. 2 Ma. sabhākathaṁ.
Rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhirūhitvā
ajjhokāse caṅkamissanti uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā
anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ
.pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vā kīṭakaṁpi akkamitvā māressanti
bhikkhūpi samādhimhā cāvessantīti. Athakho te bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira bhikkhave chabbaggiyā bhikkhū
rattiyā paccūsasamayaṁ paccuṭṭhāya kaṭṭhapādukāyo abhirūhitvā
ajjhokāse caṅkamanti uccāsaddā mahāsaddā khaṭakhaṭasaddā
anekavihitaṁ tiracchānakathaṁ kathentā seyyathīdaṁ rājakathaṁ corakathaṁ
.pe. Itibhavābhavakathaṁ iti vā kīṭakaṁpi akkamitvā mārenti
bhikkhūpi samādhimhā cāventīti. Saccaṁ bhagavāti .pe. Vigarahitvā
dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave kaṭṭhapādukā
dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.

[11] Athakho bhagavā rājagahe yathābhirantaṁ viharitvā yena
bārāṇasī tena cārikaṁ pakkāmi anupubbena cārikaṁ caramāno
yena bārāṇasī tadavasari. Tatra sudaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati
isipatane migadāye. Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū
bhagavatā kaṭṭhapādukā paṭikkhittāti tālataruṇe chedāpetvā
tālapattapādukāyo dhārenti tāni tālataruṇāni chinnāni milāyanti.
Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā
Sakyaputtiyā tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo
dhāressanti [1]- tālataruṇāni chinnāni milāyanti ekindriyaṁ samaṇā
sakyaputtiyā jīvaṁ viheṭhentīti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ
ujjhāyantānaṁ khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Athakho te bhikkhū bhagavato
etamatthaṁ ārocesuṁ. Saccaṁ kira bhikkhave chabbaggiyā bhikkhū
tālataruṇe chedāpetvā tālapattapādukāyo dhārenti tāni
tālataruṇāni chinnāni milāyantīti. Saccaṁ bhagavāti. Vigarahi
buddho bhagavā kathaṁ hi nāma te bhikkhave moghapurisā tālataruṇe
chedāpetvā tālapattapādukāyo dhāressanti tāni tālataruṇāni
chinnāni milāyanti jīvasaññino hi bhikkhave manussā rukkhasmiṁ
netaṁ bhikkhave appasannānaṁ vā pasādāya .pe. Vigarahitvā dhammiṁ
kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi na bhikkhave tālapattapādukā
dhāretabbā yo dhāreyya āpatti dukkaṭassāti. Tena kho
pana samayena chabbaggiyā bhikkhū bhagavatā tālapattapādukā
paṭikkhittāti veḷutaruṇe chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhārenti
tāni veḷutaruṇāni chinnāni milāyanti. Manussā ujjhāyanti
khīyanti vipācenti kathaṁ hi nāma samaṇā sakyaputtiyā veḷutaruṇe
chedāpetvā veḷupattapādukāyo dhāressanti tāni veḷutaruṇāni
chinnāni milāyanti ekindriyaṁ samaṇā sakyaputtiyā jīvaṁ
viheṭhentīti. Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ manussānaṁ ujjhāyantānaṁ
1 Ma. Yu. tāni.
Khīyantānaṁ vipācentānaṁ. Athakho te bhikkhū bhagavato etamatthaṁ
ārocesuṁ .pe. Na bhikkhave veḷupattapādukā dhāretabbā yo
dhāreyya āpatti dukkaṭassāti.