[136] Kathaṁ bahiddhāvuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhūñāṇaṁ 1 .
Uppādaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū pavattaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū
nimittaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū āyuhanaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū paṭisandhiṁ
abhibhuyyatīti gotrabhū gatiṁ abhibhuyyatīti gotrabhū nibbattiṁ
abhibhuyyatīti gotrabhū upapattiṁ abhibhuyyatīti gotrabhū jātiṁ abhibhuyyatīti
gotrabhū jaraṁ abhibhuyyatīti gotrabhū byādhiṁ abhibhuyyatīti
gotrabhū maraṇaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū sokaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū
paridevaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū upāyāsaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū
bahiddhāsaṅkhāranimittaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū anuppādaṁ pakkhandatīti
gotrabhū .pe. Nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti gotrabhū uppādaṁ
abhibhuyyitvā anuppādaṁ pakkhandatīti gotranabhū pavattaṁ abhibhuyyitvā
appavattaṁ pakkhandatīti gotrabhū nimittaṁ abhibhuyyitvā
animittaṁ pakkhandatīti gotrabhū .pe. Bahiddhāsaṅkhāranimittaṁ abhibhuyyitvā
nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti gotrabhū.

[137] Uppādā vuṭṭhātīti gotrabhū pavattā vuṭṭhātīti
gotrabhū nimittā vuṭṭhātīti gotrabhū āyuhanā vuṭṭhātīti
gotrabhū paṭisandhiyā vuṭṭhātīti gotrabhū gatiyā vuṭṭhātīti gotrabhū
1 Ma. gotrabhuñāṇaṁ. evamuparipi.
Nibbattiyā vuṭṭhātīti gotrabhū upapattiyā vuṭṭhātīti gotrabhū
jātiyā vuṭṭhātīti gotrabhū jarāya vuṭṭhātīti gotrabhū byādhimhā
vuṭṭhātīti gotrabhū maraṇā vuṭṭhātīti gotrabhū sokā vuṭṭhātīti
gotrabhū paridevā vuṭṭhātīti gotrabhū upāyāsā vuṭṭhātīti
gotrabhū bahiddhāsaṅkhāranimittā vuṭṭhātīti gotrabhū anuppādaṁ
pakkhandatīti gotrabhū appavattaṁ pakkhandatīti gotrabhū .pe.
Nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti gotrabhū uppādā vuṭṭhitvā 1
anuppādaṁ pakkhandatīti gotrabhū pavattā vuṭṭhitvā appavattaṁ
pakkhandatīti gotrabhū nimittā vuṭṭhitvā animittaṁ pakkhandatīti
gotrabhū āyuhanā vuṭṭhitvā anāyuhanaṁ pakkhandatīti gotrabhū
paṭisandhiyā vuṭṭhitvā appaṭisandhiṁ pakkhandatīti gotrabhū gatiyā
vuṭṭhitvā agatiṁ pakkhandatīti gotrabhū nibbattiyā vuṭṭhitvā
anibbattiṁ pakkhandatīti gotrabhū upapattiyā vuṭṭhitvā anupapattiṁ
pakkhandatīti gotrabhū jātiyā vuṭṭhitvā ajātiṁ pakkhandatīti
gotrabhū jarāya vuṭṭhitvā ajaraṁ pakkhandatīti gotrabhū byādhimhā
vuṭṭhitvā abyādhiṁ pakkhandatīti gotrabhū maraṇā vuṭṭhitvā amataṁ
pakkhandatīti gotrabhū sokā vuṭṭhitvā asokaṁ pakkhandatīti gotrabhū
paridevā vuṭṭhitvā aparidevaṁ pakkhandatīti gotrabhū upāyāsā
vuṭṭhitvā anupāyāsaṁ pakkhandatīti gotrabhū bahiddhāsaṅkhāranimittā
vuṭṭhitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti gotrabhū uppādā
1 Ma. Yu. vuṭṭhahitvā. evamuparipi.
Vivaṭṭatīti gotrabhū pavattā vivaṭṭatīti gotrabhū .pe.
Bahiddhāsaṅkhāranimittā vivaṭṭatīti gotrabhū anuppādaṁ pakkhandatīti
gotrabhū appavattaṁ pakkhandatīti gotrabhū .pe. Nirodhaṁ nibbānaṁ
pakkhandatīti gotrabhū uppādā vivaṭṭitvā anuppādaṁ pakkhandatīti
gotrabhū pavattā vivaṭṭitvā appavattaṁ pakkhandatīti gotrabhū .pe.
Bahiddhāsaṅkhāranimittā vivaṭṭitvā nirodhaṁ nibbānaṁ pakkhandatīti
gotrabhū.

[138] Kati gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti kati
gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti 1 . Aṭṭha gotrabhūdhammā
samathavasena uppajjanti dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena
uppajjanti.

[139] Katame aṭṭha gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti.
Paṭhamajjhānaṁ paṭilābhatthāya nīvaraṇe abhibhuyyatīti gotrabhū dutiyajjhānaṁ
paṭilābhatthāya vitakkavicāre abhibhuyyatīti gotrabhū tatiyajjhānaṁ
paṭilābhatthāya pītiṁ abhibhuyyatīti gotrabhū catutthajjhānaṁ
paṭilābhatthāya sukhadukkhe abhibhuyyatīti gotrabhū ākāsānañcāyatanasamāpattiṁ
paṭilābhatthāya rūpasaññaṁ paṭighasaññaṁ nānattasaññaṁ
abhibhuyyatīti gotrabhū viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya
ākāsānañcāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū ākiñcaññāyatanasamāpattiṁ
paṭilābhatthāya viññāṇañcāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti
1 Po. uppajjantīti.
Gotrabhū nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiṁ paṭilābhatthāya
ākiñcaññāyatanasaññaṁ abhibhuyyatīti gotrabhū ime aṭṭha
gotrabhūdhammā samathavasena uppajjanti.

[140] Katame dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena uppajjanti.
Sotāpattimaggaṁ paṭilābhatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ
āyuhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ
maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ bahiddhāsaṅkhāranimittaṁ abhibhuyyatīti
gotrabhū sotāpattiphalasamāpattatthāya uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ
āyuhanaṁ paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti gotrabhū sakadāgāmimaggaṁ paṭilābhatthāya
.pe. Sakadāgāmiphalasamāpattatthāya anāgāmimaggaṁ
paṭilābhatthāya anāgāmiphalasamāpattatthāya arahattamaggaṁ paṭilābhatthāya
uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyuhanaṁ paṭisandhiṁ gatiṁ nibbattiṁ
upapattiṁ jātiṁ jaraṁ byādhiṁ maraṇaṁ sokaṁ paridevaṁ upāyāsaṁ bahiddhāsaṅkhāranimittaṁ
abhibhuyyatīti gotrabhū arahattaphalasamāpattatthāya
suññatavihārasamāpattatthāya [1]- uppādaṁ pavattaṁ nimittaṁ āyuhanaṁ
paṭisandhiṁ abhibhuyyatīti gotrabhū ime dasa gotrabhūdhammā vipassanāvasena
uppajjanti.

[141] Kati gotrabhūdhammā kusalā kati akusalā kati
abyākatā. Paṇṇarasa gotrabhūdhammā kusalā tayo gotrabhūdhammā
abyākatā natthi gotrabhūdhammā akusalā.
1 sabbapotthake animittavihārasamāpattatthāyāti dissati.

[142] Sāmisañca nirāmisaṁ paṇihitañca appaṇihitaṁ
saññuttañca visaññuttaṁ 1 vuṭṭhitañca avuṭṭhitaṁ
aṭṭha samādhissa paccayā dasa ñāṇassa gocarā
aṭṭhārasa gotrabhūdhammā tiṇṇaṁ vimokkhāna paccayā
ime aṭṭhārasākārā paññāyassa pariccitā
kusalo vivaṭṭe vuṭṭhāne nānādiṭṭhīsu na kampatīti.
Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā tena vuccati
bahiddhāvuṭṭhānavivaṭṭane paññā gotrabhuñāṇaṁ.

[143] Kathaṁ dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ.
Sotāpattimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi micchādiṭṭhiyā
vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā
ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane
paññā magge ñāṇaṁ abhiniropanaṭṭhena sammāsaṅkappo micchāsaṅkappā
vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti
bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane
paññā magge ñāṇaṁ pariggahaṭṭhena sammāvācā
micchāvācāya vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca khandhehi
ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena vuccati
dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ samuṭṭhānaṭṭhena
1 Po. suññattañca asuññataṁ. Yu. suññataṁ ca visaññuttaṁ.
Sammākammanto micchākammantā vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca
khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena
vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ vodānaṭṭhena
sammāājīvo micchāājīvā vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca
khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena
vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ paggahaṭṭhena
sammāvāyāmo micchāvāyāmā vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi
ca khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena
vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ upaṭṭhānaṭṭhena
sammāsati micchāsatiyā vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi ca
khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti tena
vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ avikkhepaṭṭhena
sammāsamādhi micchāsamādhito vuṭṭhāti tadanuvattakakilesehi
ca khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca sabbanimittehi vuṭṭhāti
tena vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā magge ñāṇaṁ.

[144] Sakadāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi .pe.
Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi oḷārikā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā
oḷārikā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti
tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca
sabbanimittehi vuṭṭhāti tena vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā
Magge ñāṇaṁ.

[145] Anāgāmimaggakkhaṇe dassanaṭṭhena sammādiṭṭhi .pe.
Avikkhepaṭṭhena sammāsamādhi aṇusahagatā kāmarāgasaññojanā paṭighasaññojanā
aṇusahagatā kāmarāgānusayā paṭighānusayā vuṭṭhāti
tadanuvattakakilesehi ca khandhehi ca vuṭṭhāti bahiddhā ca
sabbanimittehi vuṭṭhāti tena vuccati dubhatovuṭṭhānavivaṭṭane paññā
magge ñāṇaṁ.